Abu Mas'ud Uqba ibn Amr al-Ansoriy

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ شَقِيقٍ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيِّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا أَمَرَ بِالصَّدَقَةِ انْطَلَقَ أَحَدُنَا إِلَى السُّوقِ فَيُحَامِلُ فَيُصِيبُ الْمُدَّ، وَإِنَّ لِبَعْضِهِمْ لَمِائَةَ أَلْفٍ، قَالَ مَا نُرَاهُ إِلاَّ نَفْسَهُ‏.‏

Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ bizni sadaqa berishga buyurgan har safar, biz bozorga borib, hammollik qilar va bir mudd (ikki hovuch taom) topar edik; lekin endi baʼzilarimizda yuz ming dirham yoki dinor bor. Shaqiq (rivoyatchi): «Menimcha, Abu Masʼud — (baʼzilarimiz, deb) — oʻzini nazarda tutdi», — dedi.Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ бизни садақа беришга буюрган ҳар сафар, биз бозорга бориб, ҳаммоллик қилар ва бир мудд (икки ҳовуч таом) топар эдик; лекин энди баъзиларимизда юз минг дирҳам ёки динор бор. Шақиқ (ривоятчи): «Менимча, Абу Масъуд — (баъзиларимиз, деб) — ўзини назарда тутди», — деди.

حَدَّثَنَا مُسْلِمٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ، عَنْ رِبْعِيٍّ، عَنْ حُذَيْفَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ مَاتَ رَجُلٌ، فَقِيلَ لَهُ قَالَ كُنْتُ أُبَايِعُ النَّاسَ، فَأَتَجَوَّزُ عَنِ الْمُوسِرِ، وَأُخَفِّفُ عَنِ الْمُعْسِرِ، فَغُفِرَ لَهُ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو مَسْعُودٍ سَمِعْتُهُ مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Paygʻambar ﷺ ning shunday deganini eshitdim: «Bir marta bir kishi vafot etdi va undan: ‹Sen (hayot davringda) nima der (yoki qilar) eding?› — deb soʻraldi. U: ‹Men savdogar edim va boyga (qarzini) toʻlash uchun muhlat berar, kambagʻalning qarzidan esa bir qismini (kechib) tushirib yuborar edim›, — deb javob berdi. Bas, u (gunohlari) kechirildi». Abu Masʼud: «Men ham xuddi shu (hadis)ni Paygʻambar ﷺ dan eshitdim», — dedi.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Пайғамбар ﷺ нинг шундай деганини эшитдим: «Бир марта бир киши вафот этди ва ундан: ‹Сен (ҳаёт даврингда) нима дер (ёки қилар) эдинг?› — деб сўралди. У: ‹Мен савдогар эдим ва бойга (қарзини) тўлаш учун муҳлат берар, камбағалнинг қарзидан эса бир қисмини (кечиб) тушириб юборар эдим›, — деб жавоб берди. Бас, у (гуноҳлари) кечирилди». Абу Масъуд: «Мен ҳам худди шу (ҳадис)ни Пайғамбар ﷺ дан эшитдим», — деди.

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، سَمِعْتُ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ، يُحَدِّثُ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ فِي إِمَارَتِهِ أَخَّرَ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ الْعَصْرَ وَهْوَ أَمِيرُ الْكُوفَةِ، فَدَخَلَ أَبُو مَسْعُودٍ عُقْبَةُ بْنُ عَمْرٍو الأَنْصَارِيُّ جَدُّ زَيْدِ بْنِ حَسَنٍ شَهِدَ بَدْرًا فَقَالَ لَقَدْ عَلِمْتَ نَزَلَ جِبْرِيلُ فَصَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَمْسَ صَلَوَاتٍ ثُمَّ قَالَ هَكَذَا أُمِرْتَ‏.‏ كَذَلِكَ كَانَ بَشِيرُ بْنُ أَبِي مَسْعُودٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ‏.‏

