حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِسْحَاقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مُعَاوِيَةَ عَنْ حَنْظَلَةَ بْنِ قَيْسٍ الزُّرَقِيِّ عَنْ أَبِي الْيَسَرِ صَاحِبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَحَبَّ أَنْ يُظِلَّهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي ظِلِّهِ فَلْيُنْظِرْ الْمُعْسِرَ أَوْ لِيَضَعْ عَنْهُ

Rasululloh ﷺning sahobalaridan boʻlgan Abul Yasar (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Alloh azza va jalla uni Oʻz soyasida soyalantirishini sevsa, qiynalgan (qarzdor)ga muhlat bersin yoki (qarzni) unga kechib yuborsin», dedilar.Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобаларидан бўлган Абул Ясар (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳ азза ва жалла уни Ўз соясида соялантиришини севса, қийналган (қарздор)га муҳлат берсин ёки (қарзни) унга кечиб юборсин», дедилар.

حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ الْجُعْفِيُّ عَنْ زَائِدَةَ وَمُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ رِبْعِيٍّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو الْيَسَرِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَنْظَرَ مُعْسِرًا أَوْ وَضَعَ عَنْهُ أَظَلَّهُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فِي ظِلِّهِ قَالَ مُعَاوِيَةُ يَوْمَ لَا ظِلَّ إِلَّا ظِلُّهُ

Abul Yasar (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Kim nochor kishiga muhlat bersa yoki uning (qarzini) kechib yuborsa, Alloh taboraka va taolo uni Oʻz soyasida soyalantiradi», dedilar. Muoviya (oʻz rivoyatida): «Oʻz soyasidan boshqa soya boʻlmagan kunda», dedi.Абул Ясар (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ночор кишига муҳлат берса ёки унинг (қарзини) кечиб юборса, Аллоҳ таборака ва таоло уни Ўз соясида соялантиради», дедилар. Муовия (ўз ривоятида): «Ўз соясидан бошқа соя бўлмаган кунда», деди.

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ وَسُرَيْجٌ وَمُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْحَكَمِ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِي الْيَسَرِ صَاحِبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مِنْكُمْ مَنْ يُصَلِّي الصَّلَاةَ كَامِلَةً وَمِنْكُمْ مَنْ يُصَلِّي النِّصْفَ وَالثُّلُثَ وَالرُّبُعَ حَتَّى بَلَغَ الْعُشْرَ قَالَ سُرَيْجٌ فِي حَدِيثِهِ حَتَّى بَلَغَ الْعُشْرَ

Rasululloh ﷺning sahobalaridan boʻlgan Abul Yasar (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Sizlardan namozni toʻliq oʻqiydigani ham bor, yarmini, uchdan birini, choragini oʻqiydigani ham bor», dedilar — toki oʻndan biriga yetdilar. Surayj oʻz hadisida: «toki oʻndan biriga yetdi», dedi.Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобаларидан бўлган Абул Ясар (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан намозни тўлиқ ўқийдигани ҳам бор, ярмини, учдан бирини, чорагини ўқийдигани ҳам бор», дедилар — токи ўндан бирига етдилар. Сурайж ўз ҳадисида: «токи ўндан бирига етди», деди.

حَدَّثَنَا مَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ يَعْنِي ابْنَ أَبِي هِنْدٍ عَنْ صَيْفِيٍّ مَوْلَى أَفْلَحَ مَوْلَى أَبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِي الْيَسَرِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَدْعُو بِهَؤُلَاءِ الْكَلِمَاتِ السَّبْعِ يَقُولُ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْهَرَمِ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ التَّرَدِّي وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ الْغَمِّ وَالْغَرَقِ وَالْحَرَقِ وَالْهَرَمِ وَأَعُوذُ بِكَ أَنْ يَتَخَبَّطَنِي الشَّيْطَانُ عِنْدَ الْمَوْتِ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ أَنْ أَمُوتَ فِي سَبِيلِكَ مُدْبِرًا وَأَعُوذُ بِكَ أَنْ أَمُوتَ لَدِيغًا

