حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الأَكْوَعِ، قَالَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى خَيْبَرَ فَسِرْنَا لَيْلاً، فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ لِعَامِرِ بْنِ الأَكْوَعِ أَلاَ تُسْمِعُنَا مِنْ هُنَيْهَاتِكَ، قَالَ وَكَانَ عَامِرٌ رَجُلاً شَاعِرًا، فَنَزَلَ يَحْدُو بِالْقَوْمِ يَقُولُ اللَّهُمَّ لَوْلاَ أَنْتَ مَا اهْتَدَيْنَا وَلاَ تَصَدَّقْنَا وَلاَ صَلَّيْنَا فَاغْفِرْ فِدَاءٌ لَكَ مَا اقْتَفَيْنَا وَثَبِّتِ الأَقْدَامَ إِنْ لاَقَيْنَا وَأَلْقِيَنْ سَكِينَةً عَلَيْنَا إِنَّا إِذَا صِيحَ بِنَا أَتَيْنَا وَبِالصِّيَاحِ عَوَّلُوا عَلَيْنَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ هَذَا السَّائِقُ ". قَالُوا عَامِرُ بْنُ الأَكْوَعِ. فَقَالَ " يَرْحَمُهُ اللَّهُ ". فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ وَجَبَتْ يَا نَبِيَّ اللَّهِ، لَوْ أَمْتَعْتَنَا بِهِ. قَالَ فَأَتَيْنَا خَيْبَرَ فَحَاصَرْنَاهُمْ حَتَّى أَصَابَتْنَا مَخْمَصَةٌ شَدِيدَةٌ، ثُمَّ إِنَّ اللَّهَ فَتَحَهَا عَلَيْهِمْ، فَلَمَّا أَمْسَى النَّاسُ الْيَوْمَ الَّذِي فُتِحَتْ عَلَيْهِمْ أَوْقَدُوا نِيرَانًا كَثِيرَةً. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا هَذِهِ النِّيرَانُ، عَلَى أَىِّ شَىْءٍ تُوقِدُونَ ". قَالُوا عَلَى لَحْمٍ. قَالَ " عَلَى أَىِّ لَحْمٍ ". قَالُوا عَلَى لَحْمِ حُمُرٍ إِنْسِيَّةٍ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَهْرِقُوهَا وَاكْسِرُوهَا ". فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوْ نُهَرِيقُهَا وَنَغْسِلُهَا قَالَ " أَوْ ذَاكَ ". فَلَمَّا تَصَافَّ الْقَوْمُ كَانَ سَيْفُ عَامِرٍ فِيهِ قِصَرٌ، فَتَنَاوَلَ بِهِ يَهُودِيًّا لِيَضْرِبَهُ، وَيَرْجِعُ ذُبَابُ سَيْفِهِ فَأَصَابَ رُكْبَةَ عَامِرٍ فَمَاتَ مِنْهُ، فَلَمَّا قَفَلُوا قَالَ سَلَمَةُ رَآنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَاحِبًا. فَقَالَ لِي " مَا لَكَ ". فَقُلْتُ فِدًى لَكَ أَبِي وَأُمِّي زَعَمُوا أَنَّ عَامِرًا حَبِطَ عَمَلُهُ. قَالَ " مَنْ قَالَهُ ". قُلْتُ قَالَهُ فُلاَنٌ وَفُلاَنٌ وَفُلاَنٌ وَأُسَيْدُ بْنُ الْحُضَيْرِ الأَنْصَارِيُّ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " كَذَبَ مَنْ قَالَهُ، إِنَّ لَهُ لأَجْرَيْنِ ـ وَجَمَعَ بَيْنَ إِصْبَعَيْهِ ـ إِنَّهُ لَجَاهِدٌ مُجَاهِدٌ، قَلَّ عَرَبِيٌّ نَشَأَ بِهَا مِثْلَهُ ".
(Salama ibn Akvaʼ (roziyallohu anhu) aytdi:) Biz Rasululloh ﷺ bilan Xaybarga (qarab) chiqdik va kechasi yurdik. Qavmdan bir kishi Amir ibn Akvaʼga: «Bizga oʻz (sheʼrlaringdan) hunayhotlaringdan eshittirmaysanmi?» dedi. Amir shoir kishi edi, shunda u (ulovidan) tushib, qavmni (huda aytib) hayday boshladi va (shunday) der edi: «Ey Bor Xudoyo, agar Sen boʻlmaganingda, biz na hidoyat topardik, na sadaqa qilardik, na namoz oʻqirdik; bas, (gunohlarimizni) magʻfirat qil — biz Senga fido boʻlaylik — orqamizda qoldirgan (gunohlarimizni); va agar (dushman bilan) toʻqnashsak, oyoqlarimizni mahkam qil va ustimizga sakina (xotirjamlik) tushir. Albatta, biz (jangga) chaqirilsak, kelamiz; (dushmanlar) baqirib bizdan (najot) kutadilar». Rasululloh ﷺ: «Bu haydovchi (qoʻshiqchi) kim?» dedilar. Ular: «Amir ibn Akvaʼ» dedilar. (U zot:) «Alloh unga rahm qilsin» dedilar. Qavmdan bir kishi: «(Shahidlik unga endi) vojib boʻldi, ey Allohning paygʻambari; koshki sizdan (uni) yana (uzoqroq) bahramand qilsangiz edi» dedi. (Salama) aytdi: Biz Xaybarga keldik va ularni qamal qildik — toki bizga qattiq ochlik yetgunicha; soʻng Alloh uni (musulmonlarga) fath qilib berdi. Odamlar uni fath qilib bergan kunda kech kirganlarida, koʻp olovlar yoqdilar. Rasululloh ﷺ: «Bu olovlar nima? Nima ustida (nimani pishirib) yoqyapsizlar?» dedilar. Ular: «Goʻsht