حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ، أَنَّ أَعْرَابِيًّا، جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثَائِرَ الرَّأْسِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنِي مَاذَا فَرَضَ اللَّهُ عَلَىَّ مِنَ الصَّلاَةِ فَقَالَ " الصَّلَوَاتِ الْخَمْسَ، إِلاَّ أَنْ تَطَوَّعَ شَيْئًا ". فَقَالَ أَخْبِرْنِي بِمَا فَرَضَ اللَّهُ عَلَىَّ مِنَ الصِّيَامِ قَالَ " شَهْرَ رَمَضَانَ، إِلاَّ أَنْ تَطَوَّعَ شَيْئًا ". قَالَ أَخْبِرْنِي بِمَا فَرَضَ اللَّهُ عَلَىَّ مِنَ الزَّكَاةِ قَالَ فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَرَائِعَ الإِسْلاَمِ. قَالَ وَالَّذِي أَكْرَمَكَ لاَ أَتَطَوَّعُ شَيْئًا وَلاَ أَنْقُصُ مِمَّا فَرَضَ اللَّهُ عَلَىَّ شَيْئًا. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَ ". أَوْ " دَخَلَ الْجَنَّةَ إِنْ صَدَقَ ". وَقَالَ بَعْضُ النَّاسِ فِي عِشْرِينَ وَمِائَةِ بَعِيرٍ حِقَّتَانِ. فَإِنْ أَهْلَكَهَا مُتَعَمِّدًا، أَوْ وَهَبَهَا أَوِ احْتَالَ فِيهَا فِرَارًا مِنَ الزَّكَاةِ، فَلاَ شَىْءَ عَلَيْهِ.
(Talha ibn Ubaydulloh (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki,) Sochlari toʻzgʻigan bir aʼrobiy (sahroyi) Rasululloh ﷺning huzurlariga kelib: «Yo Rasululloh, Alloh menga namozdan nimani farz qilganini ayting», dedi. U zot: «Besh (vaqt) namozni — magar sen (qoʻshimcha) nafl (oʻqimoqchi) boʻlsang (bundan tashqari)», dedilar. U: «Alloh menga roʻzadan nimani farz qilganini ayting», dedi. U zot: «Ramazon oyini — magar sen (qoʻshimcha) nafl (tutmoqchi) boʻlsang», dedilar. U: «Alloh menga zakotdan nimani farz qilganini ayting», dedi. Bas, Rasululloh ﷺ unga islom shariatlarini (hukmlarini) aytib berdilar. U: «Seni (Alloh) ulugʻlagan Zotga qasamki, men hech qanday nafl (qoʻshimcha) qilmayman va Alloh menga farz qilgan narsadan hech narsani kamaytirmayman», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Agar rost (soʻzlagan) boʻlsa, najot topdi» — yoki: «Agar rost boʻlsa, jannatga kirdi», dedilar. (Buxoriy aytdi:) Baʼzi kishilar esa: «Bir yuz yigirma tuyada ikkita hiqqa (uch yoshli tuya zakot) bor; bas, agar (egasi) ularni qasdan halok qilsa, yoki hadya qilsa, yoki zakotdan qochish uchun hiyla ishlatsa, unga hech narsa (lozim) emas», deydilar (— bu esa hadisga ziddir).(Талҳа ибн Убайдуллоҳ (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики,) Сочлари тўзғиган бир аъробий (саҳройи) Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, Аллоҳ менга намоздан нимани фарз қилганини айтинг», деди. У зот: «Беш (вақт) намозни — магар сен (қўшимча) нафл (ўқимоқчи) бўлсанг (бундан ташқари)», дедилар. У: «Аллоҳ менга рўзадан нимани фарз қилганини айтинг», деди. У зот: «Рамазон ойини — магар сен (қўшимча) нафл (тутмоқчи) бўлсанг», дедилар. У: «Аллоҳ менга закотдан нимани фарз қилганини айтинг», деди. Бас, Расулуллоҳ ﷺ унга ислом шариатларини (ҳукмларини) айтиб бердилар. У: «Сени (Аллоҳ) улуғлаган Зотга қасамки, мен ҳеч қандай нафл (қўшимча) қилмайман ва Аллоҳ менга фарз қилган нарсадан ҳеч нарсани камайтирмайман», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Агар рост (сўзлаган) бўлса, нажот топди» — ёки: «Агар рост бўлса, жаннатга кирди», дедилар. (Бухорий айтди:) Баъзи кишилар эса: «Бир юз йигирма туяда иккита ҳиққа (уч ёшли туя закот) бор; бас, агар (эгаси) уларни қасдан ҳалок қилса, ёки ҳадя қилса, ёки закотдан қочиш учун ҳийла ишлаца, унга ҳеч нарса (лозим) эмас», дейдилар (— бу эса ҳадисга зиддир).