وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا نَعَسَ أَحَدُكُمْ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَلْيَتَحَوَّلْ مِنْ مَجْلِسِهِ ذَلِكَ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi. U dedi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz namoz oʻqiyotgan paytda mudrab qolsa, uyqu undan ketguncha yotib uxlasin. Chunki biringiz mudrab turib namoz oʻqisa, ehtimol u istigʻfor aytmoqchi boʻlib (oʻrniga) oʻzini soʻkib qoʻyar», dedilar. (Abu Iso) aytdi: Bu bobda Anas va Abu Hurayradan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Oishaning hadisi hasan sahih hadisdir.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади. У деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз намоз ўқиётган пайтда мудраб қолса, уйқу ундан кетгунча ётиб ухласин. Чунки бирингиз мудраб туриб намоз ўқиса, эҳтимол у истиғфор айтмоқчи бўлиб (ўрнига) ўзини сўкиб қўяр», дедилар. (Абу Исо) айтди: Бу бобда Анас ва Абу Ҳурайрадан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Оишанинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир.
عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ خُطْبَتَيْنِ كَانَ يَجْلِسُ إِذَا صَعِدَ الْمِنْبَرَ حَتَّى يَفْرُغَ أُرَاهُ الْمُؤَذِّنَ ثُمَّ يَقُومُ فَيَخْطُبُ ثُمَّ يَجْلِسُ وَلَا يَتَكَلَّمُ ثمَّ يقوم فيخطب. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ikki xutba qilar edilar. Minbarga chiqqanlarida — oʻylashimcha, u (roviy) muazzin (azonni) tugatguniga qadar deb aytdi — oʻtirar edilar. Soʻng turib xutba qilar, soʻng oʻtirar va gapirmas, soʻng yana turib xutba qilar edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ икки хутба қилар эдилар. Минбарга чиққанларида — ўйлашимча, у (ровий) муаззин (азонни) тугатгунига қадар деб айтди — ўтирар эдилар. Сўнг туриб хутба қилар, сўнг ўтирар ва гапирмас, сўнг яна туриб хутба қилар эдилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ يُصَلُّونَ الْعِيدَيْنِ قَبْلَ الْخُطْبَةِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ, Abu Bakr va Umar ikki hayitda xutbadan oldin namoz oʻqir, soʻngra xutba qilar edilar. (Roviy) aytdi: Bu bobda Jobir va Ibn Abbosdan ham (rivoyat) bor. Abu Iso aytdi: Ibn Umarning hadisi hasan sahih hadisdir. Nabiy ﷺning sahobalaridan va boshqalardan boʻlgan ilm ahllari shu boʻyicha amal qiladilar: ikki hayit namozi xutbadan oldin (oʻqiladi). Aytishlaricha, namozdan oldin xutba qilgan birinchi kishi Marvon ibn Hakam boʻlgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ, Абу Бакр ва Умар икки ҳайитда хутбадан олдин намоз ўқир, сўнгра хутба қилар эдилар. (Ровий) айтди: Бу бобда Жобир ва Ибн Аббосдан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо айтди: Ибн Умарнинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Набий ﷺнинг саҳобаларидан ва бошқалардан бўлган илм аҳллари шу бўйича амал қиладилар: икки ҳайит намози хутбадан олдин (ўқилади). Айтишларича, намоздан олдин хутба қилган биринчи киши Марвон ибн Ҳакам бўлган.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْبَحُ وَيَنْحَرُ بِالْمُصَلَّى. رَوَاهُ البُخَارِيّ
(Nofiʼ, Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan (rivoyat qildi)ki,) u xabar berdi: Rasululloh ﷺ namozgoh (musalla)da zabh (boʻ gʻ izlash) va nahr (koʻ krak sanchib soʻ yish) qilar edilar.(Нофиъ, Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан (ривоят қилди)ки,) у хабар берди: Расулуллоҳ ﷺ намозгоҳ (мусалла)да забҳ (бў ғ излаш) ва наҳр (кў крак санчиб сў йиш) қилар эдилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْبَحُ وَيَنْحَرُ بِالْمُصَلَّى. رَوَاهُ البُخَارِيّ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ namozgohda (jonliqni) soʻyar va (tuyani) nahr qilar edilar. Buxoriy rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ намозгоҳда (жонлиқни) сўяр ва (туяни) наҳр қилар эдилар. Бухорий ривоят қилган.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: أَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْمَدِينَةِ عَشْرَ سِنِينَ يُضحي. رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ Madinada oʻn yil turib, (har yili) qurbonlik qildilar», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ Мадинада ўн йил туриб, (ҳар йили) қурбонлик қилдилар», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " مَفَاتِيحُ الْغَيْبِ خَمْسٌ ثُمَّ قَرَأَ: (إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ)
الْآيَة. رَوَاهُ البُخَارِيّ
(Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi:) Paygʻambar ﷺ: «Gʻaybning kalitlari beshtadir», dedilar, soʻng: ‹Albatta Alloh — qiyomat ilmi Uning huzuridadir...› (Luqmon surasi, 34) (oyatini) oʻqidilar.(Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди:) Пайғамбар ﷺ: «Ғайбнинг калитлари бештадир», дедилар, сўнг: ‹Албатта Аллоҳ — қиёмат илми Унинг ҳузуридадир...› (Луқмон сураси, 34) (оятини) ўқидилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: كَانَ إِذَا سَمِعَ صَوْتَ الرَّعْدِ وَالصَّوَاعِقَ قَالَ: «اللَّهُمَّ لَا تَقْتُلْنَا بِغَضَبِكَ وَلَا تُهْلِكْنَا بِعَذَابِكَ وَعَافِنَا قَبْلَ ذَلِكَ» . رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ momaqaldiroq va chaqmoq ovozini eshitganlarida: «Allohumma la taqtulna bi-gʻazabika va la tuhlikna bi-azabika va ofina qabla zalik (Ey Allohim, bizni gʻazabing bilan oʻldirma, azobing bilan halok qilma va bundan oldin bizga ofiyat ber)», der edilar. (Abu Iso) aytdi: Bu hadis gʻaribdir, uni faqat shu yoʻldan bilamiz.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ момақалдироқ ва чақмоқ овозини эшитганларида: «Аллоҳумма ла тақтулна би-ғазабика ва ла туҳликна би-азабика ва офина қабла залик (Эй Аллоҳим, бизни ғазабинг билан ўлдирма, азобинг билан ҳалок қилма ва бундан олдин бизга офият бер)», дер эдилар. (Абу Исо) айтди: Бу ҳадис ғарибдир, уни фақат шу йўлдан биламиз.
وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ: أَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَنْكِبِي فَقَالَ: «كُنْ فِي الدُّنْيَا كَأَنَّكَ غَرِيبٌ أَوْ عَابِرُ سَبِيلٍ» . وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يَقُولُ: إِذَا أَمْسَيْتَ فَلَا تَنْتَظِرِ الصَّبَاحَ وَإِذَا أَصْبَحْتَ فَلَا تَنْتَظِرِ الْمَسَاءَ وَخُذْ مِنْ صِحَّتِكَ لِمَرَضِكَ وَمِنْ حياتك لموتك. رَوَاهُ البُخَارِيّ
(Mujohid rivoyat qiladiki,) Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ yelkamdan ushlab: «Bu dunyoda goʻyo bir gʻarib (musofir) yoki yoʻlovchidek boʻl», dedilar. Ibn Umar (yana) aytardi: «Kechga kirsang, tongni kutma; tongga chiqsang, kechni kutma; sogʻligʻingdan kasalliging uchun, hayotingdan oʻliming uchun (zaxira) ol».(Мужоҳид ривоят қиладики,) Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ елкамдан ушлаб: «Бу дунёда гўё бир ғариб (мусофир) ёки йўловчидек бўл», дедилар. Ибн Умар (яна) айтарди: «Кечга кирсанг, тонгни кутма; тонгга чиқсанг, кечни кутма; соғлиғингдан касаллигинг учун, ҳаётингдан ўлиминг учун (захира) ол».
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «اذْكُرُوا مَحَاسِنَ مَوْتَاكُمْ وَكُفُّوا عَنْ مُسَاوِيهِمْ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَالتِّرْمِذِيُّ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Vafot etganlaringizning yaxshiliklarini eslanglar va ularning yomonliklaridan tilingizni tiyinglar», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Вафот этганларингизнинг яхшиликларини эсланглар ва уларнинг ёмонликларидан тилингизни тийинглар», дедилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا أَدْخَلَ الْمَيِّتَ الْقَبْرَ قَالَ: «بِسم الله وَبِاللَّهِ وعَلى ملكة رَسُولِ اللَّهِ» . وَفِي رِوَايَةٍ: " وَعَلَى سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ. رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ وَرَوَى أَبُو دَاوُد الثَّانِيَة
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ mayyit qabrga kiritilganda — Abu Xolid bir marta: mayyit oʻzining lahadiga qoʻyilganda, dedi — bir marta: «Bismillahi va billahi va alo millati Rasulillah (Allohning nomi bilan, Alloh bilan va Allohning Rasuli dini uzra)», dedilar. Bir marta esa: «Bismillahi va billahi va alo sunnati Rasulillah ﷺ (Allohning nomi bilan, Alloh bilan va Allohning Rasuli sunnati uzra)», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan, bu yoʻldan gʻaribdir. Bu hadis Ibn Umardan, u Nabiy ﷺdan boshqa yoʻl bilan ham rivoyat qilingan. Buni Abus-Siddiq an-Nojiy ham Ibn Umardan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qilgan. Yana Abus-Siddiq an-Nojiydan, u Ibn Umardan mavquf holida ham rivoyat qilingan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ маййит қабрга киритилганда — Абу Холид бир марта: маййит ўзининг лаҳадига қўйилганда, деди — бир марта: «Бисмиллаҳи ва биллаҳи ва ало миллати Расулиллаҳ (Аллоҳнинг номи билан, Аллоҳ билан ва Аллоҳнинг Расули дини узра)», дедилар. Бир марта эса: «Бисмиллаҳи ва биллаҳи ва ало суннати Расулиллаҳ ﷺ (Аллоҳнинг номи билан, Аллоҳ билан ва Аллоҳнинг Расули суннати узра)», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан, бу йўлдан ғарибдир. Бу ҳадис Ибн Умардан, у Набий ﷺдан бошқа йўл билан ҳам ривоят қилинган. Буни Абус-Сиддиқ ан-Ножий ҳам Ибн Умардан, у Набий ﷺдан ривоят қилган. Яна Абус-Сиддиқ ан-Ножийдан, у Ибн Умардан мавқуф ҳолида ҳам ривоят қилинган.
وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ: سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «إِذَا مَاتَ أَحَدُكُمْ فَلَا تَحْبِسُوهُ وَأَسْرِعُوا بِهِ إِلَى قَبْرِهِ وَلْيُقْرَأْ عِنْدَ رَأْسِهِ فَاتِحَةُ الْبَقَرَةِ وَعِنْدَ رِجْلَيْهِ بِخَاتِمَةِ الْبَقَرَةِ» . رَوَاهُ الْبَيْهَقِيُّ فِي شُعَبِ الْإِيمَان. وَقَالَ: وَالصَّحِيح أَنه مَوْقُوف عَلَيْهِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺning: «Biringiz vafot etsa, uni ushlab turmang, balki qabriga tez olib boring va uning bosh tomonida Baqara surasining boshini, oyoq tomonida esa Baqara surasining oxirini oʻqisin», deb aytayotganlarini eshitdim. Buni Bayhaqiy ‹Shuabul-iymon›da rivoyat qilgan va: ‹Sahihi shuki, bu hadis Ibn Umarning oʻzida toʻxtagan (mavquf)›, degan.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺнинг: «Бирингиз вафот этса, уни ушлаб турманг, балки қабрига тез олиб боринг ва унинг бош томонида Бақара сурасининг бошини, оёқ томонида эса Бақара сурасининг охирини ўқисин», деб айтаётганларини эшитдим. Буни Байҳақий ‹Шуабул-иймон›да ривоят қилган ва: ‹Саҳиҳи шуки, бу ҳадис Ибн Умарнинг ўзида тўхтаган (мавқуф)›, деган.
وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ: اشْتَكَى سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ شَكْوًى لَهُ فَأَتَاهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعُودُهُ مَعَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَسَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ فَلَمَّا دَخَلَ عَلَيْهِ وَجَدَهُ فِي غَاشِيَةٍ فَقَالَ: (قَدْ قَضَى؟ قَالُوا: لَا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَبَكَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا رَأَى الْقَوْمُ بُكَاءَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَكَوْا فَقَالَ: أَلَا تَسْمَعُونَ؟ أَنَّ اللَّهَ لَا يُعَذِّبُ بِدَمْعِ الْعَيْنِ وَلَا بِحُزْنِ الْقَلْبِ وَلَكِنْ يُعَذِّبُ بِهَذَا وَأَشَارَ إِلَى لِسَانِهِ أَوْ يَرْحَمُ وَإِن الْمَيِّت لعيذب ببكاء أَهله
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Saʼd ibn Uboda kasal boʻldi va Paygʻambar ﷺ Abdurrahmon ibn Avf, Saʼd ibn Abu Vaqqos va Abdulloh ibn Masʼud bilan birga — uning ahvolini soʻrashga — uni ziyorat qildilar. U zot uning oldiga kelganda, uni oilasi oʻrab olgan holda topdilar va: «U vafot etdimi?» — dedilar. Ular: «Yoʻq, yo Rasululloh», — dedi. Paygʻambar ﷺ yigʻladilar va odamlar Rasululloh ﷺ ning yigʻlaganini koʻrgach, ularning hammasi yigʻladi. U zot: «(Quloq solib) eshityapsizlarmi? Alloh koʻz yoshi uchun ham, qalbning gʻami uchun ham azoblamaydi; balki U buning (sababidan) azoblaydi yoki oʻz rahmatini ato etadi», — dedilar va tillariga ishora qildilar hamda: «Mayyit — uning ortidan yaqinlarining yigʻisi sababli — azoblanadi», — dedilar. Umar (mayyit ortidan yigʻlaydiganlarning) yuzlariga tayoq bilan urar, tosh otar va tuproq separ edi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Саъд ибн Убода касал бўлди ва Пайғамбар ﷺ Абдурраҳмон ибн Авф, Саъд ибн Абу Ваққос ва Абдуллоҳ ибн Масъуд билан бирга — унинг аҳволини сўрашга — уни зиёрат қилдилар. У зот унинг олдига келганда, уни оиласи ўраб олган ҳолда топдилар ва: «У вафот этдими?» — дедилар. Улар: «Йўқ, ё Расулуллоҳ», — деди. Пайғамбар ﷺ йиғладилар ва одамлар Расулуллоҳ ﷺ нинг йиғлаганини кўргач, уларнинг ҳаммаси йиғлади. У зот: «(Қулоқ солиб) эшитяпсизларми? Аллоҳ кўз ёши учун ҳам, қалбнинг ғами учун ҳам азобламайди; балки У бунинг (сабабидан) азоблайди ёки ўз раҳматини ато этади», — дедилар ва тилларига ишора қилдилар ҳамда: «Маййит — унинг ортидан яқинларининг йиғиси сабабли — азобланади», — дедилар. Умар (маййит ортидан йиғлайдиганларнинг) юзларига таёқ билан урар, тош отар ва тупроқ сепар эди.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ تُتْبَعَ جَنَازَةٌ مَعهَا رانة. رَوَاهُ أَحْمد وَابْن مَاجَه
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ nola qiluvchi ayol hamroh boʻlgan janoza ortidan borishni qaytardilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ нола қилувчи аёл ҳамроҳ бўлган жаноза ортидан боришни қайтардилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنِ اسْتَفَادَ مَالًا فَلَا زَكَاة فِيهِ حَتَّى يحول عيه الْحَوْلُ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَذَكَرَ جَمَاعَةٌ أَنَّهُمْ وَقَفُوهُ على ابْن عمر
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim biror mol topsa, toki uning ustidan Robbi huzurida bir yil aylanmaguncha, unga zakot yoʻq», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бирор мол топса, токи унинг устидан Робби ҳузурида бир йил айланмагунча, унга закот йўқ», дедилар.
وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «فِيمَا سَقَتِ السَّمَاءُ وَالْعُيُونُ أَوْ كَانَ عَثَرِيًّا الْعُشْرُ. وَمَا سقِِي بالنضح نصف الْعشْر» . رَوَاهُ البُخَارِيّ
Solim ibn Abdulloh (otasidan) rivoyat qiladi: Paygʻambar ﷺ: «Yomgʻir suvi yoki tabiiy suv ariqlari bilan sugʻorilgan — yoki yaqindagi suv (manbai) tufayli nam boʻlgan — yer (hosili)dan ushr (yaʼni oʻndan biri) (zakot sifatida) vojibdir; quduq (suvi) bilan sugʻorilgan yer (hosili)dan esa ushrning yarmi (yaʼni yigirmadan biri) vojibdir», — dedilar.Солим ибн Абдуллоҳ (отасидан) ривоят қилади: Пайғамбар ﷺ: «Ёмғир суви ёки табиий сув ариқлари билан суғорилган — ёки яқиндаги сув (манбаи) туфайли нам бўлган — ер (ҳосили)дан ушр (яъни ўндан бири) (закот сифатида) вожибдир; қудуқ (суви) билан суғорилган ер (ҳосили)дан эса ушрнинг ярми (яъни йигирмадан бири) вожибдир», — дедилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم فِي الْعَمَل: «فِي كُلِّ عَشْرَةِ أَزُقٍّ زِقٌّ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: فِي إِسْنَادِهِ مَقَالٌ وَلَا يَصِحُّ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْبَاب كثير شَيْء
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Asalda — har oʻn meshda bir mesh (sadaqa boʻladi)», dedilar. Abu Iso aytdi: Ibn Umar hadisining isnodida (kamchilik haqida) gap bor, bu bobda Nabiy ﷺdan sahih boʻlgan biror muhim narsa yoʻq. Koʻpchilik ilm ahli nazdida shunga amal qilingan, Ahmad va Ishoq ham shuni aytadilar. Baʼzi ilm ahli esa: «Asalda hech narsa (zakot) yoʻq», dedilar. Sadaqa ibn Abdulloh hofiz (rovi) emas va Sadaqa ibn Abdullohga bu hadisni Nofiʼdan rivoyat qilishda muxolafat qilingan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Асалда — ҳар ўн мешда бир меш (садақа бўлади)», дедилар. Абу Исо айтди: Ибн Умар ҳадисининг иснодида (камчилик ҳақида) гап бор, бу бобда Набий ﷺдан саҳиҳ бўлган бирор муҳим нарса йўқ. Кўпчилик илм аҳли наздида шунга амал қилинган, Аҳмад ва Ишоқ ҳам шуни айтадилар. Баъзи илм аҳли эса: «Асалда ҳеч нарса (закот) йўқ», дедилар. Садақа ибн Абдуллоҳ ҳофиз (рови) эмас ва Садақа ибн Абдуллоҳга бу ҳадисни Нофиъдан ривоят қилишда мухолафат қилинган.
عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: فَرَضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَكَاةَ الْفِطْرِ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ أَوْ صَاعًا مِنْ شَعِيرٍ عَلَى الْعَبْدِ وَالْحُرِّ وَالذَّكَرِ وَالْأُنْثَى وَالصَّغِيرِ وَالْكَبِيرِ مِنَ الْمُسْلِمِينَ وَأَمَرَ بِهَا أَنْ تُؤَدَّى قَبْلَ خُرُوجِ النَّاس إِلَى الصَّلَاة
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ har bir musulmon — qul yoki ozod, erkak yoki ayol, yosh yoki katta — uchun zakotul-fitr sifatida bir soʼ xurmo yoki bir soʼ arpa berishni farz qildilar va uni odamlar iyd namoziga (tashqariga) chiqishdan oldin berishni buyurdilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳар бир мусулмон — қул ёки озод, эркак ёки аёл, ёш ёки катта — учун закотул-фитр сифатида бир сў хурмо ёки бир сў арпа беришни фарз қилдилар ва уни одамлар ийд намозига (ташқарига) чиқишдан олдин беришни буюрдилар.
وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَا يَزَالُ الرَّجُلُ يَسْأَلُ النَّاسَ حَتَّى يَأْتِيَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ لَيْسَ فِي وَجْهِهِ مُزْعَةُ لحم»
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Kishi (boshqalardan) soʻrayveradi — to Qiyomat kuni yuzida bir parcha (boʻlagina) goʻsht qolmagan holda kelguncha», — dedilar. Paygʻambar ﷺ qoʻshdilar: «Qiyomat kuni quyosh (odamlarga) shunchalik yaqinlashadiki, ter quloqlarning oʻrtasigacha yetib keladi; bas, barcha odamlar shu holatda turganda, ular Odam(dan), soʻng Muso(dan), soʻng Muhammad ﷺ dan yordam soʻraydi». Rivoyatchi qoʻshdi: «Muhammad ﷺ — odamlar orasida hukm chiqarilishi uchun — Alloh huzurida shafoat qiladi. U zot (oldinga) yuradi — to (jannat) eshigining halqasini ushlaguncha; soʻng Alloh uni Maqomi Mahmudga (yaʼni shafoat maqomiga) koʻtaradi. Va (oʻsha) yigʻindagi barcha odamlar Allohga hamd(lar) aytadi».Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Киши (бошқалардан) сўрайверади — то Қиёмат куни юзида бир парча (бўлагина) гўшт қолмаган ҳолда келгунча», — дедилар. Пайғамбар ﷺ қўшдилар: «Қиёмат куни қуёш (одамларга) шунчалик яқинлашадики, тер қулоқларнинг ўртасигача етиб келади; бас, барча одамлар шу ҳолатда турганда, улар Одам(дан), сўнг Мусо(дан), сўнг Муҳаммад ﷺ дан ёрдам сўрайди». Ривоятчи қўшди: «Муҳаммад ﷺ — одамлар орасида ҳукм чиқарилиши учун — Аллоҳ ҳузурида шафоат қилади. У зот (олдинга) юради — то (жаннат) эшигининг ҳалқасини ушлагунча; сўнг Аллоҳ уни Мақоми Маҳмудга (яъни шафоат мақомига) кўтаради. Ва (ўша) йиғиндаги барча одамлар Аллоҳга ҳамд(лар) айтади».
