حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ الْحَسَنِ ، أَخْبَرَنَا الثَّقَفِيُّ عَبْدُ الْوَهَّابِ ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ ، عَنْ عَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيِّ ، قَالَ : حَدَّثَنِي ثَلاثَةٌ مِنْ بَنِي سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ ، كُلُّهُمْ يُحَدِّثُهُ عَنْ أَبِيهِ ، أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَلَى سَعْدٍ يَعُودُهُ بِمَكَّةَ ، قَالَ : فَبَكَى سَعْدٌ ، فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَا يُبْكِيكَ ؟ " قَالَ : خَشِيتُ أَنْ أَمُوتَ بِأَرْضِيَ الَّتِي هَاجَرْتُ مِنْهَا كَمَا مَاتَ سَعْدُ بْنُ خَوْلَةَ ، فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " اللَّهُمَّ اشْفِ سَعْدًا ، اللَّهُمَّ اشْفِ سَعْدًا " ، فَقَالَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ ، إِنَّ لِي مَالا كَثِيرًا ، وَإِنَّمَا تَرِثُنِي بِنْتٌ أَفَأُوصِي بِمَالِي كُلِّهِ ؟ قَالَ : " لا " ، قَالَ : فَالثُّلُثَيْنِ : قَالَ : " لا " ، قَالَ : فَالنِّصْفُ : قَالَ : " لا " ، قَالَ : فَالثُّلُثُ ، قَالَ : " الثُّلُثُ ، وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ ، إِنَّ صَدَقَتَكَ مِنْ مَالِكَ صَدَقَةٌ ، وَإِنَّ نَفَقَتَكَ عَلَى عِيَالِكَ لَكَ صَدَقَةٌ ، وَإِنَّ مَا تَأْكُلُ امْرَأَتُكَ مِنْ طَعَامِكَ لَكَ صَدَقَةٌ ، وَإِنَّكَ إِنْ تَدَعْ أَهْلَكَ بِخَيْرٍ أَوْ قَالَ بِعَيْشٍ خَيْرٌ لَكَ مِنْ أَنْ تَدَعَهُمْ عَالَةً يَتَكَفَّفُونَ " ، وَقَالَ بِيَدِهِ
Humayd ibn Abdurrahmon al-Himyariy aytdi: Menga Saʼd ibn Abu Vaqqosning oʻgʻillaridan uchtasi soʻzlab berdi — ularning hammasi otasidan soʻzlar edi —: Rasululloh ﷺ Makkada Saʼdni yoʻqlab, oldiga kirdilar. (Rovi) aytdi: Saʼd yigʻladi. Nabiy ﷺ: «Seni nima yigʻlatyapti?» dedilar. U: «Saʼd ibn Xavla oʻlganidek, men ham oʻzim hijrat qilib chiqqan yerimda oʻlib qolishimdan qoʻrqdim», dedi. Nabiy ﷺ: «Allohim, Saʼdga shifo ber! Allohim, Saʼdga shifo ber!» dedilar. U: «Yo Rasululloh, mening koʻp molim bor, menga faqat bir qizim meros boʻladi. Molimning hammasini vasiyat qilaymi?» dedi. U zot: «Yoʻq», dedilar. U: «Uchdan ikkisinimi?» dedi. U zot: «Yoʻq», dedilar. U: «Yarminimi?» dedi. U zot: «Yoʻq», dedilar. U: «Uchdan birinimi?» dedi. U zot: «Uchdan biri; uchdan bir ham koʻpdir. Albatta, molingdan (bergan) sadaqang sadaqadir; oilangga qilgan nafaqang ham senga sadaqadir; xotining sening taomingdan yeganlari ham senga sadaqadir. Sen ahlingni yaxshilik bilan — yoki: tirikchilik bilan — qoldirsang, ularni odamlarga qoʻl choʻzadigan muhtoj holda qoldirishingdan koʻra yaxshiroqdir», dedilar va qoʻllari bilan (ishora qilib) aytdilar.Ҳумайд ибн Абдурраҳмон ал-Ҳимярий айтди: Менга Саъд ибн Абу Ваққоснинг ўғилларидан учтаси сўзлаб берди — уларнинг ҳаммаси отасидан сўзлар эди —: Расулуллоҳ ﷺ Маккада Саъдни йўқлаб, олдига кирдилар. (Рови) айтди: Саъд йиғлади. Набий ﷺ: «Сени нима йиғлатяпти?» дедилар. У: «Саъд ибн Хавла ўлганидек, мен ҳам ўзим ҳижрат қилиб чиққан еримда ўлиб қолишимдан қўрқдим», деди. Набий ﷺ: «Аллоҳим, Саъдга шифо бер! Аллоҳим, Саъдга шифо бер!» дедилар. У: «Ё Расулуллоҳ, менинг кўп молим бор, менга фақат бир қизим мерос бўлади. Молимнинг ҳаммасини васият қилайми?» деди. У зот: «Йўқ», дедилар. У: «Учдан иккисиними?» деди. У зот: «Йўқ», дедилар. У: «Ярминими?» деди. У зот: «Йўқ», дедилар. У: «Учдан бириними?» деди. У зот: «Учдан бири; учдан бир ҳам кўпдир. Албатта, молингдан (берган) садақанг садақадир; оилангга қилган нафақанг ҳам сенга садақадир; хотининг сенинг таомингдан еганлари ҳам сенга садақадир. Сен аҳлингни яхшилик билан — ёки: тирикчилик билан — қолдирсанг, уларни одамларга қўл чўзадиган муҳтож ҳолда қолдиришингдан кўра яхшироқдир», дедилар ва қўллари билан (ишора қилиб) айтдилар.