Jobir ibn Samura

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، أَنَّ بِلاَلاً، كَانَ يُؤَذِّنُ الظُّهْرَ إِذَا دَحَضَتِ الشَّمْسُ ‏.‏

Jobir ibn Samura (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinishicha, Bilol peshinga quyosh ogʻgan paytda azon aytardi.Жобир ибн Самура (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинишича, Билол пешинга қуёш оғган пайтда азон айтарди.

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا شَبَابَةُ، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ سِمَاكٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، قَالَ كَانَ بِلاَلٌ يُؤَذِّنُ ثُمَّ يُمْهِلُ فَإِذَا رَأَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَدْ خَرَجَ أَقَامَ الصَّلاَةَ ‏.‏

Jobir ibn Samura (roziyallohu anhu) aytadi: Bilol azon aytar, soʻng kutib turar edi. Paygʻambar ﷺning chiqib kelganlarini koʻrsa, namozga iqomat aytar edi.Жобир ибн Самура (розияллоҳу анҳу) айтади: Билол азон айтар, сўнг кутиб турар эди. Пайғамбар ﷺнинг чиқиб келганларини кўрса, намозга иқомат айтар эди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، قَالَ سَأَلْتُ سُلَيْمَانَ الأَعْمَشَ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، فِي الصُّفُوفِ الْمُقَدَّمَةِ فَحَدَّثَنَا عَنِ الْمُسَيَّبِ بْنِ رَافِعٍ، عَنْ تَمِيمِ بْنِ طَرْفَةَ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَلاَ تَصُفُّونَ كَمَا تَصُفُّ الْمَلاَئِكَةُ عِنْدَ رَبِّهِمْ جَلَّ وَعَزَّ ‏"‏ ‏.‏ قُلْنَا وَكَيْفَ تَصُفُّ الْمَلاَئِكَةُ عِنْدَ رَبِّهِمْ قَالَ ‏"‏ يُتِمُّونَ الصُّفُوفَ الْمُقَدَّمَةَ وَيَتَرَاصُّونَ فِي الصَّفِّ ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Muhammad an-Nufayliy bizga aytdi: Zuhayr bizga aytdi. U dedi: Men Sulaymon al-Aʼmashdan Jobir ibn Samura haqida oldingi saflar toʻgʻrisida soʻradim. Shunda u bizga al-Musayyab ibn Rofeʼdan, u Tamiym ibn Tarafadan, u Jobir ibn Samura (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilib aytdi. U dedi: Rasululloh ﷺ: «Farishtalar oʻz Robblari — Jalla va Azza huzurida saf tortganday saf tortmaysizlarmi?» dedilar. Biz: «Farishtalar oʻz Robblari huzurida qanday saf tortadilar?» dedik. U zot: «Ular oldingi saflarni toʻldiradilar va safda bir-birlariga zich turadilar», dedilar.Абдуллоҳ ибн Муҳаммад ан-Нуфайлий бизга айтди: Зуҳайр бизга айтди. У деди: Мен Сулаймон ал-Аъмашдан Жобир ибн Самура ҳақида олдинги сафлар тўғрисида сўрадим. Шунда у бизга ал-Мусайяб ибн Рофеъдан, у Тамийм ибн Тарафадан, у Жобир ибн Самура (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилиб айтди. У деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Фаришталар ўз Робблари — Жалла ва Азза ҳузурида саф тортгандай саф тортмайсизларми?» дедилар. Биз: «Фаришталар ўз Робблари ҳузурида қандай саф тортадилар?» дедик. У зот: «Улар олдинги сафларни тўлдирадилар ва сафда бир-бирларига зич турадилар», дедилар.

حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ أَبِي عَوْنٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، قَالَ قَالَ عُمَرُ لِسَعْدٍ قَدْ شَكَاكَ النَّاسُ فِي كُلِّ شَىْءٍ حَتَّى فِي الصَّلاَةِ ‏.‏ قَالَ أَمَّا أَنَا فَأَمُدُّ فِي الأُولَيَيْنِ وَأَحْذِفُ فِي الأُخْرَيَيْنِ وَلاَ آلُو مَا اقْتَدَيْتُ بِهِ مِنْ صَلاَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ ذَاكَ الظَّنُّ بِكَ ‏.‏

Jobir ibn Samura (roziyallohu anhu) shunday dedi: Umar Saʼdga: «Odamlar har bir narsada, hatto namozda ham sendan shikoyat qilishyapti», dedi. U: «Men boʻlsam, dastlabki ikki rakatni choʻzaman, soʻnggi ikki rakatni qisqartiraman; Rasululloh ﷺ namozlarining qaysisiga ergashgan boʻlsam, unda hech kamchilikka yoʻl qoʻymayman», dedi. (Umar): «Sen haqingda menim oʻylaganim ham shu edi», dedi.Жобир ибн Самура (розияллоҳу анҳу) шундай деди: Умар Саъдга: «Одамлар ҳар бир нарсада, ҳатто намозда ҳам сендан шикоят қилишяпти», деди. У: «Мен бўлсам, дастлабки икки ракатни чўзаман, сўнгги икки ракатни қисқартираман; Расулуллоҳ ﷺ намозларининг қайсисига эргашган бўлсам, унда ҳеч камчиликка йўл қўймайман», деди. (Умар): «Сен ҳақингда меним ўйлаганим ҳам шу эди», деди.

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَقْرَأُ فِي الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ بِالسَّمَاءِ وَالطَّارِقِ وَالسَّمَاءِ ذَاتِ الْبُرُوجِ وَنَحْوِهِمَا مِنَ السُّوَرِ ‏.‏

Jobir ibn Samura (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ peshin va asr namozlarida {Vas-samoi vat-toriq} (Toriq surasi) hamda {Vas-samoi zotil-buruj} (Buruj surasi) va shularga oʻxshash suralarni oʻqir edilar.Жобир ибн Самура (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ пешин ва аср намозларида {Вас-самои ват-ториқ} (Ториқ сураси) ҳамда {Вас-самои зотил-буруж} (Буруж сураси) ва шуларга ўхшаш сураларни ўқир эдилар.

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سِمَاكٍ، سَمِعَ جَابِرَ بْنَ سَمُرَةَ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا دَحَضَتِ الشَّمْسُ صَلَّى الظُّهْرَ وَقَرَأَ بِنَحْوِ مِنْ ‏{‏ وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَى ‏}‏ وَالْعَصْرَ كَذَلِكَ وَالصَّلَوَاتِ كَذَلِكَ إِلاَّ الصُّبْحَ فَإِنَّهُ كَانَ يُطِيلُهَا ‏.‏

Jobir ibn Samura (roziyallohu anhu) shunday dedi: Rasululloh ﷺ quyosh ogʻganda peshin namozini oʻqir va {Val-layli izo yagʻsho} (Layl surasi)ga oʻxshash suralarni oʻqir edilar; asrda ham shunday, boshqa namozlarda ham xuddi shunday qilar edilar. Faqat bomdoddan boshqa, uni esa choʻzar edilar.Жобир ибн Самура (розияллоҳу анҳу) шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ қуёш оғганда пешин намозини ўқир ва {Вал-лайли изо яғшо} (Лайл сураси)га ўхшаш сураларни ўқир эдилар; асрда ҳам шундай, бошқа намозларда ҳам худди шундай қилар эдилар. Фақат бомдоддан бошқа, уни эса чўзар эдилар.