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ وَهُوَ يَذْكُرُ الصَّدَقَةَ وَالتَّعَفُّفَ عَنِ الْمَسْأَلَةِ: «الْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى وَالْيَد الْعليا هِيَ المنفقة وَالْيَد السُّفْلى هِيَ السائلة»
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ minbar ustida turib, sadaqa va (odamlardan) tilashdan saqlanish haqida zikr qilayotib: «Yuqori qoʻl pastki qoʻldan yaxshiroqdir; yuqori qoʻl — infoq qiluvchi (beruvchi), pastki qoʻl — tilanchidir», — dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ минбар устида туриб, садақа ва (одамлардан) тилашдан сақланиш ҳақида зикр қилаётиб: «Юқори қўл пастки қўлдан яхшироқдир; юқори қўл — инфоқ қилувчи (берувчи), пастки қўл — тиланчидир», — дедилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنِ اسْتَعَاذَ مِنْكُمْ بِاللَّهِ فَأَعِيذُوهُ وَمَنْ سَأَلَ بِاللَّهِ فَأَعْطُوهُ وَمَنْ دَعَاكُمْ فَأَجِيبُوهُ وَمَنْ صَنَعَ إِلَيْكُمْ مَعْرُوفًا فَكَافِئُوهُ فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا مَا تُكَافِئُوهُ فَادْعُوا لَهُ حَتَّى تُرَوْا أَنْ قَدْ كَافَأْتُمُوهُ» . رَوَاهُ أَحْمَدُ وَأَبُو دَاوُد وَالنَّسَائِيّ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Alloh bilan (Allohning nomi bilan) panoh tilasa, unga panoh bering; kim Allohning nomi bilan soʻrasa, unga bering; kim sizlarni (taklif qilib) chaqirsa, ijobat qiling; kim sizlarga yaxshilik qilsa, unga (xuddi shunday) qaytaring. Agar uni mukofotlaydigan narsa topa olmasangiz, oʻzingizni uni mukofotlagandek his qilguningizcha unga duo qiling», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳ билан (Аллоҳнинг номи билан) паноҳ тиласа, унга паноҳ беринг; ким Аллоҳнинг номи билан сўраса, унга беринг; ким сизларни (таклиф қилиб) чақирса, ижобат қилинг; ким сизларга яхшилик қилса, унга (худди шундай) қайтаринг. Агар уни мукофотлайдиган нарса топа олмасангиз, ўзингизни уни мукофотлагандек ҳис қилгунингизча унга дуо қилинг», дедилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِنَّ الْجَنَّةَ تُزَخْرَفُ لِرَمَضَانَ مِنْ رَأْسِ الْحَوْلِ إِلَى حَوْلِ قَابِلٍ» . قَالَ: " فَإِذَا كَانَ أَوَّلُ يَوْمٍ مِنْ رَمَضَانَ هَبَّتْ رِيحٌ تَحْتَ الْعَرْشِ مِنْ وَرَقِ الْجَنَّةِ عَلَى الْحُورِ الْعِينِ فَيَقُلْنَ: يَا رَبِّ اجْعَلْ لَنَا مِنْ عِبَادِكَ أَزْوَاجًا تَقَرَّ بِهِمْ أَعْيُنُنَا وَتَقَرَّ أَعْيُنُهُمْ بِنَا ". رَوَى الْبَيْهَقِيُّ الْأَحَادِيثَ الثَّلَاثَةَ فِي شُعَبِ الْإِيمَانِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Albatta, jannat Ramazon uchun yil boshidan keyingi yilgacha bezatiladi», dedilar va: «Ramazonning birinchi kuni boʻlganda, Arsh ostidan jannat barglaridan bir shamol esib, goʻzal koʻzli hurlar ustiga yetkazadi. Shunda ular: ‹Ey Robbim, bizga bandalaringdan juftlar ato etgin, biz ular bilan, ular biz bilan koʻz quvonchi topaylik›, deydilar», dedilar. Bayhaqiy uch hadisni «Shuʼab ul-iymon»da rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Албатта, жаннат Рамазон учун йил бошидан кейинги йилгача безатилади», дедилар ва: «Рамазоннинг биринчи куни бўлганда, Арш остидан жаннат баргларидан бир шамол эсиб, гўзал кўзли ҳурлар устига етказади. Шунда улар: ‹Эй Роббим, бизга бандаларингдан жуфтлар ато этгин, биз улар билан, улар биз билан кўз қувончи топайлик›, дейдилар», дедилар. Байҳақий уч ҳадисни «Шуъаб ул-иймон»да ривоят қилган.
عَنْ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا تَصُومُوا حَتَّى تَرَوُا الْهِلَالَ وَلَا تُفْطِرُوا حَتَّى تَرَوْهُ فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ فَاقْدِرُوا لَهُ» . وَفِي رِوَايَةٍ قَالَ: «الشَّهْرُ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ لَيْلَةً فَلَا تَصُومُوا حَتَّى تَرَوْهُ فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ فَأَكْمِلُوا الْعِدَّةَ ثَلَاثِينَ»
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Oy (gohida) yigirma toʻqqiz kecha (yaʼni kun) boʻladi; oyni koʻrmaguncha roʻza tutmanglar; agar osmon bulutli boʻlsa, Shaʼbonni oʻttiz kun (qilib) toʻldiringlar», — dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Ой (гоҳида) йигирма тўққиз кеча (яъни кун) бўлади; ойни кўрмагунча рўза тутманглар; агар осмон булутли бўлса, Шаъбонни ўттиз кун (қилиб) тўлдиринглар», — дедилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَنَا أمة أُميَّة لَا تكْتب وَلَا تحسب الشَّهْرُ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا» . وَعَقَدَ الْإِبْهَامَ فِي الثَّالِثَةِ. ثُمَّ قَالَ: «الشَّهْرُ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا» . يَعْنِي تَمَامَ الثَّلَاثِينَ يَعْنِي مَرَّةً تِسْعًا وَعِشْرِينَ وَمرَّة ثَلَاثِينَ "
Sulaymon ibn Harb bizga aytib berdi: Shuʼba bizga aytib berdi, al-Asvad ibn Qaysdan, u Said ibn Amrdan — yaʼni ibn Said ibn al-Os — u Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qiladi: U dedi: Rasululloh ﷺ: «Biz ummiy ummatmiz, na yozamiz, na hisob qilamiz. Oy mana shunday, mana shunday va mana shunday boʻladi», dedilar. Sulaymon uchinchisida barmogʻini bukdi — yaʼni (oy) yigirma toʻqqiz va oʻttiz (kun boʻladi, demoqchi).Сулаймон ибн Ҳарб бизга айтиб берди: Шуъба бизга айтиб берди, ал-Асвад ибн Қайсдан, у Саид ибн Амрдан — яъни ибн Саид ибн ал-Ос — у Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилади: У деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Биз уммий умматмиз, на ёзамиз, на ҳисоб қиламиз. Ой мана шундай, мана шундай ва мана шундай бўлади», дедилар. Сулаймон учинчисида бармоғини букди — яъни (ой) йигирма тўққиз ва ўттиз (кун бўлади, демоқчи).
