حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو صَالِحٍ هَدِيَّةُ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ الْمَرْوَزِيُّ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ عُبَيْدٍ عَنْ الرَّبِيعِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَلَمَّا كَانَ يَوْمُ أُحُدٍ قُتِلَ مِنْ الْأَنْصَارِ أَرْبَعَةٌ وَسِتُّونَ رَجُلًا وَمِنْ الْمُهَاجِرِينَ سِتَّةٌ فَقَالَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَئِنْ كَانَ لَنَا يَوْمٌ مِثْلُ هَذَا مِنْ الْمُشْرِكِينَ لَنُرْبِيَنَّ عَلَيْهِمْ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ الْفَتْحِ قَالَ رَجُلٌ لَا يُعْرَفُ لَا قُرَيْشَ بَعْدَ الْيَوْمِ فَنَادَى مُنَادِي رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمِنَ الْأَسْوَدُ وَالْأَبْيَضُ إِلَّا فُلَانًا وَفُلَانًا نَاسًا سَمَّاهُمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى {وَإِنْ عَاقَبْتُمْ فَعَاقِبُوا بِمِثْلِ مَا عُوقِبْتُمْ بِهِ وَلَئِنْ صَبَرْتُمْ لَهُوَ خَيْرٌ لِلصَّابِرِينَ} فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَصْبِرُ وَلَا نُعَاقِبُ
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Uhud kuni boʻlganida ansorlardan oltmish toʻrt kishi, muhojirlardan esa olti kishi shahid boʻldi. Shunda Rasululloh ﷺning ashoblari: «Agar biz mushriklardan shu kabi bir kunga erishsak, albatta ulardan ortigʻicha qaytaramiz», deyishdi. Makka fathi kuni boʻlganida esa bir kishi: «Bugundan keyin Quraysh (qolmasin)!» dedi. Shunda Rasululloh ﷺning jarchisi: «Falonchi va falonchidan boshqa — u zot nom bilan atagan kishilardan boshqa — qora ham, oq ham omondadir», deb nido qildi. Bas, Alloh tabaraka va taolo: {Agar siz jazo bersangiz, oʻzingizga berilgan jazo miqdoricha jazo bering. Sabr qilsangiz esa, bu sabr qiluvchilar uchun, albatta, yaxshiroqdir} (oyatini) nozil qildi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Biz sabr qilamiz va jazo bermaymiz», dedilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Уҳуд куни бўлганида ансорлардан олтмиш тўрт киши, муҳожирлардан эса олти киши шаҳид бўлди. Шунда Расулуллоҳ ﷺнинг ашоблари: «Агар биз мушриклардан шу каби бир кунга эришсак, албатта улардан ортиғича қайтарамиз», дейишди. Макка фатҳи куни бўлганида эса бир киши: «Бугундан кейин Қурайш (қолмасин)!» деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺнинг жарчиси: «Фалончи ва фалончидан бошқа — у зот ном билан атаган кишилардан бошқа — қора ҳам, оқ ҳам омондадир», деб нидо қилди. Бас, Аллоҳ табарака ва таоло: {Агар сиз жазо берсангиз, ўзингизга берилган жазо миқдорича жазо беринг. Сабр қилсангиз эса, бу сабр қилувчилар учун, албатта, яхшироқдир} (оятини) нозил қилди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Биз сабр қиламиз ва жазо бермаймиз», дедилар.