حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُبَيْدٍ الدِّيلِيُّ عَنْ عُدَيْسَةَ ابْنَةِ أُهْبَانَ بْنِ صَيْفِيٍّأَنَّهَا كَانَتْ مَعَ أَبِيهَا فِي مَنْزِلِهِ فَمَرِضَ فَأَفَاقَ مِنْ مَرَضِهِ ذَلِكَ فَقَامَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ بِالْبَصْرَةِ فَأَتَاهُ فِي مَنْزِلِهِ حَتَّى قَامَ عَلَى بَابِ حُجْرَتِهِ فَسَلَّمَ وَرَدَّ عَلَيْهِ الشَّيْخُ السَّلَامَ فَقَالَ لَهُ عَلِيٌّ كَيْفَ أَنْتَ يَا أَبَا مُسْلِمٍ قَالَ بِخَيْرٍ فَقَالَ عَلِيٌّ أَلَا تَخْرُجُ مَعِي إِلَى هَؤُلَاءِ الْقَوْمِ فَتُعِينَنِي قَالَ بَلَى إِنْ رَضِيتَ بِمَا أُعْطِيكَ قَالَ عَلِيٌّ وَمَا هُوَ فَقَالَ الشَّيْخُ يَا جَارِيَةُ هَاتِ سَيْفِي فَأَخْرَجَتْ إِلَيْهِ غِمْدًا فَوَضَعَتْهُ فِي حِجْرِهِ فَاسْتَلَّ مِنْهُ طَائِفَةً ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ إِلَى عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ إِنَّ خَلِيلِي عَلَيْهِ السَّلَام وَابْنَ عَمِّكَ عَهِدَ إِلَيَّ إِذَا كَانَتْ فِتْنَةٌ بَيْنَ الْمُسْلِمِينَ أَنْ اتَّخِذْ سَيْفًا مِنْ خَشَبٍ فَهَذَا سَيْفِي فَإِنْ شِئْتَ خَرَجْتُ بِهِ مَعَكَ فَقَالَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ لَا حَاجَةَ لَنَا فِيكَ وَلَا فِي سَيْفِكَ فَرَجَعَ مِنْ بَابِ الْحُجْرَةِ وَلَمْ يَدْخُلْ

Udaysa binti Uhbon ibn Sayfiydan rivoyat qilinadiki, u otasi bilan birga uning uyida edi. Otasi kasal boʻldi, soʻng oʻsha kasalidan sogʻaydi. Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu) Basrada turgan edi; u otamning uyiga kelib, hujrasining eshigi oldida turdi va salom berdi, chol esa salomiga alik oldi. Ali unga: «Ahvoling qanday, ey Abu Muslim?» dedi. U: «Yaxshi», dedi. Ali: «Men bilan birga mana bu qavmga qarshi chiqib, menga yordam bermaysanmi?» dedi. U: «Ha, agar men senga beradigan narsaga rozi boʻlsang», dedi. Ali: «U nima?» dedi. Chol: «Ey joriya, qilichimni keltir», dedi. U unga bir gʻilof chiqarib, uning tizzasiga qoʻydi. U (qilichning) bir qismini sugʻurdi, soʻng boshini Ali (roziyallohu anhu)ga koʻtarib: «Albatta, mening doʻstim (alayhissalom) va sening amakivachchang menga: musulmonlar orasida fitna boʻlsa, yogʻochdan qilich tutgin, deb tayinlaganlar. Mana shu — mening qilichim; agar xohlasang, u bilan sen bilan birga chiqaman», dedi. Shunda Ali (roziyallohu anhu): «Bizga na sen kerak, na sening qiliching», dedi va hujra eshigidan qaytdi, ichkariga kirmadi.Удайса бинти Уҳбон ибн Сайфийдан ривоят қилинадики, у отаси билан бирга унинг уйида эди. Отаси касал бўлди, сўнг ўша касалидан соғайди. Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу) Басрада турган эди; у отамнинг уйига келиб, ҳужрасининг эшиги олдида турди ва салом берди, чол эса саломига алик олди. Али унга: «Аҳволинг қандай, эй Абу Муслим?» деди. У: «Яхши», деди. Али: «Мен билан бирга мана бу қавмга қарши чиқиб, менга ёрдам бермайсанми?» деди. У: «Ҳа, агар мен сенга берадиган нарсага рози бўлсанг», деди. Али: «У нима?» деди. Чол: «Эй жория, қиличимни келтир», деди. У унга бир ғилоф чиқариб, унинг тиззасига қўйди. У (қиличнинг) бир қисмини суғурди, сўнг бошини Али (розияллоҳу анҳу)га кўтариб: «Албатта, менинг дўстим (алайҳиссалом) ва сенинг амакиваччанг менга: мусулмонлар орасида фитна бўлса, ёғочдан қилич тутгин, деб тайинлаганлар. Мана шу — менинг қиличим; агар хоҳласанг, у билан сен билан бирга чиқаман», деди. Шунда Али (розияллоҳу анҳу): «Бизга на сен керак, на сенинг қиличинг», деди ва ҳужра эшигидан қайтди, ичкарига кирмади.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الْقَسْمَلِيِّ عَنْ ابْنَةِ أُهْبَانَأَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ أَتَى أُهْبَانَ فَقَالَ مَا يَمْنَعُكَ مِنْ اتِّبَاعِي فَقَالَ أَوْصَانِي خَلِيلِي وَابْنُ عَمِّكِ يَعْنِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ سَتَكُونُ فِتَنٌ وَفُرْقَةٌ فَإِذَا كَانَ ذَلِكَ فَاكْسِرْ سَيْفَكَ وَاتَّخِذْ سَيْفًا مِنْ خَشَبٍ فَقَدْ وَقَعَتْ الْفِتْنَةُ وَالْفُرْقَةُ وَكَسَرْتُ سَيْفِي وَاتَّخَذْتُ سَيْفًا مِنْ خَشَبٍ وَأَمَرَ أَهْلَهُ حِينَ ثَقُلَ أَنْ يُكَفِّنُوهُ وَلَا يُلْبِسُوهُ قَمِيصًا قَالَ فَأَلْبَسْنَاهُ قَمِيصًا فَأَصْبَحْنَا وَالْقَمِيصُ عَلَى الْمِشْجَبِ

