Ayyub as-Saxtiyoniy

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، قَالَ جَاءَنَا مَالِكُ بْنُ الْحُوَيْرِثِ فِي مَسْجِدِنَا هَذَا فَقَالَ إِنِّي لأُصَلِّي بِكُمْ، وَمَا أُرِيدُ الصَّلاَةَ، أُصَلِّي كَيْفَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي‏.‏ فَقُلْتُ لأَبِي قِلاَبَةَ كَيْفَ كَانَ يُصَلِّي قَالَ مِثْلَ شَيْخِنَا هَذَا‏.‏ قَالَ وَكَانَ شَيْخًا يَجْلِسُ إِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ مِنَ السُّجُودِ قَبْلَ أَنْ يَنْهَضَ فِي الرَّكْعَةِ الأُولَى‏.‏

Ayyub (Abu Qilobadan) rivoyat qiladi: Abu Qiloba dedi: «Molik ibn Huvayris bizning shu masjidimizga kelib: ‹Men sizning oldingizda namoz oʻqiyaman; maqsadim imomlik qilish emas, balki Paygʻambar ﷺ qanday namoz oʻqir edilar — shuni sizlarga koʻrsatish›, — dedi». Men Abu Qilobadan: «U qanday namoz oʻqir edi?» — deb soʻradim. U: «(Paygʻambar ﷺ) bizning shu shayximizdek (namoz oʻqir edilar); shayx birinchi rakatdan keyin turishdan oldin sajdadan soʻng biroz oʻtirar edi», — dedi.Айюб (Абу Қилобадан) ривоят қилади: Абу Қилоба деди: «Молик ибн Ҳувайрис бизнинг шу масжидимизга келиб: ‹Мен сизнинг олдингизда намоз ўқияман; мақсадим имомлик қилиш эмас, балки Пайғамбар ﷺ қандай намоз ўқир эдилар — шуни сизларга кўрсатиш›, — деди». Мен Абу Қилобадан: «У қандай намоз ўқир эди?» — деб сўрадим. У: «(Пайғамбар ﷺ) бизнинг шу шайхимиздек (намоз ўқир эдилар); шайх биринчи ракатдан кейин туришдан олдин саждадан сўнг бироз ўтирар эди», — деди.

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، قَالَ كَانَ مَالِكُ بْنُ الْحُوَيْرِثِ يُرِينَا كَيْفَ كَانَ صَلاَةُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَذَاكَ فِي غَيْرِ وَقْتِ صَلاَةٍ، فَقَامَ فَأَمْكَنَ الْقِيَامَ، ثُمَّ رَكَعَ فَأَمْكَنَ الرُّكُوعَ، ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَأَنْصَتَ هُنَيَّةً، قَالَ فَصَلَّى بِنَا صَلاَةَ شَيْخِنَا هَذَا أَبِي بُرَيْدٍ‏.‏ وَكَانَ أَبُو بُرَيْدٍ إِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ مِنَ السَّجْدَةِ الآخِرَةِ اسْتَوَى قَاعِدًا ثُمَّ نَهَضَ‏.‏

Ayyub (Abu Qilobadan) rivoyat qiladi: Abu Qiloba dedi: «Molik ibn Huvayris bizga Paygʻambar ﷺ ning namozini farz (jamoat) namoz vaqtlaridan boshqa paytlarda koʻrsatar edi. Bas, (bir kuni) u namozga turdi va mukammal qiyom (tik turib Qurʼon oʻqish) qildi, soʻng rukuʼ qilib, uni mukammal bajardi; soʻng boshini koʻtarib, biroz tik turdi». Abu Qiloba qoʻshimcha qildi: «Molik ibn Huvayris oʻsha koʻrsatishda bizning shu shayximiz Abu Yaziddek namoz oʻqidi». Abu Yazid ikkinchi sajdadan boshini koʻtarganda — turishdan oldin — (biroz) oʻtirar edi.Айюб (Абу Қилобадан) ривоят қилади: Абу Қилоба деди: «Молик ибн Ҳувайрис бизга Пайғамбар ﷺ нинг намозини фарз (жамоат) намоз вақтларидан бошқа пайтларда кўрсатар эди. Бас, (бир куни) у намозга турди ва мукаммал қиём (тик туриб Қуръон ўқиш) қилди, сўнг рукуъ қилиб, уни мукаммал бажарди; сўнг бошини кўтариб, бироз тик турди». Абу Қилоба қўшимча қилди: «Молик ибн Ҳувайрис ўша кўрсатишда бизнинг шу шайхимиз Абу Язиддек намоз ўқиди». Абу Язид иккинчи саждадан бошини кўтарганда — туришдан олдин — (бироз) ўтирар эди.

