Jobir ibn Samura

حَدَّثَنَا مُوسَى، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عُمَيْرٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، قَالَ شَكَا أَهْلُ الْكُوفَةِ سَعْدًا إِلَى عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ فَعَزَلَهُ وَاسْتَعْمَلَ عَلَيْهِمْ عَمَّارًا، فَشَكَوْا حَتَّى ذَكَرُوا أَنَّهُ لاَ يُحْسِنُ يُصَلِّي، فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ فَقَالَ يَا أَبَا إِسْحَاقَ إِنَّ هَؤُلاَءِ يَزْعُمُونَ أَنَّكَ لاَ تُحْسِنُ تُصَلِّي قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ أَمَّا أَنَا وَاللَّهِ فَإِنِّي كُنْتُ أُصَلِّي بِهِمْ صَلاَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا أَخْرِمُ عَنْهَا، أُصَلِّي صَلاَةَ الْعِشَاءِ فَأَرْكُدُ فِي الأُولَيَيْنِ وَأُخِفُّ فِي الأُخْرَيَيْنِ‏.‏ قَالَ ذَاكَ الظَّنُّ بِكَ يَا أَبَا إِسْحَاقَ‏.‏ فَأَرْسَلَ مَعَهُ رَجُلاً أَوْ رِجَالاً إِلَى الْكُوفَةِ، فَسَأَلَ عَنْهُ أَهْلَ الْكُوفَةِ، وَلَمْ يَدَعْ مَسْجِدًا إِلاَّ سَأَلَ عَنْهُ، وَيُثْنُونَ مَعْرُوفًا، حَتَّى دَخَلَ مَسْجِدًا لِبَنِي عَبْسٍ، فَقَامَ رَجُلٌ مِنْهُمْ يُقَالُ لَهُ أُسَامَةُ بْنُ قَتَادَةَ يُكْنَى أَبَا سَعْدَةَ قَالَ أَمَّا إِذْ نَشَدْتَنَا فَإِنَّ سَعْدًا كَانَ لاَ يَسِيرُ بِالسَّرِيَّةِ، وَلاَ يَقْسِمُ بِالسَّوِيَّةِ، وَلاَ يَعْدِلُ فِي الْقَضِيَّةِ‏.‏ قَالَ سَعْدٌ أَمَا وَاللَّهِ لأَدْعُوَنَّ بِثَلاَثٍ، اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ عَبْدُكَ هَذَا كَاذِبًا، قَامَ رِيَاءً وَسُمْعَةً فَأَطِلْ عُمْرَهُ، وَأَطِلْ فَقْرَهُ، وَعَرِّضْهُ بِالْفِتَنِ، وَكَانَ بَعْدُ إِذَا سُئِلَ يَقُولُ شَيْخٌ كَبِيرٌ مَفْتُونٌ، أَصَابَتْنِي دَعْوَةُ سَعْدٍ‏.‏ قَالَ عَبْدُ الْمَلِكِ فَأَنَا رَأَيْتُهُ بَعْدُ قَدْ سَقَطَ حَاجِبَاهُ عَلَى عَيْنَيْهِ مِنَ الْكِبَرِ، وَإِنَّهُ لَيَتَعَرَّضُ لِلْجَوَارِي فِي الطُّرُقِ يَغْمِزُهُنَّ‏.‏

