حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، أَنَّهُ سَمِعَ غَيْرَ، وَاحِدٍ، مِنْ عُلَمَائِهِمْ يَقُولُ لَمْ يَكُنْ فِي عِيدِ الْفِطْرِ وَلاَ فِي الأَضْحَى نِدَاءٌ وَلاَ إِقَامَةٌ مُنْذُ زَمَانِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى الْيَوْمِ ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ وَتِلْكَ السُّنَّةُ الَّتِي لاَ اخْتِلاَفَ فِيهَا عِنْدَنَا ‏.‏

Molik oʻzlarining olimlaridan bir nechasining shunday deganini eshitdi: «Rasululloh ﷺ zamonlaridan to bugungacha na Fitr hayitida, na Qurbon (Azho) hayitida (namoziga) na azon, na iqoma boʻlmagan». Molik aytdi: «Bu — bizning nazdimizda ixtilof yoʻq boʻlgan sunnatdir».Молик ўзларининг олимларидан бир нечасининг шундай деганини эшитди: «Расулуллоҳ ﷺ замонларидан то бугунгача на Фитр ҳайитида, на Қурбон (Азҳо) ҳайитида (намозига) на азон, на иқома бўлмаган». Молик айтди: «Бу — бизнинг наздимизда ихтилоф йўқ бўлган суннатдир».

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، كَانَ يَغْتَسِلُ يَوْمَ الْفِطْرِ قَبْلَ أَنْ يَغْدُوَ إِلَى الْمُصَلَّى ‏.‏

Nofeʼdan rivoyat qilinadiki, Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) Fitr kuni namozgohga chiqishdan oldin gʻusl qilardi.Нофеъдан ривоят қилинадики, Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Фитр куни намозгоҳга чиқишдан олдин ғусл қиларди.

حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي يَوْمَ الْفِطْرِ وَيَوْمَ الأَضْحَى قَبْلَ الْخُطْبَةِ ‏.‏

Ibn Shihobdan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Fitr kuni va Azho (Qurbon) kuni xutbadan oldin namoz oʻqir edilar.Ибн Шиҳобдан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Фитр куни ва Азҳо (Қурбон) куни хутбадан олдин намоз ўқир эдилар.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ، وَعُمَرَ، كَانَا يَفْعَلاَنِ ذَلِكَ ‏.‏

Molikka yetib kelishicha, Abu Bakr va Umar (roziyallohu anhumo) shunday qilar edilar.Моликка етиб келишича, Абу Бакр ва Умар (розияллоҳу анҳумо) шундай қилар эдилар.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ، مَوْلَى ابْنِ أَزْهَرَ قَالَ شَهِدْتُ الْعِيدَ مَعَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَصَلَّى ثُمَّ انْصَرَفَ فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ هَذَيْنِ يَوْمَانِ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ صِيَامِهِمَا يَوْمُ فِطْرِكُمْ مِنْ صِيَامِكُمْ وَالآخَرُ يَوْمٌ تَأْكُلُونَ فِيهِ مِنْ نُسُكِكُمْ ‏.‏ قَالَ أَبُو عُبَيْدٍ ثُمَّ شَهِدْتُ الْعِيدَ مَعَ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ فَجَاءَ فَصَلَّى ثُمَّ انْصَرَفَ فَخَطَبَ وَقَالَ إِنَّهُ قَدِ اجْتَمَعَ لَكُمْ فِي يَوْمِكُمْ هَذَا عِيدَانِ فَمَنْ أَحَبَّ مِنْ أَهْلِ الْعَالِيَةِ أَنْ يَنْتَظِرَ الْجُمُعَةَ فَلْيَنْتَظِرْهَا وَمَنْ أَحَبَّ أَنْ يَرْجِعَ فَقَدْ أَذِنْتُ لَهُ ‏.‏ قَالَ أَبُو عُبَيْدٍ ثُمَّ شَهِدْتُ الْعِيدَ مَعَ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ - وَعُثْمَانُ مَحْصُورٌ - فَجَاءَ فَصَلَّى ثُمَّ انْصَرَفَ فَخَطَبَ ‏.‏

