- وعنه قال: كنا مع رسول الله صلى الله عليه وسلم في دعوة، فرفع إليه الذراع، وكانت تعجبه، فنهس منها نهسة وقال: أنا سيد الناس يوم القيامة، هل تدرون مم ذاك؟ يجمع الله الأولين والآخرين في صعيد واحد، فيبصرهم الناظر، ويسمعهم الداعي، وتدنوا منهم الشمس، فيبلغ الناس من الغم والكرب ما لا يطيقون ولا يحتملون ، فيقول الناس: ألا ترون إلى ما أنتم فيه إلى ما بلغكم، ألا تنظرون من يشفع لكم إلى ربكم؟ فيقول بعض الناس لبعض: أبوكم آدم، ويأتونه فيقولون: يا آدم أنت أبو البشر، خلقك الله بيده، ونفخ فيك من روحه، وأمر الملائكة، فسجدوا لك وأسكنك الجنة، ألا تشفع لنا إلى ربك؟ ألا ترى ما نحن فيه، وما بلغنا؟ فقال: إن ربي غضب غضباً لم يغضب قبله مثله، ولا يغضب بعده مثله، وإنه نهاني عن الشجرة، فعصيت، نفسي نفسي نفسي، اذهبوا إلى غيري، إذهبوا إلى نوح، فيأتون نوحا فيقولون: يا نوح ، أنت أول الرسل إلى أهل الأرض، وقد سماك الله عبداً شكوراً، ألا ترى ما نحن فيه، ألا ترى ما بلغنا ألا تشفع لنا إلى ربك؟ فيقول: إن ربي غضب اليوم غضباً لم يغضب قبله مثله، ولن يغضب بعده مثله، وإنه قد كانت لي دعوة دعوت بها على قومي، نفسي نفسي نفسي، اذهبوا إلى غيري، اذهبوا إلى إبراهيم فيأتون إبراهيم فيقولون: يا إبراهيم أنت نبي الله وخليله من أهل الأرض اشفع لنا إلى ربك، ألا ترى ما نحن فيه؟ فيقول لهم: إن ربي غضب اليوم غضباً لم يغضب قبله مثله، ولن يغضب بعده مثله، وإني كنت كذبت ثلاث كذبات، نفسي نفسي نفسي، اذهبوا إلى غيري، اذهبوا إلى موسى، فيأتون موسى، فيقولون: يا موسى أنت رسول الله فضلك الله برسالاته وبكلامه على الناس، اشفع لنا إلى ربك ألا ترى ما نحن فيه؟ فيقول: إن ربي قد غضب اليوم غضباً لم يغضب قبله مثله، ولن يغضب بعده مثله، وإني قد قتلت نفساً لم أومر بقتلها، نفسي نفسي نفسي، اذهبوا إلى غيري، اذهبوا إلى عيسى، فيأتون عيسى، فيقولون: يا عيسى أنت رسول الله وكلمته ألقاها إلى مريم وروح منه ، وكلمت الناس في المهد ، اشفع لنا إلى ربك، ألا ترى ما نحن فيه؟ فيقول عيسى: إن ربي غضب اليوم غضباً لم يغضب قبله مثله، ولن يغضب بعده مثله ولم يذكر ذنباً، نفسي نفسي نفسي، اذهبوا إلى غيري، اذهبوا إلى محمد صلى الله عليه وسلم ". وفي رواية: "فيأتوني فيقولون: يا محمد أنت رسول الله وخاتم الأنبياء، وقد غفر لك ما تقدم من ذنبك وما تأخر، اشفع لنا إلى ربك، ألا ترى ما نحن فيه؟ فأنطلق، فأتي تحت العرش، فأقع ساجداً لربي، ثم يفتح الله علي من محامده، وحسن الثناء عليه شيئاً لم يفتح على أحد قبلي ثم يقال: يا محمد ارفع رأسك، سل تعطه، واشفع تشفع، فأرفع رأسي، فأقول أمتي يارب، أمتي يا رب، فيقال: يا محمد أدخل من أمتك من لا حساب عليهم من الباب الأيمن من أبواب الجنة وهم شركاء الناس فيما سوى ذلك من الأبواب" ثم قال:" والذي نفسي بيده إن ما بين المصراعين من مصاريع الجنة كما بين مكة وهجر، أو كما بين مكة وبصرى" ((متفق عليه)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺga goʻsht keltirildi va u zotga (qoʻyning) qoʻl qismi uzatildi, bu u zotga yoqar edi, shuning uchun undan bir tishlam tishladilar, soʻng: «Men Qiyomat kuni odamlarning sayyidiman. Buning sababini bilasizlarmi? Alloh avvalgi va keyingi odamlarni bir tekis maydonga toʻplaydi, ularning hammasiga chaqiruvchining ovozi yetib boradi, koʻz hammalarini qamrab oladi, quyosh ularga yaqinlashadi, shunda odamlarni shunday gʻam va alam egallaydiki, ular bunga toqat ham, bardosh ham qila olmaydilar. Shunda odamlar bir-biriga: ‹Boshingizga tushgan holatni koʻrmayapsizmi? Robbingizga sizlar uchun kim shafoat qilishini koʻrmayapsizmi (izlamayapsizmi)?