حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، عَنْ إِسْرَائِيلَ ، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاق ، عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ ، قَالَ : اعْتَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ذِي الْقَعْدَةِ فَأَبَى أَهْلُ مَكَّةَ أَنْ يَدَعُوهُ أَنْ يَدْخُلَ مَكَّةَ حَتَّى قَاضَاهُمْ عَلَى أَنْ يُقِيمَ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ، فَلَمَّا كَتَبُوا : هَذَا مَا قَاضَى عَلَيْهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالُوا : لأَنُقِرُّ بِهَذَا، لَوْ نَعْلَمُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ، مَا مَنَعْنَاكَ شَيْئًا، وَلَكِنْ أَنْتَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ، فَقَالَ : " أَنَا رَسُولُ اللَّهِ، وَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ "، فَقَالَ لِعَلِيٍّ : " امْحُ : مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ "، فَقَالَ : لا وَاللَّهِ لا أَمْحُوهُ أَبَدًا. فَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْكِتَابَ وَلَيْسَ يُحْسِنُ يَكْتُبُ، فَكَتَبَ مَكَانَ رَسُولِ اللَّهِ هَذَا مَا قَاضَى عَلَيْهِ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ : أَنْ لَا يَدْخُلَ مَكَّةَ بِسِلَاحٍ إِلا السَّيْفَ فِي الْقِرَابِ، وَأَنْ لَا يُخْرِجَ مِنْ أَهْلِهَا أَحَدًا أَرَادَ أَنْ يَتْبَعَهُ، وَلا يَمْنَعَ أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِهِ أَرَادَ أَنْ يُقِيمَ بِهَا. فَلَمَّا دَخَلَهَا وَمَضَى الأَجَلُ، أَتَوْا عَلِيًّا، فَقَالُوا : قُلْ لِصَاحِبِكَ فَلْيَخْرُجْ عَنَّا فَقَدْ مَضَى الْأَجَلُ
Baro ibn Ozib (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ Zulqaʼdada umra qilganlarida, Makka ahli u zotni Makkaga kirishga qoʻymaslikka bosh tortdi, to u zot ular bilan — u yerda uch kun turishi sharti ustida — bitishdilar. Ular: «Bu — Muhammad, Allohning Rasuli bitishgan narsadir» deb yozganlarida, ular: «Biz buni tan olmaymiz; agar biz seni Allohning Rasuli deb bilganimizda, seni hech narsadan toʻsmasdik. Lekin sen Muhammad ibn Abdullohsan», dedilar. U zot: «Men Allohning Rasuliman va men Muhammad ibn Abdullohman», dedilar. Soʻng Aliga: «‹Muhammad — Allohning Rasuli› (soʻzini) oʻchir», dedilar. Ali: «Yoʻq, Allohga qasamki, men uni hech qachon oʻchirmayman», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ shartnomani oldilar — u zot yozishni yaxshi bilmas edilar — va ‹Rasululloh› (soʻzi)ning oʻrniga: «Bu — Muhammad ibn Abdulloh bitishgan narsadir: Makkaga qurol olib kirmaydi, magar qindagi qilich boʻlsa; uning ahlidan hech kimni — agar unga ergashishni istasa — oʻzi bilan olib chiqmaydi; oʻz ashoblaridan hech kimni — agar u yerda turishni istasa — toʻsmaydi», deb yozdilar. U zot unga kirib, muddat oʻtganida, ular Alining oldiga kelib: «Sherikingga ayt — bizdan chiqib ketsin, muddat oʻtdi», dedilar.Баро ибн Озиб (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ Зулқаъдада умра қилганларида, Макка аҳли у зотни Маккага киришга қўймасликка бош тортди, то у зот улар билан — у ерда уч кун туриши шарти устида — битишдилар. Улар: «Бу — Муҳаммад, Аллоҳнинг Расули битишган нарсадир» деб ёзганларида, улар: «Биз буни тан олмаймиз; агар биз сени Аллоҳнинг Расули деб билганимизда, сени ҳеч нарсадан тўсмасдик. Лекин сен Муҳаммад ибн Абдуллоҳсан», дедилар. У зот: «Мен Аллоҳнинг Расулиман ва мен Муҳаммад ибн Абдуллоҳман», дедилар. Сўнг Алига: «‹Муҳаммад — Аллоҳнинг Расули› (сўзини) ўчир», дедилар. Али: «Йўқ, Аллоҳга қасамки, мен уни ҳеч қачон ўчирмайман», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ шартномани олдилар — у зот ёзишни яхши билмас эдилар — ва ‹Расулуллоҳ› (сўзи)нинг ўрнига: «Бу — Муҳаммад ибн Абдуллоҳ битишган нарсадир: Маккага қурол олиб кирмайди, магар қиндаги қилич бўлса; унинг аҳлидан ҳеч кимни — агар унга эргашишни истаса — ўзи билан олиб чиқмайди; ўз ашобларидан ҳеч кимни — агар у ерда туришни истаса — тўсмайди», деб ёздилар. У зот унга кириб, муддат ўтганида, улар Алининг олдига келиб: «Шерикингга айт — биздан чиқиб кетсин, муддат ўтди», дедилар.