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، ح وَحَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، - وَهَذَا حَدِيثُهُ وَهُوَ أَتَمُّ - عَنِ الأَعْمَشِ، عَنِ الْمُسَيَّبِ بْنِ رَافِعٍ، عَنْ تَمِيمِ بْنِ طَرَفَةَ الطَّائِيِّ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، - قَالَ عُثْمَانُ - قَالَ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَسْجِدَ فَرَأَى فِيهِ نَاسًا يُصَلُّونَ رَافِعِي أَيْدِيهِمْ إِلَى السَّمَاءِ - ثُمَّ اتَّفَقَا - فَقَالَ ‏"‏ لَيَنْتَهِيَنَّ رِجَالٌ يَشْخَصُونَ أَبْصَارَهُمْ إِلَى السَّمَاءِ - قَالَ مُسَدَّدٌ فِي الصَّلاَةِ - أَوْ لاَ تَرْجِعُ إِلَيْهِمْ أَبْصَارُهُمْ ‏"‏ ‏.‏

Musaddad bizga Abu Muoviyadan rivoyat qildi. (Boshqa sanad bilan ham:) Usmon ibn Abu Shayba bizga Jariydan rivoyat qildi — bu uning hadisi boʻlib, u toʻliqroqdir —, u Aʼmashdan, u Musayyab ibn Rofeʼdan, u Tamim ibn Tarafa at-Toiydan, u Jobir ibn Samuradan (roziyallohu anhu) rivoyat qildi. Usmon (rivoyatida) shunday dedi: U dedi: Rasululloh ﷺ masjidga kirdilar va u yerda baʼzi odamlar qoʻllarini osmonga koʻtarib namoz oʻqiyotganini koʻrdilar. — Soʻng (ikki rivoyat) bir xil keldi —, shunda u zot: «Koʻzlarini osmonga tikadigan kishilar (bundan) albatta tiyilsinlar — Musaddad ‹namozda› dedi —, aks holda koʻzlari ularga qaytmaydi», dedilar.Мусаддад бизга Абу Муовиядан ривоят қилди. (Бошқа санад билан ҳам:) Усмон ибн Абу Шайба бизга Жарийдан ривоят қилди — бу унинг ҳадиси бўлиб, у тўлиқроқдир —, у Аъмашдан, у Мусайяб ибн Рофеъдан, у Тамим ибн Тарафа ат-Тоийдан, у Жобир ибн Самурадан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилди. Усмон (ривоятида) шундай деди: У деди: Расулуллоҳ ﷺ масжидга кирдилар ва у ерда баъзи одамлар қўлларини осмонга кўтариб намоз ўқиётганини кўрдилар. — Сўнг (икки ривоят) бир хил келди —, шунда у зот: «Кўзларини осмонга тикадиган кишилар (бундан) албатта тийилсинлар — Мусаддад ‹намозда› деди —, акс ҳолда кўзлари уларга қайтмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا، وَوَكِيعٌ، عَنْ مِسْعَرٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ ابْنِ الْقِبْطِيَّةِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، قَالَ كُنَّا إِذَا صَلَّيْنَا خَلْفَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَلَّمَ أَحَدُنَا أَشَارَ بِيَدِهِ مِنْ عَنْ يَمِينِهِ وَمِنْ عَنْ يَسَارِهِ فَلَمَّا صَلَّى قَالَ ‏"‏ مَا بَالُ أَحَدِكُمْ يَرْمِي بِيَدِهِ كَأَنَّهَا أَذْنَابُ خَيْلٍ شُمْسٍ إِنَّمَا يَكْفِي أَحَدَكُمْ - أَوْ أَلاَ يَكْفِي أَحَدَكُمْ - أَنْ يَقُولَ هَكَذَا ‏"‏ ‏.‏ وَأَشَارَ بِأُصْبُعِهِ ‏"‏ يُسَلِّمُ عَلَى أَخِيهِ مَنْ عَنْ يَمِينِهِ وَمَنْ عَنْ شِمَالِهِ ‏"‏ ‏.‏