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: تَرَاءَى النَّاسُ الْهِلَالَ فَأَخْبَرْتُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي رَأَيْتُهُ فَصَامَ وَأَمَرَ النَّاسَ بِصِيَامِهِ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد والدارمي
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Odamlar hilolni koʻzlab qaradilar, men esa Rasululloh ﷺga uni koʻrganimni xabar berdim. Shunda u zot roʻza tutdilar va odamlarga ham roʻza tutishni buyurdilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Одамлар ҳилолни кўзлаб қарадилар, мен эса Расулуллоҳ ﷺга уни кўрганимни хабар бердим. Шунда у зот рўза тутдилар ва одамларга ҳам рўза тутишни буюрдилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَفْطَرَ قَالَ: «ذَهَبَ الظَّمَأُ وَابْتَلَّتِ الْعُرُوقُ وَثَبَتَ الْأَجْرُ إِنْ شَاءَ الله» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Marvon ibn Solim al-Muqaffaʼ aytadi: Men Ibn Umar (roziyallohu anhumo)ning soqollarini qoʻllari bilan ushlab, bir hovuchdan ortgan qismini kesib turganlarini koʻrdim. U: «Rasululloh ﷺ iftor qilganlarida: ‹Chanqoq ketdi, tomirlar namlandi va Olloh xohlasa, savob barqaror boʻldi›, der edilar», dedilar.Марвон ибн Солим ал-Муқаффаъ айтади: Мен Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)нинг соқолларини қўллари билан ушлаб, бир ҳовучдан ортган қисмини кесиб турганларини кўрдим. У: «Расулуллоҳ ﷺ ифтор қилганларида: ‹Чанқоқ кетди, томирлар намланди ва Оллоҳ хоҳласа, савоб барқарор бўлди›, дер эдилар», дедилар.
وَعَن ابْن عمر قَالَ: أَنَّ رَجُلًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُرُوا لَيْلَةَ الْقَدْرِ فِي الْمَنَامِ فِي السَّبْعِ الْأَوَاخِرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَرَى رُؤْيَاكُمْ قَدْ تَوَاطَأَتْ فِي السَّبْعِ الْأَوَاخِرِ فَمَنْ كَانَ مُتَحَرِّيهَا فَلْيَتَحَرَّهَا فِي السَّبْعِ الْأَوَاخِر»
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ ning sahobalaridan baʼzilariga tushida — Qadr kechasi Ramazonning oxirgi yetti kechasida (ekanligi) — koʻrsatildi. Allohning Rasuli ﷺ: «Koʻrinishicha, sizlarning tushlaringiz — (Qadr kechasi) oxirgi yetti kechada (ekanligi haqida) — bir-biriga muvofiq (keldi); bas, kim uni (Qadr kechasini) izlashni xohlasa, (Ramazonning) oxirgi yetti (kechasida) izlasin», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ нинг саҳобаларидан баъзиларига тушида — Қадр кечаси Рамазоннинг охирги етти кечасида (эканлиги) — кўрсатилди. Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Кўринишича, сизларнинг тушларингиз — (Қадр кечаси) охирги етти кечада (эканлиги ҳақида) — бир-бирига мувофиқ (келди); бас, ким уни (Қадр кечасини) излашни хоҳласа, (Рамазоннинг) охирги етти (кечасида) изласин», — дедилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ لَيْلَةِ الْقَدْرِ فَقَالَ: «هِيَ فِي كُلِّ رَمَضَانَ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَقَالَ: رَوَاهُ سُفْيَان وَشعْبَة عَن أبي إِسْحَق مَوْقُوفا على ابْن عمر
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺdan Qadr kechasi haqida soʻralganda: «U har Ramazonda boʻladi», dedilar. Abu Dovud rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺдан Қадр кечаси ҳақида сўралганда: «У ҳар Рамазонда бўлади», дедилар. Абу Довуд ривоят қилган.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ: أَنَّ عُمَرَ سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: " كُنْتُ نَذَرْتُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ أَنْ أَعْتَكِفَ لَيْلَةً فِي الْمَسْجِد الْحَرَام؟ قَالَ: «فأوف بِنَذْرِك»
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Umar Paygʻambar ﷺ ga: «Men johiliyat davrida — Masjidul-Haromda bir kecha eʼtikofda boʻlishga — nazr qilgan edim», — dedi. Paygʻambar ﷺ unga: «Nazringni bajar», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Умар Пайғамбар ﷺ га: «Мен жоҳилият даврида — Масжидул-Ҳаромда бир кеча эътикофда бўлишга — назр қилган эдим», — деди. Пайғамбар ﷺ унга: «Назрингни бажар», — дедилар.
عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ إِذَا اعْتَكَفَ طُرِحَ لَهُ فِرَاشُهُ أَوْ يُوضَعُ لَهُ سَرِيرُهُ وَرَاءَ أسطوانه التَّوْبَة. رَوَاهُ ابْن مَاجَه
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: U zot eʼtikofga oʻtirsalar, oʻzlariga toʻshaklari toʻshalar yoki karavotlari tavba ustuni ortiga qoʻyilar edi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: У зот эътикофга ўтирсалар, ўзларига тўшаклари тўшалар ёки каравотлари тавба устуни ортига қўйилар эди.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " لَا حَسَدَ إِلَّا على اثْنَيْنِ: رَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ الْقُرْآنَ فَهُوَ يَقُومُ بِهِ آنَاءَ اللَّيْلِ وَآنَاءَ النَّهَارِ وَرَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ مَالًا فَهُوَ يُنْفِقُ مِنْهُ آنَاءَ اللَّيْلِ وَآنَاءَ النَّهَار "
