حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ يَعْنِي الرَّازِيَّ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ شَقِيقِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ أُمِّ رُومَانَ وَهِيَ أُمُّ عَائِشَةَ قَالَتْكُنْتُ أَنَا وَعَائِشَةُ قَاعِدَةٌ فَدَخَلَتْ امْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَقَالَتْ فَعَلَ اللَّهُ بِفُلَانٍ وَفَعَلَ تَعْنِي ابْنَهَا قَالَتْ فَقُلْتُ لَهَا وَمَا ذَلِكَ قَالَتْ ابْنِي كَانَ فِيمَنْ حَدَّثَ الْحَدِيثَ قَالَتْ فَقُلْتُ لَهَا وَمَا الْحَدِيثُ قَالَتْ كَذَا وَكَذَا فَقَالَتْ عَائِشَةُ أَسَمِعَ بِذَلِكَ أَبُو بَكْرٍ قَالَتْ نَعَمْ قَالَتْ أَسَمِعَ بِذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ نَعَمْ فَوَقَعَتْ أَوْ سَقَطَتْ مَغْشِيًّا عَلَيْهَا فَأَفَاقَتْ حُمَّى بِنَافِضٍ فَأَلْقَيْتُ عَلَيْهَا الثِّيَابَ فَدَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا لِهَذِهِ قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخَذَتْهَا حُمَّى بِنَافِضٍ قَالَ لَعَلَّهُ مِنْ الْحَدِيثِ الَّذِي تُحُدِّثَ بِهِ قَالَتْ قُلْتُ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَرَفَعَتْ عَائِشَةُ رَأْسَهَا وَقَالَتْ إِنْ قُلْتُ لَمْ تَعْذِرُونِي وَإِنْ حَلَفْتُ لَمْ تُصَدِّقُونِي وَمَثَلِي وَمَثَلُكُمْ كَمَثَلِ يَعْقُوبَ وَبَنِيهِ حِينَ قَالَ {فَصَبْرٌ جَمِيلٌ وَاللَّهُ الْمُسْتَعَانُ عَلَى مَا تَصِفُونَ} فَلَمَّا نَزَلَ عُذْرُهَا أَتَاهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرَهَا بِذَلِكَ فَقَالَتْ بِحَمْدِ اللَّهِ لَا بِحَمْدِكَ أَوْ قَالَتْ وَلَا بِحَمْدِ أَحَدٍ

Masruq Ummu Rumondan — u Oishaning onasidir — rivoyat qiladi. U aytdi: Men va Oisha oʻtirgan edik. Shunda ansorlik bir ayol kirib keldi va oʻz oʻgʻlini nazarda tutib: «Alloh falonchini shunday qilsin, shunday qilsin!» dedi. Men unga: «Bu nima degani?» dedim. U: «Oʻgʻlim oʻsha gapni gapirganlar orasida boʻlgan ekan», dedi. Men unga: «Qanday gap?» dedim. U: «Ana shunday, ana shunday», dedi. Oisha: «Buni Abu Bakr eshitdimi?» dedi. U: «Ha», dedi. «Buni Rasululloh ﷺ eshitdilarmi?» dedi. U: «Ha», dedi. Shunda u hushidan ketib yiqildi. Oʻziga kelganida, uni qaltiroqli isitma tutgan edi. Men uning ustiga kiyimlarni yopdim. Shu payt Rasululloh ﷺ kirib keldilar va: «Bunga nima boʻldi?» dedilar. Men: «Yo Rasululloh, uni qaltiroqli isitma tutdi», dedim. U zot: «Ehtimol, gapirilgan oʻsha gap sababidandir», dedilar. Men: «Ha, yo Rasululloh», dedim. Shunda Oisha boshini koʻtarib: «Agar aytsam, meni maʼzur koʻrmaysizlar; qasam ichsam, meni tasdiqlamaysizlar. Mening va sizlarning misolingiz Yaʼqub va uning oʻgʻillarining misoliga oʻxshaydi. U: {Endi chiroyli sabr (qilaman). Sizlar sifatlayotgan narsa ustida Allohdan yordam soʻraladi}, degan edi», dedi. Uning uzri nozil boʻlganida, Nabiy ﷺ uning oldiga kelib, bu haqda xabar berdilar. Shunda u: «Allohga hamd boʻlsin, sizga emas», dedi, yoki: «Hech kimga hamd boʻlmasin», dedi.