Ibn Shihobdan, u Ibn Azharning mavlosi Abu Ubayddan rivoyat qilinadiki, u dedi: «Men Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu) bilan hayitda qatnashdim. U namoz oʻqidi, soʻng qaytib odamlarga xutba qildi va: ‹Bu ikki kun — Rasululloh ﷺ ularda roʻza tutishdan qaytargan kunlardir: biri — roʻzangizni ochadigan kun (Fitr), ikkinchisi — qurbonligingizdan yeydigan kun (Azho)›, dedi». Abu Ubayd davom etdi: «Soʻng men Usmon ibn Affon (roziyallohu anhu) bilan hayitda qatnashdim. U kelib namoz oʻqidi, soʻng qaytib xutba qildi va: ‹Mana shu kuningizda sizga ikki hayit jam boʻldi. Al-Aliya ahlidan kim jumani kutishni istasa, kutsin; kim qaytishni istasa, men unga izn berdim›, dedi». Abu Ubayd davom etdi: «Soʻng men Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu) bilan hayitda qatnashdim — Usmon esa (uyida) qamalda edi. U kelib namoz oʻqidi, soʻng qaytib xutba qildi».Ибн Шиҳобдан, у Ибн Азҳарнинг мавлоси Абу Убайддан ривоят қилинадики, у деди: «Мен Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу) билан ҳайитда қатнашдим. У намоз ўқиди, сўнг қайтиб одамларга хутба қилди ва: ‹Бу икки кун — Расулуллоҳ ﷺ уларда рўза тутишдан қайтарган кунлардир: бири — рўзангизни очадиган кун (Фитр), иккинчиси — қурбонлигингиздан ейдиган кун (Азҳо)›, деди». Абу Убайд давом этди: «Сўнг мен Усмон ибн Аффон (розияллоҳу анҳу) билан ҳайитда қатнашдим. У келиб намоз ўқиди, сўнг қайтиб хутба қилди ва: ‹Мана шу кунингизда сизга икки ҳайит жам бўлди. Ал-Алия аҳлидан ким жумани кутишни истаса, кутсин; ким қайтишни истаса, мен унга изн бердим›, деди». Абу Убайд давом этди: «Сўнг мен Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу) билан ҳайитда қатнашдим — Усмон эса (уйида) қамалда эди. У келиб намоз ўқиди, сўнг қайтиб хутба қилди».

حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ كَانَ يَأْكُلُ يَوْمَ عِيدِ الْفِطْرِ قَبْلَ أَنْ يَغْدُوَ ‏.‏

Hishom ibn Urvadan, u otasidan rivoyat qilinadiki, u (Urva) Fitr hayiti kuni (namozga) chiqishdan oldin (bir narsa) yer edi.Ҳишом ибн Урвадан, у отасидан ривоят қилинадики, у (Урва) Фитр ҳайити куни (намозга) чиқишдан олдин (бир нарса) ер эди.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ النَّاسَ كَانُوا يُؤْمَرُونَ بِالأَكْلِ يَوْمَ الْفِطْرِ قَبْلَ الْغُدُوِّ ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ وَلاَ أَرَى ذَلِكَ عَلَى النَّاسِ فِي الأَضْحَى ‏.‏

Ibn Shihobdan, u Said ibn al-Musayyabdan rivoyat qilinadiki, u: odamlar Fitr kuni (namozga) chiqishdan oldin (bir narsa) yeyishga buyurilardi, deb xabar berdi. Molik aytdi: «Men buni Azho (Qurbon) kuni odamlar zimmasida (vojib) deb koʻrmayman».Ибн Шиҳобдан, у Саид ибн ал-Мусайябдан ривоят қилинадики, у: одамлар Фитр куни (намозга) чиқишдан олдин (бир нарса) ейишга буюриларди, деб хабар берди. Молик айтди: «Мен буни Азҳо (Қурбон) куни одамлар зиммасида (вожиб) деб кўрмайман».

حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ ضَمْرَةَ بْنِ سَعِيدٍ الْمَازِنِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، سَأَلَ أَبَا وَاقِدٍ اللَّيْثِيَّ مَا كَانَ يَقْرَأُ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الأَضْحَى وَالْفِطْرِ فَقَالَ كَانَ يَقْرَأُ بِـ ‏{‏ق وَالْقُرْآنِ الْمَجِيدِ‏}‏ وَ ‏{‏اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَانْشَقَّ الْقَمَرُ‏}‏‏.‏

Damra ibn Said al-Moziniydan, u Ubaydulloh ibn Abdulloh ibn Utba ibn Masʼuddan rivoyat qilinadiki, Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu) Abu Voqid al-Laysiydan Rasululloh ﷺ Azho (Qurbon) va Fitr (namoz)larida nima oʻqiganlarini soʻradi. U: «U zot {Qof, val-Qurʼonil-majid} (Qof surasi) va {Iqtarabatis-soatu vanshaqqal-qamar} (Qamar surasi)ni oʻqir edilar», dedi.Дамра ибн Саид ал-Мозинийдан, у Убайдуллоҳ ибн Абдуллоҳ ибн Утба ибн Масъуддан ривоят қилинадики, Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу) Абу Воқид ал-Лайсийдан Расулуллоҳ ﷺ Азҳо (Қурбон) ва Фитр (намоз)ларида нима ўқиганларини сўради. У: «У зот {Қоф, вал-Қуръонил-мажид} (Қоф сураси) ва {Иқтарабатис-соату ваншаққал-қамар} (Қамар сураси)ни ўқир эдилар», деди.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّهُ قَالَ شَهِدْتُ الأَضْحَى وَالْفِطْرَ مَعَ أَبِي هُرَيْرَةَ فَكَبَّرَ فِي الرَّكْعَةِ الأُولَى سَبْعَ تَكْبِيرَاتٍ قَبْلَ الْقِرَاءَةِ وَفِي الآخِرَةِ خَمْسَ تَكْبِيرَاتٍ قَبْلَ الْقِرَاءَةِ ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ وَهُوَ الأَمْرُ عِنْدَنَا ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ فِي رَجُلٍ وَجَدَ النَّاسَ قَدِ انْصَرَفُوا مِنَ الصَّلاَةِ يَوْمَ الْعِيدِ إِنَّهُ لاَ يَرَى عَلَيْهِ صَلاَةً فِي الْمُصَلَّى وَلاَ فِي بَيْتِهِ وَإِنَّهُ إِنْ صَلَّى فِي الْمُصَلَّى أَوْ فِي بَيْتِهِ لَمْ أَرَ بِذَلِكَ بَأْسًا وَيُكَبِّرُ سَبْعًا فِي الأُولَى قَبْلَ الْقِرَاءَةِ وَخَمْسًا فِي الثَّانِيَةِ قَبْلَ الْقِرَاءَةِ ‏.‏

