Ash'as ibn Qays

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا الْفِرْيَابِيُّ، حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنِي كُرْدُوسٌ، عَنِ الأَشْعَثِ بْنِ قَيْسٍ، أَنَّ رَجُلاً، مِنْ كِنْدَةَ وَرَجُلاً مِنْ حَضْرَمَوْتَ اخْتَصَمَا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي أَرْضٍ مِنَ الْيَمَنِ فَقَالَ الْحَضْرَمِيُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَرْضِي اغْتَصَبَنِيهَا أَبُو هَذَا وَهِيَ فِي يَدِهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ هَلْ لَكَ بَيِّنَةٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لاَ وَلَكِنْ أُحَلِّفُهُ وَاللَّهِ مَا يَعْلَمُ أَنَّهَا أَرْضِي اغْتَصَبَنِيهَا أَبُوهُ فَتَهَيَّأَ الْكِنْدِيُّ لِلْيَمِينِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ يَقْتَطِعُ أَحَدٌ مَالاً بِيَمِينٍ إِلاَّ لَقِيَ اللَّهَ وَهُوَ أَجْذَمُ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ الْكِنْدِيُّ هِيَ أَرْضُهُ ‏.‏

Ashʼas ibn Qays (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Kinda qabilasidan boʻlgan bir kishi bilan Hazramavtdan boʻlgan bir kishi Yamandagi bir yer haqida Nabiy ﷺ huzurlarida daʼvolashdilar. Hazramavtlik: «Yo Rasululloh, mening yerimni bu kishining otasi gʻasb qilib olgan, u (yer) hozir uning qoʻlida», dedi. U zot: «Daliling bormi?» dedilar. U: «Yoʻq, lekin men unga qasam ichirtiraman: vallohi, u bu yer mening yerim ekanini va otasi uni mendan gʻasb qilib olganini bilmaydimi (ekan)», dedi. Kindalik kishi qasam ichishga shaylandi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Kimki birovning molini qasam bilan olib qoʻysa, Allohga (qiyomatda) qoʻli kesilgan holida roʻbaroʻ boʻladi», dedilar. Shunda kindalik kishi: «U (yer) uning yeridir», dedi.Ашъас ибн Қайс (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Кинда қабиласидан бўлган бир киши билан Ҳазрамавтдан бўлган бир киши Ямандаги бир ер ҳақида Набий ﷺ ҳузурларида даъволашдилар. Ҳазрамавтлик: «Ё Расулуллоҳ, менинг еримни бу кишининг отаси ғасб қилиб олган, у (ер) ҳозир унинг қўлида», деди. У зот: «Далилинг борми?» дедилар. У: «Йўқ, лекин мен унга қасам ичиртираман: валлоҳи, у бу ер менинг ерим эканини ва отаси уни мендан ғасб қилиб олганини билмайдими (экан)», деди. Киндалик киши қасам ичишга шайланди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Кимки бировнинг молини қасам билан олиб қўйса, Аллоҳга (қиёматда) қўли кесилган ҳолида рўбарў бўлади», дедилар. Шунда киндалик киши: «У (ер) унинг еридир», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، وَالْحَسَنُ بْنُ مُدْرِكٍ الطَّحَّانُ، قَالاَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ دَاوُدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الأَوْدِيِّ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُسْلِيِّ، عَنِ الأَشْعَثِ بْنِ قَيْسٍ، قَالَ ضِفْتُ عُمَرَ لَيْلَةً فَلَمَّا كَانَ فِي جَوْفِ اللَّيْلِ قَامَ إِلَى امْرَأَتِهِ يَضْرِبُهَا فَحَجَزْتُ بَيْنَهُمَا فَلَمَّا أَوَى إِلَى فِرَاشِهِ قَالَ لِي يَا أَشْعَثُ احْفَظْ عَنِّي شَيْئًا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ لاَ يُسْأَلُ الرَّجُلُ فِيمَ يَضْرِبُ امْرَأَتَهُ وَلاَ تَنَمْ إِلاَّ عَلَى وِتْرٍ ‏"‏ ‏.‏ وَنَسِيتُ الثَّالِثَةَ ‏.‏ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ خِدَاشٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، بِإِسْنَادِهِ نَحْوَهُ ‏.‏

