حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الْحَمِيدِ، صَاحِبُ الزِّيَادِيِّ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْحَارِثِ ابْنُ عَمِّ، مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ لِمُؤَذِّنِهِ فِي يَوْمٍ مَطِيرٍ إِذَا قُلْتَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ. فَلاَ تَقُلْ حَىَّ عَلَى الصَّلاَةِ. قُلْ صَلُّوا فِي بُيُوتِكُمْ. فَكَأَنَّ النَّاسَ اسْتَنْكَرُوا، قَالَ فَعَلَهُ مَنْ هُوَ خَيْرٌ مِنِّي، إِنَّ الْجُمُعَةَ عَزْمَةٌ، وَإِنِّي كَرِهْتُ أَنْ أُخْرِجَكُمْ، فَتَمْشُونَ فِي الطِّينِ وَالدَّحْضِ.
Muhammad ibn Siyrin (Ibn Abbosdan) rivoyat qiladi: Yomgʻirli kuni Ibn Abbos oʻz muazziniga: «‹Ashhadu anna Muhammadan Rasululloh› (Men Muhammad Allohning Rasuli ekanligiga guvohlik beraman) deganingdan keyin ‹Hayya alas-solah› (Namozga kelinglar) dema, balki: ‹Uylaringizda namoz oʻqinglar›, — de», — dedi. (U kishi shunday qildi.) Lekin odamlar buni yoqtirmadi. Ibn Abbos: «Buni mendan koʻproq yaxshi (zot) — yaʼni Paygʻambar ﷺ — qilgan edilar. Shubhasiz, juma namozi vojibdir, lekin men sizlarni loy va botqoqda yurgʻizib (masjidga) chiqarib, qiynashni yoqtirmadim», — dedi.Муҳаммад ибн Сийрин (Ибн Аббосдан) ривоят қилади: Ёмғирли куни Ибн Аббос ўз муаззинига: «‹Ашҳаду анна Муҳаммадан Расулуллоҳ› (Мен Муҳаммад Аллоҳнинг Расули эканлигига гувоҳлик бераман) деганингдан кейин ‹Ҳайя алас-солаҳ› (Намозга келинглар) дема, балки: ‹Уйларингизда намоз ўқинглар›, — де», — деди. (У киши шундай қилди.) Лекин одамлар буни ёқтирмади. Ибн Аббос: «Буни мендан кўпроқ яхши (зот) — яъни Пайғамбар ﷺ — қилган эдилар. Шубҳасиз, жума намози вожибдир, лекин мен сизларни лой ва ботқоқда юрғизиб (масжидга) чиқариб, қийнашни ёқтирмадим», — деди.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدٍ، قَالَ سُئِلَ أَنَسٌ أَقَنَتَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي الصُّبْحِ قَالَ نَعَمْ. فَقِيلَ لَهُ أَوَقَنَتَ قَبْلَ الرُّكُوعِ قَالَ بَعْدَ الرُّكُوعِ يَسِيرًا.
Muhammad ibn Siyrin (Anasdan) rivoyat qiladi: Anasdan: «Paygʻambar ﷺ bomdod namozida qunut oʻqiganlarmi?» — deb soʻraldi. Anas «ha» dedi. Undan yana: «U zot rukuʼdan oldin qunut oʻqiganlarmi?» — deb soʻraldi. Anas: «U zot biroz (vaqt — bir oy) rukuʼdan keyin qunut oʻqidilar», — dedi.Муҳаммад ибн Сийрин (Анасдан) ривоят қилади: Анасдан: «Пайғамбар ﷺ бомдод намозида қунут ўқиганларми?» — деб сўралди. Анас «ҳа» деди. Ундан яна: «У зот рукуъдан олдин қунут ўқиганларми?» — деб сўралди. Анас: «У зот бироз (вақт — бир ой) рукуъдан кейин қунут ўқидилар», — деди.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ، حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ عَلْقَمَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، قَالَ تُوُفِّيَ ابْنٌ لأُمِّ عَطِيَّةَ ـ رضى الله عنها ـ فَلَمَّا كَانَ الْيَوْمُ الثَّالِثُ دَعَتْ بِصُفْرَةٍ، فَتَمَسَّحَتْ بِهِ وَقَالَتْ نُهِينَا أَنْ نُحِدَّ أَكْثَرَ مِنْ ثَلاَثٍ إِلاَّ بِزَوْجٍ.
Muhammad ibn Siyrin (Ummu Atiyyadan) rivoyat qiladi: Ummu Atiyyaning oʻgʻillaridan biri vafot etdi va uchinchi kun boʻlganda, u sariq xushboʻylik (atir) soʻrab, uni badaniga surtdi va: «Biz — erlarimizdan boshqa(si) uchun — uch kundan ortiq motam tutishdan qaytarilgan edik», — dedi.Муҳаммад ибн Сийрин (Умму Атийядан) ривоят қилади: Умму Атийянинг ўғилларидан бири вафот этди ва учинчи кун бўлганда, у сариқ хушбўйлик (атир) сўраб, уни баданига суртди ва: «Биз — эрларимиздан бошқа(си) учун — уч кундан ортиқ мотам тутишдан қайтарилган эдик», — деди.
وَقَالَ عُثْمَانُ بْنُ الْهَيْثَمِ حَدَّثَنَا عَوْفٌ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ وَكَّلَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِحِفْظِ زَكَاةِ رَمَضَانَ، فَأَتَانِي آتٍ، فَجَعَلَ يَحْثُو مِنَ الطَّعَامِ، فَأَخَذْتُهُ فَقُلْتُ لأَرْفَعَنَّكَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. فَذَكَرَ الْحَدِيثَ فَقَالَ إِذَا أَوَيْتَ إِلَى فِرَاشِكَ فَاقْرَأْ آيَةَ الْكُرْسِيِّ لَنْ يَزَالَ عَلَيْكَ مِنَ اللَّهِ حَافِظٌ، وَلاَ يَقْرَبُكَ شَيْطَانٌ حَتَّى تُصْبِحَ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " صَدَقَكَ وَهْوَ كَذُوبٌ، ذَاكَ شَيْطَانٌ ".
Muhammad ibn Sirin (Abu Hurayradan) rivoyat qiladi: Abu Hurayra: «Allohning Rasuli ﷺ meni Ramazon zakoti (yaʼni fitr sadaqasi)ni (saqlash)ga masʼul qilib qoʻydi. Bir kishi mening oldimga kelib, (zakot) ozigʻidan biroz — ikki qoʻllab — hovuchlay boshladi. Men uni ushlab, uni Allohning Rasuli ﷺ ga olib borishimni aytdim», — dedi. Soʻng Abu Hurayra butun voqeani aytib, qoʻshdi: «U (oʻgʻri): ‹Qachon toʻshagingga (yotgani) borsang, «Oyatul Kursi» (Baqara, 255)ni oʻqi — shunda Alloh tomonidan bir qoʻriqlovchi seni qoʻriqlaydi va — to tonggacha — shayton senga yaqinlashmaydi›, — dedi». Shunda Paygʻambar ﷺ: «U — yolgʻonchi boʻlsa-da, senga rost gapirdi; va u (oʻgʻrining) oʻzi — bir shayton edi», — dedi.Муҳаммад ибн Сирин (Абу Ҳурайрадан) ривоят қилади: Абу Ҳурайра: «Аллоҳнинг Расули ﷺ мени Рамазон закоти (яъни фитр садақаси)ни (сақлаш)га масъул қилиб қўйди. Бир киши менинг олдимга келиб, (закот) озиғидан бироз — икки қўллаб — ҳовучлай бошлади. Мен уни ушлаб, уни Аллоҳнинг Расули ﷺ га олиб боришимни айтдим», — деди. Сўнг Абу Ҳурайра бутун воқеани айтиб, қўшди: «У (ўғри): ‹Қачон тўшагингга (ётгани) борсанг, «Оятул Курси» (Бақара, 255)ни ўқи — шунда Аллоҳ томонидан бир қўриқловчи сени қўриқлайди ва — то тонггача — шайтон сенга яқинлашмайди›, — деди». Шунда Пайғамбар ﷺ: «У — ёлғончи бўлса-да, сенга рост гапирди; ва у (ўғрининг) ўзи — бир шайтон эди», — деди.