Mugʻira ibn Shuʼba — u Kufaning amiri edi — asr (namozi)ni kechiktirdi. Shunda Abu Masʼud Uqba ibn Amr al-Ansoriy — Zayd ibn Hasanning bobosi, Badrda qatnashgan kishi — kirib: «Sen yaxshi bilasanki, Jibril tushib, namoz oʻqidi, Rasululloh ﷺ ham (besh vaqt) namoz oʻqidilar, soʻng: ‹Mana shunday buyurilding› dedi», dedi. Bashir ibn Abu Masʼud ham otasidan shunday rivoyat qilardi.Муғира ибн Шуъба — у Куфанинг амири эди — аср (намози)ни кечиктирди. Шунда Абу Масъуд Уқба ибн Амр ал-Ансорий — Зайд ибн Ҳасаннинг бобоси, Бадрда қатнашган киши — кириб: «Сен яхши биласанки, Жибрил тушиб, намоз ўқиди, Расулуллоҳ ﷺ ҳам (беш вақт) намоз ўқидилар, сўнг: ‹Мана шундай буюрилдинг› деди», деди. Башир ибн Абу Масъуд ҳам отасидан шундай ривоят қиларди.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ قُلْتُ لأَبِي أُسَامَةَ أَحَدَّثَكُمْ زَائِدَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيِّ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْمُرُ بِالصَّدَقَةِ، فَيَحْتَالُ أَحَدُنَا حَتَّى يَجِيءَ بِالْمُدِّ، وَإِنَّ لأَحَدِهِمِ الْيَوْمَ مِائَةَ أَلْفٍ‏.‏ كَأَنَّهُ يُعَرِّضُ بِنَفْسِهِ‏.‏

(Shaqiq, Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qildi:) Rasululloh ﷺ sadaqaga buyurar edilar; (oʻ shanda) birimiz bir mud (sadaqa) keltirish uchun (mashaqqat bilan) chora topardi; bugun esa ulardan birida yuz ming (boylik) bor. — Goʻyo u (Shaqiq buni aytib) oʻ ziga (yoki kimgadir) ishora qilgandek.(Шақиқ, Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилди:) Расулуллоҳ ﷺ садақага буюрар эдилар; (ў шанда) биримиз бир муд (садақа) келтириш учун (машаққат билан) чора топарди; бугун эса улардан бирида юз минг (бойлик) бор. — Гўё у (Шақиқ буни айтиб) ў зига (ёки кимгадир) ишора қилгандек.

حَدَّثَنَا بَدَلُ بْنُ الْمُحَبَّرِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، أَخْبَرَنِي عَمْرٌو، سَمِعْتُ أَبَا وَائِلٍ، يَقُولُ دَخَلَ أَبُو مُوسَى وَأَبُو مَسْعُودٍ عَلَى عَمَّارٍ حَيْثُ بَعَثَهُ عَلِيٌّ إِلَى أَهْلِ الْكُوفَةِ يَسْتَنْفِرُهُمْ فَقَالاَ مَا رَأَيْنَاكَ أَتَيْتَ أَمْرًا أَكْرَهَ عِنْدَنَا مِنْ إِسْرَاعِكَ فِي هَذَا الأَمْرِ مُنْذُ أَسْلَمْتَ‏.‏ فَقَالَ عَمَّارٌ مَا رَأَيْتُ مِنْكُمَا مُنْذُ أَسْلَمْتُمَا أَمْرًا أَكْرَهَ عِنْدِي مِنْ إِبْطَائِكُمَا عَنْ هَذَا الأَمْرِ‏.‏ وَكَسَاهُمَا حُلَّةً حُلَّةً، ثُمَّ رَاحُوا إِلَى الْمَسْجِدِ‏.‏

(Abu Voil aytdi:) Abu Muso va Abu Masʼud — Ali Ammorni Kufa ahlini (jangga) safarbar qilishga yuborganida — Ammorning huzuriga kirdilar-da: «Sen islomni qabul qilganingdan beri, biz sening huzuringda mana shu ishda (fitnada) shoshilishingdan koʻra yomonroq koʻrgan bir ishingni koʻrmadik», dedilar. Ammor: «Men ham ikkovingiz islomni qabul qilganingizdan beri, mana shu ishda ikkovingizning sustkashlik (sekinlik) qilishingizdan koʻra yomonroq koʻrgan bir ishni koʻrmadim», dedi. Soʻng u ikkoviga bittadan hulla (sarpo) kiydirdi, keyin ular masjidga (jumaga) bordilar.(Абу Воил айтди:) Абу Мусо ва Абу Масъуд — Али Амморни Куфа аҳлини (жангга) сафарбар қилишга юборганида — Амморнинг ҳузурига кирдилар-да: «Сен исломни қабул қилганингдан бери, биз сенинг ҳузурингда мана шу ишда (фитнада) шошилишингдан кўра ёмонроқ кўрган бир ишингни кўрмадик», дедилар. Аммор: «Мен ҳам икковингиз исломни қабул қилганингиздан бери, мана шу ишда икковингизнинг сусткашлик (секинлик) қилишингиздан кўра ёмонроқ кўрган бир ишни кўрмадим», деди. Сўнг у икковига биттадан ҳулла (сарпо) кийдирди, кейин улар масжидга (жумага) бордилар.

