ثنا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُبَشِّرٍ ، نَا أَحْمَدُ بْنُ سِنَانٍ , نَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ , نَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ , عَنْ ثَابِتٍ , عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ , قَالَ : وَفَدْنَا إِلَى مُعَاوِيَةَ وَمَعَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ ، قَالَ : فَكَانَ الرَّجُلُ مِنَّا يَصْنَعُ الطَّعَامَ يَدْعُو أَصْحَابَهُ هَذَا يَوْمًا وَهَذَا يَوْمًا , قَالَ : فَلَمَّا كَانَ يَوْمِي ، قُلْتُ : يَا أَبَا هُرَيْرَةَ ، حَدِّثْنَا عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى يُدْرَكَ طَعَامُنَا , قَالَ : فَقَالَ : " كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الْفَتْحِ فَجَعَلَ خَالِدَ بْنَ الْوَلِيدِ عَلَى إِحْدَى الْمُجَنِّبَتَيْنِ , وَجَعَلَ الزُّبَيْرَ عَلَى الأُخْرَى , وَجَعَلَ أَبَا عُبَيْدَةَ عَلَى السَّاقَةِ فِي بَطْنِ الْوَادِي ، قَالَ : ثُمَّ قَالَ لِي : يَا أَبَا هُرَيْرَةَ ، ادْعُ لِيَ الأَنْصَارَ , قَالَ : فَدَعَوْتُهُمْ فَجَاءُوا يُهَرْوِلُونَ , قَالَ : فَقَالَ : يَا مَعْشَرَ الأَنْصَارِ ، هَذِهِ أَوْبَاشُ قُرَيْشٍ , فَإِذَا لَقِيتُمُوهُمْ غَدًا فَاحْصُدُوهُمْ حَصْدًا , ثُمَّ مَوْعِدُكُمُ الصَّفَا , قَالَ : وَأَشَارَ بِيَدِهِ , فَلَمَّا كَانَ مِنَ الْغَدِ لَمْ يُشْرِفْ لَهُمْ أَحَدٌ إِلا أَنَامُوهُ , قَالَ : وَفَتَحَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، وَأَتَى الصَّفَا فَقَامَ عَلَيْهِ , فَجَاءَهُ أَبُو سُفْيَانَ , قَالَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، أُبِيحَتْ خَضْرَاءُ قُرَيْشٍ فَلا قُرَيْشَ بَعْدَ الْيَوْمِ , فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : مَنْ دَخَلَ دَارَ أَبِي سُفْيَانَ فَهُوَ آمِنٌ ، وَمَنْ أَغْلَقَ بَابَهُ فَهُوَ آمِنٌ , وَمَنْ أَلْقَى سِلاحَهُ فَهُوَ آمِنٌ " , قَالَ : فَقَالَتِ الأَنْصَارُ : أَمَّا الرَّجُلُ فَقَدْ أَخَذَتْهُ رَأْفَةٌ بِعَشِيرَتِهِ وَرَغْبَةٌ فِي قَرْيَتِهِ , وَنَزَلَ الْوَحْيُ عَلَى نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ذَلِكَ , فَقَالَ : يَا مَعْشَرَ الأَنْصَارِ ، قُلْتُمْ : أَمَّا الرَّجُلُ فَقَدْ أَخَذَتْهُ رَأْفَةٌ بِعَشِيرَتِهِ وَرَغْبَةٌ فِي قَرْيَتِهِ , كَلا أَنَا عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ , هَاجَرْتُ إِلَى اللَّهِ وَإِلَيْكُمْ , وَالْمَحْيَا مَحْيَاكُمْ , وَالْمَمَاتُ مَمَاتُكُمْ , فَقَالُوا : يَا رَسُولَ اللَّهِ ، صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا قُلْنَا إِلا ضَنًّا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ , فَقَالَ : إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى وَرَسُولَهُ يُصَدِّقَانِكُمْ وَيَعْذِرَانِكُمْ "
Abdulloh ibn Roboh dedi: Biz Muoviyaning huzuriga vakil boʻlib bordik, biz bilan birga Abu Hurayra ham bor edi. Bizdan har bir kishi navbatma-navbat taom tayyorlab, sheriklarini chaqirar edi. Mening navbatim kelganda: «Ey Abu Hurayra, taomimiz tayyor boʻlgunicha bizga Nabiy ﷺdan hadis aytib bering», dedim. U dedi: Men Fath kuni Nabiy ﷺ bilan birga edim. U zot Xolid ibn Validni ikki qanotning biriga, Zubayrni ikkinchisiga, Abu Ubaydani esa vodiy ichidagi orqa qismga qoʻydilar. Soʻng menga: «Ey Abu Hurayra, menga ansorlarni chaqir», dedilar. Men ularni