حَدَّثَنَا مُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، قَالَ جَاءَنَا مَالِكُ بْنُ الْحُوَيْرِثِ فَصَلَّى بِنَا فِي مَسْجِدِنَا هَذَا فَقَالَ إِنِّي لأُصَلِّي بِكُمْ، وَمَا أُرِيدُ الصَّلاَةَ، وَلَكِنْ أُرِيدُ أَنْ أُرِيَكُمْ كَيْفَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي‏.‏ قَالَ أَيُّوبُ فَقُلْتُ لأَبِي قِلاَبَةَ وَكَيْفَ كَانَتْ صَلاَتُهُ قَالَ مِثْلَ صَلاَةِ شَيْخِنَا هَذَا ـ يَعْنِي عَمْرَو بْنَ سَلِمَةَ ـ قَالَ أَيُّوبُ وَكَانَ ذَلِكَ الشَّيْخُ يُتِمُّ التَّكْبِيرَ، وَإِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ عَنِ السَّجْدَةِ الثَّانِيَةِ جَلَسَ وَاعْتَمَدَ عَلَى الأَرْضِ، ثُمَّ قَامَ‏.‏

Ayyub (Abu Qilobadan) rivoyat qiladi: Abu Qiloba dedi: «Molik ibn Huvayris bizning oldimizga kelib, bizning shu masjidimizda imomlik qildi va: ‹Men sizlarga imomlik qilyapman, lekin (maqsadim) namoz oʻqish emas, balki Rasululloh ﷺ namozlarini qanday oʻqiganlarini sizlarga koʻrsatish›, — dedi». Men Abu Qilobadan: «Molik ibn Huvayrisning namozi qanday edi?» — deb soʻradim. U: «Bizning shu shayximiz — yaʼni Amr ibn Salamaning namozidek», — dedi. Oʻsha shayx takbirni toʻkis aytar va ikkinchi sajdadan boshini koʻtarganda biroz oʻtirar, soʻng yerga tayanib turar edi.Айюб (Абу Қилобадан) ривоят қилади: Абу Қилоба деди: «Молик ибн Ҳувайрис бизнинг олдимизга келиб, бизнинг шу масжидимизда имомлик қилди ва: ‹Мен сизларга имомлик қиляпман, лекин (мақсадим) намоз ўқиш эмас, балки Расулуллоҳ ﷺ намозларини қандай ўқиганларини сизларга кўрсатиш›, — деди». Мен Абу Қилобадан: «Молик ибн Ҳувайриснинг намози қандай эди?» — деб сўрадим. У: «Бизнинг шу шайхимиз — яъни Амр ибн Саламанинг намозидек», — деди. Ўша шайх такбирни тўкис айтар ва иккинчи саждадан бошини кўтарганда бироз ўтирар, сўнг ерга таяниб турар эди.

حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ، قَالَتْ كُنَّا نَمْنَعُ جَوَارِيَنَا أَنْ يَخْرُجْنَ يَوْمَ الْعِيدِ، فَجَاءَتِ امْرَأَةٌ فَنَزَلَتْ قَصْرَ بَنِي خَلَفٍ فَأَتَيْتُهَا فَحَدَّثَتْ أَنَّ زَوْجَ أُخْتِهَا غَزَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثِنْتَىْ عَشْرَةَ غَزْوَةً فَكَانَتْ أُخْتُهَا مَعَهُ فِي سِتِّ غَزَوَاتٍ‏.‏ فَقَالَتْ فَكُنَّا نَقُومُ عَلَى الْمَرْضَى وَنُدَاوِي الْكَلْمَى، فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ، عَلَى إِحْدَانَا بَأْسٌ إِذَا لَمْ يَكُنْ لَهَا جِلْبَابٌ أَنْ لاَ تَخْرُجَ فَقَالَ ‏"‏ لِتُلْبِسْهَا صَاحِبَتُهَا مِنْ جِلْبَابِهَا فَلْيَشْهَدْنَ الْخَيْرَ وَدَعْوَةَ الْمُؤْمِنِينَ ‏"‏‏.‏ قَالَتْ حَفْصَةُ فَلَمَّا قَدِمَتْ أُمُّ عَطِيَّةَ أَتَيْتُهَا، فَسَأَلْتُهَا أَسَمِعْتِ فِي كَذَا وَكَذَا قَالَتْ نَعَمْ، بِأَبِي ـ وَقَلَّمَا ذَكَرَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم إِلاَّ قَالَتْ بِأَبِي ـ قَالَ ‏"‏ لِيَخْرُجِ الْعَوَاتِقُ ذَوَاتُ الْخُدُورِ ـ أَوْ قَالَ الْعَوَاتِقُ وَذَوَاتُ الْخُدُورِ شَكَّ أَيُّوبُ ـ وَالْحُيَّضُ، وَيَعْتَزِلُ الْحُيَّضُ الْمُصَلَّى، وَلْيَشْهَدْنَ الْخَيْرَ وَدَعْوَةَ الْمُؤْمِنِينَ ‏"‏‏.‏ قَالَتْ فَقُلْتُ لَهَا آلْحُيَّضُ قَالَتْ نَعَمْ، أَلَيْسَ الْحَائِضُ تَشْهَدُ عَرَفَاتٍ وَتَشْهَدُ كَذَا وَتَشْهَدُ كَذَا