Abul Yasar (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ mana bu yetti kalima bilan duo qilar edilar: «Allohim, men Sendan keksalik holsizligidan panoh soʻrayman; Sendan balandlikdan yiqilishdan panoh soʻrayman; Sendan gʻam-anduhdan, suvga choʻkishdan, yonib ketishdan va keksalikdan panoh soʻrayman; oʻlim chogʻida shayton meni yoʻldan urishidan Sendan panoh soʻrayman; Sening yoʻlingda (jangdan) qochib oʻlishimdan Sendan panoh soʻrayman va zaharli (jonzot) chaqishidan oʻlishimdan Sendan panoh soʻrayman».Абул Ясар (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ мана бу етти калима билан дуо қилар эдилар: «Аллоҳим, мен Сендан кексалик ҳолсизлигидан паноҳ сўрайман; Сендан баландликдан йиқилишдан паноҳ сўрайман; Сендан ғам-андуҳдан, сувга чўкишдан, ёниб кетишдан ва кексаликдан паноҳ сўрайман; ўлим чоғида шайтон мени йўлдан уришидан Сендан паноҳ сўрайман; Сенинг йўлингда (жангдан) қочиб ўлишимдан Сендан паноҳ сўрайман ва заҳарли (жонзот) чақишидан ўлишимдан Сендан паноҳ сўрайман».

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ بَحْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو ضَمْرَةَ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ جَدِّهِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي الْيَسَرِ السُّلَمِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَدْعُو فَيَقُولُ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْهَدْمِ وَالتَّرَدِّي وَالْهَرَمِ وَالْغَرَقِ وَالْحَرِيقِ وَأَعُوذُ بِكَ أَنْ يَتَخَبَّطَنِي الشَّيْطَانُ عِنْدَ الْمَوْتِ وَأَنْ أُقْتَلَ فِي سَبِيلِكَ مُدْبِرًا وَأَنْ أَمُوتَ لَدِيغًا

Abul Yasar as-Sulamiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ duo qilib: «Allohim, men Sendan (bino) bosib qolishidan, balandlikdan qulashdan, keksalikdan, suvga choʻkishdan va yongʻindan panoh soʻrayman; oʻlim vaqtida shayton meni yoʻldan urishidan, Sening yoʻlingda (dushmandan) qochib oʻldirilishimdan va zaharli (jonzot) chaqishidan oʻlishimdan Sendan panoh soʻrayman», der edilar.Абул Ясар ас-Суламий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ дуо қилиб: «Аллоҳим, мен Сендан (бино) босиб қолишидан, баландликдан қулашдан, кексаликдан, сувга чўкишдан ва ёнғиндан паноҳ сўрайман; ўлим вақтида шайтон мени йўлдан уришидан, Сенинг йўлингда (душмандан) қочиб ўлдирилишимдан ва заҳарли (жонзот) чақишидан ўлишимдан Сендан паноҳ сўрайман», дер эдилар.

