al-Mug'ira ibn Shu'ba

وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ لَمَّا حَضَرَتْ أَبَا طَالِبٍ الْوَفَاةُ جَاءَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَوَجَدَ عِنْدَهُ أَبَا جَهْلٍ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أُمَيَّةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَا عَمِّ قُلْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ ‏.‏ كَلِمَةً أَشْهَدُ لَكَ بِهَا عِنْدَ اللَّهِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ يَا أَبَا طَالِبٍ أَتَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ ‏.‏ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَعْرِضُهَا عَلَيْهِ وَيُعِيدُ لَهُ تِلْكَ الْمَقَالَةَ حَتَّى قَالَ أَبُو طَالِبٍ آخِرَ مَا كَلَّمَهُمْ هُوَ عَلَى مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ ‏.‏ وَأَبَى أَنْ يَقُولَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَمَا وَاللَّهِ لأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ مَا لَمْ أُنْهَ عَنْكَ ‏"‏ ‏.‏ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوا أُولِي قُرْبَى مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ‏}‏ ‏.‏ وَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى فِي أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏{‏ إِنَّكَ لاَ تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ‏}‏‏.‏

al-Musayyab ibn Hazn (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Tolibga oʻlim yetib kelganda, Rasululloh ﷺ uning oldiga keldilar-da, uning huzurida Abu Jahl va Abdulloh ibn Abu Umayya ibn al-Mugʻiyrani topdilar. Rasululloh ﷺ: «Ey amaki, «Lo ilaha illalloh» — bir kalima — deng; men u (kalima) bilan Alloh huzurida sizning (foydangizga) guvohlik beraman», dedilar. Shunda Abu Jahl va Abdulloh ibn Abu Umayya: «Ey Abu Tolib, Abdulmuttalibning millatidan (dinidan) yuz oʻgirasanmi?» dedilar. Rasululloh ﷺ buni unga taklif qilishda va u (kalima)ni unga qaytarishda davom etdilar, toki Abu Tolib ularga aytgan oxirgi soʻzi (shu boʻldi): «U (men) Abdulmuttalibning millatida(man)». Va u «Lo ilaha illalloh» deyishdan bosh tortdi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Ogohki, Allohga qasamki, men siz haqingizda qaytarilmagunimcha (taqiqlanmaganimcha), albatta siz uchun magʻfirat soʻrayman», dedilar. Shunda Alloh azza va jalla: {Paygʻambar va iymon keltirganlar uchun — garchi (mushriklar) qarindosh boʻlsalar ham — ular doʻzax ahli ekani (oʻzlariga) ayon boʻlgandan keyin, mushriklarga magʻfirat soʻrash (joiz) emasdir} (oyatini) nozil qildi. Va Alloh taolo Abu Tolib haqida (oyat) nozil qilib, Rasululloh ﷺ ga dedi: {Albatta sen oʻzing suygan kishini hidoyat qila olmaysan, lekin Alloh Oʻzi xohlagan kishini hidoyat qiladi; va U hidoyat topuvchilarni yaxshiroq biluvchidir}.ал-Мусайяб ибн Ҳазн (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Толибга ўлим етиб келганда, Расулуллоҳ ﷺ унинг олдига келдилар-да, унинг ҳузурида Абу Жаҳл ва Абдуллоҳ ибн Абу Умайя ибн ал-Муғийрани топдилар. Расулуллоҳ ﷺ: «Эй амаки, «Ло илаҳа иллаллоҳ» — бир калима — денг; мен у (калима) билан Аллоҳ ҳузурида сизнинг (фойдангизга) гувоҳлик бераман», дедилар. Шунда Абу Жаҳл ва Абдуллоҳ ибн Абу Умайя: «Эй Абу Толиб, Абдулмутталибнинг миллатидан (динидан) юз ўгирасанми?» дедилар. Расулуллоҳ ﷺ буни унга таклиф қилишда ва у (калима)ни унга қайтаришда давом этдилар, токи Абу Толиб уларга айтган охирги сўзи (шу бўлди): «У (мен) Абдулмутталибнинг миллатида(ман)». Ва у «Ло илаҳа иллаллоҳ» дейишдан бош тортди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Огоҳки, Аллоҳга қасамки, мен сиз ҳақингизда қайтарилмагунимча (тақиқланмаганимча), албатта сиз учун мағфират сўрайман», дедилар. Шунда Аллоҳ азза ва жалла: {Пайғамбар ва иймон келтирганлар учун — гарчи (мушриклар) қариндош бўлсалар ҳам — улар дўзах аҳли экани (ўзларига) аён бўлгандан кейин, мушрикларга мағфират сўраш (жоиз) эмасдир} (оятини) нозил қилди. Ва Аллоҳ таоло Абу Толиб ҳақида (оят) нозил қилиб, Расулуллоҳ ﷺ га деди: {Албатта сен ўзинг суйган кишини ҳидоят қила олмайсан, лекин Аллоҳ Ўзи хоҳлаган кишини ҳидоят қилади; ва У ҳидоят топувчиларни яхшироқ билувчидир}.