Jobir ibn Samura (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Kufa ahli Saʼddan Umarga shikoyat qildi va u (Umar) uni (vazifadan) chetlatib, oʻrniga Ammorni amir qildi. Ular Saʼd ustidan koʻp shikoyat qildi, hatto uni namozni durust oʻqimaydi deb (aybladi). Umar uni chaqirib: «Ey Abu Ishoq, bu odamlar sen namozni durust oʻqimaysan deb daʼvo qilyapti», — dedi. Abu Ishoq: «Allohga qasamki, men ular bilan Rasululloh ﷺ ning namoziga oʻxshash namoz oʻqir edim va undan hech narsani kamaytirmas edim. Men xufton namozining birinchi ikki rakatini choʻzar, soʻnggi ikki rakatini qisqartirar edim», — dedi. Umar: «Ey Abu Ishoq, men sen haqda shunday (yaxshi) oʻylar edim», — dedi. Soʻng u Saʼd bilan birga Kufaga bir yoki bir necha kishi yubordi — odamlardan u haqda soʻrash uchun. Ular u yerga borib, har bir masjidda u haqda soʻramay qoldirmadi. Barcha odamlar uni maqtadi — to Bani Abs (qabilasi)ning masjidiga kelguncha; u yerda Usoma ibn Qatoda — kunyasi Abu Saʼda — degan kishi turib: «Madomki, sen bizni qasamga solding, men senga aytishga majburman: Saʼd hech qachon lashkar bilan oʻzi (jangga) bormas, (oʻljani) teng taqsimlamas va hukmlarda adolat qilmas edi», — dedi. (Buni eshitgach) Saʼd: «Men Allohdan uch narsani soʻrayman: Allohim, agar shu quling yolgʻonchi boʻlsa va riyo uchun turgan boʻlsa, unga uzun umr ber, uning faqirligini koʻpaytir va uni fitnalarga giriftor qil», — dedi. (Va shunday boʻldi.) Keyin oʻsha kishidan ahvoli soʻralganida, u: «Men qari (chol)man, Saʼdning duosi sababli fitnaga giriftorman», — deb javob berar edi. Roviy Abdulmalik: «Men uni keyin koʻrdim, qarilik tufayli qoshlari koʻzlari ustiga osilib tushgan edi va u yoʻlda yosh qizlarni izillab, ularga tegajogʻlik qilar edi», — dedi.Жобир ибн Самура (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Куфа аҳли Саъддан Умарга шикоят қилди ва у (Умар) уни (вазифадан) четлатиб, ўрнига Амморни амир қилди. Улар Саъд устидан кўп шикоят қилди, ҳатто уни намозни дуруст ўқимайди деб (айблади). Умар уни чақириб: «Эй Абу Ишоқ, бу одамлар сен намозни дуруст ўқимайсан деб даъво қиляпти», — деди. Абу Ишоқ: «Аллоҳга қасамки, мен улар билан Расулуллоҳ ﷺ нинг намозига ўхшаш намоз ўқир эдим ва ундан ҳеч нарсани камайтирмас эдим. Мен хуфтон намозининг биринчи икки ракатини чўзар, сўнгги икки ракатини қисқартирар эдим», — деди. Умар: «Эй Абу Ишоқ, мен сен ҳақда шундай (яхши) ўйлар эдим», — деди. Сўнг у Саъд билан бирга Куфага бир ёки бир неча киши юборди — одамлардан у ҳақда сўраш учун. Улар у ерга бориб, ҳар бир масжидда у ҳақда сўрамай қолдирмади. Барча одамлар уни мақтади — то Бани Абс (қабиласи)нинг масжидига келгунча; у ерда Усома ибн Қатода — куняси Абу Саъда — деган киши туриб: «Мадомки, сен бизни қасамга солдинг, мен сенга айтишга мажбурман: Саъд ҳеч қачон лашкар билан ўзи (жангга) бормас, (ўлжани) тенг тақсимламас ва ҳукмларда адолат қилмас эди», — деди. (Буни эшитгач) Саъд: «Мен Аллоҳдан уч нарсани сўрайман: Аллоҳим, агар шу қулинг ёлғончи бўлса ва риё учун турган бўлса, унга узун умр бер, унинг фақирлигини кўпайтир ва уни фитналарга гирифтор қил», — деди. (Ва шундай бўлди.) Кейин ўша кишидан аҳволи сўралганида, у: «Мен қари (чол)ман, Саъднинг дуоси сабабли фитнага гирифторман», — деб жавоб берар эди. Ровий Абдулмалик: «Мен уни кейин кўрдим, қарилик туфайли қошлари кўзлари устига осилиб тушган эди ва у йўлда ёш қизларни изиллаб, уларга тегажоғлик қилар эди», — деди.