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، عَنْ أَبِي حَمْزَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ شَقِيقِ بْنِ سَلَمَةَ، كُنْتُ جَالِسًا مَعَ أَبِي مَسْعُودٍ وَأَبِي مُوسَى وَعَمَّارٍ فَقَالَ أَبُو مَسْعُودٍ مَا مِنْ أَصْحَابِكَ أَحَدٌ إِلاَّ لَوْ شِئْتُ لَقُلْتُ فِيهِ غَيْرَكَ، وَمَا رَأَيْتُ مِنْكَ شَيْئًا مُنْذُ صَحِبْتَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَعْيَبَ عِنْدِي مِنِ اسْتِسْرَاعِكَ فِي هَذَا الأَمْرِ‏.‏ قَالَ عَمَّارٌ يَا أَبَا مَسْعُودٍ وَمَا رَأَيْتُ مِنْكَ وَلاَ مِنْ صَاحِبِكَ هَذَا شَيْئًا مُنْذُ صَحِبْتُمَا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَعْيَبَ عِنْدِي مِنْ إِبْطَائِكُمَا فِي هَذَا الأَمْرِ‏.‏ فَقَالَ أَبُو مَسْعُودٍ وَكَانَ مُوسِرًا يَا غُلاَمُ هَاتِ حُلَّتَيْنِ‏.‏ فَأَعْطَى إِحْدَاهُمَا أَبَا مُوسَى وَالأُخْرَى عَمَّارًا وَقَالَ رُوحَا فِيهِ إِلَى الْجُمُعَةِ‏.‏

(Shaqiq ibn Salama aytdi:) Men Abu Masʼud, Abu Muso va Ammor bilan oʻtirgan edim. Abu Masʼud: «Sening sahobalaringdan — sendan boshqa — shunday hech kim yoʻqki, agar istasam, men u haqida (kamchilik) aytolmasam; ammo sen Paygʻambar ﷺga sahobalik qilganingdan beri, men sendan — mana shu ishda (fitnada) shoshilishingdan koʻra — oʻzimga aybliroqroq (yomonroq) bir narsani koʻrmadim», dedi. Ammor: «Ey Abu Masʼud, men ham — sen va mana bu hamrohing (Abu Muso) Paygʻambar ﷺga sahobalik qilganingizdan beri — ikkovingizdan mana shu ishda sustkashlik qilishingizdan koʻra oʻzimga aybliroq bir narsani koʻrmadim», dedi. Abu Masʼud — u boy (badavlat) kishi edi — : «Ey bola, ikkita hulla (sarpo) keltir!» dedi-da, ularning birini Abu Musoga, ikkinchisini Ammorga berdi va: «Mana shu (kiyim)da jumaga boringlar», dedi.(Шақиқ ибн Салама айтди:) Мен Абу Масъуд, Абу Мусо ва Аммор билан ўтирган эдим. Абу Масъуд: «Сенинг саҳобаларингдан — сендан бошқа — шундай ҳеч ким йўқки, агар истасам, мен у ҳақида (камчилик) айтолмасам; аммо сен Пайғамбар ﷺга саҳобалик қилганингдан бери, мен сендан — мана шу ишда (фитнада) шошилишингдан кўра — ўзимга айблироқроқ (ёмонроқ) бир нарсани кўрмадим», деди. Аммор: «Эй Абу Масъуд, мен ҳам — сен ва мана бу ҳамроҳинг (Абу Мусо) Пайғамбар ﷺга саҳобалик қилганингиздан бери — икковингиздан мана шу ишда сусткашлик қилишингиздан кўра ўзимга айблироқ бир нарсани кўрмадим», деди. Абу Масъуд — у бой (бадавлат) киши эди — : «Эй бола, иккита ҳулла (сарпо) келтир!» деди-да, уларнинг бирини Абу Мусога, иккинчисини Амморга берди ва: «Мана шу (кийим)да жумага боринглар», деди.