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ الأَشْجَعِيُّ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبْجَرَ، قَالَ سَمِعْتُ الشَّعْبِيَّ، يَقُولُ سَمِعْتُ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ، يَقُولُ عَلَى الْمِنْبَرِ إِنَّ مُوسَى - عَلَيْهِ السَّلاَمُ - سَأَلَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ عَنْ أَخَسِّ أَهْلِ الْجَنَّةِ مِنْهَا حَظًّا ‏.‏ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِنَحْوِهِ ‏.‏

Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi — u minbar ustida shunday derdi: «Albatta Muso — alayhissalom — Alloh azza va jalladan jannat ahlidan undan ulushi eng kam (xasis) boʻlgani haqida soʻradi». Va u hadisni shunga oʻxshash (tarzda) keltirdi.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади — у минбар устида шундай дерди: «Албатта Мусо — алайҳиссалом — Аллоҳ азза ва жалладан жаннат аҳлидан ундан улуши энг кам (хасис) бўлгани ҳақида сўради». Ва у ҳадисни шунга ўхшаш (тарзда) келтирди.

حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، جَمِيعًا عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ أَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ قَيْسٍ أَخْبَرَتْهُ أَنَّهَا، كَانَتْ تَحْتَ أَبِي عَمْرِو بْنِ حَفْصِ بْنِ الْمُغِيرَةِ فَطَلَّقَهَا آخِرَ ثَلاَثِ تَطْلِيقَاتٍ فَزَعَمَتْ أَنَّهَا جَاءَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَسْتَفْتِيهِ فِي خُرُوجِهَا مِنْ بَيْتِهَا فَأَمَرَهَا أَنْ تَنْتَقِلَ إِلَى ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ الأَعْمَى فَأَبَى مَرْوَانُ أَنْ يُصَدِّقَهُ فِي خُرُوجِ الْمُطَلَّقَةِ مِنْ بَيْتِهَا وَقَالَ عُرْوَةُ إِنَّ عَائِشَةَ أَنْكَرَتْ ذَلِكَ عَلَى فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ.‏