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Faqat ikki narsada hasad (havas) qilsa boʻladi: Alloh Qurʼon (ilmini) ato etgan, kechalari va kunduzlari unga (oʻqib, amal qilib) turuvchi kishi; va Alloh mol ato etgan, uni kechalari va kunduzlari (xayrli yoʻlda) sarflovchi kishi», — dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Фақат икки нарсада ҳасад (ҳавас) қилса бўлади: Аллоҳ Қуръон (илмини) ато этган, кечалари ва кундузлари унга (ўқиб, амал қилиб) турувчи киши; ва Аллоҳ мол ато этган, уни кечалари ва кундузлари (хайрли йўлда) сарфловчи киши», — дедилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ هَذِهِ الْقُلُوبَ تَصْدَأُ كَمَا يَصْدَأُ الْحَدِيدُ إِذَا أَصَابَهُ الْمَاءُ» . قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا جِلَاؤُهَا؟ قَالَ: «كَثْرَةُ ذِكْرِ الْمَوْتِ وَتِلَاوَةِ الْقُرْآنِ» . رَوَى الْبَيْهَقِيُّ الْأَحَادِيثَ الْأَرْبَعَةَ فِي شُعَبِ الْإِيمَانِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, bu qalblar temirga suv tegib zanglaganidek zanglaydi», dedilar. «Ey Allohning Rasuli, uning sayqali nima?» deb soʻraldi. U zot: «Oʻlimni koʻp eslash va Qurʼon tilovat qilishdir», dedilar. Bayhaqiy «Shuʼab al-iymon»da rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, бу қалблар темирга сув тегиб занглаганидек занглайди», дедилар. «Эй Аллоҳнинг Расули, унинг сайқали нима?» деб сўралди. У зот: «Ўлимни кўп эслаш ва Қуръон тиловат қилишдир», дедилар. Байҳақий «Шуъаб ал-иймон»да ривоят қилган.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَلَا يَسْتَطِيعُ أَحَدُكُمْ أَنْ يَقْرَأَ أَلْفَ آيَةٍ فِي كُلِّ يَوْمٍ؟» قَالُوا: وَمَنْ يَسْتَطِيعُ أَنْ يَقْرَأَ أَلْفَ آيَةٍ فِي كل يَوْم؟ قَالَ: " أَمَا يَسْتَطِيعُ أَحَدُكُمْ أَنْ يَقْرَأَ: (أَلْهَاكُمُ التكاثر)
؟)
رَوَاهُ الْبَيْهَقِيّ فِي شعب الْإِيمَان
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan biringiz har kuni ming oyat oʻqishga qodir emasmi?» dedilar. Ular: «Har kuni ming oyatni kim ham oʻqiy oladi?» deyishdi. U zot: «Sizlardan biringiz {Alhokumut takosur}ni oʻqishga qodir emasmi?» dedilar. Bayhaqiy «Shuʼab al-iymon»da rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирингиз ҳар куни минг оят ўқишга қодир эмасми?» дедилар. Улар: «Ҳар куни минг оятни ким ҳам ўқий олади?» дейишди. У зот: «Сизлардан бирингиз {Алҳокумут такосур}ни ўқишга қодир эмасми?» дедилар. Байҳақий «Шуъаб ал-иймон»да ривоят қилган.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِنَّمَا مَثَلُ صَاحِبِ الْقُرْآنِ كَمَثَلِ صَاحِبِ الْإِبِلِ الْمُعَقَّلَةِ إِنْ عَاهَدَ عَلَيْهَا أَمْسَكَهَا وَإِنْ أَطْلَقَهَا ذَهَبَتْ»
(Ibn Umar (roziyallohu anhumo) rivoyat qildi)ki, Rasululloh ﷺ: «Qurʼon sohibining (yodlovchisining) misli — faqat bogʻ langan (toʻ siq solingan) tuyalar sohibi kabidir: agar u ularni (toʻ siq bilan) saqlab tursa, ularni ushlab (saqlab) qoladi; agar ularni qoʻ yib yuborsa, ketib qoladi (qochadi)», dedilar.(Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) ривоят қилди)ки, Расулуллоҳ ﷺ: «Қуръон соҳибининг (ёдловчисининг) мисли — фақат боғ ланган (тў сиқ солинган) туялар соҳиби кабидир: агар у уларни (тў сиқ билан) сақлаб турса, уларни ушлаб (сақлаб) қолади; агар уларни қў йиб юборса, кетиб қолади (қочади)», дедилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِن يُسَافَرَ بِالْقُرْآنِ إِلَى أَرْضِ الْعَدُوِّ. مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ. وَفِي رِوَايَةٍ لِمُسْلِمٍ: «لَا تُسَافِرُوا بِالْقُرْآنِ فَإِنِّي لَا آمن أَن يَنَالهُ الْعَدو»
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi. U dedi: Rasululloh ﷺ Qurʼon bilan dushman yurtiga safar qilishdan qaytardilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади. У деди: Расулуллоҳ ﷺ Қуръон билан душман юртига сафар қилишдан қайтардилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ الدُّعَاءَ يَنْفَعُ مِمَّا نَزَلَ وَمِمَّا لَمْ يَنْزِلْ فَعَلَيْكُمْ عِبَادَ اللَّهِ بِالدُّعَاءِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ
وَرَوَاهُ أَحْمَدُ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ. وَقَالَ التِّرْمِذِيّ هَذَا حَدِيث غَرِيب
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan kimga duo eshigi ochilsa, unga rahmat eshiklari ochilibdi. Allohdan soʻralgan narsalarning Unga eng mahbubi — ofiyat (sogʻ-salomatlik) soʻralishidir», dedilar. Yana Rasululloh ﷺ: «Albatta, duo tushgan (balo)ga ham, hali tushmagan (balo)ga ham foyda beradi. Bas, ey Allohning bandalari, sizlar duoni lozim tutinglar», dedilar. (Abu Iso) aytdi: Bu hadis gʻaribdir. Biz uni faqat Abdurrahmon ibn Abu Bakr al-Qurashiyning hadisidan bilamiz — u al-Makkiy al-Mulaykiy boʻlib, hadisda zaifdir; baʼzi ahli ilm uni yodlash jihatidan zaif sanagan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан кимга дуо эшиги очилса, унга раҳмат эшиклари очилибди. Аллоҳдан сўралган нарсаларнинг Унга энг маҳбуби — офият (соғ-саломатлик) сўралишидир», дедилар. Яна Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, дуо тушган (бало)га ҳам, ҳали тушмаган (бало)га ҳам фойда беради. Бас, эй Аллоҳнинг бандалари, сизлар дуони лозим тутинглар», дедилар. (Абу Исо) айтди: Бу ҳадис ғарибдир. Биз уни фақат Абдурраҳмон ибн Абу Бакр ал-Қурашийнинг ҳадисидан биламиз — у ал-Маккий ал-Мулайкий бўлиб, ҳадисда заифдир; баъзи аҳли илм уни ёдлаш жиҳатидан заиф санаган.