حَدَّثَنَا حِبَّانُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَوْنٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، قَالَ جَلَسْتُ إِلَى مَجْلِسٍ فِيهِ عُظْمٌ مِنَ الأَنْصَارِ وَفِيهِمْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي لَيْلَى، فَذَكَرْتُ حَدِيثَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ فِي شَأْنِ سُبَيْعَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ، فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ وَلَكِنَّ عَمَّهُ كَانَ لاَ يَقُولُ ذَلِكَ. فَقُلْتُ إِنِّي لَجَرِيءٌ إِنْ كَذَبْتُ عَلَى رَجُلٍ فِي جَانِبِ الْكُوفَةِ. وَرَفَعَ صَوْتَهُ، قَالَ ثُمَّ خَرَجْتُ فَلَقِيتُ مَالِكَ بْنَ عَامِرٍ أَوْ مَالِكَ بْنَ عَوْفٍ قُلْتُ كَيْفَ كَانَ قَوْلُ ابْنِ مَسْعُودٍ فِي الْمُتَوَفَّى عَنْهَا زَوْجُهَا وَهْىَ حَامِلٌ فَقَالَ قَالَ ابْنُ مَسْعُودٍ أَتَجْعَلُونَ عَلَيْهَا التَّغْلِيظَ، وَلاَ تَجْعَلُونَ لَهَا الرُّخْصَةَ لَنَزَلَتْ سُورَةُ النِّسَاءِ الْقُصْرَى بَعْدَ الطُّولَى. وَقَالَ أَيُّوبُ عَنْ مُحَمَّدٍ لَقِيتُ أَبَا عَطِيَّةَ مَالِكَ بْنَ عَامِرٍ.
(Muhammad ibn Sirin aytdi:) Men ansorning ulugʻlaridan koʻ pi boʻ lgan bir majlisga oʻtirdim — ular ichida Abdurrahmon ibn Abu Laylo (ham) bor edi. Men Abdulloh ibn Utbaning Subayʼa bint Horis (homilador beva) toʻgʻ risidagi hadisini zikr qildim. Abdurrahmon: «Lekin uning amakisi bunday demas edi», dedi. Men: «Agar men Kufa tomonidagi bir kishi haqida yolgʻon (toʻqib) aytsam, men (juda) jurʼatkor (boʻ lgan) boʻ laman», dedim — va u (Abdurrahmon) ovozini koʻtardi. Soʻng men chiqib, Molik ibn Omir — yoki Molik ibn Avf — ni uchratdim. Men: «Ibn Masʼudning — eri vafot etgan homilador (ayol) haqida — soʻzi qanday edi?» dedim. U: «Ibn Masʼud: ‹Sizlar unga (homilador bevaga) ogʻ irlashtirishni (uzun idda)ni qoʻ yasiz-u, unga ruxsat (yengillik)ni qoʻ ymaysizmi? Qisqa Niso surasi (Taloq surasi) uzun (Niso surasi)dan keyin nozil boʻ lgan-ku (yaʼni homilador ayolning iddasi — tugʻ ish)› dedi», dedi.(Муҳаммад ибн Сирин айтди:) Мен ансорнинг улуғларидан кў пи бў лган бир мажлисга ўтирдим — улар ичида Абдурраҳмон ибн Абу Лайло (ҳам) бор эди. Мен Абдуллоҳ ибн Утбанинг Субайъа бинт Ҳорис (ҳомиладор бева) тўғ рисидаги ҳадисини зикр қилдим. Абдурраҳмон: «Лекин унинг амакиси бундай демас эди», деди. Мен: «Агар мен Куфа томонидаги бир киши ҳақида ёлғон (тўқиб) айцам, мен (жуда) журъаткор (бў лган) бў ламан», дедим — ва у (Абдурраҳмон) овозини кўтарди. Сўнг мен чиқиб, Молик ибн Омир — ёки Молик ибн Авф — ни учратдим. Мен: «Ибн Масъуднинг — эри вафот этган ҳомиладор (аёл) ҳақида — сўзи қандай эди?» дедим. У: «Ибн Масъуд: ‹Сизлар унга (ҳомиладор бевага) оғ ирлаштиришни (узун идда)ни қў ясиз-у, унга рухсат (енгиллик)ни қў ймайсизми? Қисқа Нисо сураси (Талоқ сураси) узун (Нисо сураси)дан кейин нозил бў лган-ку (яъни ҳомиладор аёлнинг иддаси — туғ иш)› деди», деди.
حَدَّثَنَا مُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، قَالَ سَأَلْتُ أَنَسًا أَخَضَبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَالَ لَمْ يَبْلُغِ الشَّيْبَ إِلاَّ قَلِيلاً.
(Muhammad ibn Sirin aytdi:) Men Anas (roziyallohu anhu)dan: «Paygʻambar ﷺ (soch-soqollarini) boʻyaganmidilar?» deb soʻradim. U: «(U zotning sochlari) ozginadan boshqa oqarmagan edi» dedi.(Муҳаммад ибн Сирин айтди:) Мен Анас (розияллоҳу анҳу)дан: «Пайғамбар ﷺ (соч-соқолларини) бўяганмидилар?» деб сўрадим. У: «(У зотнинг сочлари) озгинадан бошқа оқармаган эди» деди.
وَحَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنِ ابْنِ، سِيرِينَ قَالَ مَكَثْتُ عِشْرِينَ سَنَةً يُحَدِّثُنِي مَنْ لاَ أَتَّهِمُ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ ثَلاَثًا وَهْىَ حَائِضٌ فَأُمِرَ أَنْ يُرَاجِعَهَا فَجَعَلْتُ لاَ أَتَّهِمُهُمْ وَلاَ أَعْرِفُ الْحَدِيثَ حَتَّى لَقِيتُ أَبَا غَلاَّبٍ يُونُسَ بْنَ جُبَيْرٍ الْبَاهِلِيَّ . وَكَانَ ذَا ثَبَتٍ فَحَدَّثَنِي أَنَّهُ سَأَلَ ابْنَ عُمَرَ فَحَدَّثَهُ أَنَّهُ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ تَطْلِيقَةً وَهْىَ حَائِضٌ فَأُمِرَ أَنْ يَرْجِعَهَا - قَالَ - قُلْتُ أَفَحُسِبَتْ عَلَيْهِ قَالَ فَمَهْ . أَوَإِنْ عَجَزَ وَاسْتَحْمَقَ.
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: u xotinini hayz koʻrib turgan paytida bir taloq qilgan, soʻng uni qaytarib olishga buyurilgan. (Yunus) dedi: men: «(Oʻsha taloq) unga (hisobga) olindimi?» dedim. U: «Boʻlmasa-chi! Nahotki u (taloqni qaytara olmay) ojiz qolib, ahmoqlik qilgan boʻlsa?» dedi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: у хотинини ҳайз кўриб турган пайтида бир талоқ қилган, сўнг уни қайтариб олишга буюрилган. (Юнус) деди: мен: «(Ўша талоқ) унга (ҳисобга) олиндими?» дедим. У: «Бўлмаса-чи! Наҳотки у (талоқни қайтара олмай) ожиз қолиб, аҳмоқлик қилган бўлса?» деди.