› deydilar. Soʻng odamlar bir-biriga: ‹Odam (alayhissalom)ga boringlar›, deydilar. Ular Odamning oldiga kelib: ‹Sen insoniyatning otasisan, Alloh seni Oʻz qoʻli bilan yaratdi va senga Oʻz ruhidan pufladi, farishtalarga buyurdi, ular senga sajda qildilar. Robbingga biz uchun shafoat qil. Bizning ahvolimizni koʻrmayapsanmi? Boshimizga tushgan narsani koʻrmayapsanmi?› deydilar. Odam ularga: ‹Robbim bugun shunday gʻazab qildiki, bundan oldin ham bunday gʻazab qilmagan, bundan keyin ham hech qachon bunday gʻazab qilmaydi. U meni daraxtdan qaytargan edi, men itoatsizlik qildim. Nafsim-nafsim-nafsim! Mendan boshqaga boringlar, Nuhga boringlar›, deydi. Ular Nuhning oldiga kelib: ‹Ey Nuh, sen yer ahliga (yuborilgan) birinchi rasulsan va Alloh seni shukr qiluvchi banda deb atadi. Robbingga biz uchun shafoat qil. Bizning ahvolimizni koʻrmayapsanmi? Boshimizga tushgan narsani koʻrmayapsanmi?› deydilar. Nuh ularga: ‹Robbim bugun shunday gʻazab qildiki, bundan oldin ham bunday gʻazab qilmagan, bundan keyin ham hech qachon bunday gʻazab qilmaydi. Mening qavmimga qarshi qilgan bir duoyim bor edi. Nafsim-nafsim-nafsim! Mendan boshqaga boringlar, Ibrohimga boringlar›, deydi. Ular Ibrohimning oldiga kelib: ‹Ey Ibrohim, sen Allohning paygʻambari va yer ahli ichidan Uning xalili (doʻsti)sansan. Robbingga biz uchun shafoat qil. Bizning ahvolimizni koʻrmayapsanmi?› deydilar. U: ‹Robbim bugun shunday gʻazab qildiki, bundan oldin ham bunday gʻazab qilmagan, bundan keyin ham hech qachon bunday gʻazab qilmaydi. Men uch marta yolgʻon gapirgan edim — (Abu Hayyon ularni hadisda zikr qildi). Nafsim-nafsim-nafsim! Mendan boshqaga boringlar, Musoga boringlar›, deydi. Ular Musoning oldiga kelib: ‹Ey Muso, sen Allohning rasulisan, Alloh seni Oʻz risolati va kalomi bilan insonlardan ustun qildi. Robbingga biz uchun shafoat qil. Bizning ahvolimizni koʻrmayapsanmi?› deydilar. U: ‹Robbim bugun shunday gʻazab qildiki, bundan oldin ham bunday gʻazab qilmagan, bundan keyin ham hech qachon bunday gʻazab qilmaydi. Men oʻldirishga buyurilmagan bir jonni oʻldirgan edim. Nafsim-nafsim-nafsim! Mendan boshqaga boringlar, Isoga boringlar›, deydi. Ular Isoning oldiga kelib: ‹Ey Iso, sen Allohning rasuli va Uning Maryamga tashlagan kalimasi va Undan boʻlgan ruhsan, sen beshikda odamlar bilan gapirgansan. Robbingga biz uchun shafoat qil. Bizning ahvolimizni koʻrmayapsanmi?