Abu Hurayra va Zayd ibn Xolid al-Juhaniy

حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ، رضى الله عنهما قَالاَ جَاءَ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اقْضِ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ‏.‏ فَقَامَ خَصْمُهُ فَقَالَ صَدَقَ، اقْضِ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ‏.‏ فَقَالَ الأَعْرَابِيُّ إِنَّ ابْنِي كَانَ عَسِيفًا عَلَى هَذَا، فَزَنَى بِامْرَأَتِهِ، فَقَالُوا لِي عَلَى ابْنِكَ الرَّجْمُ‏.‏ فَفَدَيْتُ ابْنِي مِنْهُ بِمِائَةٍ مِنَ الْغَنَمِ وَوَلِيدَةٍ، ثُمَّ سَأَلْتُ أَهْلَ الْعِلْمِ، فَقَالُوا إِنَّمَا عَلَى ابْنِكَ جَلْدُ مِائَةٍ وَتَغْرِيبُ عَامٍ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لأَقْضِيَنَّ بَيْنَكُمَا بِكِتَابِ اللَّهِ، أَمَّا الْوَلِيدَةُ وَالْغَنَمُ فَرَدٌّ عَلَيْكَ، وَعَلَى ابْنِكَ جَلْدُ مِائَةٍ وَتَغْرِيبُ عَامٍ، وَأَمَّا أَنْتَ يَا أُنَيْسُ ـ لِرَجُلٍ ـ فَاغْدُ عَلَى امْرَأَةِ هَذَا فَارْجُمْهَا ‏"‏‏.‏ فَغَدَا عَلَيْهَا أُنَيْسٌ فَرَجَمَهَا‏.‏

Abu Hurayra va Zayd ibn Xolid al-Juhaniy (roziyallohu anhum)dan rivoyat qilinadi: Bir badaviy kelib: «Yo Rasululloh, biz orasida Allohning qonunlari (hukmi) bilan hukm qiling», — dedi. Uning raqibi (oʻrnidan) turib: «U toʻgʻri aytdi. Biz orasida Allohning qonunlari bilan hukm qiling», — dedi. Badaviy: «Mening oʻgʻlim mana shu kishining oldida yollanma ishchi edi va u uning xotini bilan zino qildi. Odamlar menga — oʻgʻlim toshboʻron qilinishi (kerak), deb — aytdi; bas, men buning evaziga oʻgʻlimni qutqarish uchun bir yuz qoʻy va bir choriya (kaniz) fidya (toʻlov) berdim. Soʻng men olimlardan soʻradim va ular: ‹Sening oʻgʻling bir yuz darra (qamchi) uriladi va bir yil surgun qilinadi›, — dedi», — dedi. Paygʻambar ﷺ: «Shubhasiz, men sizlar orasida Allohning qonunlari bilan hukm qilaman. Choriya va qoʻylar senga qaytarilsin va sening oʻgʻling bir yuz darra (qamchi) hamda bir yil surgun (oladi)», — dedilar. Soʻng u zot kimgadir: «Ey Unays! Mana shu (kishi)ning xotinining oldiga borib, uni toshboʻron qil», — deb murojaat qildi. Bas, Unays borib, uni toshboʻron qildi.Абу Ҳурайра ва Зайд ибн Холид ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳум)дан ривоят қилинади: Бир бадавий келиб: «Ё Расулуллоҳ, биз орасида Аллоҳнинг қонунлари (ҳукми) билан ҳукм қилинг», — деди. Унинг рақиби (ўрнидан) туриб: «У тўғри айтди. Биз орасида Аллоҳнинг қонунлари билан ҳукм қилинг», — деди. Бадавий: «Менинг ўғлим мана шу кишининг олдида ёлланма ишчи эди ва у унинг хотини билан зино қилди. Одамлар менга — ўғлим тошбўрон қилиниши (керак), деб — айтди; бас, мен бунинг эвазига ўғлимни қутқариш учун бир юз қўй ва бир чория (каниз) фидя (тўлов) бердим. Сўнг мен олимлардан сўрадим ва