وَحَدَّثَنَاهُ إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ،
عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . وَأَدْرَجَ فِي الْحَدِيثِ
قَوْلَهُ وَأَكْرَهُ الْغُلَّ . إِلَى تَمَامِ الْكَلاَمِ وَلَمْ يَذْكُرِ " الرُّؤْيَا جُزْءٌ مِنْ سِتَّةٍ وَأَرْبَعِينَ جُزْءًا مِنَ
النُّبُوَّةِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan Nabiy ﷺ dan rivoyat qilinadi. U hadisda (Abu Hurayraning): «Men boʻyinturuqni yomon koʻraman» — degan soʻzini gap oxiriga qadar (asl hadis ichiga) qoʻshib yubordi, ammo: «Tush nubuvvatning qirq olti boʻlagidan bir boʻlagidir» — (degan)ni zikr qilmadi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан Набий ﷺ дан ривоят қилинади. У ҳадисда (Абу Ҳурайранинг): «Мен бўйинтуруқни ёмон кўраман» — деган сўзини гап охирига қадар (асл ҳадис ичига) қўшиб юборди, аммо: «Туш нубувватнинг қирқ олти бўлагидан бир бўлагидир» — (деган)ни зикр қилмади.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَابْنُ، نُمَيْرٍ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ جَمِيعًا عَنِ ابْنِ إِدْرِيسَ،
- قَالَ عَمْرٌو حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ الأَوْدِيُّ، - عَنْ هِشَامٍ، عَنِ ابْنِ سِيرِينَ، قَالَ سُئِلَ
أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ هَلْ خَضَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ إِنَّهُ لَمْ يَكُنْ رَأَى مِنَ الشَّيْبِ
إِلاَّ - قَالَ ابْنُ إِدْرِيسَ كَأَنَّهُ يُقَلِّلُهُ - وَقَدْ خَضَبَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ بِالْحِنَّاءِ وَالْكَتَمِ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: undan: «Rasululloh ﷺ (sochlarini) boʻyaganmidilar?» deb soʻraldi. U: «Aslida u zotda oqargan soch (deyarli) koʻrinmas edi — Ibn Idris: ‹U buni ozaytirib aytayotgandek edi›, dedi — Abu Bakr va Umar esa xina va katam bilan boʻyaganlar», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: ундан: «Расулуллоҳ ﷺ (сочларини) бўяганмидилар?» деб сўралди. У: «Аслида у зотда оқарган соч (деярли) кўринмас эди — Ибн Идрис: ‹У буни озайтириб айтаётгандек эди›, деди — Абу Бакр ва Умар эса хина ва катам билан бўяганлар», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكَّارِ بْنِ الرَّيَّانِ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ، عَنْ عَاصِمٍ الأَحْوَلِ،
عَنِ ابْنِ سِيرِينَ، قَالَ سَأَلْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ هَلْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَضَبَ
فَقَالَ لَمْ يَبْلُغِ الْخِضَابَ كَانَ فِي لِحْيَتِهِ شَعَرَاتٌ بِيضٌ . قَالَ قُلْتُ لَهُ أَكَانَ أَبُو بَكْرٍ يَخْضِبُ
قَالَ فَقَالَ نَعَمْ بِالْحِنَّاءِ وَالْكَتَمِ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: undan: «Rasululloh ﷺ (sochlarini) boʻyaganmidilar?» deb soʻraldi. U: «U zot boʻyash (kerak boʻladigan) darajaga yetmagan edilar; soqollarida bir nechta oq tuk bor edi», dedi. Men unga: «Abu Bakr (sochlarini) boʻyarmidi?» dedim. U: «Ha, xina va katam bilan», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: ундан: «Расулуллоҳ ﷺ (сочларини) бўяганмидилар?» деб сўралди. У: «У зот бўяш (керак бўладиган) даражага етмаган эдилар; соқолларида бир нечта оқ тук бор эди», деди. Мен унга: «Абу Бакр (сочларини) бўярмиди?» дедим. У: «Ҳа, хина ва катам билан», деди.
وَحَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ، حَدَّثَنَا مُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ، حَدَّثَنَا وُهَيْبُ بْنُ خَالِدٍ، عَنْ
أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، قَالَ سَأَلْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ أَخَضَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه
وسلم قَالَ إِنَّهُ لَمْ يَرَ مِنَ الشَّيْبِ إِلاَّ قَلِيلاً .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: undan: «Rasululloh ﷺ (sochlarini) boʻyaganmidilar?» deb soʻraldi. U: «Aslida u zotda ozgina (oqargan soch)dan boshqa oqargan soch koʻrinmas edi», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: ундан: «Расулуллоҳ ﷺ (сочларини) бўяганмидилар?» деб сўралди. У: «Аслида у зотда озгина (оқарган соч)дан бошқа оқарган соч кўринмас эди», деди.
حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، جَمِيعًا عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ، - قَالَ عَمْرٌو حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، - حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ سِيرِينَ، يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِحْدَى صَلاَتَىِ الْعَشِيِّ إِمَّا الظُّهْرَ وَإِمَّا الْعَصْرَ فَسَلَّمَ فِي رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ أَتَى جِذْعًا فِي قِبْلَةِ الْمَسْجِدِ فَاسْتَنَدَ إِلَيْهَا مُغْضَبًا وَفِي الْقَوْمِ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ فَهَابَا أَنْ يَتَكَلَّمَا وَخَرَجَ سَرَعَانُ النَّاسِ قُصِرَتِ الصَّلاَةُ فَقَامَ ذُو الْيَدَيْنِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَقُصِرَتِ الصَّلاَةُ أَمْ نَسِيتَ فَنَظَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَمِينًا وَشِمَالاً فَقَالَ " مَا يَقُولُ ذُو الْيَدَيْنِ " . قَالُوا صَدَقَ لَمْ تُصَلِّ إِلاَّ رَكْعَتَيْنِ . فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَسَلَّمَ ثُمَّ كَبَّرَ ثُمَّ سَجَدَ ثُمَّ كَبَّرَ فَرَفَعَ ثُمَّ كَبَّرَ وَسَجَدَ ثُمَّ كَبَّرَ وَرَفَعَ . قَالَ وَأُخْبِرْتُ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ أَنَّهُ قَالَ وَسَلَّمَ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga ikki kechki namozdan birini — yo peshinni yo asrni oʻqib berdilar va ikki rakaatda salom berdilar. Soʻng masjidning qibla tomonidagi bir xurmo togʻorasiga kelib, gʻazablangan holda unga suyandilar. Jamoat ichida Abu Bakr va Umar bor edi, ammo (ular bilan) gapirishdan hayiqdilar. Odamlarning shoshqaloqlari: «Namoz qisqartirildi», deb chiqib ketishdi. Shunda Zul-Yadayn turib: «Yo Rasululloh! Namoz qisqartirildimi yoki unutdingizmi?» dedi. Nabiy ﷺ oʻng va chap tomonga qarab: «Zul-Yadayn nima deyapti?» dedilar. Ular: «Rost aytdi, siz ikki rakaatdan boshqa oʻqimadingiz», dedilar. Shunda (u zot) ikki rakaat oʻqib, salom berdilar, soʻng takbir aytib sajda qildilar, soʻng takbir aytib (boshlarini) koʻtardilar, soʻng takbir aytib sajda qildilar, soʻng takbir aytib (boshlarini) koʻtardilar. (Ayyub) dedi: Menga Imron ibn Husayndan xabar berilishicha, u: «(Soʻng) salom berdilar», degan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга икки кечки намоздан бирини — ё пешинни ё асрни ўқиб бердилар ва икки ракаатда салом бердилар. Сўнг масжиднинг қибла томонидаги бир хурмо тоғорасига келиб, ғазабланган ҳолда унга суяндилар. Жамоат ичида Абу Бакр ва Умар бор эди, аммо (улар билан) гапиришдан ҳайиқдилар. Одамларнинг шошқалоқлари: «Намоз қисқартирилди», деб чиқиб кетишди. Шунда Зул-Ядайн туриб: «Ё Расулуллоҳ! Намоз қисқартирилдими ёки унутдингизми?» деди. Набий ﷺ ўнг ва чап томонга қараб: «Зул-Ядайн нима деяпти?» дедилар. Улар: «Рост айтди, сиз икки ракаатдан бошқа ўқимадингиз», дедилар. Шунда (у зот) икки ракаат ўқиб, салом бердилар, сўнг такбир айтиб сажда қилдилар, сўнг такбир айтиб (бошларини) кўтардилар, сўнг такбир айтиб сажда қилдилар, сўнг такбир айтиб (бошларини) кўтардилар. (Айюб) деди: Менга Имрон ибн Ҳусайндан хабар берилишича, у: «(Сўнг) салом бердилар», деган.