› deydilar. Iso: ‹Robbim bugun shunday gʻazab qildiki, bundan oldin ham bunday gʻazab qilmagan, bundan keyin ham hech qachon bunday gʻazab qilmaydi›, deydi va hech qanday gunohni zikr qilmaydi. ‹Nafsim-nafsim-nafsim! Mendan boshqaga boringlar, Muhammadga boringlar›, deydi. U zot dedilar: ‹Ular Muhammadning oldiga kelib: ‹Ey Muhammad, sen Allohning rasuli va paygʻambarlarning xotamisan, Alloh senga oldingi va keyingi gunohlaringni magʻfirat qildi. Robbingga biz uchun shafoat qil. Bizning ahvolimizni koʻrmayapsanmi?› deydilar. Shunda men yoʻlga tushaman, Arsh tagiga kelaman va Robbimga sajdaga yiqilaman. Soʻng Alloh menga Oʻzining hamdlari va goʻzal sanolaridan mendan oldin hech kimga ochmagan narsalarni ochib beradi. Soʻng: ‹Ey Muhammad, boshingni koʻtar, soʻra — beriladi, shafoat qil — shafoating qabul qilinadi›, deyiladi. Men boshimni koʻtarib: ‹Ey Robbim, ummatim! Ey Robbim, ummatim! Ey Robbim, ummatim!› deyman. U: ‹Ey Muhammad, ummatingdan hisob-kitobsiz boʻlganlarni jannat eshiklaridan oʻng eshikdan kirgiz, ular boshqa eshiklarda odamlar bilan sherikdirlar›, deydi. Soʻng u zot dedilar: ‹Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, jannat tabaqalaridan ikki eshik tavaqasi orasi Makka bilan Hajar orasidek va Makka bilan Busro orasidekdir›», dedilar. Bu bobda Abu Bakr as-Siddiq, Anas, Uqba ibn Omir va Abu Saiddan ham (rivoyat) bor. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Abu Hayyon at-Taymiyning ismi Yahyo ibn Said ibn Hayyon kufalik boʻlib, u siqadir, Abu Zurʼa ibn Amr ibn Jarirning ismi Harimdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺга гўшт келтирилди ва у зотга (қўйнинг) қўл қисми узатилди, бу у зотга ёқар эди, шунинг учун ундан бир тишлам тишладилар, сўнг: «Мен Қиёмат куни одамларнинг саййидиман. Бунинг сабабини биласизларми? Аллоҳ аввалги ва кейинги одамларни бир текис майдонга тўплайди, уларнинг ҳаммасига чақирувчининг овози етиб боради, кўз ҳаммаларини қамраб олади, қуёш уларга яқинлашади, шунда одамларни шундай ғам ва алам эгаллайдики, улар бунга тоқат ҳам, бардош ҳам қила олмайдилар. Шунда одамлар бир-бирига: ‹Бошингизга тушган ҳолатни кўрмаяпсизми? Роббингизга сизлар учун ким шафоат қилишини кўрмаяпсизми (изламаяпсизми)?› дейдилар. Сўнг одамлар бир-бирига: ‹Одам (алайҳиссалом)га боринглар›, дейдилар. Улар Одамнинг олдига келиб: ‹Сен инсониятнинг отасисан, Аллоҳ сени Ўз қўли билан яратди ва сенга Ўз руҳидан пуфлади, фаришталарга буюрди, улар сенга сажда қилдилар. Роббингга биз учун шафоат қил. Бизнинг аҳволимизни кўрмаяпсанми? Бошимизга тушган нарсани кўрмаяпсанми?› дейдилар. Одам уларга: ‹Роббим бугун шундай ғазаб қилдики, бундан олдин ҳам бундай ғазаб қилмаган, бундан кейин ҳам ҳеч қачон бундай ғазаб қилмайди. У мени дарахтдан қайтарган эди, мен итоатсизлик қилдим. Нафсим-нафсим-нафсим! Мендан бошқага боринглар, Нуҳга боринглар›, дейди. Улар Нуҳнинг олдига келиб: ‹Эй Нуҳ, сен ер аҳлига (юборилган) биринчи расулсан ва Аллоҳ сени шукр қилувчи банда деб атади. Роббингга биз учун шафоат қил. Бизнинг аҳволимизни кўрмаяпсанми? Бошимизга тушган нарсани кўрмаяпсанми?