Ayyub (Hafsa bint Siyrindan) rivoyat qiladi: Hafsa bint Siyrin dedi: «Biz iyd kuni qizlarimizni iyd namoziga chiqishdan qaytarar edik. Bir ayol kelib, Bani Xalaf qasrida qoldi va men uning oldiga bordim. U: ‹Singlimning eri Paygʻambar ﷺ bilan birga oʻn ikki gʻazotda qatnashdi va singlim oʻsha (gʻazot)larning oltitasida eri bilan birga edi. Singlim aytdiki, ular kasallarni parvarish qilar va yaralanganlarni davolar edi. Bir kuni u (singlim): Yo Rasululloh, agar ayolning niqobi (jilbobi) boʻlmasa, u (iyd kuni) chiqmasa, biror zarari bormi? — deb soʻradi. Paygʻambar ﷺ: Uning dugonasi oʻz niqobini u bilan baham koʻrsin (ulashsin); ayollar yaxshi amallarda va moʻminlarning diniy yigʻinlarida ishtirok etsin, — dedilar›, — dedi». Hafsa qoʻshdi: «Ummu Atiyya kelganda, men uning oldiga borib: ‹Falonchi (ayol) haqida biror narsa eshitdingmi?› — deb soʻradim. Ummu Atiyya: ‹Ha, otam Paygʻambar ﷺ ga fido boʻlsin (u Paygʻambar ﷺ ning ismini tilga olganida doimo: Otam unga fido boʻlsin, der edi). U zot: Balogʻatga yetgan, koʻpincha parda ortida turgan qizlar (yoki: Balogʻatga yetgan qizlar va parda ortida turgan qizlar — Ayyub qaysisi toʻgʻri ekanligida ishonchli emas) va hayzli ayollar (iyd kuni) chiqsin. Lekin hayzli ayollar joynamozdan (iydgohdan) chetda tursin. Va barcha ayollar yaxshi amallarda va moʻminlarning diniy yigʻinlarida ishtirok etsin, — dedilar›, — dedi». Hafsa: «Shunda men Ummu Atiyyaga: ‹Hayzli (ayollar) ham(mi)?› — dedim», — dedi. Ummu Atiyya: «Ha. Ular Arafotda va boshqa (joy)larda hozir boʻlmaydimi?» — dedi.Айюб (Ҳафса бинт Сийриндан) ривоят қилади: Ҳафса бинт Сийрин деди: «Биз ийд куни қизларимизни ийд намозига чиқишдан қайтарар эдик. Бир аёл келиб, Бани Халаф қасрида қолди ва мен унинг олдига бордим. У: ‹Синглимнинг эри Пайғамбар ﷺ билан бирга ўн икки ғазотда қатнашди ва синглим ўша (ғазот)ларнинг олтитасида эри билан бирга эди. Синглим айтдики, улар касалларни парвариш қилар ва яраланганларни даволар эди. Бир куни у (синглим): Ё Расулуллоҳ, агар аёлнинг ниқоби (жилбоби) бўлмаса, у (ийд куни) чиқмаса, бирор зарари борми? — деб сўради. Пайғамбар ﷺ: Унинг дугонаси ўз ниқобини у билан баҳам кўрсин (улашсин); аёллар яхши амалларда ва мўминларнинг диний йиғинларида иштирок эцин, — дедилар›, — деди». Ҳафса қўшди: «Умму Атийя келганда, мен унинг олдига бориб: ‹Фалончи (аёл) ҳақида бирор нарса эшитдингми?› — деб сўрадим. Умму Атийя: ‹Ҳа, отам Пайғамбар ﷺ га фидо бўлсин (у Пайғамбар ﷺ нинг исмини тилга олганида доимо: Отам унга фидо бўлсин, дер эди). У зот: Балоғатга етган, кўпинча парда ортида турган қизлар (ёки: Балоғатга етган қизлар ва парда ортида турган қизлар — Айюб қайсиси тўғри эканлигида ишончли эмас) ва ҳайзли аёллар (ийд куни) чиқсин. Лекин ҳайзли аёллар жойнамоздан (ийдгоҳдан) четда турсин. Ва барча аёллар яхши амалларда ва мўминларнинг диний йиғинларида иштирок эцин, — дедилар›, — деди». Ҳафса: «Шунда мен Умму Атийяга: ‹Ҳайзли (аёллар) ҳам(ми)?› — дедим», — деди. Умму Атийя: «Ҳа. Улар Арафотда ва бошқа (жой)ларда ҳозир бўлмайдими?» — деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ ـ هُوَ ابْنُ سَلاَمٍ ـ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ حَفْصَةَ، قَالَتْ كُنَّا نَمْنَعُ عَوَاتِقَنَا أَنْ يَخْرُجْنَ فِي الْعِيدَيْنِ، فَقَدِمَتِ امْرَأَةٌ فَنَزَلَتْ قَصْرَ بَنِي خَلَفٍ، فَحَدَّثَتْ عَنْ أُخْتِهَا، وَكَانَ زَوْجُ أُخْتِهَا غَزَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثِنْتَىْ عَشَرَةَ، وَكَانَتْ أُخْتِي مَعَهُ فِي سِتٍّ‏.‏ قَالَتْ كُنَّا نُدَاوِي الْكَلْمَى، وَنَقُومُ عَلَى الْمَرْضَى، فَسَأَلَتْ أُخْتِي النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَعَلَى إِحْدَانَا بَأْسٌ إِذَا لَمْ يَكُنْ لَهَا جِلْبَابٌ أَنْ لاَ تَخْرُجَ قَالَ ‏"‏ لِتُلْبِسْهَا صَاحِبَتُهَا مِنْ جِلْبَابِهَا، وَلْتَشْهَدِ الْخَيْرَ وَدَعْوَةَ الْمُسْلِمِينَ ‏"‏‏.‏ فَلَمَّا قَدِمَتْ أُمُّ عَطِيَّةَ سَأَلْتُهَا أَسَمِعْتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ بِأَبِي نَعَمْ ـ وَكَانَتْ لاَ تَذْكُرُهُ إِلاَّ قَالَتْ بِأَبِي ـ سَمِعْتُهُ يَقُولُ ‏"‏ يَخْرُجُ الْعَوَاتِقُ وَذَوَاتُ الْخُدُورِ، أَوِ الْعَوَاتِقُ ذَوَاتُ الْخُدُورِ وَالْحُيَّضُ، وَلْيَشْهَدْنَ الْخَيْرَ وَدَعْوَةَ الْمُؤْمِنِينَ، وَيَعْتَزِلُ الْحُيَّضُ الْمُصَلَّى ‏"‏‏.‏ قَالَتْ حَفْصَةُ فَقُلْتُ الْحُيَّضُ فَقَالَتْ أَلَيْسَ تَشْهَدُ عَرَفَةَ وَكَذَا وَكَذَا