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ عَمْرٍو الْكَلْبِيُّ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أُرَاهُ رَفَعَهُ قَالَ " أَحْبِبْ حَبِيبَكَ هَوْنًا مَا عَسَى أَنْ يَكُونَ بَغِيضَكَ يَوْمًا مَا وَأَبْغِضْ بَغِيضَكَ هَوْنًا مَا عَسَى أَنْ يَكُونَ حَبِيبَكَ يَوْمًا مَا " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ بِهَذَا الإِسْنَادِ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ . وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَيُّوبَ بِإِسْنَادٍ غَيْرِ هَذَا رَوَاهُ الْحَسَنُ بْنُ أَبِي جَعْفَرٍ وَهُوَ حَدِيثٌ ضَعِيفٌ أَيْضًا بِإِسْنَادٍ لَهُ عَنْ عَلِيٍّ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَالصَّحِيحُ عَنْ عَلِيٍّ مَوْقُوفٌ قَوْلُهُ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi — roviy buni Paygʻambar ﷺga koʻtargan deb oʻylayman: «Sevganingni meʼyorida sevgin, ehtimol u bir kun yomon koʻrganing boʻlib qolar. Yomon koʻrganingni ham meʼyorida yomon koʻrgin, ehtimol u bir kun sevganing boʻlib qolar», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir, biz uni shu isnod bilan faqat shu yoʻldangina bilamiz. Bu hadis Ayyubdan boshqa isnod bilan ham rivoyat qilingan — uni Hasan ibn Abu Jaʼfar rivoyat qilgan, u ham zaif hadisdir, oʻzining isnodi bilan Alidan, u Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qilingan). Alidan kelgan sahih (rivoyat) esa uning oʻz soʻzi sifatida mavquf (toʻxtatilgan)dir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади — ровий буни Пайғамбар ﷺга кўтарган деб ўйлайман: «Севганингни меъёрида севгин, эҳтимол у бир кун ёмон кўрганинг бўлиб қолар. Ёмон кўрганингни ҳам меъёрида ёмон кўргин, эҳтимол у бир кун севганинг бўлиб қолар», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир, биз уни шу иснод билан фақат шу йўлдангина биламиз. Бу ҳадис Айюбдан бошқа иснод билан ҳам ривоят қилинган — уни Ҳасан ибн Абу Жаъфар ривоят қилган, у ҳам заиф ҳадисдир, ўзининг исноди билан Алидан, у Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилинган). Алидан келган саҳиҳ (ривоят) эса унинг ўз сўзи сифатида мавқуф (тўхтатилган)дир.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، قَالَ كُنَّا عِنْدَ أَبِي هُرَيْرَةَ وَعَلَيْهِ ثَوْبَانِ مُمَشَّقَانِ مِنْ كَتَّانٍ فَتَمَخَّطَ فِي أَحَدِهِمَا ثُمَّ قَالَ بَخٍ بَخٍ يَتَمَخَّطُ أَبُو هُرَيْرَةَ فِي الْكَتَّانِ لَقَدْ رَأَيْتُنِي وَإِنِّي لأَخِرُّ فِيمَا بَيْنَ مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَحُجْرَةِ عَائِشَةَ مِنَ الْجُوعِ مَغْشِيًّا عَلَىَّ فَيَجِيءُ الْجَائِي فَيَضَعُ رِجْلَهُ عَلَى عُنُقِي يُرَى أَنَّ بِيَ الْجُنُونَ وَمَا بِي جُنُونٌ وَمَا هُوَ إِلاَّ الْجُوعُ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ
مِنْ هَذَا الْوَجْهِ.
Muhammad ibn Siyrin (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Biz Abu Hurayra (roziyallohu anhu)ning huzurida edik, ularning egnida zogʻora bilan boʻyalgan ikkita zigʻir kiyim bor edi. U ularning biriga burnini artdi-da, soʻng dedi: «Bah-bah! Abu Hurayra zigʻir matoga burnini artyaptimi! Men shunday paytni koʻrganmanki, Rasululloh ﷺning minbarlari bilan Oishaning hujrasi orasiga ochlikdan hushimdan ketib yiqilar edim, kelgan kishi meni jinni deb oʻylab, oyogʻini boʻynimga qoʻyar edi, holbuki menda jinni-pinnilik yoʻq, balki bu faqat ochlik edi». Abu Iso aytdi: Bu hadis bu yoʻldan hasan sahih gʻaribdir.Муҳаммад ибн Сийрин (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Биз Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)нинг ҳузурида эдик, уларнинг эгнида зоғора билан бўялган иккита зиғир кийим бор эди. У уларнинг бирига бурнини артди-да, сўнг деди: «Баҳ-баҳ! Абу Ҳурайра зиғир матога бурнини артяптими! Мен шундай пайтни кўрганманки, Расулуллоҳ ﷺнинг минбарлари билан Оишанинг ҳужраси орасига очликдан ҳушимдан кетиб йиқилар эдим, келган киши мени жинни деб ўйлаб, оёғини бўйнимга қўяр эди, ҳолбуки менда жинни-пиннилик йўқ, балки бу фақат очлик эди». Абу Исо айтди: Бу ҳадис бу йўлдан ҳасан саҳиҳ ғарибдир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دَاوُدَ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، قَالَ مَا أَظُنُّ رَجُلاً يَنْتَقِصُ أَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ يُحِبُّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم . قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ .
Muhammad ibn Sirin (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: U: «Abu Bakr va Umarni kamsitadigan kishi Nabiy ﷺni sevadi deb oʻylamayman», dedi. (Abu Iso) aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir.Муҳаммад ибн Сирин (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: У: «Абу Бакр ва Умарни камситадиган киши Набий ﷺни севади деб ўйламайман», деди. (Абу Исо) айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، أَخْبَرَنِي عَبْدُ الْحَمِيدِ، صَاحِبُ الزِّيَادِيِّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْحَارِثِ ابْنُ عَمِّ، مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ، قَالَ لِمُؤَذِّنِهِ فِي يَوْمٍ مَطِيرٍ إِذَا قُلْتَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ . فَلاَ تَقُلْ حَىَّ عَلَى الصَّلاَةِ . قُلْ صَلُّوا فِي بُيُوتِكُمْ . فَكَأَنَّ النَّاسَ اسْتَنْكَرُوا ذَلِكَ فَقَالَ قَدْ فَعَلَ ذَا مَنْ هُوَ خَيْرٌ مِنِّي إِنَّ الْجُمُعَةَ عَزْمَةٌ وَإِنِّي كَرِهْتُ أَنْ أُحْرِجَكُمْ فَتَمْشُونَ فِي الطِّينِ وَالْمَطَرِ .
Ibn Siyrin aytadi: Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) yomgʻirli bir kunda oʻz muazziniga: «Qachon ‹Ashhadu anna Muhammadan rasululloh› desang, ‹Hayya alas-salah› dema, balki ‹Uylaringizda namoz oʻqinglar› degin» dedilar. Shunda odamlar buni gʻalati koʻrgandek boʻldilar. Shunda u: «Buni mendan koʻra yaxshiroq zot (ham) qilgan. Albatta, juma (namozi) qatʼiy (vojib)dir, lekin men sizlarni qiyinchilikka solib, loy va yomgʻir ichida yurishingizni yoqtirmadim» dedilar.Ибн Сийрин айтади: Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) ёмғирли бир кунда ўз муаззинига: «Қачон ‹Ашҳаду анна Муҳаммадан расулуллоҳ› десанг, ‹Ҳайя алас-салаҳ› дема, балки ‹Уйларингизда намоз ўқинглар› дегин» дедилар. Шунда одамлар буни ғалати кўргандек бўлдилар. Шунда у: «Буни мендан кўра яхшироқ зот (ҳам) қилган. Албатта, жума (намози) қатъий (вожиб)дир, лекин мен сизларни қийинчиликка солиб, лой ва ёмғир ичида юришингизни ёқтирмадим» дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا ح، وَحَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، قَالَ كَانَ هَذَا قَبْلَ أَنْ تَنْزِلَ الْحُدُودُ يَعْنِي حَدِيثَ أَنَسٍ .
Muhammad ibn Siyrin (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: «Bu (voqea) hadlar nozil boʻlishidan oldin boʻlgan edi», deb u Anas (roziyallohu anhu)ning hadisini nazarda tutdi.Муҳаммад ибн Сийрин (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: «Бу (воқеа) ҳадлар нозил бўлишидан олдин бўлган эди», деб у Анас (розияллоҳу анҳу)нинг ҳадисини назарда тутди.
