حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي قَتَادَةَ، يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أُتِيَ بِرَجُلٍ لِيُصَلِّيَ عَلَيْهِ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " صَلُّوا عَلَى صَاحِبِكُمْ فَإِنَّ عَلَيْهِ دَيْنًا " . قَالَ أَبُو قَتَادَةَ هُوَ عَلَىَّ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " بِالْوَفَاءِ " . قَالَ بِالْوَفَاءِ . فَصَلَّى عَلَيْهِ . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ جَابِرٍ وَسَلَمَةَ بْنِ الأَكْوَعِ وَأَسْمَاءَ بِنْتِ يَزِيدَ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي قَتَادَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning oldilariga bir kishi (janozasi) olib kelinib, unga namoz oʻqishlari soʻraldi. Nabiy ﷺ: «Oʻrtogʻingizga oʻzingiz namoz oʻqing, chunki uning zimmasida qarz bor», dedilar. Abu Qatoda: «U menga (yuklatilgan)dir», dedi. Rasululloh ﷺ: «Toʻliq ado etish bilanmi?» dedilar. U: «Toʻliq ado etish bilan», dedi. Shunda u zot unga namoz oʻqidilar. Abu Iso aytdi: Abu Qatodaning hadisi hasan sahih hadisdir.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг олдиларига бир киши (жанозаси) олиб келиниб, унга намоз ўқишлари сўралди. Набий ﷺ: «Ўртоғингизга ўзингиз намоз ўқинг, чунки унинг зиммасида қарз бор», дедилар. Абу Қатода: «У менга (юклатилган)дир», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Тўлиқ адо этиш биланми?» дедилар. У: «Тўлиқ адо этиш билан», деди. Шунда у зот унга намоз ўқидилар. Абу Исо айтди: Абу Қатоданинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ سَمِعَهُ يُحَدِّثُ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَامَ فِيهِمْ فَذَكَرَ لَهُمْ أَنَّ الْجِهَادَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالإِيمَانَ بِاللَّهِ أَفْضَلُ الأَعْمَالِ فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ قُتِلْتُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَيُكَفِّرُ عَنِّي خَطَايَاىَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " نَعَمْ إِنْ قُتِلْتَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَأَنْتَ صَابِرٌ مُحْتَسِبٌ مُقْبِلٌ غَيْرُ مُدْبِرٍ " . ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " كَيْفَ قُلْتَ " . قُلْتُ أَرَأَيْتَ إِنْ قُتِلْتُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَيُكَفِّرُ عَنِّي خَطَايَاىَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " نَعَمْ وَأَنْتَ صَابِرٌ مُحْتَسِبٌ مُقْبِلٌ غَيْرُ مُدْبِرٍ إِلاَّ الدَّيْنَ فَإِنَّ جِبْرِيلَ قَالَ لِي ذَلِكَ " . قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنْ أَنَسٍ وَمُحَمَّدِ بْنِ جَحْشٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ . وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَرَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَ هَذَا وَرَوَى يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الأَنْصَارِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ نَحْوَ هَذَا عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ .
Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ ular orasida turib, Alloh yoʻlidagi jihod va Allohga boʻlgan iymon eng afzal amallar ekanini ularga zikr qildilar. Shunda bir kishi turib: «Ey Allohning Rasuli, agar Alloh yoʻlida oʻldirilsam, xatolarim kechiriladimi?» dedi. Rasululloh ﷺ: «Ha, agar Alloh yoʻlida sabrli, savobni umid qilgan, (dushmanga) yuzlangan, qochmagan holda oʻldirilsang (kechiriladi)», dedilar. Soʻng Rasululloh ﷺ: «Qanday deding?» dedilar. (U:) «Agar Alloh yoʻlida oʻldirilsam, xatolarim kechiriladimi, dedim», dedi. Rasululloh ﷺ: «Ha, sen sabrli, savobni umid qilgan, (dushmanga) yuzlangan, qochmagan holingda — qarzdan boshqasi (kechiriladi). Chunki Jibril menga shuni aytdi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Anas, Muhammad ibn Jahsh va Abu Hurayradan (ham hadislar bor). Bu hadis hasan sahihdir. Baʼzilar bu hadisni Said al-Maqburiydan, u Abu Hurayradan, u Nabiy ﷺdan shunga oʻxshash rivoyat qilgan. Yahyo ibn Said al-Ansoriy va boshqa bir necha kishi buni Said al-Maqburiydan, u Abdulloh ibn Abu Qatodadan, u otasidan, u Nabiy ﷺdan shunga oʻxshash rivoyat qilishgan. Bu (rivoyat) Said al-Maqburiyning Abu Hurayradan (qilgan) hadisidan sahihroqdir.