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، قَالَ قَالَ سَعْدٌ كُنْتُ أُصَلِّي بِهِمْ صَلاَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلاَتَىِ الْعَشِيِّ لاَ أَخْرِمُ عَنْهَا، أَرْكُدُ فِي الأُولَيَيْنِ وَأَحْذِفُ فِي الأُخْرَيَيْنِ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ ذَلِكَ الظَّنُّ بِكَ‏.‏

Jobir ibn Samura (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Saʼd: «Men ular bilan Rasululloh ﷺ ning namoziga oʻxshash namoz (peshin va asr namozini) oʻqir, undan hech narsani kamaytirmas edim. Men birinchi ikki rakatni choʻzar, soʻnggi ikki rakatni qisqartirar edim», — dedi. Umar Saʼdga: «Biz sen haqda shunday (yaxshi) oʻylar edik», — dedi.Жобир ибн Самура (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Саъд: «Мен улар билан Расулуллоҳ ﷺ нинг намозига ўхшаш намоз (пешин ва аср намозини) ўқир, ундан ҳеч нарсани камайтирмас эдим. Мен биринчи икки ракатни чўзар, сўнгги икки ракатни қисқартирар эдим», — деди. Умар Саъдга: «Биз сен ҳақда шундай (яхши) ўйлар эдик», — деди.

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي عَوْنٍ، قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ سَمُرَةَ، قَالَ قَالَ عُمَرُ لِسَعْدٍ لَقَدْ شَكَوْكَ فِي كُلِّ شَىْءٍ حَتَّى الصَّلاَةِ‏.‏ قَالَ أَمَّا أَنَا فَأَمُدُّ فِي الأُولَيَيْنِ، وَأَحْذِفُ فِي الأُخْرَيَيْنِ، وَلاَ آلُو مَا اقْتَدَيْتُ بِهِ مِنْ صَلاَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالَ صَدَقْتَ، ذَاكَ الظَّنُّ بِكَ، أَوْ ظَنِّي بِكَ‏.‏

Jobir ibn Samura (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Umar Saʼdga: «Odamlar sen ustidan har narsada — hatto namozda ham — shikoyat qildi», — dedi. Saʼd: «Haqiqatan men birinchi ikki rakatni choʻzar, soʻnggi ikkisini qisqartirar edim; men Rasululloh ﷺ ga ergashgan namozni hech qisqartirmayman», — dedi. Umar: «Sen rost aytyapsan; men sen haqda shunday oʻylayman», — dedi.Жобир ибн Самура (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Умар Саъдга: «Одамлар сен устидан ҳар нарсада — ҳатто намозда ҳам — шикоят қилди», — деди. Саъд: «Ҳақиқатан мен биринчи икки ракатни чўзар, сўнгги иккисини қисқартирар эдим; мен Расулуллоҳ ﷺ га эргашган намозни ҳеч қисқартирмайман», — деди. Умар: «Сен рост айтяпсан; мен сен ҳақда шундай ўйлайман», — деди.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، سَمِعَ جَرِيرًا، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِذَا هَلَكَ كِسْرَى فَلاَ كِسْرَى بَعْدَهُ، وَإِذَا هَلَكَ قَيْصَرُ فَلاَ قَيْصَرَ بَعْدَهُ، وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ، لَتُنْفَقَنَّ كُنُوزُهُمَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ ‏"‏‏.‏

Jobir ibn Samura (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Kisro halok boʻlsa, undan keyin (boshqa) Kisro boʻlmaydi; Qaysar halok boʻlsa, undan keyin (boshqa) Qaysar boʻlmaydi. Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, sizlar ularning xazinalarini Alloh yoʻlida sarflaysiz», — dedi.Жобир ибн Самура (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Кисро ҳалок бўлса, ундан кейин (бошқа) Кисро бўлмайди; Қайсар ҳалок бўлса, ундан кейин (бошқа) Қайсар бўлмайди. Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, сизлар уларнинг хазиналарини Аллоҳ йўлида сарфлайсиз», — деди.

حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، رَفَعَهُ قَالَ ‏"‏ إِذَا هَلَكَ كِسْرَى فَلاَ كِسْرَى بَعْدَهُ ـ وَذَكَرَ وَقَالَ ـ لَتُنْفَقَنَّ كُنُوزُهُمَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ ‏"‏‏.‏

Jobir ibn Samura (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Kisro halok boʻlganda, undan keyin (boshqa) Kisro boʻlmaydi; va Qaysar halok boʻlganda, undan keyin (boshqa) Qaysar boʻlmaydi», — dedi. Paygʻambar ﷺ yana: «Sizlar ikkovining xazinalarini Alloh yoʻlida sarflaysiz», — dedi.Жобир ибн Самура (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Кисро ҳалок бўлганда, ундан кейин (бошқа) Кисро бўлмайди; ва Қайсар ҳалок бўлганда, ундан кейин (бошқа) Қайсар бўлмайди», — деди. Пайғамбар ﷺ яна: «Сизлар икковининг хазиналарини Аллоҳ йўлида сарфлайсиз», — деди.

حَدَّثَنَا مُوسَى، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ إِذَا هَلَكَ قَيْصَرُ فَلاَ قَيْصَرَ بَعْدَهُ، وَإِذَا هَلَكَ كِسْرَى فَلاَ كِسْرَى بَعْدَهُ، وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَتُنْفَقَنَّ كُنُوزُهُمَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ ‏"‏‏.‏

(Jobir ibn Samura (roziyallohu anhumo) Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qiladi):) U zot: «Qaysar (Rum podshohi) halok boʻlsa, undan keyin (boshqa) Qaysar boʻlmaydi; Kisro (Fors podshohi) halok boʻlsa, undan keyin (boshqa) Kisro boʻlmaydi. Joni qoʻlimda boʻlgan Zot bilan qasamki, sizlar ularning xazinalarini Alloh yoʻlida sarflaysiz», dedilar.(Жобир ибн Самура (розияллоҳу анҳумо) Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилади):) У зот: «Қайсар (Рум подшоҳи) ҳалок бўлса, ундан кейин (бошқа) Қайсар бўлмайди; Кисро (Форс подшоҳи) ҳалок бўлса, ундан кейин (бошқа) Кисро бўлмайди. Жони қўлимда бўлган Зот билан қасамки, сизлар уларнинг хазиналарини Аллоҳ йўлида сарфлайсиз», дедилар.

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ، سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ سَمُرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ يَكُونُ اثْنَا عَشَرَ أَمِيرًا ـ فَقَالَ كَلِمَةً لَمْ أَسْمَعْهَا فَقَالَ أَبِي إِنَّهُ قَالَ ـ كُلُّهُمْ مِنْ قُرَيْشٍ ‏"‏‏.‏

(Jobir ibn Samura (roziyallohu anhu) aytdi:) Men Paygʻambar ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «(Mendan keyin) oʻn ikki amir boʻladi» — soʻng U zot bir soʻz aytdilarki, men uni eshitmadim; otam: «U zot: ‹Ularning hammasi Qurayshdandir›, dedilar», dedi.(Жобир ибн Самура (розияллоҳу анҳу) айтди:) Мен Пайғамбар ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «(Мендан кейин) ўн икки амир бўлади» — сўнг У зот бир сўз айтдиларки, мен уни эшитмадим; отам: «У зот: ‹Уларнинг ҳаммаси Қурайшдандир›, дедилар», деди.