Jobir ibn Samura (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ ortlarida namoz oʻqiganimizda, birortamiz salom bersak, qoʻli bilan oʻng tomoniga va chap tomoniga ishora qilar edik. U zot namozni tugatgach: «Nega biringiz qoʻlini xuddi serbu otlarning dumlaridek silkitadi? Birortangizga ‹mana shunday› deyish kifoya emasmi?» dedilar va barmoqlari bilan ishora qilib: «(Shu tarzda) oʻng tomonidagi va chap tomonidagi birodariga salom bersa (kifoya)», dedilar.Жобир ибн Самура (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ ортларида намоз ўқиганимизда, бирортамиз салом берсак, қўли билан ўнг томонига ва чап томонига ишора қилар эдик. У зот намозни тугатгач: «Нега бирингиз қўлини худди сербу отларнинг думларидек силкитади? Бирортангизга ‹мана шундай› дейиш кифоя эмасми?» дедилар ва бармоқлари билан ишора қилиб: «(Шу тарзда) ўнг томонидаги ва чап томонидаги биродарига салом берса (кифоя)», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنِ الْمُسَيَّبِ بْنِ رَافِعٍ، عَنْ تَمِيمٍ الطَّائِيِّ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، قَالَ دَخَلَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالنَّاسُ رَافِعُو أَيْدِيهِمْ - قَالَ زُهَيْرٌ أُرَاهُ قَالَ - فِي الصَّلاَةِ فَقَالَ ‏"‏ مَا لِي أَرَاكُمْ رَافِعِي أَيْدِيكُمْ كَأَنَّهَا أَذْنَابُ خَيْلٍ شُمْسٍ اسْكُنُوا فِي الصَّلاَةِ ‏"‏ ‏.‏

Jobir ibn Samura (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ huzurimizga kirdilar, odamlar esa qoʻllarini koʻtarmoqda edilar — Zuhayr: «U ‹namozda› degan boʻlsa kerak», dedi — shunda u zot: «Nega men sizlarni qoʻllaringizni xuddi serbu otlarning dumlaridek koʻtarayotganingizni koʻryapman? Namozda osoyishta turing», dedilar.Жобир ибн Самура (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳузуримизга кирдилар, одамлар эса қўлларини кўтармоқда эдилар — Зуҳайр: «У ‹намозда› деган бўлса керак», деди — шунда у зот: «Нега мен сизларни қўлларингизни худди сербу отларнинг думларидек кўтараётганингизни кўряпман? Намозда осойишта туринг», дедилар.

حَدَّثَنَا النُّفَيْلِيُّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، عَنْ سِمَاكٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَخْطُبُ قَائِمًا ثُمَّ يَجْلِسُ ثُمَّ يَقُومُ فَيَخْطُبُ قَائِمًا فَمَنْ حَدَّثَكَ أَنَّهُ كَانَ يَخْطُبُ جَالِسًا فَقَدْ كَذَبَ فَقَالَ فَقَدْ وَاللَّهِ صَلَّيْتُ مَعَهُ أَكْثَرَ مِنْ أَلْفَىْ صَلاَةٍ ‏.‏

Jobir ibn Samura (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ tik turib xutba qilar, soʻng oʻtirar, soʻng turib yana tik turgan holda xutba qilar edilar. «Kim senga, u zot oʻtirgan holda xutba qilardilar, deb aytsa, u yolgʻon gapirgan boʻladi», dedi va: «Vallohi, men u zot bilan birga ikki mingdan ortiq namoz oʻqiganman», dedi.Жобир ибн Самура (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ тик туриб хутба қилар, сўнг ўтирар, сўнг туриб яна тик турган ҳолда хутба қилар эдилар. «Ким сенга, у зот ўтирган ҳолда хутба қилардилар, деб айтса, у ёлғон гапирган бўлади», деди ва: «Валлоҳи, мен у зот билан бирга икки мингдан ортиқ намоз ўқиганман», деди.