Fotima bint Qays (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U Abu Amr ibn Hafs ibn al-Mugʻiraning nikohida edi, u (Abu Amr) uni uchta taloqning oxirgisi (uchinchisi) bilan taloq qildi. (Fotima) gumon (taʼkid) qilishicha, u Rasululloh ﷺ ning oldiga kelib oʻz uyidan chiqishi haqida fatvo soʻradi. Shunda u zot unga koʻr Ibn Ummu Maktumning oldiga koʻchishni buyurdilar. Marvon esa taloq qilingan ayolning oʻz uyidan chiqishi (haqidagi) bu (rivoyat)ni tasdiqlashdan (qabul qilishdan) bosh tortdi. Urva: «Oisha buni Fotima bint Qaysga (qilib) inkor qildi (rad etdi)», dedi.Фотима бинт Қайс (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У Абу Амр ибн Ҳафс ибн ал-Муғиранинг никоҳида эди, у (Абу Амр) уни учта талоқнинг охиргиси (учинчиси) билан талоқ қилди. (Фотима) гумон (таъкид) қилишича, у Расулуллоҳ ﷺ нинг олдига келиб ўз уйидан чиқиши ҳақида фатво сўради. Шунда у зот унга кўр Ибн Умму Мактумнинг олдига кўчишни буюрдилар. Марвон эса талоқ қилинган аёлнинг ўз уйидан чиқиши (ҳақидаги) бу (ривоят)ни тасдиқлашдан (қабул қилишдан) бош тортди. Урва: «Оиша буни Фотима бинт Қайсга (қилиб) инкор қилди (рад этди)», деди.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، - وَاللَّفْظُ لِعَبْدٍ - قَالاَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ، الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، أَنَّ أَبَا عَمْرِو بْنَ حَفْصِ بْنِ الْمُغِيرَةِ، خَرَجَ مَعَ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ إِلَى الْيَمَنِ فَأَرْسَلَ إِلَى امْرَأَتِهِ فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ بِتَطْلِيقَةٍ كَانَتْ بَقِيَتْ مِنْ طَلاَقِهَا وَأَمَرَ لَهَا الْحَارِثَ بْنَ هِشَامٍ وَعَيَّاشَ بْنَ أَبِي رَبِيعَةَ بِنَفَقَةٍ فَقَالاَ لَهَا وَاللَّهِ مَا لَكِ نَفَقَةٌ إِلاَّ أَنْ تَكُونِي حَامِلاً ‏.‏ فَأَتَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَتْ لَهُ قَوْلَهُمَا ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ لاَ نَفَقَةَ لَكِ ‏"‏ ‏.‏ فَاسْتَأْذَنَتْهُ فِي الاِنْتِقَالِ فَأَذِنَ لَهَا ‏.‏ فَقَالَتْ أَيْنَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ ‏"‏ إِلَى ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ ‏"‏ ‏.‏ وَكَانَ أَعْمَى تَضَعُ ثِيَابَهَا عِنْدَهُ وَلاَ يَرَاهَا فَلَمَّا مَضَتْ عِدَّتُهَا أَنْكَحَهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ فَأَرْسَلَ إِلَيْهَا مَرْوَانُ قَبِيصَةَ بْنَ ذُؤَيْبٍ يَسْأَلُهَا عَنِ الْحَدِيثِ فَحَدَّثَتْهُ بِهِ فَقَالَ مَرْوَانُ لَمْ نَسْمَعْ هَذَا الْحَدِيثَ إِلاَّ مِنِ امْرَأَةٍ سَنَأْخُذُ بِالْعِصْمَةِ الَّتِي وَجَدْنَا النَّاسَ عَلَيْهَا ‏.‏ فَقَالَتْ فَاطِمَةُ حِينَ بَلَغَهَا قَوْلُ مَرْوَانَ فَبَيْنِي وَبَيْنَكُمُ الْقُرْآنُ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ لاَ تُخْرِجُوهُنَّ مِنْ بُيُوتِهِنَّ‏}‏ الآيَةَ قَالَتْ هَذَا لِمَنْ كَانَتْ لَهُ مُرَاجَعَةٌ فَأَىُّ أَمْرٍ يَحْدُثُ بَعْدَ الثَّلاَثِ فَكَيْفَ تَقُولُونَ لاَ نَفَقَةَ لَهَا إِذَا لَمْ تَكُنْ حَامِلاً فَعَلاَمَ تَحْبِسُونَهَا.