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ улар орасида туриб, Аллоҳ йўлидаги жиҳод ва Аллоҳга бўлган иймон энг афзал амаллар эканини уларга зикр қилдилар. Шунда бир киши туриб: «Эй Аллоҳнинг Расули, агар Аллоҳ йўлида ўлдирилсам, хатоларим кечириладими?» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳа, агар Аллоҳ йўлида сабрли, савобни умид қилган, (душманга) юзланган, қочмаган ҳолда ўлдирилсанг (кечирилади)», дедилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: «Қандай дединг?» дедилар. (У:) «Агар Аллоҳ йўлида ўлдирилсам, хатоларим кечириладими, дедим», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳа, сен сабрли, савобни умид қилган, (душманга) юзланган, қочмаган ҳолингда — қарздан бошқаси (кечирилади). Чунки Жибрил менга шуни айтди», дедилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Анас, Муҳаммад ибн Жаҳш ва Абу Ҳурайрадан (ҳам ҳадислар бор). Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Баъзилар бу ҳадисни Саид ал-Мақбурийдан, у Абу Ҳурайрадан, у Набий ﷺдан шунга ўхшаш ривоят қилган. Яҳё ибн Саид ал-Ансорий ва бошқа бир неча киши буни Саид ал-Мақбурийдан, у Абдуллоҳ ибн Абу Қатодадан, у отасидан, у Набий ﷺдан шунга ўхшаш ривоят қилишган. Бу (ривоят) Саид ал-Мақбурийнинг Абу Ҳурайрадан (қилган) ҳадисидан саҳиҳроқдир.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ الدَّسْتَوَائِيُّ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا شَرِبَ أَحَدُكُمْ فَلاَ يَتَنَفَّسْ فِي الإِنَاءِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz ichganida idishga nafas olmasin», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз ичганида идишга нафас олмасин», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا أُقِيمَتِ الصَّلاَةُ فَلاَ تَقُومُوا حَتَّى تَرَوْنِي خَرَجْتُ " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَنَسٍ وَحَدِيثُ أَنَسٍ غَيْرُ مَحْفُوظٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي قَتَادَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمْ أَنْ يَنْتَظِرَ النَّاسُ الإِمَامَ وَهُمْ قِيَامٌ . وَقَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا كَانَ الإِمَامُ فِي الْمَسْجِدِ فَأُقِيمَتِ الصَّلاَةُ فَإِنَّمَا يَقُومُونَ إِذَا قَالَ الْمُؤَذِّنُ قَدْ قَامَتِ الصَّلاَةُ قَدْ قَامَتِ الصَّلاَةُ . وَهُوَ قَوْلُ ابْنِ الْمُبَارَكِ .
Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Namozga iqomat aytilsa, men chiqqanimni koʻrmagunlaringizcha (oʻrningizdan) turmanglar», dedilar. (Abu Iso) dedi: Bu bobda Anasdan ham (rivoyat) bor, lekin Anasning hadisi mahfuz (ishonchli saqlangan) emas. Abu Iso aytdi: Abu Qatodaning hadisi hasan sahihdir. Nabiy ﷺning ashoblaridan va boshqalardan boʻlgan ilm ahlining bir qavmi odamlar tik turgan holda imomni kutishlarini makruh sanagan. Baʼzilari: ‹Imom masjidda boʻlib, namozga iqomat aytilsa, muazzin ‹Qod qomatis-salah, qod qomatis-salah› deganda turishadi›, deyishgan. Bu Ibn Muborakning soʻzidir.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Намозга иқомат айтилса, мен чиққанимни кўрмагунларингизча (ўрнингиздан) турманглар», дедилар. (Абу Исо) деди: Бу бобда Анасдан ҳам (ривоят) бор, лекин Анаснинг ҳадиси маҳфуз (ишончли сақланган) эмас. Абу Исо айтди: Абу Қатоданинг ҳадиси ҳасан саҳиҳдир. Набий ﷺнинг ашобларидан ва бошқалардан бўлган илм аҳлининг бир қавми одамлар тик турган ҳолда имомни кутишларини макруҳ санаган. Баъзилари: ‹Имом масжидда бўлиб, намозга иқомат айтилса, муаззин ‹Қод қоматис-салаҳ, қод қоматис-салаҳ› деганда туришади›, дейишган. Бу Ибн Муборакнинг сўзидир.