улар: ‹Сенинг ўғлинг бир юз дарра (қамчи) урилади ва бир йил сургун қилинади›, — деди», — деди. Пайғамбар ﷺ: «Шубҳасиз, мен сизлар орасида Аллоҳнинг қонунлари билан ҳукм қиламан. Чория ва қўйлар сенга қайтарилсин ва сенинг ўғлинг бир юз дарра (қамчи) ҳамда бир йил сургун (олади)», — дедилар. Сўнг у зот кимгадир: «Эй Унайс! Мана шу (киши)нинг хотинининг олдига бориб, уни тошбўрон қил», — деб мурожаат қилди. Бас, Унайс бориб, уни тошбўрон қилди.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ، رضى الله عنهم أَنَّهُمَا قَالاَ إِنَّ رَجُلاً مِنَ الأَعْرَابِ أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولَ اللَّهِ أَنْشُدُكَ اللَّهَ إِلاَّ قَضَيْتَ لِي بِكِتَابِ اللَّهِ‏.‏ فَقَالَ الْخَصْمُ الآخَرُ وَهْوَ أَفْقَهُ مِنْهُ نَعَمْ فَاقْضِ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ، وَائْذَنْ لِي‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ قُلْ ‏"‏‏.‏ قَالَ إِنَّ ابْنِي كَانَ عَسِيفًا عَلَى هَذَا، فَزَنَى بِامْرَأَتِهِ، وَإِنِّي أُخْبِرْتُ أَنَّ عَلَى ابْنِي الرَّجْمَ، فَافْتَدَيْتُ مِنْهُ بِمِائَةِ شَاةٍ وَوَلِيدَةٍ، فَسَأَلْتُ أَهْلَ الْعِلْمِ فَأَخْبَرُونِي أَنَّمَا عَلَى ابْنِي جَلْدُ مِائَةٍ، وَتَغْرِيبُ عَامٍ، وَأَنَّ عَلَى امْرَأَةِ هَذَا الرَّجْمَ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لأَقْضِيَنَّ بَيْنَكُمَا بِكِتَابِ اللَّهِ، الْوَلِيدَةُ وَالْغَنَمُ رَدٌّ، وَعَلَى ابْنِكَ جَلْدُ مِائَةٍ وَتَغْرِيبُ عَامٍ، اغْدُ يَا أُنَيْسُ إِلَى امْرَأَةِ هَذَا فَإِنِ اعْتَرَفَتْ فَارْجُمْهَا ‏"‏‏.‏ قَالَ فَغَدَا عَلَيْهَا فَاعْتَرَفَتْ، فَأَمَرَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرُجِمَتْ‏.‏

Abu Hurayra va Zayd ibn Xolid al-Juhaniy (roziyallohu anhum)dan rivoyat qilinadi: Bir badaviy Allohning Rasuli ﷺ ga kelib: «Yo Rasululloh! Men sizdan — Allohning qonunlari bilan mening ishimni hukm qilishingizni — Alloh (nomi) bilan soʻrayman», — dedi. Uning — undan koʻra bilimdonroq boʻlgan — raqibi: «Ha, biz orasida Allohning qonunlari bilan hukm qiling va menga gapirishga ruxsat bering», — dedi. Allohning Rasuli ﷺ: «Gapir», — dedi. U (badaviy yoki boshqa kishi): «Mening oʻgʻlim mana shu (kishi)ning oldida yollanma ishchi edi va u uning xotini bilan zino qildi. Odamlar menga — oʻgʻlim toshboʻron qilinishi vojib, deb — aytdi; bas, men buning evaziga oʻgʻlimni bir yuz qoʻy va bir choriya (kaniz) (toʻlab) qutqardim. Soʻng men din olimlardan bu haqda soʻradim va ular menga — oʻgʻlim bir yuz darra (qamchi) urilishi va bir yil surgun qilinishi, mana bu (kishi)ning xotini esa toshboʻron qilinishi (kerak)ligini — aytdi», — dedi. Allohning Rasuli ﷺ: «Mening jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, men sizlar orasida Allohning qonunlari bilan hukm qilaman. Choriya va qoʻylar senga qaytarilsin; sening oʻgʻling bir yuz darra (qamchi) hamda bir yil surgun (oladi). Sen, ey Unays, mana shu (kishi)ning xotinining oldiga borib, agar u oʻz (gunoh)ini iqror qilsa, uni toshboʻron qil», — dedilar. Unays ertasi kuni ertalab oʻsha ayolning oldiga bordi va u (gunohini) iqror qildi. Allohning Rasuli ﷺ uning toshboʻron qilinishini buyurdi.