حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ، - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ عَبَّادٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا حَاتِمٌ، - وَهُوَ ابْنُ إِسْمَاعِيلَ - عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ، مَوْلَى سَلَمَةَ بْنِ الأَكْوَعِ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الأَكْوَعِ، قَالَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى خَيْبَرَ فَتَسَيَّرْنَا لَيْلاً فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ لِعَامِرِ بْنِ الأَكْوَعِ أَلاَ تُسْمِعُنَا مِنْ هُنَيْهَاتِكَ وَكَانَ عَامِرٌ رَجُلاً شَاعِرًا فَنَزَلَ يَحْدُو بِالْقَوْمِ يَقُولُ اللَّهُمَّ لَوْلاَ أَنْتَ مَا اهْتَدَيْنَا وَلاَ تَصَدَّقْنَا وَلاَ صَلَّيْنَا فَاغْفِرْ فِدَاءً لَكَ مَا اقْتَفَيْنَا وَثَبِّتِ الأَقْدَامَ إِنْ لاَقَيْنَا وَأَلْقِيَنْ سَكِينَةً عَلَيْنَا إِنَّا إِذَا صِيحَ بِنَا أَتَيْنَا وَبِالصِّيَاحِ عَوَّلُوا عَلَيْنَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ هَذَا السَّائِقُ " . قَالُوا عَامِرٌ . قَالَ " يَرْحَمُهُ اللَّهُ " . فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ وَجَبَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْلاَ أَمْتَعْتَنَا بِهِ . قَالَ فَأَتَيْنَا خَيْبَرَ فَحَصَرْنَاهُمْ حَتَّى أَصَابَتْنَا مَخْمَصَةٌ شَدِيدَةٌ ثُمَّ قَالَ " إِنَّ اللَّهَ فَتَحَهَا عَلَيْكُمْ " . قَالَ فَلَمَّا أَمْسَى النَّاسُ مَسَاءَ الْيَوْمِ الَّذِي فُتِحَتْ عَلَيْهِمْ أَوْقَدُوا نِيرَانًا كَثِيرَةً فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا هَذِهِ النِّيرَانُ عَلَى أَىِّ شَىْءٍ تُوقِدُونَ " . فَقَالُوا عَلَى لَحْمٍ . قَالَ " أَىُّ لَحْمٍ " . قَالُوا لَحْمُ حُمُرِ الإِنْسِيَّةِ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَهْرِيقُوهَا وَاكْسِرُوهَا " . فَقَالَ رَجُلٌ أَوْ يُهَرِيقُوهَا وَيَغْسِلُوهَا فَقَالَ " أَوْ ذَاكَ " . قَالَ فَلَمَّا تَصَافَّ الْقَوْمُ كَانَ سَيْفُ عَامِرٍ فِيهِ قِصَرٌ فَتَنَاوَلَ بِهِ سَاقَ يَهُودِيٍّ لِيَضْرِبَهُ وَيَرْجِعُ ذُبَابُ سَيْفِهِ فَأَصَابَ رُكْبَةَ عَامِرٍ فَمَاتَ مِنْهُ قَالَ فَلَمَّا قَفَلُوا قَالَ سَلَمَةُ وَهُوَ آخِذٌ بِيَدِي قَالَ فَلَمَّا رَآنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَاكِتًا قَالَ " مَا لَكَ " . قُلْتُ لَهُ فِدَاكَ أَبِي وَأُمِّي زَعَمُوا أَنَّ عَامِرًا حَبِطَ عَمَلُهُ قَالَ " مَنْ قَالَهُ " . قُلْتُ فُلاَنٌ وَفُلاَنٌ وَأُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ الأَنْصَارِيُّ فَقَالَ " كَذَبَ مَنْ قَالَهُ إِنَّ لَهُ لأَجْرَيْنِ " . وَجَمَعَ بَيْنَ إِصْبَعَيْهِ " إِنَّهُ لَجَاهِدٌ مُجَاهِدٌ قَلَّ عَرَبِيٌّ مَشَى بِهَا مِثْلَهُ " . وَخَالَفَ قُتَيْبَةُ مُحَمَّدًا فِي الْحَدِيثِ فِي حَرْفَيْنِ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ عَبَّادٍ وَأَلْقِ سَكِينَةً عَلَيْنَا .
