Ibn Ka'b ibn Molik

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، سَمِعَ الْمُعْتَمِرَ، أَنْبَأَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ، يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ كَانَتْ لَهُمْ غَنَمٌ تَرْعَى بِسَلْعٍ، فَأَبْصَرَتْ جَارِيَةٌ لَنَا بِشَاةٍ مِنْ غَنَمِنَا مَوْتًا، فَكَسَرَتْ حَجَرًا فَذَبَحَتْهَا بِهِ، فَقَالَ لَهُمْ لاَ تَأْكُلُوا حَتَّى أَسْأَلَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم، أَوْ أُرْسِلَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مَنْ يَسْأَلُهُ‏.‏ وَأَنَّهُ سَأَلَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم عَنْ ذَاكَ، أَوْ أَرْسَلَ، فَأَمَرَهُ بِأَكْلِهَا‏.‏ قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ فَيُعْجِبُنِي أَنَّهَا أَمَةٌ، وَأَنَّهَا ذَبَحَتْ‏.‏ تَابَعَهُ عَبْدَةُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ‏.‏

Ibn Kaʼb ibn Molik (otasidan) rivoyat qiladi: Bizning — Salaʼ (togʻi)da yaylovda yuradigan — baʼzi qoʻylarimiz bor edi. Bizning choriyamiz (kanizimiz) bir qoʻyning oʻlayotganini koʻrib, bir tosh sindirib, u bilan qoʻyni soʻydi. Otam odamlarga: «Men Paygʻambar ﷺ dan (bu haqda) soʻramaguncha (yoki u zotga soʻrash uchun birovni joʻnatmaguncha), uni yemanglar», — dedi. Bas, u Paygʻambar ﷺ dan soʻradi (yoki soʻrash uchun birovni joʻnatdi) va Paygʻambar ﷺ unga uni yeyishga ruxsat berdilar. Ubaydulloh (rivoyatchi): «Men oʻsha qizdan hayratdaman — garchi u choriya (kaniz) boʻlsa ham, (u bilibdiki qoʻy oʻlayotganda uni soʻyish kerak)», — dedi.Ибн Каъб ибн Молик (отасидан) ривоят қилади: Бизнинг — Салаъ (тоғи)да яйловда юрадиган — баъзи қўйларимиз бор эди. Бизнинг чориямиз (канизимиз) бир қўйнинг ўлаётганини кўриб, бир тош синдириб, у билан қўйни сўйди. Отам одамларга: «Мен Пайғамбар ﷺ дан (бу ҳақда) сўрамагунча (ёки у зотга сўраш учун бировни жўнатмагунча), уни еманглар», — деди. Бас, у Пайғамбар ﷺ дан сўради (ёки сўраш учун бировни жўнатди) ва Пайғамбар ﷺ унга уни ейишга рухсат бердилар. Убайдуллоҳ (ривоятчи): «Мен ўша қиздан ҳайратдаман — гарчи у чория (каниз) бўлса ҳам, (у билибдики қўй ўлаётганда уни сўйиш керак)», — деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُتَوَكِّلِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ ‏:‏ كَانَ أَبُو لُبَابَةَ، فَذَكَرَ مَعْنَاهُ وَالْقِصَّةُ لأَبِي لُبَابَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ ‏:‏ رَوَاهُ يُونُسُ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ بَعْضِ بَنِي السَّائِبِ بْنِ أَبِي لُبَابَةَ، وَرَوَاهُ الزُّبَيْدِيُّ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ حُسَيْنِ بْنِ السَّائِبِ بْنِ أَبِي لُبَابَةَ مِثْلَهُ ‏.‏