Ayyub (Hafsa va Ummu Atiyyadan) rivoyat qiladi: Hafsa dedi: «Biz yosh ayollarimizni ikki hayit namoziga chiqishdan toʻsar edik. Bir ayol kelib, Bani Xalaf qasrida tunadi va opasi haqida soʻzlab berdi — opasining eri Paygʻambar ﷺ bilan oʻn ikki gʻazotda qatnashgan, opasi esa (shu oʻn ikkidan) oltitasida eri bilan boʻlgan. (U ayolning opasi:) ‹Biz yarodorlarni davolar, kasallarga qarar edik; bir kuni men Paygʻambar ﷺ dan: Birovimizda parda (jilbob) boʻlmasa, uyda qolsa zarari bormi? — deb soʻradim. U zot: Hamrohi unga oʻz pardasini kiydirib (bersin), u yaxshi (amal)larda va musulmonlar yigʻinida qatnashsin, — dedilar›». Ummu Atiyya kelganida, men undan buni Paygʻambar ﷺ dan eshitganmi, deb soʻradim. U: «Ha — otam unga fido boʻlsin! (U Paygʻambarni zikr qilganda, ‹otam unga fido boʻlsin› der edi) — men Paygʻambar ﷺ ning shunday deyayotganlarini eshitdim: ‹Pardada (uyda) oʻtiradigan qizlar, balogʻatga yetgan qizlar va hayzli ayollar (hayitga) chiqsin va yaxshi (amal)larda hamda moʻminlar yigʻinida qatnashsin; lekin hayzli ayollar namozgohdan chetda tursin›», — dedi. Hafsa hayrat bilan Ummu Atiyyadan: «Hayzli ayollarni (ham)mi deyapsan?» — dedi. U: «Hayzli ayol Arafada (hajda) va falon-falon (amal)larda boʻlmaydimi?» — dedi.Айюб (Ҳафса ва Умму Атийядан) ривоят қилади: Ҳафса деди: «Биз ёш аёлларимизни икки ҳайит намозига чиқишдан тўсар эдик. Бир аёл келиб, Бани Халаф қасрида тунади ва опаси ҳақида сўзлаб берди — опасининг эри Пайғамбар ﷺ билан ўн икки ғазотда қатнашган, опаси эса (шу ўн иккидан) олтитасида эри билан бўлган. (У аёлнинг опаси:) ‹Биз яродорларни даволар, касалларга қарар эдик; бир куни мен Пайғамбар ﷺ дан: Бировимизда парда (жилбоб) бўлмаса, уйда қолса зарари борми? — деб сўрадим. У зот: Ҳамроҳи унга ўз пардасини кийдириб (берсин), у яхши (амал)ларда ва мусулмонлар йиғинида қатнашсин, — дедилар›». Умму Атийя келганида, мен ундан буни Пайғамбар ﷺ дан эшитганми, деб сўрадим. У: «Ҳа — отам унга фидо бўлсин! (У Пайғамбарни зикр қилганда, ‹отам унга фидо бўлсин› дер эди) — мен Пайғамбар ﷺ нинг шундай деяётганларини эшитдим: ‹Пардада (уйда) ўтирадиган қизлар, балоғатга етган қизлар ва ҳайзли аёллар (ҳайитга) чиқсин ва яхши (амал)ларда ҳамда мўминлар йиғинида қатнашсин; лекин ҳайзли аёллар намозгоҳдан четда турсин›», — деди. Ҳафса ҳайрат билан Умму Атийядан: «Ҳайзли аёлларни (ҳам)ми деяпсан?» — деди. У: «Ҳайзли аёл Арафада (ҳажда) ва фалон-фалон (амал)ларда бўлмайдими?» — деди.