Fotima bint Qays (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Abu Amr ibn Hafs ibn al-Mugʻira Ali ibn Abu Tolib bilan Yamanga chiqdi va xotini Fotima bint Qaysga, taloqidan qolgan bir taloq (xabari) bilan (odam) yubordi (yaʼni oxirgi taloqni qildi). Hamda al-Horis ibn Hishom va Ayyosh ibn Abu Rabiaga unga nafaqa berishni buyurdi. Shunda u ikkovi (Fotimaga): «Vallohi, agar homilador boʻlmasang, senga nafaqa yoʻq», dedilar. (Fotima) Nabiy ﷺ ning oldiga kelib u ikkovining soʻzini u zotga aytdi. U zot: «Senga nafaqa yoʻq», dedilar. Soʻng (Fotima) u zotdan koʻchib oʻtishga izn soʻradi, u zot unga izn berdilar. (Fotima): «Qayerga, yo Rasululloh?» dedi. U zot: «Ibn Ummu Maktumning oldiga», dedilar. U (Ibn Ummu Maktum) koʻr edi, (Fotima) kiyimini uning oldida yechardi, u (Fotimani) koʻrmasdi. Idda(si) oʻtgach, Nabiy ﷺ uni Usoma ibn Zaydga nikohlab berdilar. Marvon unga Qabisa ibn Zuʼaybni yuborib, undan bu hadisni soʻradi. (Fotima) unga buni soʻzlab berdi. Shunda Marvon: «Biz bu hadisni faqat bir ayoldan eshitdik. Biz odamlarni (rioya qilayotgan) ehtiyot (yoʻl)ni tutamiz (yaʼni taloq qilingan ayol uyidan chiqmasin)», dedi. Marvonning soʻzi Fotimaga yetganda, u: «Men bilan sizlarning oramizda Qurʼon (hukm chiqaradi). Alloh azza va jalla: {Ularni uylaridan chiqarmanglar} (Taloq 1) — degan oyatni (aytgan)», dedi. (Fotima yana): «Bu (oyat) rajʼiy (qaytarib olish mumkin boʻlgan) taloq qilingan ayol haqidadir. Uch (taloq)dan keyin esa qanday ish yangidan boʻladi (qaytarib olish boʻlmaydi)? Bas, qanday qilib: homilador boʻlmasa, unga nafaqa yoʻq, deysizlar-u, soʻng nima sababdan uni (uyda) ushlab turasizlar?» dedi.Фотима бинт Қайс (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Абу Амр ибн Ҳафс ибн ал-Муғира Али ибн Абу Толиб билан Яманга чиқди ва хотини Фотима бинт Қайсга, талоқидан қолган бир талоқ (хабари) билан (одам) юборди (яъни охирги талоқни қилди). Ҳамда ал-Ҳорис ибн Ҳишом ва Айёш ибн Абу Рабиага унга нафақа беришни буюрди. Шунда у иккови (Фотимага): «Валлоҳи, агар ҳомиладор бўлмасанг, сенга нафақа йўқ», дедилар. (Фотима) Набий ﷺ нинг олдига келиб у икковининг сўзини у зотга айтди. У зот: «Сенга нафақа йўқ», дедилар. Сўнг (Фотима) у зотдан кўчиб ўтишга изн сўради, у зот унга изн бердилар. (Фотима): «Қаерга, ё Расулуллоҳ?» деди. У зот: «Ибн Умму Мактумнинг олдига», дедилар. У (Ибн Умму Мактум) кўр эди, (Фотима) кийимини унинг олдида ечарди, у (Фотимани) кўрмасди. Идда(си) ўтгач, Набий ﷺ уни Усома ибн Зайдга никоҳлаб бердилар. Марвон унга Қабиса ибн Зуъайбни юбориб, ундан бу ҳадисни сўради. (Фотима) унга буни сўзлаб берди. Шунда Марвон: «Биз бу ҳадисни фақат бир аёлдан эшитдик. Биз одамларни (риоя қилаётган) эҳтиёт (йўл)ни тутамиз (яъни талоқ қилинган аёл уйидан чиқмасин)», деди. Марвоннинг сўзи Фотимага етганда, у: «Мен билан сизларнинг орамизда Қуръон (ҳукм чиқаради). Аллоҳ азза ва жалла: {Уларни уйларидан чиқарманглар} (Талоқ 1) — деган оятни (айтган)», деди. (Фотима яна): «Бу (оят) ражъий (қайтариб олиш мумкин бўлган) талоқ қилинган аёл ҳақидадир. Уч (талоқ)дан кейин эса қандай иш янгидан бўлади (қайтариб олиш бўлмайди)? Бас, қандай қилиб: ҳомиладор бўлмаса, унга нафақа йўқ, дейсизлар-у, сўнг нима сабабдан уни (уйда) ушлаб турасизлар?» деди.

وَحَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ، أَبِي الْجَهْمِ قَالَ سَمِعْتُ فَاطِمَةَ بِنْتَ قَيْسٍ، تَقُولُ أَرْسَلَ إِلَىَّ زَوْجِي أَبُو عَمْرِو بْنُ حَفْصِ بْنِ الْمُغِيرَةِ عَيَّاشَ بْنَ أَبِي رَبِيعَةَ بِطَلاَقِي وَأَرْسَلَ مَعَهُ بِخَمْسَةِ آصُعِ تَمْرٍ وَخَمْسَةِ آصُعِ شَعِيرٍ فَقُلْتُ أَمَا لِي نَفَقَةٌ إِلاَّ هَذَا وَلاَ أَعْتَدُّ فِي مَنْزِلِكُمْ قَالَ لاَ ‏.‏ قَالَتْ فَشَدَدْتُ عَلَىَّ ثِيَابِي وَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ كَمْ طَلَّقَكِ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ ثَلاَثًا ‏.‏ قَالَ ‏"‏ صَدَقَ لَيْسَ لَكِ نَفَقَةٌ ‏.‏ اعْتَدِّي فِي بَيْتِ ابْنِ عَمِّكِ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ فَإِنَّهُ ضَرِيرُ الْبَصَرِ تُلْقِي ثَوْبَكِ عِنْدَهُ فَإِذَا انْقَضَتْ عِدَّتُكِ فَآذِنِينِي ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ فَخَطَبَنِي خُطَّابٌ مِنْهُمْ مُعَاوِيَةُ وَأَبُو الْجَهْمِ ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ مُعَاوِيَةَ تَرِبٌ خَفِيفُ الْحَالِ وَأَبُو الْجَهْمِ مِنْهُ شِدَّةٌ عَلَى النِّسَاءِ - أَوْ يَضْرِبُ النِّسَاءَ أَوْ نَحْوَ هَذَا - وَلَكِنْ عَلَيْكِ بِأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ ‏"‏ ‏.‏

