حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا الْمُبَارَكُ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ أَنَّ شَيْخًا مِنْ بَنِي سَلِيطٍ أَخْبَرَهُ قَالَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُكَلِّمُهُ فِي شَيْءٍ أُصِيبَ لَنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَإِذَا هُوَ قَاعِدٌ وَعَلَيْهِ حَلْقَةٌ قَدْ أَطَافَتْ بِهِ وَهُوَ يُحَدِّثُ الْقَوْمَ عَلَيْهِ إِزَارُ قُطْنٍ لَهُ غَلِيظٌ فَأَوَّلُ شَيْءٍ سَمِعْتُهُ يَقُولُ وَهُوَ يُشِيرُ بِإِصْبَعَيْهِ الْمُسْلِمُ أَخُو الْمُسْلِمِ لَا يَظْلِمُهُ وَلَا يَخْذُلُهُ التَّقْوَى هَاهُنَا التَّقْوَى هَاهُنَا يَقُولُ أَيْ فِي الْقَلْبِ

Banu Salitdan bir keksa kishi (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men johiliyat davrida bizdan olingan bir narsa haqida gaplashish uchun Rasululloh ﷺ huzurlariga keldim. Qarasam, u zot oʻtirgan, atroflarini halqa oʻrab olgan va u zot qavmga gapirmoqda edilar. Egnilarida qalin paxta izor bor edi. Men u zotdan eshitgan birinchi soʻz shu boʻldi: u zot ikki barmoqlari bilan ishora qilib: «Musulmon musulmonning birodaridir, unga zulm qilmaydi va uni tashlab qoʻymaydi. Taqvo mana shu yerda, taqvo mana shu yerda», dedilar — yaʼni qalbda, deyar edilar.Бану Салитдан бир кекса киши (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен жоҳилият даврида биздан олинган бир нарса ҳақида гаплашиш учун Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келдим. Қарасам, у зот ўтирган, атрофларини ҳалқа ўраб олган ва у зот қавмга гапирмоқда эдилар. Эгниларида қалин пахта изор бор эди. Мен у зотдан эшитган биринчи сўз шу бўлди: у зот икки бармоқлари билан ишора қилиб: «Мусулмон мусулмоннинг биродаридир, унга зулм қилмайди ва уни ташлаб қўймайди. Тақво мана шу ерда, тақво мана шу ерда», дедилар — яъни қалбда, деяр эдилар.

حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ سَعْدٍ أَبُو دَاوُدَ الْحَفَرِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا يَعْنِي ابْنَ أَبِي زَائِدَةَ حَدَّثَنِي سَعْدُ بْنُ طَارِقٍ عَنْ بِلَالِ بْنِ يَحْيَى عَنِ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَعْرَابِيٌّ أَنَّهُسَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا أَخَافُ عَلَى قُرَيْشٍ إِلَّا أَنْفُسَهَا قُلْتُ مَا لَهُمْ قَالَ أَشِحَّةٌ نَحِرَةٌ وَإِنْ طَالَ بِكَ عُمْرٌ لَتَنْظُرَنَّ إِلَيْهِمْ يَفْتِنُونَ النَّاسَ حَتَّى تَرَى النَّاسَ بَيْنَهُمْ كَالْغَنَمِ بَيْنَ الْحَوْضَيْنِ إِلَى هَذَا مَرَّةً وَإِلَى هَذَا مَرَّةً

Bir aʼrobiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Nabiy ﷺ: «Men Quraysh uchun faqat oʻzlaridan qoʻrqaman», deyayotganlarini eshitdi. Men: «Ularga nima boʻlgan?» dedim. U zot: «Ular baxil va shafqatsizdirlar. Agar umring uzoq boʻlsa, ularning odamlarni fitnaga solayotganlarini albatta koʻrasan, hattoki odamlarni ular orasida ikki hovuz oʻrtasidagi qoʻylarday — goh bunisiga, goh unisiga (yugurayotganini) koʻrasan», dedilar.Бир аъробий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Набий ﷺ: «Мен Қурайш учун фақат ўзларидан қўрқаман», деяётганларини эшитди. Мен: «Уларга нима бўлган?» дедим. У зот: «Улар бахил ва шафқатсиздирлар. Агар умринг узоқ бўлса, уларнинг одамларни фитнага солаётганларини албатта кўрасан, ҳаттоки одамларни улар орасида икки ҳовуз ўртасидаги қўйлардай — гоҳ бунисига, гоҳ унисига (югураётганини) кўрасан», дедилар.