حَدَّثَنَا مُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ، وَمُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ التَّبُوذَكِيُّ ، قَالاَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنْ أَيُّوبَ، وَقَالَ، ‏"‏ لَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا خَلِيلاً لاَتَّخَذْتُهُ خَلِيلاً، وَلَكِنْ أُخُوَّةُ الإِسْلاَمِ أَفْضَلُ ‏"‏‏.‏ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، عَنْ أَيُّوبَ، مِثْلَهُ‏.‏

(Ayyubdan rivoyat qilinadi, u zot:) «Agar men bir xalil tutadigan boʻlsam, albatta uni xalil qilib tutardim. Lekin islom birodarligi afzalroqdir», dedilar.(Айюбдан ривоят қилинади, у зот:) «Агар мен бир халил тутадиган бўлсам, албатта уни халил қилиб тутардим. Лекин ислом биродарлиги афзалроқдир», дедилар.

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، ذُكِرَ الأَشَرُّ الثَّلاَثَةُ عِنْدَ عِكْرِمَةَ فَقَالَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ أَتَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَدْ حَمَلَ قُثَمَ بَيْنَ يَدَيْهِ، وَالْفَضْلَ خَلْفَهُ، أَوْ قُثَمَ خَلْفَهُ، وَالْفَضْلَ بَيْنَ يَدَيْهِ، فَأَيُّهُمْ شَرٌّ أَوْ أَيُّهُمْ خَيْرٌ‏.‏

(Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi.) Ikrimaning huzurida «uchta yomon (narsa)» zikr qilindi. U: «Ibn Abbos (shunday) dedi: Rasululloh ﷺ — Qusamni oldlariga, Fazlni ortlariga mindirgan holda — yoki Qusamni ortlariga, Fazlni oldlariga (mindirib) — keldilar; bas, ularning qaysi biri yomonroq, yoki qaysi biri yaxshiroq (edi)?» dedi.(Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади.) Икриманинг ҳузурида «учта ёмон (нарса)» зикр қилинди. У: «Ибн Аббос (шундай) деди: Расулуллоҳ ﷺ — Қусамни олдларига, Фазлни ортларига миндирган ҳолда — ёки Қусамни ортларига, Фазлни олдларига (миндириб) — келдилар; бас, уларнинг қайси бири ёмонроқ, ёки қайси бири яхшироқ (эди)?» деди.