Fotima bint Qays (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Erim Abu Amr ibn Hafs ibn al-Mugʻira menga taloq bilan Ayyosh ibn Abu Rabiani yubordi va u bilan birga besh soʼ xurmo va besh soʼ arpa yubordi. Men: ‹Menga shundan boshqa nafaqa yoʻqmi va sizlarning uyingizda iddamni oʻtkazmaymanmi?› dedim. U: ‹Yoʻq›, dedi. Shunda men kiyimlarimni mahkam oʻrab, Rasululloh ﷺ ning oldilariga keldim. U zot: ‹Sani necha (taloq bilan) taloq qildi?› dedilar. Men: ‹Uch (taloq bilan)›, dedim. U zot: ‹U rost aytibdi, senga nafaqa yoʻq. Iddangni amaking oʻgʻli Ibnu Ummu Maktumning uyida oʻtkaz, chunki u koʻzi ojiz — uning oldida kiyimingni yechsang boʻladi. Iddang tugagach, menga xabar ber›, — dedilar. Bas, menga sovchilar — ular orasida Muoviya va Abul-Jahm bor edi — sovchi qoʻyishdi. Shunda Nabiy ﷺ: ‹Muoviya kambagʻal, holi yengil (qashshoq) kishidir. Abul-Jahmda esa ayollarga nisbatan qattiqqoʻllik bor — yoki: ayollarni uradi — yoki shunga oʻxshash (bir gap aytdilar). Lekin sen Usoma ibn Zaydni (tanla)›, — dedilar».Фотима бинт Қайс (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Эрим Абу Амр ибн Ҳафс ибн ал-Муғира менга талоқ билан Айёш ибн Абу Рабиани юборди ва у билан бирга беш сў хурмо ва беш сў арпа юборди. Мен: ‹Менга шундан бошқа нафақа йўқми ва сизларнинг уйингизда иддамни ўтказмайманми?› дедим. У: ‹Йўқ›, деди. Шунда мен кийимларимни маҳкам ўраб, Расулуллоҳ ﷺ нинг олдиларига келдим. У зот: ‹Сани неча (талоқ билан) талоқ қилди?› дедилар. Мен: ‹Уч (талоқ билан)›, дедим. У зот: ‹У рост айтибди, сенга нафақа йўқ. Иддангни амакинг ўғли Ибну Умму Мактумнинг уйида ўтказ, чунки у кўзи ожиз — унинг олдида кийимингни ечсанг бўлади. Идданг тугагач, менга хабар бер›, — дедилар. Бас, менга совчилар — улар орасида Муовия ва Абул-Жаҳм бор эди — совчи қўйишди. Шунда Набий ﷺ: ‹Муовия камбағал, ҳоли енгил (қашшоқ) кишидир. Абул-Жаҳмда эса аёлларга нисбатан қаттиққўллик бор — ёки: аёлларни уради — ёки шунга ўхшаш (бир гап айтдилар). Лекин сен Усома ибн Зайдни (танла)›, — дедилар».

وَحَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ، حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي الْجَهْمِ، قَالَ دَخَلْتُ أَنَا وَأَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَلَى فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ فَسَأَلْنَاهَا فَقَالَتْ كُنْتُ عِنْدَ أَبِي عَمْرِو بْنِ حَفْصِ بْنِ الْمُغِيرَةِ فَخَرَجَ فِي غَزْوَةِ نَجْرَانَ ‏.‏ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِنَحْوِ حَدِيثِ ابْنِ مَهْدِيٍّ وَزَادَ قَالَتْ فَتَزَوَّجْتُهُ فَشَرَّفَنِي اللَّهُ بِابْنِ زَيْدٍ وَكَرَّمَنِي اللَّهُ بِابْنِ زَيْدٍ ‏.‏

Fotima bint Qays (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Men Abu Amr ibn Hafs ibn al-Mugʻiraning (xotini) edim. U Najron gʻazotiga (jangiga) chiqib ketdi». Va u hadisni Ibn Mahdiyning hadisiga oʻxshash soʻzlab berdi hamda (shuni) qoʻshdi: U (Fotima) dedi: «Bas, men unga turmushga chiqdim va Alloh meni Ibn Zayd (bilan) sharaflantirdi, Alloh meni Ibn Zayd (bilan) ulugʻladi».Фотима бинт Қайс (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мен Абу Амр ибн Ҳафс ибн ал-Муғиранинг (хотини) эдим. У Нажрон ғазотига (жангига) чиқиб кетди». Ва у ҳадисни Ибн Маҳдийнинг ҳадисига ўхшаш сўзлаб берди ҳамда (шуни) қўшди: У (Фотима) деди: «Бас, мен унга турмушга чиқдим ва Аллоҳ мени Ибн Зайд (билан) шарафлантирди, Аллоҳ мени Ибн Зайд (билан) улуғлади».