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، - الْمَعْنَى - عَنْ أَبِي الأَحْوَصِ، حَدَّثَنَا سِمَاكٌ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، قَالَ كَانَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خُطْبَتَانِ كَانَ يَجْلِسُ بَيْنَهُمَا يَقْرَأُ الْقُرْآنَ وَيُذَكِّرُ النَّاسَ ‏.‏

Jobir ibn Samura (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning ikki xutbalari bor edi. Ular oʻrtasida oʻtirib, Qurʼon oʻqir va odamlarga vaʼz aytar edilar.Жобир ибн Самура (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг икки хутбалари бор эди. Улар ўртасида ўтириб, Қуръон ўқир ва одамларга ваъз айтар эдилар.

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، قَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَخْطُبُ قَائِمًا ثُمَّ يَقْعُدُ قَعْدَةً لاَ يَتَكَلَّمُ ‏.‏ وَسَاقَ الْحَدِيثَ ‏.‏

Jobir ibn Samura (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺni tik turib xutba qilayotganlarini, soʻng bir marta oʻtirib, hech narsa gapirmaganlarini koʻrdim. Va (roviy) hadisni (toʻliq) keltirdi.Жобир ибн Самура (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺни тик туриб хутба қилаётганларини, сўнг бир марта ўтириб, ҳеч нарса гапирмаганларини кўрдим. Ва (ровий) ҳадисни (тўлиқ) келтирди.

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ سُفْيَانَ، قَالَ حَدَّثَنِي سِمَاكٌ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، قَالَ كَانَتْ صَلاَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَصْدًا وَخُطْبَتُهُ قَصْدًا يَقْرَأُ آيَاتٍ مِنَ الْقُرْآنِ وَيُذَكِّرُ النَّاسَ ‏.‏

Jobir ibn Samura (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning namozlari oʻrtacha (meʼyorida), xutbalari ham oʻrtacha boʻlar edi. U zot Qurʼondan bir nechta oyatlar oʻqir va odamlarga vaʼz aytar edilar.Жобир ибн Самура (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг намозлари ўртача (меъёрида), хутбалари ҳам ўртача бўлар эди. У зот Қуръондан бир нечта оятлар ўқир ва одамларга ваъз айтар эдилар.

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَهَنَّادٌ، - وَهَذَا لَفْظُهُ - قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ سِمَاكٍ، - يَعْنِي ابْنَ حَرْبٍ - عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، قَالَ صَلَّيْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم غَيْرَ مَرَّةٍ وَلاَ مَرَّتَيْنِ الْعِيدَيْنِ بِغَيْرِ أَذَانٍ وَلاَ إِقَامَةٍ ‏.‏

Jobir ibn Samura (roziyallohu anhu) aytadi: Men Nabiy ﷺ bilan birga ikki hayit (namozi)ni bir-ikki marta emas, (balki koʻp bor) azonsiz va iqomatsiz oʻqiganman.Жобир ибн Самура (розияллоҳу анҳу) айтади: Мен Набий ﷺ билан бирга икки ҳайит (намози)ни бир-икки марта эмас, (балки кўп бор) азонсиз ва иқоматсиз ўқиганман.

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سِمَاكٍ، سَمِعَ جَابِرَ بْنَ سَمُرَةَ، قَالَ صَلَّى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى ابْنِ الدَّحْدَاحِ وَنَحْنُ شُهُودٌ ثُمَّ أُتِيَ بِفَرَسٍ فَعُقِلَ حَتَّى رَكِبَهُ فَجَعَلَ يَتَوَقَّصُ بِهِ وَنَحْنُ نَسْعَى حَوْلَهُ ‏.‏

Jobir ibn Samura (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Ibn Dahdoh (janozasi)ga janoza namozi oʻqidilar, biz ham hozir edik. Soʻngra u zotga bir ot keltirildi va u zot minib olgunlaricha ot (ushlab) bogʻlab turildi. Soʻng u zotni (koʻtarib) sakratib bordi, biz esa uning atrofida yugurib bordik.Жобир ибн Самура (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Ибн Даҳдоҳ (жанозаси)га жаноза намози ўқидилар, биз ҳам ҳозир эдик. Сўнгра у зотга бир от келтирилди ва у зот миниб олгунларича от (ушлаб) боғлаб турилди. Сўнг у зотни (кўтариб) сакратиб борди, биз эса унинг атрофида югуриб бордик.