Ashʼas ibn Qays (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kecha Umarnikida mehmon boʻldim. Tun yarmi boʻlganida u xotinini urgani turdi, men ikkovlarining orasini ajratdim. U oʻrniga yotgach, menga: «Ey Ashʼas, Rasululloh ﷺdan eshitgan bir narsamni mendan yodda saqla: erkak kishidan xotinini nima uchun urgani soʻralmaydi va vitrni oʻqimasdan uxlama», dedi. Uchinchisini esa unutdim.Ашъас ибн Қайс (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир кеча Умарникида меҳмон бўлдим. Тун ярми бўлганида у хотинини ургани турди, мен икковларининг орасини ажратдим. У ўрнига ётгач, менга: «Эй Ашъас, Расулуллоҳ ﷺдан эшитган бир нарсамни мендан ёдда сақла: эркак кишидан хотинини нима учун ургани сўралмайди ва витрни ўқимасдан ухлама», деди. Учинчисини эса унутдим.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، وَأَبُو مُعَاوِيَةَ قَالاَ حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ شَقِيقٍ، عَنِ الأَشْعَثِ بْنِ قَيْسٍ، قَالَ كَانَ بَيْنِي وَبَيْنَ رَجُلٍ مِنَ الْيَهُودِ أَرْضٌ فَجَحَدَنِي فَقَدَّمْتُهُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ هَلْ لَكَ بَيِّنَةٌ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ لاَ ‏.‏ قَالَ لِلْيَهُودِيِّ ‏"‏ احْلِفْ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ إِذًا يَحْلِفَ فَيَذْهَبَ بِمَالِي ‏.‏ فَأَنْزَلَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ ‏{إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلاً}‏ إِلَى آخِرِ الآيَةِ ‏.‏

Ashʼas ibn Qays (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men bilan yahudiy bir kishi oʻrtasida bir yer masalasi bor edi. U mening haqqimni inkor qildi. Shunda men uni Nabiy ﷺ huzurlariga olib bordim. Rasululloh ﷺ menga: ‹Sening daliling bormi?› dedilar. Men: ‹Yoʻq›, dedim. U zot yahudiyga: ‹Qasam ich›, dedilar. Men: ‹Unday boʻlsa u qasam ichib, molimni olib ketadi›, dedim. Shunda Alloh subhanahu: {Albatta, Allohga bergan ahdlarini va qasamlarini oz baholarga sotadiganlar…} oyatini oxirigacha nozil qildi», dedi.Ашъас ибн Қайс (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен билан яҳудий бир киши ўртасида бир ер масаласи бор эди. У менинг ҳаққимни инкор қилди. Шунда мен уни Набий ﷺ ҳузурларига олиб бордим. Расулуллоҳ ﷺ менга: ‹Сенинг далилинг борми?› дедилар. Мен: ‹Йўқ›, дедим. У зот яҳудийга: ‹Қасам ич›, дедилар. Мен: ‹Ундай бўлса у қасам ичиб, молимни олиб кетади›, дедим. Шунда Аллоҳ субҳанаҳу: {Албатта, Аллоҳга берган аҳдларини ва қасамларини оз баҳоларга сотадиганлар…} оятини охиригача нозил қилди», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، ح وَحَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ حَيَّانَ، أَنْبَأَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ الْمُغِيرَةِ، قَالاَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ عَقِيلِ بْنِ طَلْحَةَ السُّلَمِيِّ، عَنْ مُسْلِمِ بْنِ هَيْصَمٍ، عَنِ الأَشْعَثِ بْنِ قَيْسٍ، قَالَ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي وَفْدِ كِنْدَةَ وَلاَ يَرَوْنِي أَفْضَلَهُمْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَسْتُمْ مِنَّا ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ نَحْنُ بَنُو النَّضْرِ بْنِ كِنَانَةَ لاَ نَقْفُو أُمَّنَا وَلاَ نَنْتَفِي مِنْ أَبِينَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَكَانَ الأَشْعَثُ بْنُ قَيْسٍ يَقُولُ لاَ أُوتَى بِرَجُلٍ نَفَى رَجُلاً مِنْ قُرَيْشٍ مِنَ النَّضْرِ بْنِ كِنَانَةَ إِلاَّ جَلَدْتُهُ الْحَدَّ ‏.‏