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ، عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ، حَدَّثَنِي ابْنُ أَشْوَعَ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، حَدَّثَنِي كَاتِبُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، قَالَ كَتَبَ مُعَاوِيَةُ إِلَى الْمُغِيرَةِ اكْتُبْ إِلَىَّ بِشَىْءٍ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَكَتَبَ إِلَيْهِ أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ إِنَّ اللَّهَ كَرِهَ لَكُمْ ثَلاَثًا قِيلَ وَقَالَ وَإِضَاعَةَ الْمَالِ وَكَثْرَةَ السُّؤَالِ ‏"‏ ‏.‏

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Muoviya Mugʻiraga: «Menga Rasululloh ﷺ dan eshitgan biror narsangni yozib yubor», deb yozdi. Shunda u (Mugʻira) unga yozdi: «Men Rasululloh ﷺ ni: ‹Albatta, Alloh sizlar uchun uch narsani yomon koʻrdi: ‹falon shunday dedi, falon bunday dedi›, deb (behuda) gap tarqatishni, molni zoye qilishni va koʻp soʻrashni›, — deganlarini eshitdim».Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Муовия Муғирага: «Менга Расулуллоҳ ﷺ дан эшитган бирор нарсангни ёзиб юбор», деб ёзди. Шунда у (Муғира) унга ёзди: «Мен Расулуллоҳ ﷺ ни: ‹Албатта, Аллоҳ сизлар учун уч нарсани ёмон кўрди: ‹фалон шундай деди, фалон бундай деди›, деб (беҳуда) гап тарқатишни, молни зое қилишни ва кўп сўрашни›, — деганларини эшитдим».

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْفَزَارِيُّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سُوقَةَ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيُّ، عَنْ وَرَّادٍ، قَالَ كَتَبَ الْمُغِيرَةُ إِلَى مُعَاوِيَةَ سَلاَمٌ عَلَيْكَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ إِنَّ اللَّهَ حَرَّمَ ثَلاَثًا وَنَهَى عَنْ ثَلاَثٍ حَرَّمَ عُقُوقَ الْوَالِدِ وَوَأْدَ الْبَنَاتِ وَلاَ وَهَاتِ ‏.‏ وَنَهَى عَنْ ثَلاَثٍ قِيلٍ وَقَالٍ وَكَثْرَةِ السُّؤَالِ وَإِضَاعَةِ الْمَالِ ‏"‏ ‏.‏

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Mugʻira Muoviyaga yozib (dedi): «Senga salom boʻlsin. Ammo baʼd: men Rasululloh ﷺ ni: ‹Albatta, Alloh uch narsani harom qildi va uch narsadan qaytardi: otaga oqibatsizlik qilishni, qizlarni tiriklayin koʻmishni va ‹bermaydi-yu soʻraydi› (yaʼni haqqini bermay, oʻziga tegishli boʻlmaganni soʻrash)ni harom qildi. Yana uch narsadan qaytardi: ‹falon shunday dedi, falon bunday dedi›, deb (behuda) gapirishdan, koʻp soʻrashdan va molni zoye qilishdan›, — deganlarini eshitdim».Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Муғира Муовияга ёзиб (деди): «Сенга салом бўлсин. Аммо баъд: мен Расулуллоҳ ﷺ ни: ‹Албатта, Аллоҳ уч нарсани ҳаром қилди ва уч нарсадан қайтарди: отага оқибатсизлик қилишни, қизларни тириклайин кўмишни ва ‹бермайди-ю сўрайди› (яъни ҳаққини бермай, ўзига тегишли бўлмаганни сўраш)ни ҳаром қилди. Яна уч нарсадан қайтарди: ‹фалон шундай деди, фалон бундай деди›, деб (беҳуда) гапиришдан, кўп сўрашдан ва молни зое қилишдан›, — деганларини эшитдим».