Ibn Kaʼb ibn Molik aytadi: Abu Luboba (roziyallohu anhu) (shunday) edi, — soʻng u (roviy) shu maʼnoni zikr qildi va voqea Abu Luboba (roziyallohu anhu) haqida (ekanligini aytdi). Abu Dovud aytadi: Bu hadisni Yunus Ibn Shihobdan, u Abu Lubobaning oʻgʻli Soibning baʼzi farzandlaridan rivoyat qilgan. Yana buni Zubaydiy Zuhriydan, u Abu Lubobaning oʻgʻli Soibning oʻgʻli Husayndan xuddi shunday rivoyat qilgan.Ибн Каъб ибн Молик айтади: Абу Лубоба (розияллоҳу анҳу) (шундай) эди, — сўнг у (ровий) шу маънони зикр қилди ва воқеа Абу Лубоба (розияллоҳу анҳу) ҳақида (эканлигини айтди). Абу Довуд айтади: Бу ҳадисни Юнус Ибн Шиҳобдан, у Абу Лубобанинг ўғли Соибнинг баъзи фарзандларидан ривоят қилган. Яна буни Зубайдий Зуҳрийдан, у Абу Лубобанинг ўғли Соибнинг ўғли Ҳусайндан худди шундай ривоят қилган.

حَدَّثَنَا مَخْلَدُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنِ ابْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ أُمَّ مُبَشِّرٍ، قَالَتْ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ مَا يُتَّهَمُ بِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَإِنِّي لاَ أَتَّهِمُ بِابْنِي شَيْئًا إِلاَّ الشَّاةَ الْمَسْمُومَةَ الَّتِي أَكَلَ مَعَكَ بِخَيْبَرَ ‏.‏ وَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَأَنَا لاَ أَتَّهِمُ بِنَفْسِي إِلاَّ ذَلِكَ فَهَذَا أَوَانُ قَطَعَتْ أَبْهَرِي ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَرُبَّمَا حَدَّثَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ بِهَذَا الْحَدِيثِ مُرْسَلاً عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَرُبَّمَا حَدَّثَ بِهِ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ وَذَكَرَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنَّ مَعْمَرًا كَانَ يُحَدِّثُهُمْ بِالْحَدِيثِ مَرَّةً مُرْسَلاً فَيَكْتُبُونَهُ وَيُحَدِّثُهُمْ مَرَّةً بِهِ فَيُسْنِدُهُ فَيَكْتُبُونَهُ وَكُلٌّ صَحِيحٌ عِنْدَنَا قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ فَلَمَّا قَدِمَ ابْنُ الْمُبَارَكِ عَلَى مَعْمَرٍ أَسْنَدَ لَهُ مَعْمَرٌ أَحَادِيثَ كَانَ يُوقِفُهَا ‏.‏

Ibn Kaʼb ibn Molik (rahimahulloh) otasi (Kaʼb ibn Molik roziyallohu anhu)dan rivoyat qiladiki, Ummu Mubashshir Nabiy ﷺ ga u zot vafot etgan kasalliklari paytida: «Yo Rasululloh, kasalligingizning sababi nima deb gumon qilasiz? Men oʻz oʻgʻlimning (kasalligi) haqida Xaybarda siz bilan birga yegan zaharlangan qoʻydan boshqa narsani gumon qilmayman», dedi. Nabiy ﷺ: «Men ham oʻzim haqimda undan boshqa narsani gumon qilmayman. Mana bu — uning aortamni kesgan vaqti», dedilar. Abu Dovud aytdi: Baʼzan Abdurazzoq bu hadisni Maʼmardan, u Zuhriydan, u Nabiy ﷺ dan — saxoba halqasini tushirib qoldirgan holda mursal qilib rivoyat qilardi; baʼzan esa uni Zuhriydan, u Abdurahmon ibn Kaʼb ibn Molikdan rivoyat qilardi. Abdurazzoq zikr qildiki, Maʼmar ularga hadisni bir marta mursal qilib aytar, ular uni yozib olar edilar; bir marta esa uni musnad (toʻliq sanad) qilib aytar, ular yana yozib olar edilar — bularning hammasi bizning nazdimizda sahihdir. Abdurazzoq aytdi: Ibn al-Muborak Maʼmarning huzuriga kelganda, Maʼmar oʻzi mavquf qilib aytadigan hadislarni unga musnad qilib aytib berdi.Ибн Каъб ибн Молик (раҳимаҳуллоҳ) отаси (Каъб ибн Молик розияллоҳу анҳу)дан ривоят қиладики, Умму Мубашшир Набий ﷺ га у зот вафот этган касалликлари пайтида: «Ё Расулуллоҳ, касаллигингизнинг сабаби нима деб гумон қиласиз? Мен ўз ўғлимнинг (касаллиги) ҳақида Хайбарда сиз билан бирга еган заҳарланган қўйдан бошқа нарсани гумон қилмайман», деди. Набий ﷺ: «Мен ҳам ўзим ҳақимда ундан бошқа нарсани гумон қилмайман. Мана бу — унинг аортамни кесган вақти», дедилар. Абу Довуд айтди: Баъзан Абдураззоқ бу ҳадисни Маъмардан, у Зуҳрийдан, у Набий ﷺ дан — сахоба ҳалқасини тушириб қолдирган ҳолда мурсал қилиб ривоят қиларди; баъзан эса уни Зуҳрийдан, у Абдураҳмон ибн Каъб ибн Моликдан ривоят қиларди. Абдураззоқ зикр қилдики, Маъмар уларга ҳадисни бир марта мурсал қилиб айтар, улар уни ёзиб олар эдилар; бир марта эса уни муснад (тўлиқ санад) қилиб айтар, улар яна ёзиб олар эдилар — буларнинг ҳаммаси бизнинг наздимизда саҳиҳдир. Абдураззоқ айтди: Ибн ал-Муборак Маъмарнинг ҳузурига келганда, Маъмар ўзи мавқуф қилиб айтадиган ҳадисларни унга муснад қилиб айтиб берди.