Ashʼas ibn Qays (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Kinda vakillari qatorida Rasululloh ﷺning huzurlariga keldim, ular meni ularning eng afzali deb bilishardi. Men: «Yo Rasululloh, sizlar ham bizdan emasmisiz?» dedim. U zot: «Biz Nazr ibn Kinona farzandlarimiz, onamizni ayblab, uni qoralamaymiz va otamizdan tonmaymiz», dedilar. Ashʼas ibn Qays: «Menga Qurayshdan, Nazr ibn Kinonadan boʻlgan bir kishini undan tondiruvchi biror odam keltirilsa, albatta unga had urardim», der edi.Ашъас ибн Қайс (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Кинда вакиллари қаторида Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келдим, улар мени уларнинг энг афзали деб билишарди. Мен: «Ё Расулуллоҳ, сизлар ҳам биздан эмасмисиз?» дедим. У зот: «Биз Назр ибн Кинона фарзандларимиз, онамизни айблаб, уни қораламаймиз ва отамиздан тонмаймиз», дедилар. Ашъас ибн Қайс: «Менга Қурайшдан, Назр ибн Кинонадан бўлган бир кишини ундан тондирувчи бирор одам келтирилса, албатта унга ҳад урардим», дер эди.

وَعَنْهُ أَنْ رَجُلًا مَنْ كِنْدَةَ وَرَجُلًا مِنْ حَضْرَمَوْتَ اخْتَصَمَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي أَرْضٍ مِنَ الْيَمَنِ فَقَالَ الْحَضْرَمِيُّ: يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَرْضِي اغْتَصَبَنِيهَا أَبُو هَذَا وَهَى فِي يَدِهِ قَالَ: «هَلْ لَكَ بَيِّنَةٌ؟» قَالَ: لَا وَلَكِنْ أُحَلِّفُهُ وَاللَّهِ مَا يَعْلَمُ أَنَّهَا أَرْضِي اغْتَصَبَنِيهَا أَبُوهُ؟ فَتَهَيَّأَ الْكِنْدِيُّ لِلْيَمِينِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا يَقْطَعُ أَحَدٌ مَالًا بِيَمِينٍ إِلَّا لَقِيَ اللَّهَ وَهُوَ أَجْذَمُ» فَقَالَ الْكِنْدِيُّ: هِيَ أرضُهُ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Ashʼas ibn Qays (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Kinda qabilasidan boʻlgan bir kishi bilan Hazramavtdan boʻlgan bir kishi Yamandagi bir yer haqida Nabiy ﷺ huzurlarida daʼvolashdilar. Hazramavtlik: «Yo Rasululloh, mening yerimni bu kishining otasi gʻasb qilib olgan, u (yer) hozir uning qoʻlida», dedi. U zot: «Daliling bormi?» dedilar. U: «Yoʻq, lekin men unga qasam ichirtiraman: vallohi, u bu yer mening yerim ekanini va otasi uni mendan gʻasb qilib olganini bilmaydimi (ekan)», dedi. Kindalik kishi qasam ichishga shaylandi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Kimki birovning molini qasam bilan olib qoʻysa, Allohga (qiyomatda) qoʻli kesilgan holida roʻbaroʻ boʻladi», dedilar. Shunda kindalik kishi: «U (yer) uning yeridir», dedi.Ашъас ибн Қайс (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Кинда қабиласидан бўлган бир киши билан Ҳазрамавтдан бўлган бир киши Ямандаги бир ер ҳақида Набий ﷺ ҳузурларида даъволашдилар. Ҳазрамавтлик: «Ё Расулуллоҳ, менинг еримни бу кишининг отаси ғасб қилиб олган, у (ер) ҳозир унинг қўлида», деди. У зот: «Далилинг борми?» дедилар. У: «Йўқ, лекин мен унга қасам ичиртираман: валлоҳи, у бу ер менинг ерим эканини ва отаси уни мендан ғасб қилиб олганини билмайдими (экан)», деди. Киндалик киши қасам ичишга шайланди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Кимки бировнинг молини қасам билан олиб қўйса, Аллоҳга (қиёматда) қўли кесилган ҳолида рўбарў бўлади», дедилар. Шунда киндалик киши: «У (ер) унинг еридир», деди.