عَنْ عَدِيَّ بْنَ حَاتِمٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ: "كُنْتُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ، صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَجَاءَهُ رَجُلَانِ: أَحَدُهُمَا يَشْكُو الْعَيْلَةَ(1)، وَالْآخَرُ يَشْكُو قَطْعَ السَّبِيلِ(2)، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: أَمَّا قَطْعُ السَّبِيلِ فَإِنَّهُ لَا يَأْتِي عَلَيْكَ إِلَّا قَلِيلٌ، حَتَّى تَخْرُجَ الْعِيرُ إِلَى مَكَّةَ بِغَيْرِ خَفِيرٍ. وَأَمَّا الْعَيْلَةُ، فَإِنَّ السَّاعَةَ لَا تَقُومُ حَتَّى يَطُوفَ أَحَدُكُمْ بِصَدَقَتِهِ، لَا يَجِدُ مَنْ يَقْبَلُهَا مِنْهُ، ثُمَّ لَيَقِفَنَّ أَحَدُكُمْ بَيْنَ يَدَيْ اللَّهِ، لَيْسَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ حِجَابٌ وَلَا تَرْجُمَانٌ يُتَرْجِمُ لَهُ، ثُمَّ لَيَقُولَنَّ لَهُ: أَلَمْ أُوتِكَ مَالًا؟ فَلَيَقُولَنَّ: بَلَى، ثُمَّ لَيَقُولَنَّ: أَلَمْ أُرْسِلْ إِلَيْكَ رَسُولًا؟ فَلَيَقُولَنَّ: بَلَى، فَيَنْظُرُ عَنْ يَمِينِهِ، فَلَا يَرَى إِلَّا النَّارَ، ثُمَّ يَنْظُرُ عَنْ شِمَالِهِ، فَلَا يَرَى إِلَّا النَّارَ، فَلْيَتَّقِيَنَّ أَحَدُكُمْ النَّارَ وَلَوْ بِشِقِّ تَمْرَةٍ، فَإِنْ لَمْ يَجِدْ فَبِكَلِمَةٍ طَيِّبَةٍ". رواه البخاري
Adiy ibn Hotim (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh ﷺ ning huzurlarida edim, u zotning oldilariga ikki kishi keldi: biri kambagʻallikdan shikoyat qilar, ikkinchisi yoʻltoʻsarlikdan shikoyat qilardi. Shunda Rasululloh ﷺ dedilar: ‹Yoʻltoʻsarlikka kelsak — koʻp oʻtmay bir karvon Makkaga qorovulsiz (bemalol) chiqadigan (davr keladi). Kambagʻallikka kelsak — sizlardan biringiz sadaqasini koʻtarib aylanib, uni qabul qiladigan birortasini topolmaydigan (holga kelmaguncha) Qiyomat qoim boʻlmaydi. Soʻngra sizlardan biringiz, albatta, Alloh huzurida — Oʻzi bilan uning orasida na parda, na tarjima qiladigan tarjimon boʻlmagan holda turadi. Keyin (Alloh) unga, albatta: ‹Men senga mol-dunyo bermaganmidim?›, deydi. U, albatta: ‹Ha, (berganding)›, deydi. Soʻng (Alloh), albatta: ‹Men senga Paygʻambar yubormaganmidim?›, deydi. U, albatta: ‹Ha, (yuborganding)›, deydi. Shunda u oʻng tomoniga qaraydi — doʻzaxdan boshqa narsani koʻrmaydi, keyin chap tomoniga qaraydi — (yana) doʻzaxdan boshqa narsani koʻrmaydi. Bas, sizlardan har biringiz, garchi bir boʻlak xurmo ila boʻlsa-da, doʻzaxdan saqlansin; agar buni ham topmasa, yoqimli soʻz ila (boʻlsin)›», dedilar. Buni Buxoriy rivoyat qilgan.Адий ибн Ҳотим (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг ҳузурларида эдим, у зотнинг олдиларига икки киши келди: бири камбағалликдан шикоят қилар, иккинчиси йўлтўсарликдан шикоят қиларди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ дедилар: ‹Йўлтўсарликка келсак — кўп ўтмай бир карвон Маккага қоровулсиз (бемалол) чиқадиган (давр келади). Камбағалликка келсак — сизлардан бирингиз садақасини кўтариб айланиб, уни қабул қиладиган бирортасини тополмайдиган (ҳолга келмагунча) Қиёмат қоим бўлмайди. Сўнгра сизлардан бирингиз, албатта, Аллоҳ ҳузурида — Ўзи билан унинг орасида на парда, на таржима қиладиган таржимон бўлмаган ҳолда туради. Кейин (Аллоҳ) унга, албатта: ‹Мен сенга мол-дунё бермаганмидим?›, дейди. У, албатта: ‹Ҳа, (бергандинг)›, дейди. Сўнг (Аллоҳ), албатта: ‹Мен сенга Пайғамбар юбормаганмидим?›, дейди. У, албатта: ‹Ҳа, (юборгандинг)›, дейди. Шунда у ўнг томонига қарайди — дўзахдан бошқа нарсани кўрмайди, кейин чап томонига қарайди — (яна) дўзахдан бошқа нарсани кўрмайди. Бас, сизлардан ҳар бирингиз, гарчи бир бўлак хурмо ила бўлса-да, дўзахдан сақлансин; агар буни ҳам топмаса, ёқимли сўз ила (бўлсин)›», дедилар. Буни Бухорий ривоят қилган.