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ سِيرِينَ، قَالَ حَدَّثَنِي بَعْضُ، مَنْ صَلَّى مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلاَةَ الصُّبْحِ فَلَمَّا قَالَ " سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ " . فِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ قَامَ هُنَيْهَةً .
Ibn Sirin (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: menga Rasululloh ﷺ bilan birga subh namozini oʻqigan baʼzi kishilar shunday hikoya qilib berdi: u zot ikkinchi rakatda «Samiʼallohu liman hamidah» deganlarida, bir oz turdilar.Ибн Сирин (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: менга Расулуллоҳ ﷺ билан бирга субҳ намозини ўқиган баъзи кишилар шундай ҳикоя қилиб берди: у зот иккинчи ракатда «Самиъаллоҳу лиман ҳамидаҳ» деганларида, бир оз турдилар.
أَخْبَرَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ، - وَهُوَ ابْنُ زُرَيْعٍ - قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، قَالَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ صَلَّى بِنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِحْدَى صَلاَتَىِ الْعَشِيِّ . قَالَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ وَلَكِنِّي نَسِيتُ - قَالَ - فَصَلَّى بِنَا رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ فَانْطَلَقَ إِلَى خَشَبَةٍ مَعْرُوضَةٍ فِي الْمَسْجِدِ فَقَالَ بِيَدِهِ عَلَيْهَا كَأَنَّهُ غَضْبَانُ وَخَرَجَتِ السَّرَعَانُ مِنْ أَبْوَابِ الْمَسْجِدِ فَقَالُوا قُصِرَتِ الصَّلاَةُ وَفِي الْقَوْمِ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ - رضى الله عنهما - فَهَابَاهُ أَنْ يُكَلِّمَاهُ وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ فِي يَدَيْهِ طُولٌ قَالَ كَانَ يُسَمَّى ذَا الْيَدَيْنِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَسِيتَ أَمْ قُصِرَتِ الصَّلاَةُ قَالَ " لَمْ أَنْسَ وَلَمْ تُقْصَرِ الصَّلاَةُ " . قَالَ وَقَالَ " أَكَمَا قَالَ ذُو الْيَدَيْنِ " . قَالُوا نَعَمْ . فَجَاءَ فَصَلَّى الَّذِي كَانَ تَرَكَهُ ثُمَّ سَلَّمَ ثُمَّ كَبَّرَ فَسَجَدَ مِثْلَ سُجُودِهِ أَوْ أَطْوَلَ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ وَكَبَّرَ ثُمَّ سَجَدَ مِثْلَ سُجُودِهِ أَوْ أَطْوَلَ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ ثُمَّ كَبَّرَ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Nabiy ﷺ bizga kunning oxiridagi ikki namozning birini oʻqidilar. — Ammo men (qay birini) unutdim, — dedi. — U zot bizga ikki rakaat oʻqib, soʻng salom berdilar va masjidda koʻndalang qoʻyilgan bir yogʻoch tomon bordilar-da, goʻyo gʻazablangandek qoʻllarini unga qoʻydilar. Shoshqaloq kishilar masjid eshiklaridan chiqib: ‹Namoz qisqartirildi›, dedilar. Odamlar orasida Abu Bakr va Umar (roziyallohu anhumo) ham bor edilar, ammo ular u zotdan hayiqib, gapirishga botina olmadilar. Odamlar orasida qoʻllari uzun bir kishi ham bor edi, unga Zul-Yadayn deyilardi. U: ‹Ey Allohning Rasuli, unutdingizmi yoki namoz qisqartirildimi?› dedi. U zot: ‹Men unutmadim, namoz ham qisqartirilmadi›, dedilar. Soʻng: ‹Zul-Yadayn aytganidekmi?› dedilar. Ular: ‹Ha›, dedilar. Shunda u zot kelib, qoldirgan (rakaat)ini oʻqidilar, soʻng salom berdilar, soʻng takbir aytib, oʻzlarining sajdalaridek yoki undan uzunroq sajda qildilar, soʻng boshlarini koʻtardilar va takbir aytdilar, soʻng oʻzlarining sajdalaridek yoki undan uzunroq sajda qildilar, soʻng boshlarini koʻtardilar, soʻng takbir aytdilar», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Набий ﷺ бизга куннинг охиридаги икки намознинг бирини ўқидилар. — Аммо мен (қай бирини) унутдим, — деди. — У зот бизга икки ракаат ўқиб, сўнг салом бердилар ва масжидда кўндаланг қўйилган бир ёғоч томон бордилар-да, гўё ғазаблангандек қўлларини унга қўйдилар. Шошқалоқ кишилар масжид эшикларидан чиқиб: ‹Намоз қисқартирилди›, дедилар. Одамлар орасида Абу Бакр ва Умар (розияллоҳу анҳумо) ҳам бор эдилар, аммо улар у зотдан ҳайиқиб, гапиришга ботина олмадилар. Одамлар орасида қўллари узун бир киши ҳам бор эди, унга Зул-Ядайн дейиларди. У: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, унутдингизми ёки намоз қисқартирилдими?› деди. У зот: ‹Мен унутмадим, намоз ҳам қисқартирилмади›, дедилар. Сўнг: ‹Зул-Ядайн айтганидекми?› дедилар. Улар: ‹Ҳа›, дедилар. Шунда у зот келиб, қолдирган (ракаат)ини ўқидилар, сўнг салом бердилар, сўнг такбир айтиб, ўзларининг саждаларидек ёки ундан узунроқ сажда қилдилар, сўнг бошларини кўтардилар ва такбир айтдилар, сўнг ўзларининг саждаларидек ёки ундан узунроқ сажда қилдилар, сўнг бошларини кўтардилар, сўнг такбир айтдилар», деди.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، أَنَّ أُمَّ عَطِيَّةَ الأَنْصَارِيَّةَ، قَالَتْ دَخَلَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ تُوُفِّيَتِ ابْنَتُهُ فَقَالَ " اغْسِلْنَهَا ثَلاَثًا أَوْ خَمْسًا أَوْ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكِ إِنْ رَأَيْتُنَّ ذَلِكِ بِمَاءٍ وَسِدْرٍ وَاجْعَلْنَ فِي الآخِرَةِ كَافُورًا أَوْ شَيْئًا مِنْ كَافُورٍ فَإِذَا فَرَغْتُنَّ فَآذِنَّنِي " . فَلَمَّا فَرَغْنَا آذَنَّاهُ فَأَعْطَانَا حَقْوَهُ وَقَالَ " أَشْعِرْنَهَا إِيَّاهُ " .
Umm Atiyya al-Ansoriya (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ qizlari vafot etganida huzurimizga kirdilar va: «Uni suv va sidr bilan uch marta, yoki besh marta, agar zarur deb bilsangiz undan ham koʻproq yuvinglar, oxirgi marta kofur yoki bir oz kofur qoʻshinglar. Tugatgach, menga xabar beringlar», dedilar. Biz tugatganimizda, u zotga xabar berdik. Shunda u zot bizga izorlarini berdilar va: «Uni shunga oʻranglar», dedilar.Умм Атийя ал-Ансория (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қизлари вафот этганида ҳузуримизга кирдилар ва: «Уни сув ва сидр билан уч марта, ёки беш марта, агар зарур деб билсангиз ундан ҳам кўпроқ ювинглар, охирги марта кофур ёки бир оз кофур қўшинглар. Тугатгач, менга хабар беринглар», дедилар. Биз тугатганимизда, у зотга хабар бердик. Шунда у зот бизга изорларини бердилар ва: «Уни шунга ўранглар», дедилар.