حَدَّثَنَا ابْنُ نُفَيْلٍ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا سِمَاكٌ، حَدَّثَنِي جَابِرُ بْنُ سَمُرَةَ، قَالَ مَرِضَ رَجُلٌ فَصِيحَ عَلَيْهِ فَجَاءَ جَارُهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَهُ إِنَّهُ قَدْ مَاتَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ وَمَا يُدْرِيكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَنَا رَأَيْتُهُ ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّهُ لَمْ يَمُتْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَرَجَعَ فَصِيحَ عَلَيْهِ فَجَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنَّهُ قَدْ مَاتَ ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّهُ لَمْ يَمُتْ ‏"‏ ‏.‏ فَرَجَعَ فَصِيحَ عَلَيْهِ فَقَالَتِ امْرَأَتُهُ انْطَلِقْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبِرْهُ ‏.‏ فَقَالَ الرَّجُلُ اللَّهُمَّ الْعَنْهُ ‏.‏ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ الرَّجُلُ فَرَآهُ قَدْ نَحَرَ نَفْسَهُ بِمِشْقَصٍ مَعَهُ فَانْطَلَقَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَدْ مَاتَ فَقَالَ ‏"‏ مَا يُدْرِيكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ رَأَيْتُهُ يَنْحَرُ نَفْسَهُ بِمَشَاقِصَ مَعَهُ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَنْتَ رَأَيْتَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ إِذًا لاَ أُصَلِّي عَلَيْهِ ‏"‏ ‏.‏

Jobir ibn Samura (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi kasal boʻldi va u (oʻldi deb) faryod qilindi. Shunda uning qoʻshnisi Rasululloh ﷺ ning oldilariga kelib: «U oʻlibdi», dedi. U zot: «Buni qaydan bilding?» dedilar. U: «Men uni (oʻzim) koʻrdim», dedi. Rasululloh ﷺ: «U oʻlmabdi», dedilar. (Rovi) aytadi: U (qoʻshni) qaytib bordi va yana (oʻldi deb) faryod qilindi. U Rasululloh ﷺ ning oldilariga kelib: «U oʻlibdi», dedi. Nabiy ﷺ: «U oʻlmabdi», dedilar. U yana qaytib bordi va yana (oʻldi deb) faryod qilindi. Shunda uning (kasalning) xotini: «Rasululloh ﷺ ning oldilariga borib, u zotga xabar bering», dedi. Bas, u (kasal) kishi: «Ey Alloh, uni laʼnatla», dedi. (Rovi) aytadi: Soʻngra u kishi (qoʻshni) joʻnab ketdi-da, uni (kasalni) yonidagi keng paykonli oʻq bilan oʻzini soʻyib qoʻyganini koʻrdi. Shunda u Nabiy ﷺ ning oldilariga joʻnab borib, u zotga uning oʻlganini xabar berdi. U zot: «Buni qaydan bilding?» dedilar. U: «Men uni yonidagi keng paykonli oʻqlar bilan oʻzini soʻyayotganini koʻrdim», dedi. U zot: «Sen uni (oʻzing) koʻrdingmi?» dedilar. U: «Ha», dedi. U zot: «Unday boʻlsa, men unga (janoza) namozi oʻqimayman», dedilar.Жобир ибн Самура (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши касал бўлди ва у (ўлди деб) фарёд қилинди. Шунда унинг қўшниси Расулуллоҳ ﷺ нинг олдиларига келиб: «У ўлибди», деди. У зот: «Буни қайдан билдинг?» дедилар. У: «Мен уни (ўзим) кўрдим», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «У ўлмабди», дедилар. (Рови) айтади: У (қўшни) қайтиб борди ва яна (ўлди деб) фарёд қилинди. У Расулуллоҳ ﷺ нинг олдиларига келиб: «У ўлибди», деди. Набий ﷺ: «У ўлмабди», дедилар. У яна қайтиб борди ва яна (ўлди деб) фарёд қилинди. Шунда унинг (касалнинг) хотини: «Расулуллоҳ ﷺ нинг олдиларига бориб, у зотга хабар беринг», деди. Бас, у (касал) киши: «Эй Аллоҳ, уни лаънатла», деди. (Рови) айтади: Сўнгра у киши (қўшни) жўнаб кетди-да, уни (касални) ёнидаги кенг пайконли ўқ билан ўзини сўйиб қўйганини кўрди. Шунда у Набий ﷺ нинг олдиларига жўнаб бориб, у зотга унинг ўлганини хабар берди. У зот: «Буни қайдан билдинг?» дедилар. У: «Мен уни ёнидаги кенг пайконли ўқлар билан ўзини сўяётганини кўрдим», деди. У зот: «Сен уни (ўзинг) кўрдингми?» дедилар. У: «Ҳа», деди. У зот: «Ундай бўлса, мен унга (жаноза) намози ўқимайман», дедилар.