وَعَن كعبِ بنِ مَالك أَنه كانَ لَهُ غَنَمٌ تُرْعَى بِسَلْعٍ فَأَبْصَرَتْ جَارِيَةٌ لَنَا بِشَاةٍ مِنْ غَنَمِنَا مَوْتًا فَكَسَرَتْ حَجَرًا فَذَبَحَتْهَا بِهِ فَسَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأمره بأكلها. رَوَاهُ البُخَارِيّ

Ibn Kaʼb ibn Molik (otasidan) rivoyat qiladi: Bizning — Salaʼ (togʻi)da yaylovda yuradigan — baʼzi qoʻylarimiz bor edi. Bizning choriyamiz (kanizimiz) bir qoʻyning oʻlayotganini koʻrib, bir tosh sindirib, u bilan qoʻyni soʻydi. Otam odamlarga: «Men Paygʻambar ﷺ dan (bu haqda) soʻramaguncha (yoki u zotga soʻrash uchun birovni joʻnatmaguncha), uni yemanglar», — dedi. Bas, u Paygʻambar ﷺ dan soʻradi (yoki soʻrash uchun birovni joʻnatdi) va Paygʻambar ﷺ unga uni yeyishga ruxsat berdilar. Ubaydulloh (rivoyatchi): «Men oʻsha qizdan hayratdaman — garchi u choriya (kaniz) boʻlsa ham, (u bilibdiki qoʻy oʻlayotganda uni soʻyish kerak)», — dedi.Ибн Каъб ибн Молик (отасидан) ривоят қилади: Бизнинг — Салаъ (тоғи)да яйловда юрадиган — баъзи қўйларимиз бор эди. Бизнинг чориямиз (канизимиз) бир қўйнинг ўлаётганини кўриб, бир тош синдириб, у билан қўйни сўйди. Отам одамларга: «Мен Пайғамбар ﷺ дан (бу ҳақда) сўрамагунча (ёки у зотга сўраш учун бировни жўнатмагунча), уни еманглар», — деди. Бас, у Пайғамбар ﷺ дан сўради (ёки сўраш учун бировни жўнатди) ва Пайғамбар ﷺ унга уни ейишга рухсат бердилар. Убайдуллоҳ (ривоятчи): «Мен ўша қиздан ҳайратдаман — гарчи у чория (каниз) бўлса ҳам, (у билибдики қўй ўлаётганда уни сўйиш керак)», — деди.