Масруқ Умму Румондан — у Оишанинг онасидир — ривоят қилади. У айтди: Мен ва Оиша ўтирган эдик. Шунда ансорлик бир аёл кириб келди ва ўз ўғлини назарда тутиб: «Аллоҳ фалончини шундай қилсин, шундай қилсин!» деди. Мен унга: «Бу нима дегани?» дедим. У: «Ўғлим ўша гапни гапирганлар орасида бўлган экан», деди. Мен унга: «Қандай гап?» дедим. У: «Ана шундай, ана шундай», деди. Оиша: «Буни Абу Бакр эшитдими?» деди. У: «Ҳа», деди. «Буни Расулуллоҳ ﷺ эшитдиларми?» деди. У: «Ҳа», деди. Шунда у ҳушидан кетиб йиқилди. Ўзига келганида, уни қалтироқли иситма тутган эди. Мен унинг устига кийимларни ёпдим. Шу пайт Расулуллоҳ ﷺ кириб келдилар ва: «Бунга нима бўлди?» дедилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, уни қалтироқли иситма тутди», дедим. У зот: «Эҳтимол, гапирилган ўша гап сабабидандир», дедилар. Мен: «Ҳа, ё Расулуллоҳ», дедим. Шунда Оиша бошини кўтариб: «Агар айтсам, мени маъзур кўрмайсизлар; қасам ичсам, мени тасдиқламайсизлар. Менинг ва сизларнинг мисолингиз Яъқуб ва унинг ўғилларининг мисолига ўхшайди. У: {Энди чиройли сабр (қиламан). Сизлар сифатлаётган нарса устида Аллоҳдан ёрдам сўралади}, деган эди», деди. Унинг узри нозил бўлганида, Набий ﷺ унинг олдига келиб, бу ҳақда хабар бердилар. Шунда у: «Аллоҳга ҳамд бўлсин, сизга эмас», деди, ёки: «Ҳеч кимга ҳамд бўлмасин», деди.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا حُصَيْنٌ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ أُمِّ رُومَانَ قَالَتْبَيْنَا أَنَا عِنْدَ عَائِشَةَ إِذْ دَخَلَتْ عَلَيْنَا امْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَقَالَتْ فَعَلَ اللَّهُ بِابْنِهَا وَفَعَلَ قَالَتْ عَائِشَةُ وَلِمَ قَالَتْ إِنَّهُ كَانَ فِيمَنْ حَدَّثَ الْحَدِيثَ قَالَتْ عَائِشَةُ وَأَيُّ حَدِيثٍ قَالَتْ كَذَا وَكَذَا قَالَتْ وَقَدْ بَلَغَ ذَاكَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ نَعَمْ وَبَلَغَ أَبَا بَكْرٍ قَالَتْ نَعَمْ قَالَتْ فَخَرَّتْ عَائِشَةُ مَغْشِيًّا عَلَيْهَا فَمَا أَفَاقَتْ إِلَّا وَعَلَيْهَا حُمَّى بِنَافِضٍ قَالَتْ فَقُمْتُ فَدَثَّرْتُهَا قَالَتْ وَدَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا شَأْنُ هَذِهِ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخَذَتْهَا حُمَّى بِنَافِضٍ قَالَ لَعَلَّهُ فِي حَدِيثٍ تُحُدِّثَ بِهِ قَالَتْ فَاسْتَوَتْ لَهُ عَائِشَةُ قَاعِدَةً فَقَالَتْ وَاللَّهِ لَئِنْ حَلَفْتُ لَكُمْ لَا تُصَدِّقُونِي وَلَئِنْ اعْتَذَرْتُ إِلَيْكُمْ لَا تَعْذِرُونِي فَمَثَلِي وَمَثَلُكُمْ كَمَثَلِ يَعْقُوبَ وَبَنِيهِ {وَاللَّهُ الْمُسْتَعَانُ عَلَى مَا تَصِفُونَ} قَالَتْ وَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَأَنْزَلَ اللَّهُ عُذْرَهَا فَرَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَهُ أَبُو بَكْرٍ فَدَخَلَ فَقَالَ يَا عَائِشَةُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ أَنْزَلَ عُذْرَكِ قَالَتْ