› дейдилар. Нуҳ уларга: ‹Роббим бугун шундай ғазаб қилдики, бундан олдин ҳам бундай ғазаб қилмаган, бундан кейин ҳам ҳеч қачон бундай ғазаб қилмайди. Менинг қавмимга қарши қилган бир дуойим бор эди. Нафсим-нафсим-нафсим! Мендан бошқага боринглар, Иброҳимга боринглар›, дейди. Улар Иброҳимнинг олдига келиб: ‹Эй Иброҳим, сен Аллоҳнинг пайғамбари ва ер аҳли ичидан Унинг халили (дўсти)сансан. Роббингга биз учун шафоат қил. Бизнинг аҳволимизни кўрмаяпсанми?› дейдилар. У: ‹Роббим бугун шундай ғазаб қилдики, бундан олдин ҳам бундай ғазаб қилмаган, бундан кейин ҳам ҳеч қачон бундай ғазаб қилмайди. Мен уч марта ёлғон гапирган эдим — (Абу Ҳайён уларни ҳадисда зикр қилди). Нафсим-нафсим-нафсим! Мендан бошқага боринглар, Мусога боринглар›, дейди. Улар Мусонинг олдига келиб: ‹Эй Мусо, сен Аллоҳнинг расулисан, Аллоҳ сени Ўз рисолати ва каломи билан инсонлардан устун қилди. Роббингга биз учун шафоат қил. Бизнинг аҳволимизни кўрмаяпсанми?› дейдилар. У: ‹Роббим бугун шундай ғазаб қилдики, бундан олдин ҳам бундай ғазаб қилмаган, бундан кейин ҳам ҳеч қачон бундай ғазаб қилмайди. Мен ўлдиришга буюрилмаган бир жонни ўлдирган эдим. Нафсим-нафсим-нафсим! Мендан бошқага боринглар, Исога боринглар›, дейди. Улар Исонинг олдига келиб: ‹Эй Исо, сен Аллоҳнинг расули ва Унинг Марямга ташлаган калимаси ва Ундан бўлган руҳсан, сен бешикда одамлар билан гапиргансан. Роббингга биз учун шафоат қил. Бизнинг аҳволимизни кўрмаяпсанми?› дейдилар. Исо: ‹Роббим бугун шундай ғазаб қилдики, бундан олдин ҳам бундай ғазаб қилмаган, бундан кейин ҳам ҳеч қачон бундай ғазаб қилмайди›, дейди ва ҳеч қандай гуноҳни зикр қилмайди. ‹Нафсим-нафсим-нафсим! Мендан бошқага боринглар, Муҳаммадга боринглар›, дейди. У зот дедилар: ‹Улар Муҳаммаднинг олдига келиб: ‹Эй Муҳаммад, сен Аллоҳнинг расули ва пайғамбарларнинг хотамисан, Аллоҳ сенга олдинги ва кейинги гуноҳларингни мағфират қилди. Роббингга биз учун шафоат қил. Бизнинг аҳволимизни кўрмаяпсанми?› дейдилар. Шунда мен йўлга тушаман, Арш тагига келаман ва Роббимга саждага йиқиламан. Сўнг Аллоҳ менга Ўзининг ҳамдлари ва гўзал саноларидан мендан олдин ҳеч кимга очмаган нарсаларни очиб беради. Сўнг: ‹Эй Муҳаммад, бошингни кўтар, сўра — берилади, шафоат қил — шафоатинг қабул қилинади›, дейилади. Мен бошимни кўтариб: ‹Эй Роббим, умматим! Эй Роббим, умматим! Эй Роббим, умматим!› дейман. У: ‹Эй Муҳаммад, умматингдан ҳисоб-китобсиз бўлганларни жаннат эшикларидан ўнг эшикдан киргиз, улар бошқа эшикларда одамлар билан шерикдирлар›, дейди. Сўнг у зот дедилар: ‹Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, жаннат табақаларидан икки эшик тавақаси ораси Макка билан Ҳажар орасидек ва Макка билан Бусро орасидекдир›», дедилар. Бу бобда Абу Бакр ас-Сиддиқ, Анас, Уқба ибн Омир ва Абу Саиддан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Абу Ҳайён ат-Таймийнинг исми Яҳё ибн Саид ибн Ҳайён куфалик бўлиб, у сиқадир, Абу Зуръа ибн Амр ибн Жарирнинг исми Ҳаримдир.