قُرِئَ عَلَى مُحَمَّدِ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ , قِيلَ لَهُ : سَمِعْتَ الْعَبَّاسَ بْنَ يَزِيدَ , نَا مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ وَ الأَنْصَارِي ُّ , قَالا : نَا ابْنُ عَوْنٍ ، ح وَنا أَبُو صَالِحٍ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَعِيدِ بْنِ هَارُونَ الأَصْبَهَانِيُّ , نَا أَبُو مَسْعُودٍ أَحْمَدُ بْنُ الْفُرَاتِ ، أنا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ , أنا ابْنُ عَوْنٍ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنَّ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ , قَالَ : أَصَبْتُ أَرْضًا بِخَيْبَرَ , فَقُلْتُ : يَا رَسُولَ اللَّهِ ، " إِنِّي أَصَبْتُ أَرْضًا مَا أَصَبْتُ مَالا قَطُّ هُوَ أَنْفَسُ عِنْدِي مِنْهُ , فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : إِنْ شِئْتَ تَصَدَّقْتَ بِهَا وَحَبَسْتَ أَصْلَهَا ، قَالَ : فَجَعَلَهَا عُمَرُ لا تُبَاعُ وَلا تُوهَبُ وَلا تُورَثُ , وَتَصَدَّقَ بِهَا عَلَى الْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ ، وَابْنِ السَّبِيلِ ، وَالْغُزَاةِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ، وَفِي الرِّقَابِ ، وَالضَّيْفِ , لا جُنَاحَ عَلَى مَنْ وَلِيَهَا أَنْ يَأْكُلَ مِنْهَا وَيُطْعِمَ صَدِيقًا غَيْرَ مُتَمَوِّلٍ فِيهِ , وَأَوْصَى بِهَا إِلَى حَفْصَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا ، ثُمَّ إِلَى الأَكَابِرِ مِنْ آلِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ " ، هَذَا لَفْظُ أَبِي مَسْعُودٍ , قَالَ أَبُو مَسْعُودٍ : هَذَا أَجْوَدُ حَدِيثٍ رَوَاهُ ابْنُ عَوْنٍ , زَادَ مُعَاذٌ وَأَوْصَى بِهَا إِلَى حَفْصَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ ، ثُمَّ إِلَى الأَكَابِرِ مِنْ آلِ عُمَرَ . قَالَ ابْنُ عَوْنٍ : فَحَدَّثْتُ بِهِ ابْنَ سِيرِينَ , فَقَالَ : غَيْرَ مُتَأَثِّلٍ مَالا ، نَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَكَرِيَّا , نَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ النَّسَائِيُّ , نَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ , أنا بِشْرٌ , عَنِ ابْنِ عَوْنٍ , قَالَ : وَنا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ , أنا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ , نَا ابْنُ عَوْنٍ , بِهَذَا نَحْوَهُ . وَقَالَ : أَنْ لا يُبَاعَ أَصْلُهَا وَلا يُوهَبُ وَلا يُورَثُ , نَحْوَ حَدِيثِ النَّضْرِ . نَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ , نَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ ، نَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ , أنا أَزْهَرُ بْنُ سَعْدٍ السَّمَّانُ , عَنِ ابْنِ عَوْنٍ بِهَذَا , وَقَالَ : فَحَبَسَ أَصْلَهَا لا يُبَاعُ وَلا يُوهَبُ ، وَلا يُورَثُ ، فَتَصَدَّقَ بِهَا عَلَى الْفُقَرَاءِ ، وَالْقُرْبَى ، وَالرِّقَابِ ، وَفِي الْمَسَاكِينِ ، وَابْنِ السَّبِيلِ ، وَالضَّيْفِ . وَرَوَاهُ دَاوُدُ بْنُ أَبِي هِنْدَ , عَنِ ابْنِ عَوْنٍ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Umar (roziyallohu anhu) aytdi: Men Xaybarda bir yerga ega boʻldim va: «Yo Rasululloh, men shunday yerga ega boʻldimki, undan koʻra qadrliroq molga hech qachon ega boʻlmaganman», dedim. Rasululloh ﷺ: «Istasang, uni sadaqa qilib, aslini ushlab qol», dedilar. Shunda Umar uni sotilmaydigan, hadya qilinmaydigan va meros qilinmaydigan qilib qoʻydi hamda uni faqirlarga, miskinlarga, yoʻlovchiga, Alloh yoʻlidagi gʻoziylarga, qul ozod qilishga va mehmonga sadaqa qildi. Uni boshqargan kishi undan yesa va mol orttirmagan holda doʻstini ovqatlantirsa, gunoh emas. U buni Hafsa (roziyallohu anho)ga, soʻngra Umar (roziyallohu anhu) oilasining kattalariga vasiyat qildi. Bu Abu Masʼudning lafzidir. Abu Masʼud aytdi: Bu Ibn Avn rivoyat qilgan hadislarning eng yaxshisidir. Muoz esa: «U buni moʻminlar onasi Hafsaga, soʻngra Umar oilasining kattalariga vasiyat qildi», deb ziyoda qildi. Ibn Avn aytdi: Men buni Ibn Siringa aytib berdim, u: «mol toʻplamagan holda», dedi. Bishr ibn al-Mufazzal ham Ibn Avndan shunga oʻxshash rivoyat qildi va: «uning asli sotilmasin, hadya qilinmasin va meros qilinmasin», dedi — Nazrning hadisi kabi. Azhar ibn Saʼd as-Sammon ham Ibn Avndan shuni rivoyat qilib: «U uning aslini ushlab qoldi — sotilmaydi, hadya qilinmaydi va meros qilinmaydi — va uni faqirlarga, qarindoshlarga, qul ozod qilishga, miskinlarga, yoʻlovchiga va mehmonga sadaqa qildi», dedi. Buni Dovud ibn Abu Hind ham Ibn Avndan rivoyat qildi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Умар (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Хайбарда бир ерга эга бўлдим ва: «Ё Расулуллоҳ, мен шундай ерга эга бўлдимки, ундан кўра қадрлироқ молга ҳеч қачон эга бўлмаганман», дедим. Расулуллоҳ ﷺ: «Истасанг, уни садақа қилиб, аслини ушлаб қол», дедилар. Шунда Умар уни сотилмайдиган, ҳадя қилинмайдиган ва мерос қилинмайдиган қилиб қўйди ҳамда уни фақирларга, мискинларга, йўловчига, Аллоҳ йўлидаги ғозийларга, қул озод қилишга ва меҳмонга садақа қилди. Уни бошқарган киши ундан еса ва мол орттирмаган ҳолда дўстини овқатлантирса, гуноҳ эмас. У буни Ҳафса (розияллоҳу анҳо)га, сўнгра Умар (розияллоҳу анҳу) оиласининг катталарига васият қилди. Бу Абу Масъуднинг лафзидир. Абу Масъуд айтди: Бу Ибн Авн ривоят қилган ҳадисларнинг энг яхшисидир. Муоз эса: «У буни мўминлар онаси Ҳафсага, сўнгра Умар оиласининг катталарига васият қилди», деб зиёда қилди. Ибн Авн айтди: Мен буни Ибн Сиринга айтиб бердим, у: «мол тўпламаган ҳолда», деди. Бишр ибн ал-Муфаззал ҳам Ибн Авндан шунга ўхшаш ривоят қилди ва: «унинг асли сотилмасин, ҳадя қилинмасин ва мерос қилинмасин», деди — Назрнинг ҳадиси каби. Азҳар ибн Саъд ас-Саммон ҳам Ибн Авндан шуни ривоят қилиб: «У унинг аслини ушлаб қолди — сотилмайди, ҳадя қилинмайди ва мерос қилинмайди — ва уни фақирларга, қариндошларга, қул озод қилишга, мискинларга, йўловчига ва меҳмонга садақа қилди», деди. Буни Довуд ибн Абу Ҳинд ҳам Ибн Авндан ривоят қилди.