Абу Ҳурайра ва Зайд ибн Холид ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳум)дан ривоят қилинади: Бир бадавий Аллоҳнинг Расули ﷺ га келиб: «Ё Расулуллоҳ! Мен сиздан — Аллоҳнинг қонунлари билан менинг ишимни ҳукм қилишингизни — Аллоҳ (номи) билан сўрайман», — деди. Унинг — ундан кўра билимдонроқ бўлган — рақиби: «Ҳа, биз орасида Аллоҳнинг қонунлари билан ҳукм қилинг ва менга гапиришга рухсат беринг», — деди. Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Гапир», — деди. У (бадавий ёки бошқа киши): «Менинг ўғлим мана шу (киши)нинг олдида ёлланма ишчи эди ва у унинг хотини билан зино қилди. Одамлар менга — ўғлим тошбўрон қилиниши вожиб, деб — айтди; бас, мен бунинг эвазига ўғлимни бир юз қўй ва бир чория (каниз) (тўлаб) қутқардим. Сўнг мен дин олимлардан бу ҳақда сўрадим ва улар менга — ўғлим бир юз дарра (қамчи) урилиши ва бир йил сургун қилиниши, мана бу (киши)нинг хотини эса тошбўрон қилиниши (керак)лигини — айтди», — деди. Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Менинг жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, мен сизлар орасида Аллоҳнинг қонунлари билан ҳукм қиламан. Чория ва қўйлар сенга қайтарилсин; сенинг ўғлинг бир юз дарра (қамчи) ҳамда бир йил сургун (олади). Сен, эй Унайс, мана шу (киши)нинг хотинининг олдига бориб, агар у ўз (гуноҳ)ини иқрор қилса, уни тошбўрон қил», — дедилар. Унайс эртаси куни эрталаб ўша аёлнинг олдига борди ва у (гуноҳини) иқрор қилди. Аллоҳнинг Расули ﷺ унинг тошбўрон қилинишини буюрди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ، قَالاَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَنْشُدُكَ اللَّهَ إِلاَّ قَضَيْتَ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ‏.‏ فَقَامَ خَصْمُهُ وَكَانَ أَفْقَهَ مِنْهُ فَقَالَ صَدَقَ، اقْضِ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ، وَأْذَنْ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ قُلْ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ إِنَّ ابْنِي كَانَ عَسِيفًا فِي أَهْلِ، هَذَا فَزَنَى بِامْرَأَتِهِ، فَافْتَدَيْتُ مِنْهُ بِمِائَةِ شَاةٍ وَخَادِمٍ وَإِنِّي سَأَلْتُ رِجَالاً مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فَأَخْبَرُونِي أَنَّ عَلَى ابْنِي جَلْدَ مِائَةٍ وَتَغْرِيبَ عَامٍ، وَأَنَّ عَلَى امْرَأَةِ هَذَا الرَّجْمَ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لأَقْضِيَنَّ بَيْنَكُمَا بِكِتَابِ اللَّهِ، الْمِائَةُ وَالْخَادِمُ رَدٌّ عَلَيْكَ، وَعَلَى ابْنِكَ جَلْدُ مِائَةٍ وَتَغْرِيبُ عَامٍ، وَيَا أُنَيْسُ اغْدُ عَلَى امْرَأَةِ هَذَا فَسَلْهَا، فَإِنِ اعْتَرَفَتْ فَارْجُمْهَا ‏"‏‏.‏ فَاعْتَرَفَتْ فَرَجَمَهَا‏.‏