قَالَ قُرِئَ عَلَى يَعْقُوبَ فِي مَغَازِي أَبِيهِ عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ ابْنُ إِسْحَاقَ وَحَدَّثَنِي بُرَيْدَةُ بْنُ سُفْيَانَ الْأَسْلَمِيُّ عَنْ بَعْضِ رِجَالِ بَنِي سَلِمَةَ عَنْ أَبِي الْيَسَرِ كَعْبِ بْنِ عَمْرٍو قَالَقَالَ وَاللَّهِ إِنَّا لَمَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِخَيْبَرَ عَشِيَّةً إِذْ أَقْبَلَتْ غَنَمٌ لِرَجُلٍ مِنْ يَهُودَ تُرِيدُ حِصْنَهُمْ وَنَحْنُ مُحَاصِرُوهُمْ إِذْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ رَجُلٌ يُطْعِمُنَا مِنْ هَذِهِ الْغَنَمِ قَالَ أَبُو الْيَسَرِ فَقُلْتُ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَافْعَلْ قَالَ فَخَرَجْتُ أَشْتَدُّ مِثْلَ الظَّلِيمِ فَلَمَّا نَظَرَ إِلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُوَلِّيًا قَالَ اللَّهُمَّ أَمْتِعْنَا بِهِ قَالَ فَأَدْرَكْتُ الْغَنَمَ وَقَدْ دَخَلَتْ أَوَائِلُهَا الْحِصْنَ فَأَخَذْتُ شَاتَيْنِ مِنْ أُخْرَاهَا فَاحْتَضَنْتُهُمَا تَحْتَ يَدَيَّ ثُمَّ أَقْبَلْتُ بِهِمَا أَشْتَدُّ كَأَنَّهُ لَيْسَ مَعِي شَيْءٌ حَتَّى أَلْقَيْتُهُمَا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَبَحُوهُمَا فَأَكَلُوهُمَافَكَانَ أَبُو الْيَسَرِ مِنْ آخِرِ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلَاكًا فَكَانَ إِذَا حَدَّثَ بِهَذَا الْحَدِيثِ بَكَى ثُمَّ يَقُولُ أُمْتِعُوا بِي لَعَمْرِي كُنْتُ آخِرَهُمْ

Abul Yasar Kaʼb ibn Amr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Allohga qasamki, biz Xaybarda kechqurun Rasululloh ﷺ bilan birga edik. Shu payt yahudiylardan bir kishining qoʻylari oʻz qalʼalari tomon kelib qoldi, biz esa ularni qamal qilib turgan edik. Shunda Rasululloh ﷺ: «Kim bizni mana bu qoʻylardan taomlantiradi?» dedilar. Abul Yasar aytdi: Men: «Men, ey Allohning Rasuli», dedim. U zot: «Bas, qil», dedilar. Men tuyaqushdek yugurib chiqdim. Rasululloh ﷺ mening yuz oʻgirib ketayotganimga qarab: «Allohim, bizni u bilan bahramand qilgin», dedilar. Men qoʻylarga yetib oldim, ularning oldingilari qalʼaga kirib boʻlgan edi; men ularning orqasidagi ikki qoʻyni olib, ikkovini qoʻltigʻimga qisdim va goʻyo men bilan hech narsa yoʻqdek yugurib borib, ularni Rasululloh ﷺning huzurlariga tashladim. Ularni soʻyishdi va yeyishdi. Abul Yasar Rasululloh ﷺning sahobalaridan eng oxirgi boʻlib vafot etganlaridan edi. U bu hadisni soʻzlaganida yigʻlar, soʻng: «Men bilan bahramand boʻlishdi; umrimga qasamki, men ularning oxirgisi boʻldim», der edi.Абул Ясар Каъб ибн Амр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: Аллоҳга қасамки, биз Хайбарда кечқурун Расулуллоҳ ﷺ билан бирга эдик. Шу пайт яҳудийлардан бир кишининг қўйлари ўз қалъалари томон келиб қолди, биз эса уларни қамал қилиб турган эдик. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бизни мана бу қўйлардан таомлантиради?» дедилар. Абул Ясар айтди: Мен: «Мен, эй Аллоҳнинг Расули», дедим. У зот: «Бас, қил», дедилар. Мен туяқушдек югуриб чиқдим. Расулуллоҳ ﷺ менинг юз ўгириб кетаётганимга қараб: «Аллоҳим, бизни у билан баҳраманд қилгин», дедилар. Мен қўйларга етиб олдим, уларнинг олдингилари қалъага кириб бўлган эди; мен уларнинг орқасидаги икки қўйни олиб, икковини қўлтиғимга қисдим ва гўё мен билан ҳеч нарса йўқдек югуриб бориб, уларни Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига ташладим. Уларни сўйишди ва ейишди. Абул Ясар Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобаларидан энг охирги бўлиб вафот этганларидан эди. У бу ҳадисни сўзлаганида йиғлар, сўнг: «Мен билан баҳраманд бўлишди; умримга қасамки, мен уларнинг охиргиси бўлдим», дер эди.