أَخْبَرَنَا يُوسُفُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَيُّوبُ بْنُ أَبِي تَمِيمَةَ، أَنَّهُ سَمِعَ مُحَمَّدَ بْنَ سِيرِينَ، يَقُولُ كَانَتْ أُمُّ عَطِيَّةَ امْرَأَةٌ مِنَ الأَنْصَارِ قَدِمَتْ تُبَادِرُ ابْنًا لَهَا فَلَمْ تُدْرِكْهُ حَدَّثَتْنَا قَالَتْ دَخَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَيْنَا وَنَحْنُ نَغْسِلُ ابْنَتَهُ فَقَالَ " اغْسِلْنَهَا ثَلاَثًا أَوْ خَمْسًا أَوْ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ إِنْ رَأَيْتُنَّ بِمَاءٍ وَسِدْرٍ وَاجْعَلْنَ فِي الآخِرَةِ كَافُورًا أَوْ شَيْئًا مِنْ كَافُورٍ فَإِذَا فَرَغْتُنَّ فَآذِنَّنِي " . فَلَمَّا فَرَغْنَا أَلْقَى إِلَيْنَا حَقْوَهُ وَقَالَ " أَشْعِرْنَهَا إِيَّاهُ " . وَلَمْ يَزِدْ عَلَى ذَلِكَ . قَالَ لاَ أَدْرِي أَىُّ بَنَاتِهِ . قَالَ قُلْتُ مَا قَوْلُهُ " أَشْعِرْنَهَا إِيَّاهُ " . أَتُؤَزَّرُ بِهِ قَالَ لاَ أُرَاهُ إِلاَّ أَنْ يَقُولَ الْفُفْنَهَا فِيهِ .
Ummu Atiyya (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Biz Nabiy ﷺning qizlarini yuvayotganimizda u zot oldimizga kirdilar va: «Uni uch marta yoki besh marta yoki agar zarur deb bilsangiz undan ham koʻproq suv va sidr bilan yuvinglar, oxirgisida esa kofur yoki ozgina kofurdan qoʻshinglar. Tugatganlaringizda menga xabar beringlar», dedilar. Biz tugatganimizda u zot bizga oʻz belbogʻlarini uzatib: «Uni shu bilan oʻranglar», dedilar.Умму Атийя (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Биз Набий ﷺнинг қизларини юваётганимизда у зот олдимизга кирдилар ва: «Уни уч марта ёки беш марта ёки агар зарур деб билсангиз ундан ҳам кўпроқ сув ва сидр билан ювинглар, охиргисида эса кофур ёки озгина кофурдан қўшинглар. Тугатганларингизда менга хабар беринглар», дедилар. Биз тугатганимизда у зот бизга ўз белбоғларини узатиб: «Уни шу билан ўранглар», дедилар.
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، قَالَ أَنْبَأَنَا مَنْصُورٌ، عَنِ ابْنِ سِيرِينَ، قَالَ مُرَّ بِجَنَازَةٍ عَلَى الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ وَابْنِ عَبَّاسٍ فَقَامَ الْحَسَنُ وَلَمْ يَقُمِ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ الْحَسَنُ لاِبْنِ عَبَّاسٍ أَمَا قَامَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَامَ لَهَا ثُمَّ قَعَدَ .
Ibn Sirin (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Hasan ibn Ali va Ibn Abbosning oldilaridan bir janoza oʻtkazildi. Hasan oʻrnidan turdi, Ibn Abbos esa turmadi. Hasan Ibn Abbosga: «Rasululloh ﷺ uning uchun oʻrinlaridan turmaganmidilar?» dedi. Ibn Abbos: «Uning uchun turdilar, keyin esa oʻtirdilar», dedi.Ибн Сирин (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Ҳасан ибн Али ва Ибн Аббоснинг олдиларидан бир жаноза ўтказилди. Ҳасан ўрнидан турди, Ибн Аббос эса турмади. Ҳасан Ибн Аббосга: «Расулуллоҳ ﷺ унинг учун ўринларидан турмаганмидилар?» деди. Ибн Аббос: «Унинг учун турдилар, кейин эса ўтирдилар», деди.
أَخْبَرَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَوْنٍ، عَنِ ابْنِ سِيرِينَ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى ابْنِ عُمَرَ فَقَالَ إِنَّ أَهْلَنَا يَنْبِذُونَ لَنَا شَرَابًا عَشِيًّا فَإِذَا أَصْبَحْنَا شَرِبْنَا . قَالَ أَنْهَاكَ عَنِ الْمُسْكِرِ قَلِيلِهِ وَكَثِيرِهِ وَأُشْهِدُ اللَّهَ عَلَيْكَ أَنْهَاكَ عَنِ الْمُسْكِرِ قَلِيلِهِ وَكَثِيرِهِ وَأُشْهِدُ اللَّهَ عَلَيْكَ إِنَّ أَهْلَ خَيْبَرَ يَنْتَبِذُونَ شَرَابًا مِنْ كَذَا وَكَذَا وَيُسَمُّونَهُ كَذَا وَكَذَا وَهِيَ الْخَمْرُ وَإِنَّ أَهْلَ فَدَكٍ يَنْتَبِذُونَ شَرَابًا مِنْ كَذَا وَكَذَا يُسَمُّونَهُ كَذَا وَكَذَا وَهِيَ الْخَمْرُ حَتَّى عَدَّ أَشْرِبَةً أَرْبَعَةً أَحَدُهَا الْعَسَلُ .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Ibn Umarning oldiga kelib: «Ahli oilamiz biz uchun kechqurun ichimlik ivitib qoʻyishadi, tong otganda esa uni ichamiz», dedi. U: «Men seni mast qiluvchi narsaning ozidan ham, koʻpidan ham qaytaraman va bu haqda senga qarshi Allohni guvoh qilaman. Xaybar ahli falon-falon narsadan ichimlik ivitib, uni falon-falon deb atashardi, lekin u xamr edi. Fadak ahli ham falon-falon narsadan ichimlik ivitib, uni falon-falon deb atashardi, lekin u xamr edi», dedi. Shu tariqa u toʻrtta ichimlikni sanadi, ulardan biri asal edi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир киши Ибн Умарнинг олдига келиб: «Аҳли оиламиз биз учун кечқурун ичимлик ивитиб қўйишади, тонг отганда эса уни ичамиз», деди. У: «Мен сени маст қилувчи нарсанинг озидан ҳам, кўпидан ҳам қайтараман ва бу ҳақда сенга қарши Аллоҳни гувоҳ қиламан. Хайбар аҳли фалон-фалон нарсадан ичимлик ивитиб, уни фалон-фалон деб аташарди, лекин у хамр эди. Фадак аҳли ҳам фалон-фалон нарсадан ичимлик ивитиб, уни фалон-фалон деб аташарди, лекин у хамр эди», деди. Шу тариқа у тўртта ичимликни санади, улардан бири асал эди.
أَخْبَرَنَا سُوَيْدٌ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ هَارُونَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ ابْنِ سِيرِينَ، قَالَ كُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ .
Ibn Siyrin (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: «Har bir mast qiluvchi narsa haromdir», dedi.Ибн Сийрин (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: «Ҳар бир маст қилувчи нарса ҳаромдир», деди.
أَخْبَرَنَا سُوَيْدٌ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ هَارُونَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ ابْنِ سِيرِينَ، قَالَ بِعْهُ عَصِيرًا مِمَّنْ يَتَّخِذُهُ طِلاَءً وَلاَ يَتَّخِذُهُ خَمْرًا .
Ibn Siyrin (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: «Uni sharbat holida undan tilo (quyultirilgan uzum sharbati) qiladigan kishiga sot, xamr qiladigan kishiga emas», dedi.Ибн Сийрин (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: «Уни шарбат ҳолида ундан тило (қуюлтирилган узум шарбати) қиладиган кишига сот, хамр қиладиган кишига эмас», деди.
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، قَالَ سَأَلْتُ ابْنَ عُمَرَ عَنِ الضَّحَايَا، أَوَاجِبَةٌ هِيَ قَالَ ضَحَّى رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَالْمُسْلِمُونَ مِنْ بَعْدِهِ وَجَرَتْ بِهِ السُّنَّةُ .