Uhbonning qizidan rivoyat qilinadiki, Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu) Uhbonning oldiga kelib: «Menga ergashishdan seni nima toʻsmoqda?» dedi. U: «Doʻstim va sening amakivachchang — yaʼni Rasululloh ﷺ — menga vasiyat qilib: ‹Fitnalar va boʻlinish boʻladi; shunday boʻlganda qilichingni sindir va yogʻochdan qilich tutgin›, deganlar. Fitna va boʻlinish voqeʼ boʻldi, men qilichimni sindirdim va yogʻochdan qilich tutdim», dedi. U ogʻirlashib qolganida ahliga oʻzini kafanlashni va koʻylak kiydirmaslikni buyurdi. (Rovi) aytdi: Biz unga koʻylak kiydirdik, ammo tongda koʻylak kiyim ilgichda turgan edi.Уҳбоннинг қизидан ривоят қилинадики, Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу) Уҳбоннинг олдига келиб: «Менга эргашишдан сени нима тўсмоқда?» деди. У: «Дўстим ва сенинг амакиваччанг — яъни Расулуллоҳ ﷺ — менга васият қилиб: ‹Фитналар ва бўлиниш бўлади; шундай бўлганда қиличингни синдир ва ёғочдан қилич тутгин›, деганлар. Фитна ва бўлиниш воқеъ бўлди, мен қиличимни синдирдим ва ёғочдан қилич тутдим», деди. У оғирлашиб қолганида аҳлига ўзини кафанлашни ва кўйлак кийдирмасликни буюрди. (Рови) айтди: Биз унга кўйлак кийдирдик, аммо тонгда кўйлак кийим илгичда турган эди.

حَدَّثَنَا سُرَيْجُ بْنُ النُّعْمَانِ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِى ابْنَ زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الْكَبِيرِ بْنِ الْحَكَمِ الْغِفَارِيِّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ عُدَيْسَةَ عَنْ أَبِيهَاجَاءَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ فَقَامَ عَلَى الْبَابِ فَقَالَ أَثَمَّ أَبُو مُسْلِمٍ قِيلَ نَعَمْ قَالَ يَا أَبَا مُسْلِمٍ مَا يَمْنَعُكَ أَنْ تَأْخُذَ نَصِيبَكَ مِنْ هَذَا الْأَمْرِ وَتُخِفْ فِيهِ قَالَ يَمْنَعُنِي مِنْ ذَلِكَ عَهْدٌ عَهِدَهُ إِلَيَّ خَلِيلِي وَابْنُ عَمِّكَ عَهِدَ إِلَيَّ أَنْ إِذَا كَانَتْ الْفِتْنَةُ أَنْ أَتَّخِذَ سَيْفًا مِنْ خَشَبٍ وَقَدْ اتَّخَذْتُهُ وَهُوَ ذَاكَ مُعَلَّقٌ

