حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ مِرْدَاسٍ ، ثنا أَبُو دَاوُدَ ، ثنا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ , ثنا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ , عَنْ أَيُّوبَ , عَنْ مُحَمَّدٍ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِحْدَى صَلاتِي الْعَشِيِّ الظُّهْرِ أَوِ الْعَصْرِ , قَالَ : فَصَلَّى بِنَا رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ , ثُمَّ قَامَ إِلَى خَشَبَةٍ فِي مُقَدَّمِ الْمَسْجِدِ فَوَضَعَ يَدَيْهِ عَلَيْهَا إِحْدَاهُمَا عَلَى الأُخْرَى يُعْرَفُ فِي وَجْهِهِ الْغَضَبُ , ثُمَّ خَرَجَ سَرَعَانُ النَّاسِ وَهُمْ يَقُولُونَ : قُصِرَتِ الصَّلاةُ قُصِرَتِ الصَّلاةُ , وَفِي النَّاسِ أَبُو بَكْرٍ , وَعُمَرُ فَهَابَاهُ أَنْ يُكَلِّمَاهُ , فَقَامَ رَجُلٌ , كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسَمِّيهِ : ذَا الْيَدَيْنِ , فَقَالَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ , أَنَسِيتَ أَمْ قُصِرَتِ الصَّلاةُ , فَقَالَ : " لَمْ أَنْسَ وَلَمْ تُقْصَرِ الصَّلاةُ " , قَالَ : بَلْ نَسِيتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ , فَأَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْقَوْمِ , فَقَالَ : " أَصَدَقَ ذُو الْيَدَيْنِ ؟ " ، فَأَوْمَئُوا , أَيْ نَعَمْ , فَرَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى مَقَامِهِ فَصَلَّى الرَّكْعَتَيْنِ الْبَاقِيَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ , ثُمَّ كَبَّرَ وَسَجَدَ مثل سُجُودِهِ أَوْ أَطْوَلَ , ثُمَّ رَفَعَ وَكَبَّرَ . فَقِيلَ لِمُحَمَّدٍ : ثُمَّ سَلَّمَ فِي السَّهْوِ , قَالَ : لَمْ أَحْفَظْ مِنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , وَلَكِنْ نُبِّئْتُ أَنَّ عِمْرَانَ بْنَ حُصَيْنٍ , قَالَ : " ثُمَّ سَلَّمَ " . حَدَّثَنَا أَبُو سَهْلِ بْنُ زِيَادٍ أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ ، ثنا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِسْحَاقَ , حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ , ثنا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ , ثنا أَيُّوبُ , بِإِسْنَادِهِ نَحْوَهُ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَكُلُّ مَنْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ , لَمْ يَقُلْ " فَأَوْمَئُوا " , إِلا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga kunduzgi ikki namozdan birini — peshin yoki asrni — oʻqib berdilar. (Abu Hurayra) aytdi: Bizga ikki rakat oʻqib berib, soʻng salom berdilar. Soʻngra masjidning oldingi qismidagi bir yogʻochning oldiga borib, qoʻllarini birini ikkinchisining ustiga qoʻyib, yuzlarida gʻazab alomati bilinib turgan holda (suyandilar). Soʻng odamlardan shoshqaloqroqlari: «Namoz qisqartirildi, namoz qisqartirildi», deyishib chiqib ketishdi. Odamlar orasida Abu Bakr bilan Umar ham bor edi, lekin (u zotga) gapirishdan qoʻrqishdi. Shunda Rasululloh ﷺ «Zul-yadayn» deb ataydigan bir kishi oʻrnidan turib: «Ey Allohning Rasuli, unutdingizmi yoki namoz qisqartirildimi?» dedi. (U zot): «Men unutganim ham yoʻq, namoz qisqartirilgani ham yoʻq», dedilar. (Haligi kishi): «Yoʻq, balki unutdingiz, ey Allohning Rasuli», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ jamoatga yuzlanib: «Zul-yadayn rost aytdimi?» dedilar. Ular «Ha» degan maʼnoda ishora qilishdi. Soʻng Rasululloh ﷺ oʻz joylariga qaytib, qolgan ikki rakatni oʻqidilar, keyin salom berdilar. Soʻngra takbir aytib, (avvalgi) sajdalari kabi yoki undan uzunroq sajda qildilar, soʻng bosh koʻtarib takbir aytdilar. Muhammad (ibn Sirin)dan: «Soʻng sahv (sajdasi)da salom berdimi?» deb soʻralganda, u: «Buni Abu Hurayradan eslab qolmadim, lekin menga Imron ibn Husayn: ‹Soʻng salom berdilar› degani xabar qilingan», dedi. Ayyub oʻz isnodi bilan shunga oʻxshash rivoyat qildi. Abu Dovud aytdi: Bu hadisni rivoyat qilganlarning hammasi ‹ular ishora qilishdi› demagan, buni faqat Hammod ibn Zayd aytgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга кундузги икки намоздан бирини — пешин ёки асрни — ўқиб бердилар. (Абу Ҳурайра) айтди: Бизга икки ракат ўқиб бериб, сўнг салом бердилар. Сўнгра масжиднинг олдинги қисмидаги бир ёғочнинг олдига бориб, қўлларини бирини иккинчисининг устига қўйиб, юзларида ғазаб аломати билиниб турган ҳолда (суяндилар). Сўнг одамлардан шошқалоқроқлари: «Намоз қисқартирилди, намоз қисқартирилди», дейишиб чиқиб кетишди. Одамлар орасида Абу Бакр билан Умар ҳам бор эди, лекин (у зотга) гапиришдан қўрқишди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ «Зул-ядайн» деб атайдиган бир киши ўрнидан туриб: «Эй Аллоҳнинг Расули, унутдингизми ёки намоз қисқартирилдими?» деди. (У зот): «Мен унутганим ҳам йўқ, намоз қисқартирилгани ҳам йўқ», дедилар. (Ҳалиги киши): «Йўқ, балки унутдингиз, эй Аллоҳнинг Расули», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ жамоатга юзланиб: «Зул-ядайн рост айтдими?» дедилар. Улар «Ҳа» деган маънода ишора қилишди. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ ўз жойларига қайтиб, қолган икки ракатни ўқидилар, кейин салом бердилар. Сўнгра такбир айтиб, (аввалги) саждалари каби ёки ундан узунроқ сажда қилдилар, сўнг бош кўтариб такбир айтдилар. Муҳаммад (ибн Сирин)дан: «Сўнг саҳв (саждаси)да салом бердими?» деб сўралганда, у: «Буни Абу Ҳурайрадан эслаб қолмадим, лекин менга Имрон ибн Ҳусайн: ‹Сўнг салом бердилар› дегани хабар қилинган», деди. Айюб ўз исноди билан шунга ўхшаш ривоят қилди. Абу Довуд айтди: Бу ҳадисни ривоят қилганларнинг ҳаммаси ‹улар ишора қилишди› демаган, буни фақат Ҳаммод ибн Зайд айтган.