ustida» dedilar. (U zot:) «Qaysi goʻsht ustida?» dedilar. Ular: «Xonaki eshaklar goʻshti ustida» dedilar. Rasululloh ﷺ: «Uni toʻkib tashlanglar va ularni (qozonlarni) sindiringlar» dedilar. Bir kishi: «Yo Rasululloh, yoki uni toʻkib, ularni yuvsak (boʻladimi)?» dedi. (U zot:) «Yoki shunday (qilinglar)» dedilar. Qavm saf tortib (jangga) turganlarida, Amirning qilichi kalta edi; u u bilan bir yahudiyni urmoqchi boʻldi, ammo oʻz qilichining tigʻi (dami) qaytib, Amirning tizzasiga tegdi, u shundan (jarohatdan) vafot etdi. (Jangdan) qaytganlarida, Salama (aytdi:) Rasululloh ﷺ meni rangim oʻchgan (xira) holda koʻrdilar. (U zot) menga: «Senga nima boʻldi?» dedilar. Men: «Otam-onam sizga fido boʻlsin; ular Amirning amali behuda (botil) ketdi, deb daʼvo qilishyapti» dedim. (U zot:) «Buni kim aytdi?» dedilar. Men: «Buni falon, falon, falon va Usayd ibn Huzayr al-Ansoriy aytdi» dedim. Rasululloh ﷺ: «Buni aytgan kishi yolgʻon aytibdi; albatta, unga ikki ajr bordir» dedilar — va ikki barmoqlarini (qoʻshib koʻrsatdilar) — «Albatta, u jonbozlik qilgan mujohid edi; bu (yurt)da oʻsgan arablardan uning kabisi kam (boʻladi)».(Салама ибн Акваъ (розияллоҳу анҳу) айтди:) Биз Расулуллоҳ ﷺ билан Хайбарга (қараб) чиқдик ва кечаси юрдик. Қавмдан бир киши Амир ибн Акваъга: «Бизга ўз (шеърларингдан) ҳунайҳотларингдан эшиттирмайсанми?» деди. Амир шоир киши эди, шунда у (уловидан) тушиб, қавмни (ҳуда айтиб) ҳайдай бошлади ва (шундай) дер эди: «Эй Бор Худоё, агар Сен бўлмаганингда, биз на ҳидоят топардик, на садақа қилардик, на намоз ўқирдик; бас, (гуноҳларимизни) мағфират қил — биз Сенга фидо бўлайлик — орқамизда қолдирган (гуноҳларимизни); ва агар (душман билан) тўқнашсак, оёқларимизни маҳкам қил ва устимизга сакина (хотиржамлик) тушир. Албатта, биз (жангга) чақирилсак, келамиз; (душманлар) бақириб биздан (нажот) кутадилар». Расулуллоҳ ﷺ: «Бу ҳайдовчи (қўшиқчи) ким?» дедилар. Улар: «Амир ибн Акваъ» дедилар. (У зот:) «Аллоҳ унга раҳм қилсин» дедилар. Қавмдан бир киши: «(Шаҳидлик унга энди) вожиб бўлди, эй Аллоҳнинг пайғамбари; кошки сиздан (уни) яна (узоқроқ) баҳраманд қилсангиз эди» деди. (Салама) айтди: Биз Хайбарга келдик ва уларни қамал қилдик — токи бизга қаттиқ очлик етгунича; сўнг Аллоҳ уни (мусулмонларга) фатҳ қилиб берди. Одамлар уни фатҳ қилиб берган кунда кеч кирганларида, кўп оловлар ёқдилар. Расулуллоҳ ﷺ: «Бу оловлар нима? Нима устида (нимани пишириб) ёқяпсизлар?» дедилар. Улар: «Гўшт устида» дедилар. (У зот:) «Қайси гўшт устида?» дедилар. Улар: «Хонаки эшаклар гўшти устида» дедилар. Расулуллоҳ ﷺ: «Уни тўкиб ташланглар ва уларни (қозонларни) синдиринглар» дедилар. Бир киши: «Ё Расулуллоҳ, ёки уни тўкиб, уларни ювсак (бўладими)?» деди. (У зот:) «Ёки шундай (қилинглар)» дедилар. Қавм саф тортиб (жангга) турганларида, Амирнинг қиличи калта эди; у у билан бир яҳудийни урмоқчи бўлди, аммо ўз қиличининг тиғи (дами) қайтиб, Амирнинг тиззасига тегди, у шундан (жароҳатдан) вафот этди. (Жангдан) қайтганларида, Салама (айтди:) Расулуллоҳ ﷺ мени рангим ўчган (хира) ҳолда кўрдилар. (У зот) менга: «Сенга нима бўлди?» дедилар. Мен: «Отам-онам сизга фидо бўлсин; улар Амирнинг амали беҳуда (ботил) кетди, деб даъво қилишяпти» дедим. (У зот:) «Буни ким айтди?» дедилар. Мен: «Буни фалон, фалон, фалон ва Усайд ибн Ҳузайр ал-Ансорий айтди» дедим. Расулуллоҳ ﷺ: «Буни айтган киши ёлғон айтибди; албатта, унга икки ажр бордир» дедилар — ва икки бармоқларини (қўшиб кўрсатдилар) — «Албатта, у жонбозлик қилган мужоҳид эди; бу (юрт)да ўсган араблардан унинг кабиси кам (бўлади)».