حَدَّثَنَا الزُبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ مَعْبَدِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَيْرٍ أَوْ عُمَيْرَةَ قَالَ حَدَّثَنِي زَوْجُ ابْنَةِ أَبِي لَهَبٍ قَالَدَخَلَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تَزَوَّجْتُ ابْنَةَ أَبِي لَهَبٍ فَقَالَ هَلْ مِنْ لَهْوٍ

Abu Lahabning qizining eri aytdi: Men Abu Lahabning qizini nikohlaganimda Rasululloh ﷺ huzurimizga kirdilar va: «Biror lahv (oʻyin-kulgi) bormi?» dedilar.Абу Лаҳабнинг қизининг эри айтди: Мен Абу Лаҳабнинг қизини никоҳлаганимда Расулуллоҳ ﷺ ҳузуримизга кирдилар ва: «Бирор лаҳв (ўйин-кулги) борми?» дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا عَلِيٌّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ حَدَّثَنَا حَيَّةُ التَّمِيمِيُّ أَنَّ أَبَاهُ أَخْبَرَهُ أَنَّهُسَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا شَيْءَ فِي الْهَامِ وَالْعَيْنُ حَقٌّ وَأَصْدَقُ الطِّيَرِ الْفَأْلُ

Hayya at-Tamimiyning otasi (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺning shunday deyayotganlarini eshitdi: «Homda hech narsa yoʻq; koʻz (tegishi) haqdir; qushlar (bilan folbinlik qilish)ning eng rostgoʻyi — faʼl (yaxshi soʻz)dir».Ҳайя ат-Тамимийнинг отаси (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺнинг шундай деяётганларини эшитди: «Ҳомда ҳеч нарса йўқ; кўз (тегиши) ҳақдир; қушлар (билан фолбинлик қилиш)нинг энг ростгўйи — фаъл (яхши сўз)дир».

حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا أَبَانُ وَعَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَبَيْنَمَا رَجُلٌ يُصَلِّي وَهُوَ مُسْبِلٌ إِزَارَهُ إِذْ قَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اذْهَبْ فَتَوَضَّأْ قَالَ فَذَهَبَ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ جَاءَ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اذْهَبْ فَتَوَضَّأْ قَالَ فَذَهَبَ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ جَاءَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لَكَ أَمَرْتَهُ أَنْ يَتَوَضَّأَ ثُمَّ سَكَتَّ عَنْهُ قَالَ إِنَّهُ كَانَ يُصَلِّي وَهُوَ مُسْبِلٌ إِزَارَهُ وَإِنَّ اللَّهَ لَا يَقْبَلُ صَلَاةَ عَبْدٍ مُسْبِلٍ إِزَارَهُ

Nabiy ﷺning sahobalaridan biridan rivoyat qilinadi: Bir kishi izorini sudralib tushgan holda namoz oʻqiyotgan edi. Shunda Nabiy ﷺ unga: «Bor, taharat qilib kel», dedilar. U bordi, taharat qildi, soʻng keldi. Rasululloh ﷺ unga yana: «Bor, taharat qilib kel», dedilar. U bordi, taharat qildi, soʻng keldi. Shunda ular: «Ey Allohning Rasuli, sizga nima boʻldi, unga taharat qilishni buyurdingiz, soʻng undan jim turdingiz?» dedilar. U zot: «U izorini sudralib tushgan holda namoz oʻqiyotgan edi. Alloh esa izorini sudralib tushgan bandaning namozini qabul qilmaydi», dedilar.Набий ﷺнинг саҳобаларидан биридан ривоят қилинади: Бир киши изорини судралиб тушган ҳолда намоз ўқиётган эди. Шунда Набий ﷺ унга: «Бор, таҳарат қилиб кел», дедилар. У борди, таҳарат қилди, сўнг келди. Расулуллоҳ ﷺ унга яна: «Бор, таҳарат қилиб кел», дедилар. У борди, таҳарат қилди, сўнг келди. Шунда улар: «Эй Аллоҳнинг Расули, сизга нима бўлди, унга таҳарат қилишни буюрдингиз, сўнг ундан жим турдингиз?» дедилар. У зот: «У изорини судралиб тушган ҳолда намоз ўқиётган эди. Аллоҳ эса изорини судралиб тушган банданинг намозини қабул қилмайди», дедилар.