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ فُتِحَ لَهُ مِنْكُمْ بَابُ الدُّعَاءِ فُتِحَتْ لَهُ أَبْوَابُ الرَّحْمَةِ وَمَا سُئِلَ اللَّهُ شَيْئًا يَعْنِي أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ أَنْ يُسْأَلَ الْعَافِيَةَ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan kimga duo eshigi ochilsa, unga rahmat eshiklari ochilibdi. Allohdan soʻralgan narsalarning Unga eng mahbubi — ofiyat (sogʻ-salomatlik) soʻralishidir», dedilar. Yana Rasululloh ﷺ: «Albatta, duo tushgan (balo)ga ham, hali tushmagan (balo)ga ham foyda beradi. Bas, ey Allohning bandalari, sizlar duoni lozim tutinglar», dedilar. (Abu Iso) aytdi: Bu hadis gʻaribdir. Biz uni faqat Abdurrahmon ibn Abu Bakr al-Qurashiyning hadisidan bilamiz — u al-Makkiy al-Mulaykiy boʻlib, hadisda zaifdir; baʼzi ahli ilm uni yodlash jihatidan zaif sanagan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан кимга дуо эшиги очилса, унга раҳмат эшиклари очилибди. Аллоҳдан сўралган нарсаларнинг Унга энг маҳбуби — офият (соғ-саломатлик) сўралишидир», дедилар. Яна Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, дуо тушган (бало)га ҳам, ҳали тушмаган (бало)га ҳам фойда беради. Бас, эй Аллоҳнинг бандалари, сизлар дуони лозим тутинглар», дедилар. (Абу Исо) айтди: Бу ҳадис ғарибдир. Биз уни фақат Абдурраҳмон ибн Абу Бакр ал-Қурашийнинг ҳадисидан биламиз — у ал-Маккий ал-Мулайкий бўлиб, ҳадисда заифдир; баъзи аҳли илм уни ёдлаш жиҳатидан заиф санаган.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا تُكْثِرُوا الْكَلَامَ بِغَيْرِ ذِكْرِ اللَّهِ فَإِنَّ كَثْرَةَ الْكَلَامِ بِغَيْرِ ذِكْرِ اللَّهِ قَسْوَةٌ لِلْقَلْبِ وَإِنَّ أَبْعَدَ النَّاسِ مِنَ اللَّهِ الْقَلْبُ الْقَاسِي» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohni zikr qilishdan boshqa (gaplar bilan) soʻzni koʻpaytirmang. Chunki Allohni zikr qilishdan boshqa soʻzni koʻpaytirish qalbga qattiqlik (keltiradi). Va, albatta, Allohdan eng uzoq kishi qattiq qalbli kishidir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir, biz uni faqat Ibrohim ibn Abdulloh ibn Hotibning hadisidan bilamiz.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳни зикр қилишдан бошқа (гаплар билан) сўзни кўпайтирманг. Чунки Аллоҳни зикр қилишдан бошқа сўзни кўпайтириш қалбга қаттиқлик (келтиради). Ва, албатта, Аллоҳдан энг узоқ киши қаттиқ қалбли кишидир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир, биз уни фақат Иброҳим ибн Абдуллоҳ ибн Ҳотибнинг ҳадисидан биламиз.
وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ: «لِكُلِّ شَيْءٍ صِقَالَةٌ وَصِقَالَةُ الْقُلُوبِ ذِكْرُ اللَّهِ وَمَا مِنْ شَيْءٍ أَنْجَى مِنْ عَذَابِ اللَّهِ مِنْ ذِكْرِ اللَّهِ» قَالُوا: وَلَا الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ؟ قَالَ: «وَلَا أَنْ يَضْرِبَ بِسَيْفِهِ حَتَّى يَنْقَطِعَ» . رَوَاهُ الْبَيْهَقِيُّ فِي الدَّعَوَاتِ الْكَبِيرِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Labbayka Allohumma labbayk, labbayka lo shariyka laka labbayk, innal-hamda van-niʼmata laka val-mulk, lo shariyka lak (Mana men huzuringdaman, ey Allohim, mana men huzuringdaman. Mana men huzuringdaman, Sening sheriging yoʻq, mana men huzuringdaman. Albatta hamd va neʼmat Senikidir, mulk ham Senikidir, Sening sheriging yoʻq)», der edilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Лаббайка Аллоҳумма лаббайк, лаббайка ло шарийка лака лаббайк, иннал-ҳамда ван-ниъмата лака вал-мулк, ло шарийка лак (Мана мен ҳузурингдаман, эй Аллоҳим, мана мен ҳузурингдаман. Мана мен ҳузурингдаман, Сенинг шеригинг йўқ, мана мен ҳузурингдаман. Албатта ҳамд ва неъмат Сеникидир, мулк ҳам Сеникидир, Сенинг шеригинг йўқ)», дер эдилар.
وَعَن ابْن عمر أَنَّهُ قَالَ: سُبْحَانَ اللَّهِ هِيَ صَلَاةُ الْخَلَائِقِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ كَلِمَةُ الشُّكْرِ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ كَلِمَةُ الْإِخْلَاصِ وَاللَّهُ أَكْبَرُ تَمْلَأُ مَا بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ وَإِذَا قَالَ الْعَبْدُ: لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى: أسلم عَبدِي واستَسلَم. رَوَاهُ رزين
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi, u aytdi: «‹Subhanalloh› — barcha maxluqotlarning namozidir, ‹Alhamdulillah› — shukr kalimasidir, ‹La ilaha illalloh› — ixlos kalimasidir, ‹Allohu akbar› esa osmon bilan yer orasini toʻldiradi. Banda ‹La hawla wa la quvvata illa billah› deganda, Alloh taolo: ‹Bandam Menga taslim boʻldi va boʻysundi›, deydi». Razin rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади, у айтди: «‹Субҳаналлоҳ› — барча махлуқотларнинг намозидир, ‹Алҳамдулиллаҳ› — шукр калимасидир, ‹Ла илаҳа иллаллоҳ› — ихлос калимасидир, ‹Аллоҳу акбар› эса осмон билан ер орасини тўлдиради. Банда ‹Ла ҳаwла wа ла қуввата илла биллаҳ› деганда, Аллоҳ таоло: ‹Бандам Менга таслим бўлди ва бўйсунди›, дейди». Разин ривоят қилган.