Ummu Rumon (roziyallohu anho) aytadi: Men Oishaning huzurida edim. Shunda ansorlik bir ayol oldimizga kirib: «Alloh uning oʻgʻlini shunday qilsin, shunday qilsin!» dedi. Oisha: «Nega?» dedi. U: «U oʻsha gapni gapirganlar orasida boʻlgan ekan», dedi. Oisha: «Qanday gap?» dedi. U: «Ana shunday, ana shunday», dedi. Oisha: «Bu Rasululloh ﷺga yetdimi?» dedi. U: «Ha», dedi. «Abu Bakrga ham yetdimi?» dedi. U: «Ha», dedi. Shunda Oisha hushidan ketib yiqildi va qaltiroqli isitma tutgan holdagina oʻziga keldi. Men turib, uning ustini oʻradim. Shu payt Rasululloh ﷺ kirib keldilar va: «Bunga nima boʻldi?» dedilar. Men: «Yo Rasululloh, uni qaltiroqli isitma tutdi», dedim. U zot: «Ehtimol, gapirilgan biror gap sababidandir», dedilar. Shunda Oisha u zotga qarab oʻtirib oldi va: «Allohga qasamki, agar sizlarga qasam ichsam, meni tasdiqlamaysizlar; agar uzr aytsam, meni maʼzur koʻrmaysizlar. Mening va sizlarning misolingiz Yaʼqub va uning oʻgʻillarining misolidir: {Sizlar sifatlayotgan narsa ustida Allohdan yordam soʻraladi}», dedi. Soʻng Rasululloh ﷺ chiqib ketdilar. Alloh uning uzrini nozil qildi. Shunda Rasululloh ﷺ Abu Bakr bilan birga qaytib kelib, kirdilar va: «Ey Oisha, albatta, Alloh azza va jalla sening uzringni nozil qildi», dedilar. U aytdi.Умму Румон (розияллоҳу анҳо) айтади: Мен Оишанинг ҳузурида эдим. Шунда ансорлик бир аёл олдимизга кириб: «Аллоҳ унинг ўғлини шундай қилсин, шундай қилсин!» деди. Оиша: «Нега?» деди. У: «У ўша гапни гапирганлар орасида бўлган экан», деди. Оиша: «Қандай гап?» деди. У: «Ана шундай, ана шундай», деди. Оиша: «Бу Расулуллоҳ ﷺга етдими?» деди. У: «Ҳа», деди. «Абу Бакрга ҳам етдими?» деди. У: «Ҳа», деди. Шунда Оиша ҳушидан кетиб йиқилди ва қалтироқли иситма тутган ҳолдагина ўзига келди. Мен туриб, унинг устини ўрадим. Шу пайт Расулуллоҳ ﷺ кириб келдилар ва: «Бунга нима бўлди?» дедилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, уни қалтироқли иситма тутди», дедим. У зот: «Эҳтимол, гапирилган бирор гап сабабидандир», дедилар. Шунда Оиша у зотга қараб ўтириб олди ва: «Аллоҳга қасамки, агар сизларга қасам ичсам, мени тасдиқламайсизлар; агар узр айтсам, мени маъзур кўрмайсизлар. Менинг ва сизларнинг мисолингиз Яъқуб ва унинг ўғилларининг мисолидир: {Сизлар сифатлаётган нарса устида Аллоҳдан ёрдам сўралади}», деди. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ чиқиб кетдилар. Аллоҳ унинг узрини нозил қилди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ Абу Бакр билан бирга қайтиб келиб, кирдилар ва: «Эй Оиша, албатта, Аллоҳ азза ва жалла сенинг узрингни нозил қилди», дедилар. У айтди.