(Abu Hurayra va Zayd ibn Xolid al-Juhaniy (roziyallohu anhumo) rivoyat qildilarki,) Bir kishi Paygʻambar ﷺning huzurlariga kelib: «Allohni (oʻrtaga qoʻyib) soʻrayman — oramizda Allohning Kitobi bilan hukm qiling», dedi. Soʻng uning raqibi — u (birinchisidan) fiqhliroq edi — turib: «U toʻgʻri aytdi; oramizda Allohning Kitobi bilan hukm qiling va menga (gapirishga) izn bering, yo Rasululloh», dedi. Paygʻambar ﷺ: «Gapir», dedilar. U: «Mening oʻgʻlim mana shu (kishi)ning ahli (oilasi)da yollanma ishchi edi; u (oʻgʻlim) uning xotini bilan zino qildi. Men (oʻgʻlim evaziga) yuz qoʻy va bir xizmatkor berib, (uni) qutqarib oldim. Soʻng ilm ahlidan baʼzi kishilardan soʻraganimda, ular menga: ‹Oʻgʻlingga yuz darra va bir yil surgun (lozim), bu (kishi)ning xotiniga esa rajm (lozim)›, deb xabar berdilar», dedi. Shunda U zot: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zot ila qasamki, men oramizda Allohning Kitobi bilan hukm qilaman: yuz (qoʻy) va xizmatkor senga qaytariladi; oʻgʻlingga yuz darra va bir yil surgun (lozim). Ey Unays, sen (ertaga) mana shu (kishi)ning xotini oldiga borib, undan soʻra; agar u iqror boʻlsa, uni rajm qil», dedilar. Bas, u (ayol) iqror boʻldi va (Unays) uni rajm qildi.(Абу Ҳурайра ва Зайд ибн Холид ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳумо) ривоят қилдиларки,) Бир киши Пайғамбар ﷺнинг ҳузурларига келиб: «Аллоҳни (ўртага қўйиб) сўрайман — орамизда Аллоҳнинг Китоби билан ҳукм қилинг», деди. Сўнг унинг рақиби — у (биринчисидан) фиқҳлироқ эди — туриб: «У тўғри айтди; орамизда Аллоҳнинг Китоби билан ҳукм қилинг ва менга (гапиришга) изн беринг, ё Расулуллоҳ», деди. Пайғамбар ﷺ: «Гапир», дедилар. У: «Менинг ўғлим мана шу (киши)нинг аҳли (оиласи)да ёлланма ишчи эди; у (ўғлим) унинг хотини билан зино қилди. Мен (ўғлим эвазига) юз қўй ва бир хизматкор бериб, (уни) қутқариб олдим. Сўнг илм аҳлидан баъзи кишилардан сўраганимда, улар менга: ‹Ўғлингга юз дарра ва бир йил сургун (лозим), бу (киши)нинг хотинига эса ражм (лозим)›, деб хабар бердилар», деди. Шунда У зот: «Жоним қўлида бўлган Зот ила қасамки, мен орамизда Аллоҳнинг Китоби билан ҳукм қиламан: юз (қўй) ва хизматкор сенга қайтарилади; ўғлингга юз дарра ва бир йил сургун (лозим). Эй Унайс, сен (эртага) мана шу (киши)нинг хотини олдига бориб, ундан сўра; агар у иқрор бўлса, уни ражм қил», дедилар. Бас, у (аёл) иқрор бўлди ва (Унайс) уни ражм қилди.

حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ، قَالاَ جَاءَ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اقْضِ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ فَقَامَ خَصْمُهُ فَقَالَ صَدَقَ فَاقْضِ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ‏.‏ فَقَالَ الأَعْرَابِيُّ إِنَّ ابْنِي كَانَ عَسِيفًا عَلَى هَذَا فَزَنَى بِامْرَأَتِهِ، فَقَالُوا لِي عَلَى ابْنِكَ الرَّجْمُ‏.‏ فَفَدَيْتُ ابْنِي مِنْهُ بِمِائَةٍ مِنَ الْغَنَمِ وَوَلِيدَةٍ، ثُمَّ سَأَلْتُ أَهْلَ الْعِلْمِ فَقَالُوا إِنَّمَا عَلَى ابْنِكَ جَلْدُ مِائَةٍ وَتَغْرِيبُ عَامٍ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لأَقْضِيَنَّ بَيْنَكُمَا بِكِتَابِ اللَّهِ، أَمَّا الْوَلِيدَةُ وَالْغَنَمُ فَرَدٌّ عَلَيْكَ، وَعَلَى ابْنِكَ جَلْدُ مِائَةٍ وَتَغْرِيبُ عَامٍ، وَأَمَّا أَنْتَ يَا أُنَيْسُ ـ لِرَجُلٍ ـ فَاغْدُ عَلَى امْرَأَةِ هَذَا فَارْجُمْهَا ‏"‏‏.‏ فَغَدَا عَلَيْهَا أُنَيْسٌ فَرَجَمَهَا‏.‏

(Abu Hurayra va Zayd ibn Xolid al-Juhaniy (roziyallohu anhum) aytdilar:) Bir aʼrobiy (baddaviy) kelib: «Yo Rasululloh, oramizda Allohning Kitobi bilan hukm qiling», dedi. Uning raqibi (daʼvolashgan tomoni) ham turib: «Rost aytdi; oramizda Allohning Kitobi bilan hukm qiling», dedi. Aʼrobiy: «Mening oʻgʻlim bu (kishi)ning huzurida asif (yollanma ishchi) edi; bas, u (oʻgʻlim) uning xotini bilan zino qildi. (Odamlar) menga: ‹Oʻgʻlingga rajm (toshboʻron) bor›, deyishdi. Men oʻgʻlimni undan yuz qoʻy va bir choʻri (kaniz) berib (toʻlov bilan) qutqardim. Soʻng ilm ahlidan soʻrasam, ular: ‹Oʻgʻlingga faqat yuz darra (qamchi) va bir yil surgun bor›, deyishdi», dedi. Shunda Paygʻambar ﷺ: «Albatta, men oramizda Allohning Kitobi bilan hukm qilaman: choʻri va qoʻy — senga qaytariladi; oʻgʻlingga esa — yuz darra va bir yil surgun (bor). Sen esa, ey Unays, — (deb) bir kishiga (xitob qilib) — bu (kishi)ning xotinining oldiga ertalab borib, uni rajm qil (toshboʻron qil)», dedilar. Bas, Unays ertalab uning oldiga borib, uni rajm qildi.(Абу Ҳурайра ва Зайд ибн Холид ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳум) айтдилар:) Бир аъробий (баддавий) келиб: «Ё Расулуллоҳ, орамизда Аллоҳнинг Китоби билан ҳукм қилинг», деди. Унинг рақиби (даъволашган томони) ҳам туриб: «Рост айтди; орамизда Аллоҳнинг Китоби билан ҳукм қилинг», деди. Аъробий: «Менинг ўғлим бу (киши)нинг ҳузурида асиф (ёлланма ишчи) эди; бас, у (ўғлим) унинг хотини билан зино қилди. (Одамлар) менга: ‹Ўғлингга ражм (тошбўрон) бор›, дейишди. Мен ўғлимни ундан юз қўй ва бир чўри (каниз) бериб (тўлов билан) қутқардим. Сўнг илм аҳлидан сўрасам, улар: ‹Ўғлингга фақат юз дарра (қамчи) ва бир йил сургун бор›, дейишди», деди. Шунда Пайғамбар ﷺ: «Албатта, мен орамизда Аллоҳнинг Китоби билан ҳукм қиламан: чўри ва қўй — сенга қайтарилади; ўғлингга эса — юз дарра ва бир йил сургун (бор). Сен эса, эй Унайс, — (деб) бир кишига (хитоб қилиб) — бу (киши)нинг хотинининг олдига эрталаб бориб, уни ражм қил (тошбўрон қил)», дедилар. Бас, Унайс эрталаб унинг олдига бориб, уни ражм қилди.