Salama ibn al-Akvaʼ (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ bilan Xaybarga chiqdik va kechasi yurdik. Qavmdan bir kishi Omir ibn al-Akvaʼga: «Bizga oʻz (hidolaringdan) ashulalaringdan eshittirmaysanmi?» dedi. Omir shoir kishi edi. Shunda u tushib, qavmni (yetaklab) hido aytib: «Yo Alloh! Agar Sen boʻlmaganingda, biz hidoyat ham topmas, sadaqa ham bermas va namoz ham oʻqimas edik. Senga fido boʻlaylik, qilgan gunohlarimizni magʻfirat ayla, (dushmanga) roʻbaroʻ kelsak, qadamlarimizni sobit qil va ustimizga sakinat (osoyishtalik) tushir! Bizga (jangga) hayqirilsa, biz (darhol) keldik, baqirib bizdan najot soʻraganlarida (yetib bordik)», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Bu haydovchi (ashulachi) kim?» dedilar. Ular: «Omir», dedilar. U zot: «Alloh unga rahm qilsin», dedilar. Qavmdan bir kishi: «(Shahidlik) unga vojib boʻldi, yo Rasululloh! Qaniydi, undan (yana) bahramand boʻlsak edi», dedi. (Salama) dedi: Soʻng biz Xaybarga yetib bordik va ularni qamal qildik, hatto bizni qattiq ochlik tutdi. Soʻng u zot: «Albatta, Alloh uni (Xaybarni) sizlarga fath qilib berdi», dedilar. (Salama) dedi: Xaybar fath etilgan kunning kechasi odamlar koʻp olovlar yoqishganda, Rasululloh ﷺ: «Bu olovlar nima? Nima ustida yoqyapsizlar?» dedilar. Ular: «Goʻsht ustida», dedilar. U zot: «Qanaqa goʻsht?» dedilar. Ular: «Xonaki eshaklarning goʻshti», dedilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Uni toʻkib tashlanglar va (qozonlarni) sindiringlar», dedilar. Bir kishi: «Yoki uni toʻkib tashlab, (qozonlarni) yuvib olsalarmikan?» dedi. U zot: «Yoki shunday (qilinglar)», dedilar. (Salama) dedi: Qavm safga turganlarida, Omirning qilichi kaltaroq edi. U bir yahudiyning boldirini (uni) urish uchun (qilich bilan) niqtadi, qilichning dami qaytib, Omirning tizzasiga tegdi va u shundan vafot etdi. (Salama) dedi: Ular qaytishayotganida — Salama mening qoʻlimdan ushlab turgan holda — (Salama) dedi: Rasululloh ﷺ meni jim turganimni koʻrib: «Senga nima boʻldi?» dedilar. Men u zotga: «Otam va onam sizga fido boʻlsin, ular Omirning amali behuda ketdi, deb oʻylashyapti», dedim. U zot: «Buni kim aytdi?» dedilar. Men: «Falon va falon hamda Usayd ibn Huzayr al-Ansoriy», dedim. Shunda u zot: «Buni aytgan kishi yolgʻon aytibdi. Albatta, unga ikki ajr bordir», dedilar va ikki barmoqlarini birlashtirdilar. «U albatta tirishqoq mujohid edi. Arablardan oz kishi u yurgan (yoʻl) bilan u kabi yurgan boʻlsa», dedilar. Qutayba bu hadisda ikki soʻzda Muhammadga muxolif boʻldi. Ibn Abbodning rivoyatida esa: «va ustimizga sakinat tushir» (deb keldi).Салама ибн ал-Акваъ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан Хайбарга чиқдик ва кечаси юрдик. Қавмдан бир киши Омир ибн ал-Акваъга: «Бизга ўз (ҳидоларингдан) ашулаларингдан эшиттирмайсанми?» деди. Омир шоир киши эди. Шунда у тушиб, қавмни (етаклаб) ҳидо айтиб: «Ё Аллоҳ! Агар Сен бўлмаганингда, биз ҳидоят ҳам топмас, садақа ҳам бермас ва намоз ҳам ўқимас эдик. Сенга фидо бўлайлик, қилган гуноҳларимизни мағфират айла, (душманга) рўбарў келсак, қадамларимизни собит қил ва устимизга сакинат (осойишталик) тушир! Бизга (жангга) ҳайқирилса, биз (дарҳол) келдик, бақириб биздан нажот сўраганларида (етиб бордик)», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Бу ҳайдовчи (ашулачи) ким?» дедилар. Улар: «Омир», дедилар. У зот: «Аллоҳ унга раҳм қилсин», дедилар. Қавмдан бир киши: «(Шаҳидлик) унга вожиб бўлди, ё Расулуллоҳ! Қанийди, ундан (яна) баҳраманд бўлсак эди», деди. (Салама) деди: Сўнг биз Хайбарга етиб бордик ва уларни қамал қилдик, ҳатто бизни қаттиқ очлик тутди. Сўнг у зот: «Албатта, Аллоҳ уни (Хайбарни) сизларга фатҳ қилиб берди», дедилар. (Салама) деди: Хайбар фатҳ этилган куннинг кечаси одамлар кўп оловлар ёқишганда, Расулуллоҳ ﷺ: «Бу оловлар нима? Нима устида ёқяпсизлар?» дедилар. Улар: «Гўшт устида», дедилар. У зот: «Қанақа гўшт?» дедилар. Улар: «Хонаки эшакларнинг гўшти», дедилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Уни тўкиб ташланглар ва (қозонларни) синдиринглар», дедилар. Бир киши: «Ёки уни тўкиб ташлаб, (қозонларни) ювиб олсалармикан?» деди. У зот: «Ёки шундай (қилинглар)», дедилар. (Салама) деди: Қавм сафга турганларида, Омирнинг қиличи калтароқ эди. У бир яҳудийнинг болдирини (уни) уриш учун (қилич билан) ниқтади, қиличнинг дами қайтиб, Омирнинг тиззасига тегди ва у шундан вафот этди. (Салама) деди: Улар қайтишаётганида — Салама менинг қўлимдан ушлаб турган ҳолда — (Салама) деди: Расулуллоҳ ﷺ мени жим турганимни кўриб: «Сенга нима бўлди?» дедилар. Мен у зотга: «Отам ва онам сизга фидо бўлсин, улар Омирнинг амали беҳуда кетди, деб ўйлашяпти», дедим. У зот: «Буни ким айтди?» дедилар. Мен: «Фалон ва фалон ҳамда Усайд ибн Ҳузайр ал-Ансорий», дедим. Шунда у зот: «Буни айтган киши ёлғон айтибди. Албатта, унга икки ажр бордир», дедилар ва икки бармоқларини бирлаштирдилар. «У албатта тиришқоқ мужоҳид эди. Араблардан оз киши у юрган (йўл) билан у каби юрган бўлса», дедилар. Қутайба бу ҳадисда икки сўзда Муҳаммадга мухолиф бўлди. Ибн Аббоднинг ривоятида эса: «ва устимизга сакинат тушир» (деб келди).