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ، حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ أَرْطَاةَ، حَدَّثَنَا جَبَلَةُ بْنُ سُحَيْمٍ، قَالَ سَأَلْتُ ابْنَ عُمَرَ . فَذَكَرَ مِثْلَهُ سَوَاءً .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: undan qurbonliklar haqida: «Ular vojibmi?» deb soʻralganda, u shunday dedi: «Rasululloh ﷺ va u zotdan keyingi musulmonlar qurbonlik qildilar, bu sunnat boʻlib qoldi».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: ундан қурбонликлар ҳақида: «Улар вожибми?» деб сўралганда, у шундай деди: «Расулуллоҳ ﷺ ва у зотдан кейинги мусулмонлар қурбонлик қилдилар, бу суннат бўлиб қолди».
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ، قَالَتْ دَخَلَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَنَحْنُ نُغَسِّلُ ابْنَتَهُ أُمَّ كُلْثُومٍ فَقَالَ " اغْسِلْنَهَا ثَلاَثًا أَوْ خَمْسًا أَوْ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكِ إِنْ رَأَيْتُنَّ ذَلِكِ بِمَاءٍ وَسِدْرٍ وَاجْعَلْنَ فِي الآخِرَةِ كَافُورًا أَوْ شَيْئًا مِنْ كَافُورٍ فَإِذَا فَرَغْتُنَّ فَآذِنَّنِي " . فَلَمَّا فَرَغْنَا آذَنَّاهُ فَأَلْقَى إِلَيْنَا حَقْوَهُ . وَقَالَ " أَشْعِرْنَهَا إِيَّاهُ " .
Ummu Atiyya (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺning qizlari Ummu Kulsumni yuvayotganimizda, u zot huzurimizga kirib: «Uni uch marta yoki besh marta, agar zarur deb bilsangiz, undan ham koʻproq marta suv va sidr bilan yuvinglar, oxirgisida kofur yoki bir oz kofur qoʻshinglar. Yuvib boʻlgach, menga xabar beringlar», dedilar. Yuvib boʻlganimizda, u zotga xabar berdik. U zot bizga izorlarini berib: «Uni shu bilan oʻranglar», dedilar.Умму Атийя (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺнинг қизлари Умму Кулсумни юваётганимизда, у зот ҳузуримизга кириб: «Уни уч марта ёки беш марта, агар зарур деб билсангиз, ундан ҳам кўпроқ марта сув ва сидр билан ювинглар, охиргисида кофур ёки бир оз кофур қўшинглар. Ювиб бўлгач, менга хабар беринглар», дедилар. Ювиб бўлганимизда, у зотга хабар бердик. У зот бизга изорларини бериб: «Уни шу билан ўранглар», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ، عَنِ ابْنِ عَوْنٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، قَالَ كَانَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ إِذَا حَدَّثَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ حَدِيثًا فَفَرَغَ مِنْهُ قَالَ أَوْ كَمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ .
Muhammad ibn Sirin (rahimahulloh) aytdi: «Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) Rasululloh ﷺdan bir hadis rivoyat qilib boʻlgach: ‹Yoki Rasululloh ﷺ aytganlaridek›, der edi».Муҳаммад ибн Сирин (раҳимаҳуллоҳ) айтди: «Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ ﷺдан бир ҳадис ривоят қилиб бўлгач: ‹Ёки Расулуллоҳ ﷺ айтганларидек›, дер эди».
- وعن محمد بن سيرين عن أبي هريرة، رضي الله عنه، قال: لقد رأيتني وإني لأجر فيما بين منبر رسول الله، صلى الله عليه وسلم، إلى حجرة عائشة رضي الله عنها مغشياً علي، فيجيء الجائي، فيضع رجلة على عنقي، ويرى أني مجنون وما بي من جنون، ما بي إلا الجوع. ((رواه البخاري)).
Muhammad ibn Sirin (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Biz Abu Hurayra (roziyallohu anhu)ning huzurida edik. Uning egnida zaʼfaron bilan boʻyalgan ikkita zigʻir matodan kiyim bor edi. U burnini qoqdi-da: «Bah-bah! Abu Hurayra zigʻir matoga burnini qoqyaptimi! Holbuki men oʻzimni shunday koʻrgan edimki, Rasululloh ﷺ ning minbarlari bilan Oisha (roziyallohu anho)ning hujrasi orasiga hushimdan ketib yiqilar edim. Keladigan kishi kelib, oyogʻini boʻynimga qoʻyar va meni majnun deb oʻylardi. Vaholanki menda hech qanday jinnilik yoʻq edi, mendagi (dard) faqat ochlik edi», dedi.Муҳаммад ибн Сирин (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Биз Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)нинг ҳузурида эдик. Унинг эгнида заъфарон билан бўялган иккита зиғир матодан кийим бор эди. У бурнини қоқди-да: «Баҳ-баҳ! Абу Ҳурайра зиғир матога бурнини қоқяптими! Ҳолбуки мен ўзимни шундай кўрган эдимки, Расулуллоҳ ﷺ нинг минбарлари билан Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг ҳужраси орасига ҳушимдан кетиб йиқилар эдим. Келадиган киши келиб, оёғини бўйнимга қўяр ва мени мажнун деб ўйларди. Ваҳоланки менда ҳеч қандай жиннилик йўқ эди, мендаги (дард) фақат очлик эди», деди.
وَعَنِ ابْنِ سِيرِينَ قَالَ: إِنَّ هَذَا الْعِلْمَ دِينٌ فَانْظُرُوا عَمَّنْ تَأْخُذُونَ دِينَكُمْ. رَوَاهُ مُسْلِمٌ
Muhammad ibn Sirin (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: «Albatta bu ilm — dindir. Bas, diningizni kimdan olayotganingizga diqqat bilan qaranglar».Муҳаммад ибн Сирин (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: «Албатта бу илм — диндир. Бас, динингизни кимдан олаётганингизга диққат билан қаранглар».
وَعَن ابْن سِيرِين عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِحْدَى صَلَاتَيِ الْعشي - قَالَ ابْن سِيرِين سَمَّاهَا أَبُو هُرَيْرَةَ وَلَكِنْ نَسِيتُ أَنَا قَالَ فَصَلَّى بِنَا رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ فَقَامَ إِلَى خَشَبَةٍ مَعْرُوضَةٍ فِي الْمَسْجِدِ فَاتَّكَأَ عَلَيْهَا كَأَنَّهُ غَضْبَانُ وَوَضَعَ يَدَهُ الْيُمْنَى عَلَى الْيُسْرَى وَشَبَّكَ بَيْنَ أَصَابِعِهِ وَوَضَعَ خَدَّهُ الْأَيْمَنَ عَلَى ظَهْرِ كَفه الْيُسْرَى وَخرجت سرعَان مِنْ أَبْوَابِ الْمَسْجِدِ فَقَالُوا قَصُرَتِ الصَّلَاةُ وَفِي الْقَوْمِ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا فَهَابَاهُ أَنْ يُكَلِّمَاهُ وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ فِي يَدَيْهِ طُولٌ يُقَالُ لَهُ ذُو الْيَدَيْنِ قَالَ يَا رَسُول الله أنسيت أم قصرت الصَّلَاة قَالَ: «لَمْ أَنْسَ وَلَمْ تُقْصَرْ» فَقَالَ: «أَكَمَا يَقُولُ ذُو الْيَدَيْنِ؟» فَقَالُوا: نَعَمْ. فَتَقَدَّمَ فَصَلَّى مَا تَرَكَ ثُمَّ سَلَّمَ ثُمَّ كَبَّرَ وَسَجَدَ مِثْلَ سُجُودِهِ أَوْ أَطْوَلَ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ وَكَبَّرَ ثُمَّ كَبَّرَ وَسَجَدَ مِثْلَ سُجُودِهِ أَوْ أَطْوَلَ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ وَكَبَّرَ فَرُبَّمَا سَأَلُوهُ ثُمَّ سَلَّمَ فَيَقُولُ نُبِّئْتُ أَنَّ عِمْرَانَ بْنَ حُصَيْنٍ قَالَ ثمَّ سلم. وَلَفْظُهُ لِلْبُخَارِيِّ وَفِي أُخْرَى لَهُمَا: فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَدَلَ «لَمْ أَنْسَ وَلَمْ تُقْصَرْ» : «كُلُّ ذَلِكَ لَمْ يَكُنْ» فَقَالَ: قَدْ كَانَ بَعْضُ ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ
Ibn Sirin (Abu Hurayradan) rivoyat qiladi: Abu Hurayra dedi: «Rasululloh ﷺ bizga ikki xufton (oqshom) namozining biriga imomlik qildilar (Abu Hurayra oʻsha namozni nomladi, lekin men unutibman)». Abu Hurayra qoʻshimcha qildi: «U zot ikki rakat oʻqib, salom bilan namozni tugatdilar. Soʻng masjid koʻndalangida yotgan bir parcha yogʻoch yonida turib, goʻyo gʻazablangandek unga suyandilar. Soʻng oʻng qoʻllarini chap (qoʻl) ustiga qoʻyib, barmoqlarini bir-biriga kiritib qoʻllarini chalishtirdilar va oʻng yuzlarini chap qoʻl ortiga qoʻydilar. Shoshganlar masjid eshiklaridan chiqib ketdi. Ular: ‹Namoz qisqartirildimi?› — deb hayron boʻldi. Ular ichida Abu Bakr va Umar ham bor edi, lekin Paygʻambardan soʻrashga hadiksiradi. Zul-Yadayn deb atalgan uzun qoʻlli bir kishi Paygʻambar ﷺ ga: ‹Yo Rasululloh, unutdingizmi yoki namoz qisqartirildimi?› — dedi. Paygʻambar ﷺ: ‹Na unutdim, na namoz qisqartirildi›, — dedilar. Soʻng u zot: ‹Zul-Yadayn aytgan (gap) rostmi?› — dedilar. Ular (odamlar): ‹Ha, rost›, — dedi. Shunda Paygʻambar ﷺ yana turib, qolgan (unutgan) namozni oʻqib tugatdilar, salom berdilar, soʻng ‹Allohu akbar› deb odatdagidek (yoki undan uzunroq) sajda qildilar. Soʻng ‹Allohu akbar› deb boshlarini koʻtardilar; yana ‹Allohu akbar› deb odatdagidek (yoki undan uzunroq) sajda qildilar. Soʻng ‹Allohu akbar› deb boshlarini koʻtardilar». (Roviy qoʻshimcha qildi: ‹Menimcha, ular Ibn Sirindan: Paygʻambar ﷺ namozni salom bilan tugatdilarmi, deb soʻradi. U: Men Imron ibn Husaynning: ‹Soʻng u (Paygʻambar) salom berdilar›, — deganini eshitdim, dedi›.)Ибн Сирин (Абу Ҳурайрадан) ривоят қилади: Абу Ҳурайра деди: «Расулуллоҳ ﷺ бизга икки хуфтон (оқшом) намозининг бирига имомлик қилдилар (Абу Ҳурайра ўша намозни номлади, лекин мен унутибман)». Абу Ҳурайра қўшимча қилди: «У зот икки ракат ўқиб, салом билан намозни тугатдилар. Сўнг масжид кўндалангида ётган бир парча ёғоч ёнида туриб, гўё ғазаблангандек унга суяндилар. Сўнг ўнг қўлларини чап (қўл) устига қўйиб, бармоқларини бир-бирига киритиб қўлларини чалиштирдилар ва ўнг юзларини чап қўл ортига қўйдилар. Шошганлар масжид эшикларидан чиқиб кетди. Улар: ‹Намоз қисқартирилдими?› — деб ҳайрон бўлди. Улар ичида Абу Бакр ва Умар ҳам бор эди, лекин Пайғамбардан сўрашга ҳадиксиради. Зул-Ядайн деб аталган узун қўлли бир киши Пайғамбар ﷺ га: ‹Ё Расулуллоҳ, унутдингизми ёки намоз қисқартирилдими?› — деди. Пайғамбар ﷺ: ‹На унутдим, на намоз қисқартирилди›, — дедилар. Сўнг у зот: ‹Зул-Ядайн айтган (гап) ростми?› — дедилар. Улар (одамлар): ‹Ҳа, рост›, — деди. Шунда Пайғамбар ﷺ яна туриб, қолган (унутган) намозни ўқиб тугатдилар, салом бердилар, сўнг ‹Аллоҳу акбар› деб одатдагидек (ёки ундан узунроқ) сажда қилдилар. Сўнг ‹Аллоҳу акбар› деб бошларини кўтардилар; яна ‹Аллоҳу акбар› деб одатдагидек (ёки ундан узунроқ) сажда қилдилар. Сўнг ‹Аллоҳу акбар› деб бошларини кўтардилар». (Ровий қўшимча қилди: ‹Менимча, улар Ибн Сириндан: Пайғамбар ﷺ намозни салом билан тугатдиларми, деб сўради. У: Мен Имрон ибн Ҳусайннинг: ‹Сўнг у (Пайғамбар) салом бердилар›, — деганини эшитдим, деди›.)
حَدَّثَنَا مُوسَى، قَالَ: حَدَّثَنَا سَلاَّمُ بْنُ أَبِي مُطِيعٍ، عَنْ غَالِبٍ قَالَ: قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ سِيرِينَ: كُنَّا عِنْدَ أَبِي هُرَيْرَةَ لَيْلَةً، فَقَالَ: اللَّهُمَّ اغْفِرْ لأَبِي هُرَيْرَةَ، وَلِأُمِّي، وَلِمَنِ اسْتَغْفَرَ لَهُمَا قَالَ لِي مُحَمَّدٌ: فَنَحْنُ نَسْتَغْفِرُ لَهُمَا حَتَّى نَدْخُلَ فِي دَعْوَةِ أَبِي هُرَيْرَةَ.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U bir kecha: «Ey Alloh, Abu Hurayrani, uning onasini va ular ikkisiga magʻfirat soʻragan kishilarni magʻfirat qilgin», deb duo qildi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У бир кеча: «Эй Аллоҳ, Абу Ҳурайрани, унинг онасини ва улар иккисига мағфират сўраган кишиларни мағфират қилгин», деб дуо қилди.
حَدَّثَنَا محمد بن شجاع البغدادى , حَدَّثَنَا أبو عبيدة الحداد , عن عثمان بن سعد , عن ابن سيرين قال: صنعت سيفي على سيف سمرة بن جندب: وزعم سمرة أنه صنع سَيْفِه على سيف رَسُولِ اللهِصلى الله عليه وسلم , وكان حنيفيا.
حدثنا عقبة بن مكرم البصري , قال: حدثنا محمد بن بكر , عن عثمان بن سعد , بهذا الإسناد , نحوه.
Samura ibn Jundab (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ibn Sirin aytdi: «Men oʻz qilichimni Samura ibn Jundabning qilichiga oʻxshatib yasadim. Samura esa oʻz qilichini Rasululloh ﷺning qilichlariga oʻxshatib yasaganini aytar edi — u (qilich) hanafiy (uslubida) edi». Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir, biz uni faqat shu yoʻldangina bilamiz. Yahyo ibn Said al-Qatton kotib Usmon ibn Saʼd haqida (tanqid bilan) gapirgan va uni xotirasi (yomonligi) sababli zaif sanagan.Самура ибн Жундаб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ибн Сирин айтди: «Мен ўз қиличимни Самура ибн Жундабнинг қиличига ўхшатиб ясадим. Самура эса ўз қиличини Расулуллоҳ ﷺнинг қиличларига ўхшатиб ясаганини айтар эди — у (қилич) ҳанафий (услубида) эди». Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир, биз уни фақат шу йўлдангина биламиз. Яҳё ибн Саид ал-Қаттон котиб Усмон ибн Саъд ҳақида (танқид билан) гапирган ва уни хотираси (ёмонлиги) сабабли заиф санаган.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ ، قَالَ : حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ ، قَالَ : أَنْبَأَنَا ابْنُ عَوْنٍ ، عَنِ ابْنِ سِيرِينَ ، قَالَ : " هَذَا الْحَدِيثُ دِينٌ ، فَانْظُرُوا عَمَّنْ تَأَخُذُونَ دِينَكُمْ " .
Ibn Siyriyn (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: U: «Bu hadis (ilmi) dindir, bas, diningizni kimdan olayotganingizga qarab (ehtiyot boʻlib) oling», dedi.Ибн Сийрийн (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: У: «Бу ҳадис (илми) диндир, бас, динингизни кимдан олаётганингизга қараб (эҳтиёт бўлиб) олинг», деди.