Abdulloh ibn Umarning mavlosi Nofeʼdan rivoyat qilinadiki, u: «Men Abu Hurayra (roziyallohu anhu) bilan Azho va Fitr (namoz)larida qatnashdim. U birinchi rakaatda qiroatdan oldin yetti marta, oxirgi (rakaat)da qiroatdan oldin besh marta takbir aytdi», dedi. Molik aytdi: «Bu — bizning nazdimizda amal qilinadigan narsadir». Molik hayit kuni odamlarni namozdan qaytib boʻlgan holda topgan kishi haqida (shunday) dedi: «Unga na namozgohda, na uyida (qayta) namoz (oʻqish) yoʻq. Agar u namozgohda yoki uyida namoz oʻqisa, men bunda ziyon koʻrmayman; birinchi (rakaat)da qiroatdan oldin yetti, ikkinchisida qiroatdan oldin besh marta takbir aytadi».Абдуллоҳ ибн Умарнинг мавлоси Нофеъдан ривоят қилинадики, у: «Мен Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) билан Азҳо ва Фитр (намоз)ларида қатнашдим. У биринчи ракаатда қироатдан олдин етти марта, охирги (ракаат)да қироатдан олдин беш марта такбир айтди», деди. Молик айтди: «Бу — бизнинг наздимизда амал қилинадиган нарсадир». Молик ҳайит куни одамларни намоздан қайтиб бўлган ҳолда топган киши ҳақида (шундай) деди: «Унга на намозгоҳда, на уйида (қайта) намоз (ўқиш) йўқ. Агар у намозгоҳда ёки уйида намоз ўқиса, мен бунда зиён кўрмайман; биринчи (ракаат)да қироатдан олдин етти, иккинчисида қироатдан олдин беш марта такбир айтади».

حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، لَمْ يَكُنْ يُصَلِّي يَوْمَ الْفِطْرِ قَبْلَ الصَّلاَةِ وَلاَ بَعْدَهَا ‏.‏

Nofeʼdan rivoyat qilinadiki, Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) Fitr kuni namozdan na oldin, na keyin (nafl) namoz oʻqimasdi.Нофеъдан ривоят қилинадики, Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Фитр куни намоздан на олдин, на кейин (нафл) намоз ўқимасди.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ، كَانَ يَغْدُو إِلَى الْمُصَلَّى بَعْدَ أَنْ يُصَلِّيَ الصُّبْحَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ ‏.‏

Molikka yetib kelishicha, Said ibn al-Musayyab bomdodni oʻqiganidan soʻng, quyosh chiqishidan oldin namozgohga borar edi.Моликка етиб келишича, Саид ибн ал-Мусайяб бомдодни ўқиганидан сўнг, қуёш чиқишидан олдин намозгоҳга борар эди.

حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، أَنَّ أَبَاهُ الْقَاسِمَ، كَانَ يُصَلِّي قَبْلَ أَنْ يَغْدُوَ، إِلَى الْمُصَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ ‏.‏

Abdurrahmon ibn al-Qosimdan rivoyat qilinadiki, uning otasi Qosim namozgohga chiqishdan oldin toʻrt rakaat namoz oʻqir edi.Абдурраҳмон ибн ал-Қосимдан ривоят қилинадики, унинг отаси Қосим намозгоҳга чиқишдан олдин тўрт ракаат намоз ўқир эди.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ كَانَ يُصَلِّي يَوْمَ الْفِطْرِ قَبْلَ الصَّلاَةِ فِي الْمَسْجِدِ ‏.‏

Hishom ibn Urvadan, u otasidan rivoyat qilinadiki, u (Urva) Fitr kuni masjidda namozdan oldin (nafl) namoz oʻqir edi.Ҳишом ибн Урвадан, у отасидан ривоят қилинадики, у (Урва) Фитр куни масжидда намоздан олдин (нафл) намоз ўқир эди.