حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ ـ رضى الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْتَقَى هُوَ وَالْمُشْرِكُونَ فَاقْتَتَلُوا، فَلَمَّا مَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى عَسْكَرِهِ، وَمَالَ الآخَرُونَ إِلَى عَسْكَرِهِمْ، وَفِي أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَجُلٌ لاَ يَدَعُ لَهُمْ شَاذَّةً وَلاَ فَاذَّةً إِلاَّ اتَّبَعَهَا يَضْرِبُهَا بِسَيْفِهِ، فَقَالَ مَا أَجْزَأَ مِنَّا الْيَوْمَ أَحَدٌ كَمَا أَجْزَأَ فُلاَنٌ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَمَا إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ ". فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ أَنَا صَاحِبُهُ. قَالَ فَخَرَجَ مَعَهُ كُلَّمَا وَقَفَ وَقَفَ مَعَهُ، وَإِذَا أَسْرَعَ أَسْرَعَ مَعَهُ قَالَ فَجُرِحَ الرَّجُلُ جُرْحًا شَدِيدًا، فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ، فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ بِالأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ، ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَى سَيْفِهِ، فَقَتَلَ نَفْسَهُ، فَخَرَجَ الرَّجُلُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ. قَالَ " وَمَا ذَاكَ ". قَالَ الرَّجُلُ الَّذِي ذَكَرْتَ آنِفًا أَنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ، فَأَعْظَمَ النَّاسُ ذَلِكَ. فَقُلْتُ أَنَا لَكُمْ بِهِ. فَخَرَجْتُ فِي طَلَبِهِ، ثُمَّ جُرِحَ جُرْحًا شَدِيدًا، فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ، فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ فِي الأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ، ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَيْهِ، فَقَتَلَ نَفْسَهُ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عِنْدَ ذَلِكَ " إِنَّ الرَّجُلَ لَيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ، وَهْوَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ، وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ النَّارِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ، وَهْوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ ".
Sahl ibn Saʼd as-Soidiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ va mushriklar bir-biriga roʻpara kelib, jang qila boshladi. Allohning Rasuli ﷺ oʻz qarorgohiga qaytganda va mushriklar (ham) oʻz qarorgohiga qaytganda, kimdir — Allohning Rasuli ﷺ ning sahobalaridan — yolgʻiz ketayotgan har qanday mushrikni quvib, qilichi bilan oʻldiradigan — bir kishi haqida gapirdi. U: «Bugun hech kim u kishichalik oʻz (jang) ishini yaxshi (uddasini) qilmadi», — dedi. Allohning Rasuli ﷺ: «Shubhasiz, u — doʻzax ahlidan(dir)», — dedi. Odamlar orasidan bir kishi: «Men unga hamroh boʻlaman (u nima qilishini kuzataman)», — dedi. Shunday qilib, u unga hamroh boʻldi — u qaerda toʻxtasa, u (ham) u bilan toʻxtar; qaerda yugursa, u (ham) u bilan yugurardi. Soʻng oʻsha (botir) kishi ogʻir yaralandi va u oʻz oʻlimini tezlashtirishga qaror qildi. U qilichning dastasini yerga tirab, oʻtkir uchini koʻkragiga — ikki koʻkragi orasiga — qaratdi. Soʻng u qilichga suyanib, oʻzini oʻldirdi. Boshqa kishi Allohning Rasuli ﷺ ning oldiga kelib: «Men guvohlik beramanki, siz — Allohning Rasulisiz», — dedi. Paygʻambar ﷺ: «Nima boʻldi?» — dedi. U: «(Bu) — siz doʻzax ahlidan biri deb taʼriflagan kishi (haqida). Odamlar sizning soʻzingizdan juda hayratlangan edi va men: ‹Men sizlar uchun uning haqiqatini bilib kelaman›, — dedim. Bas, men uni izlab chiqdim. U ogʻir yaralangan edi va — qilichining dastasini yerga tirab, oʻtkir uchini koʻkragiga, ikki koʻkragi orasiga qaratib — oʻlimni tezlashtirdi. Soʻng u qilichiga suyanib, oʻzini oʻldirdi», — dedi. Shunda Allohning Rasuli ﷺ: «Bir kishi odamlarga — goʻyo jannat ahlining amalini qilayotgandek — koʻrinishi mumkin, holbuki u — doʻzax ahlidan(dir); va boshqasi odamlarga — goʻyo doʻzax ahlining amalini qilayotgandek — koʻrinishi mumkin, holbuki u — jannat ahlidan(dir)», — dedi.Саҳл ибн Саъд ас-Соидий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ ва мушриклар бир-бирига рўпара келиб, жанг қила бошлади. Аллоҳнинг Расули ﷺ ўз қароргоҳига қайтганда ва мушриклар (ҳам) ўз қароргоҳига қайтганда, кимдир — Аллоҳнинг Расули ﷺ нинг саҳобаларидан — ёлғиз кетаётган ҳар қандай мушрикни қувиб, қиличи билан ўлдирадиган — бир киши ҳақида гапирди. У: «Бугун ҳеч ким у кишичалик ўз (жанг) ишини яхши (уддасини) қилмади», — деди. Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Шубҳасиз, у — дўзах аҳлидан(дир)», — деди. Одамлар орасидан бир киши: «Мен унга ҳамроҳ бўламан (у нима қилишини кузатаман)», — деди. Шундай қилиб, у унга ҳамроҳ бўлди — у қаэрда тўхтаса, у (ҳам) у билан тўхтар; қаэрда югурса, у (ҳам) у билан югурарди. Сўнг ўша (ботир) киши оғир яраланди ва у ўз ўлимини тезлаштиришга қарор қилди. У қиличнинг дастасини ерга тираб, ўткир учини кўкрагига — икки кўкраги орасига — қаратди. Сўнг у қиличга суяниб, ўзини ўлдирди. Бошқа киши Аллоҳнинг Расули ﷺ нинг олдига келиб: «Мен гувоҳлик бераманки, сиз — Аллоҳнинг Расулисиз», — деди. Пайғамбар ﷺ: «Нима бўлди?» — деди. У: «(Бу) — сиз дўзах аҳлидан бири деб таърифлаган киши (ҳақида). Одамлар сизнинг сўзингиздан жуда ҳайратланган эди ва мен: ‹Мен сизлар учун унинг ҳақиқатини билиб келаман›, — дедим. Бас, мен уни излаб чиқдим. У оғир яраланган эди ва — қиличининг дастасини ерга тираб, ўткир учини кўкрагига, икки кўкраги орасига қаратиб — ўлимни тезлаштирди. Сўнг у қиличига суяниб, ўзини ўлдирди», — деди. Шунда Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Бир киши одамларга — гўё жаннат аҳлининг амалини қилаётгандек — кўриниши мумкин, ҳолбуки у — дўзах аҳлидан(дир); ва бошқаси одамларга — гўё дўзах аҳлининг амалини қилаётгандек — кўриниши мумкин, ҳолбуки у — жаннат аҳлидан(дир)», — деди.