chaqirdim, ular yugurganicha kelishdi. U zot: «Ey ansorlar jamoasi, mana bular Qurayshning avbosh-toʻdasi. Ertaga ularni uchratsangiz, ularni oʻrib tashlagandek oʻrib tashlanglar. Soʻng vaʼdalashgan joyingiz Safodir», dedilar va qoʻllari bilan ishora qildilar. Ertasi kuni ularga kim koʻringan boʻlsa, uni yotqizib qoʻydilar. Alloh Rasululloh ﷺga fath berdi. U zot Safoga kelib, uning ustida turdilar. Shunda Abu Sufyon kelib: «Ey Rasululloh, Qurayshning yashilligi mubohga aylandi, bugundan keyin Quraysh qolmaydi», dedi. Rasululloh ﷺ: «Kim Abu Sufyonning uyiga kirsa, u omondadir; kim eshigini yopsa, u omondadir; kim qurolini tashlasa, u omondadir», dedilar. Shunda ansorlar: «Bu kishini oʻz urugʻiga rahmi va oʻz qishlogʻiga ragʻbati tutdi», dedilar. Bu haqda Allohning Nabiysi ﷺga vahiy tushdi. U zot: «Ey ansorlar jamoasi, sizlar: ‹Bu kishini oʻz urugʻiga rahm va oʻz qishlogʻiga ragʻbat tutdi›, dedingiz. Yoʻq, men Allohning bandasi va Uning Rasuliman; Allohga va sizlarga hijrat qildim. Yashash — sizlar bilan yashash, oʻlim — sizlar bilan oʻlimdir», dedilar. Ular: «Ey Rasululloh, biz buni faqat Allohni va Uning Rasulini oʻzimizdan qizgʻanib aytdik», dedilar. U zot: «Albatta, Alloh taolo va Uning Rasuli sizlarni tasdiqlaydi va uzrli sanaydi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Робоҳ деди: Биз Муовиянинг ҳузурига вакил бўлиб бордик, биз билан бирга Абу Ҳурайра ҳам бор эди. Биздан ҳар бир киши навбатма-навбат таом тайёрлаб, шерикларини чақирар эди. Менинг навбатим келганда: «Эй Абу Ҳурайра, таомимиз тайёр бўлгунича бизга Набий ﷺдан ҳадис айтиб беринг», дедим. У деди: Мен Фатҳ куни Набий ﷺ билан бирга эдим. У зот Холид ибн Валидни икки қанотнинг бирига, Зубайрни иккинчисига, Абу Убайдани эса водий ичидаги орқа қисмга қўйдилар. Сўнг менга: «Эй Абу Ҳурайра, менга ансорларни чақир», дедилар. Мен уларни чақирдим, улар югурганича келишди. У зот: «Эй ансорлар жамоаси, мана булар Қурайшнинг авбош-тўдаси. Эртага уларни учратсангиз, уларни ўриб ташлагандек ўриб ташланглар. Сўнг ваъдалашган жойингиз Сафодир», дедилар ва қўллари билан ишора қилдилар. Эртаси куни уларга ким кўринган бўлса, уни ётқизиб қўйдилар. Аллоҳ Расулуллоҳ ﷺга фатҳ берди. У зот Сафога келиб, унинг устида турдилар. Шунда Абу Суфён келиб: «Эй Расулуллоҳ, Қурайшнинг яшиллиги мубоҳга айланди, бугундан кейин Қурайш қолмайди», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Абу Суфённинг уйига кирса, у омондадир; ким эшигини ёпса, у омондадир; ким қуролини ташласа, у омондадир», дедилар. Шунда ансорлар: «Бу кишини ўз уруғига раҳми ва ўз қишлоғига рағбати тутди», дедилар. Бу ҳақда Аллоҳнинг Набийси ﷺга ваҳий тушди. У зот: «Эй ансорлар жамоаси, сизлар: ‹Бу кишини ўз уруғига раҳм ва ўз қишлоғига рағбат тутди›, дедингиз. Йўқ, мен Аллоҳнинг бандаси ва Унинг Расулиман; Аллоҳга ва сизларга ҳижрат қилдим. Яшаш — сизлар билан яшаш, ўлим — сизлар билан ўлимдир», дедилар. Улар: «Эй Расулуллоҳ, биз буни фақат Аллоҳни ва Унинг Расулини ўзимиздан қизғаниб айтдик», дедилар. У зот: «Албатта, Аллоҳ таоло ва Унинг Расули сизларни тасдиқлайди ва узрли санайди», дедилар.