أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّلْتِ ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ بُرْقَانَ ، حَدَّثَنَا مَيْمُونُ بْنُ مِهْرَانَ ، قَالَ : كَانَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، إِذَا وَرَدَ عَلَيْهِ الْخَصْمُ نَظَرَ فِي كِتَابِ اللَّهِ، فَإِنْ وَجَدَ فِيهِ مَا يَقْضِي بَيْنَهُمْ، قَضَى بِهِ، وَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي الْكِتَابِ، وَعَلِمَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ذَلِكَ الْأَمْرِ سُنَّةً، قَضَى بِهِ، فَإِنْ أَعْيَاهُ، خَرَجَ فَسَأَلَ الْمُسْلِمِينَ، فَقَالَ : أَتَانِي كَذَا وَكَذَا، فَهَلْ عَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَضَى فِي ذَلِكَ بِقَضَاءٍ؟ فَرُبَّمَا اجْتَمَعَ إِلَيْهِ النَّفَرُ كُلُّهُمْ يَذْكُرُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهِ قَضَاءً، فَيَقُولُ أَبُو بَكْرٍ : " الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَعَلَ فِينَا مَنْ يَحْفَظُ عَلَى نَبِيِّنَا K فَإِنْ أَعْيَاهُ أَنْ يَجِدَ فِيهِ سُنَّةً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، جَمَعَ رُؤُوسَ النَّاسِ وَخِيَارَهُمْ فَاسْتَشَارَهُمْ، فَإِذَا اجْتَمَعَ رَأْيُهُمْ عَلَى أَمْرٍ، قَضَى بِهِ "
Maymun ibn Mehron aytdi: Abu Bakr (roziyallohu anhu)ning huzuriga daʼvolashuvchilar kelsa, u Allohning Kitobiga nazar solar edi; agar unda ular orasida hukm qiladigan narsani topsa, oʻsha bilan hukm qilar edi. Agar Kitobda boʻlmasa va u ish haqida Rasululloh ﷺdan sunnat bilsa, oʻsha bilan hukm qilar edi. Agar bu ham qiyin boʻlsa, chiqib musulmonlardan soʻrar va: «Menga shunday-shunday (ish) keldi; Rasululloh ﷺ bu haqda biror hukm qilganlarini bilasizlarmi?» der edi. Baʼzan uning huzuriga bir necha kishi toʻplanib, ularning hammasi Rasululloh ﷺdan bu haqdagi hukmni zikr qilar edi. Shunda Abu Bakr: «Oramizda Paygʻambarimizdan (rivoyatlarni) yod saqlaydigan kishilarni qilgan Allohga hamd boʻlsin», der edi. Agar bu haqda Rasululloh ﷺdan sunnat topish qiyin boʻlsa, odamlarning boshliqlarini va yaxshilarini toʻplab, ular bilan mashvarat qilar edi; ularning raʼyi bir ishga birlashsa, oʻsha bilan hukm qilar edi.Маймун ибн Меҳрон айтди: Абу Бакр (розияллоҳу анҳу)нинг ҳузурига даъволашувчилар келса, у Аллоҳнинг Китобига назар солар эди; агар унда улар орасида ҳукм қиладиган нарсани топса, ўша билан ҳукм қилар эди. Агар Китобда бўлмаса ва у иш ҳақида Расулуллоҳ ﷺдан суннат билса, ўша билан ҳукм қилар эди. Агар бу ҳам қийин бўлса, чиқиб мусулмонлардан сўрар ва: «Менга шундай-шундай (иш) келди; Расулуллоҳ ﷺ бу ҳақда бирор ҳукм қилганларини биласизларми?» дер эди. Баъзан унинг ҳузурига бир неча киши тўпланиб, уларнинг ҳаммаси Расулуллоҳ ﷺдан бу ҳақдаги ҳукмни зикр қилар эди. Шунда Абу Бакр: «Орамизда Пайғамбаримиздан (ривоятларни) ёд сақлайдиган кишиларни қилган Аллоҳга ҳамд бўлсин», дер эди. Агар бу ҳақда Расулуллоҳ ﷺдан суннат топиш қийин бўлса, одамларнинг бошлиқларини ва яхшиларини тўплаб, улар билан машварат қилар эди; уларнинг раъйи бир ишга бирлашса, ўша билан ҳукм қилар эди.