Udaysa otasidan rivoyat qiladi: Ali ibn Abu Tolib kelib eshik oldida turdi va: «Abu Muslim shu yerdami?» dedi. «Ha», deyildi. U: «Ey Abu Muslim, bu ishdan oʻz nasibangni olib, unda faol boʻlishingga nima toʻsqinlik qilyapti?» dedi. U: «Bundan meni doʻstim va sening amakivachchang menga qilgan ahdi toʻsyapti. U menga: agar fitna boʻlsa, yogʻochdan qilingan qilich olishimni tayinlagan edi. Men uni olganman, mana u osigʻlik turibdi», dedi.Удайса отасидан ривоят қилади: Али ибн Абу Толиб келиб эшик олдида турди ва: «Абу Муслим шу ердами?» деди. «Ҳа», дейилди. У: «Эй Абу Муслим, бу ишдан ўз насибангни олиб, унда фаол бўлишингга нима тўсқинлик қиляпти?» деди. У: «Бундан мени дўстим ва сенинг амакиваччанг менга қилган аҳди тўсяпти. У менга: агар фитна бўлса, ёғочдан қилинган қилич олишимни тайинлаган эди. Мен уни олганман, мана у осиғлик турибди», деди.

حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ قَالَ حَدَّثَنَا شَيْخٌ يُقَالُ لَهُ أَبُو عَمْرٍو عَنْ ابْنَةٍ لِأُهْبَانَ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِيهَا وَكَانَتْ لَهُ صُحْبَةٌأَنَّ عَلِيًّا لَمَّا قَدِمَ الْبَصْرَةَ بَعَثَ إِلَيْهِ فَقَالَ مَا يَمْنَعُكَ أَنْ تَتْبَعَنِي فَقَالَ أَوْصَانِي خَلِيلِي وَابْنُ عَمِّكَ فَقَالَ إِنَّهُ سَيَكُونُ فُرْقَةٌ وَاخْتِلَافٌ فَاكْسِرْ سَيْفَكَ وَاتَّخِذْ سَيْفًا مِنْ خَشَبٍ وَاقْعُدْ فِي بَيْتِكَ حَتَّى تَأْتِيَكَ يَدٌ خَاطِئَةٌ أَوْ مَنِيَّةٌ قَاضِيَةٌ فَفَعَلْتُ مَا أَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنْ اسْتَطَعْتَ يَا عَلِيُّ أَنْ لَا تَكُونَ تِلْكَ الْيَدَ الْخَاطِئَةَ فَافْعَلْحَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الْقَسْمَلِيِّ عَنْ ابْنَةِ أُهْبَانَ عَنْ أَبِيهَا أَنَّ عَلِيًّا أَتَى أُهْبَانَ فَقَالَ مَا يَمْنَعُكَ مِنْ اتِّبَاعِي فَذَكَرَ مَعْنَاهُ

Uhbon ibn Sayfiyning bir qizi otasidan rivoyat qiladi — otasi sahobiy edi: Ali Basraga kelganida unga odam yubordi va: «Menga ergashishingga nima toʻsqinlik qilyapti?» dedi. U: «Menga doʻstim va sening amakivachchang vasiyat qilib: ‹Albatta, boʻlinish va ixtilof boʻladi. Bas, qilichingni sindir va yogʻochdan qilich ol, soʻng senga xato qiluvchi bir qoʻl yoki hukm qiluvchi ajal kelguncha uyingda oʻtir›, degan edilar. Men Rasululloh ﷺ menga buyurgan ishni qildim. Ey Ali, agar sen oʻsha xato qiluvchi qoʻl boʻlmaslikka qodir boʻlsang, shundoq qil», dedi. Asvad ibn Omir bizga soʻzlab berdi: unga Hammod ibn Salama, unga Abu Amr al-Qasmaliy, unga Uhbonning qizi otasidan rivoyat qildiki, Ali Uhbonning oldiga kelib: «Menga ergashishingdan seni nima toʻsyapti?» dedi — va shuning maʼnosini zikr qildi.Уҳбон ибн Сайфийнинг бир қизи отасидан ривоят қилади — отаси саҳобий эди: Али Басрага келганида унга одам юборди ва: «Менга эргашишингга нима тўсқинлик қиляпти?» деди. У: «Менга дўстим ва сенинг амакиваччанг васият қилиб: ‹Албатта, бўлиниш ва ихтилоф бўлади. Бас, қиличингни синдир ва ёғочдан қилич ол, сўнг сенга хато қилувчи бир қўл ёки ҳукм қилувчи ажал келгунча уйингда ўтир›, деган эдилар. Мен Расулуллоҳ ﷺ менга буюрган ишни қилдим. Эй Али, агар сен ўша хато қилувчи қўл бўлмасликка қодир бўлсанг, шундоқ қил», деди. Асвад ибн Омир бизга сўзлаб берди: унга Ҳаммод ибн Салама, унга Абу Амр ал-Қасмалий, унга Уҳбоннинг қизи отасидан ривоят қилдики, Али Уҳбоннинг олдига келиб: «Менга эргашишингдан сени нима тўсяпти?» деди — ва шунинг маъносини зикр қилди.