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، أَنَّ رَجُلاً، نَزَلَ الْحَرَّةَ وَمَعَهُ أَهْلُهُ وَوَلَدُهُ فَقَالَ رَجُلٌ إِنَّ نَاقَةً لِي ضَلَّتْ فَإِنْ وَجَدْتَهَا فَأَمْسِكْهَا ‏.‏ فَوَجَدَهَا فَلَمْ يَجِدْ صَاحِبَهَا فَمَرِضَتْ فَقَالَتِ امْرَأَتُهُ انْحَرْهَا ‏.‏ فَأَبَى فَنَفَقَتْ فَقَالَتِ اسْلُخْهَا حَتَّى نُقَدِّدَ شَحْمَهَا وَلَحْمَهَا وَنَأْكُلَهُ ‏.‏ فَقَالَ حَتَّى أَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَتَاهُ فَسَأَلَهُ فَقَالَ ‏"‏ هَلْ عِنْدَكَ غِنًى يُغْنِيكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لاَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَكُلُوهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَجَاءَ صَاحِبُهَا فَأَخْبَرَهُ الْخَبَرَ فَقَالَ ‏"‏ هَلاَّ كُنْتَ نَحَرْتَهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ اسْتَحْيَيْتُ مِنْكَ ‏.‏

Jobir ibn Samura (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi ahli va bolasi bilan Harra (degan joy)ga tushdi. (Boshqa) bir kishi: «Mening tuyam yoʻqolgan edi, agar uni topsang, ushlab tur», dedi. U tuyani topdi, lekin egasini topmadi. Soʻng tuya kasal boʻldi. Uning xotini: «Uni soʻyib yubor», dedi. U koʻnmadi. Tuya oʻlib qoldi. Xotini: «Uning yogʻi va goʻshtini quritib, yeyishimiz uchun uni terisini shilib ol», dedi. U: «Rasululloh ﷺdan soʻrab olay», dedi-da, u zotning huzurlariga kelib soʻradi. U zot: «Senda oʻzingga yetadigan boylik bormi?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Unda uni yenglar», dedilar. (Roviy) aytadi: soʻng tuyaning egasi keldi, u esa unga voqeani aytib berdi. U zot: «Uni nega soʻymading?» dedilar. U: «Sendan uyaldim», dedi.Жобир ибн Самура (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, бир киши аҳли ва боласи билан Ҳарра (деган жой)га тушди. (Бошқа) бир киши: «Менинг туям йўқолган эди, агар уни топсанг, ушлаб тур», деди. У туяни топди, лекин эгасини топмади. Сўнг туя касал бўлди. Унинг хотини: «Уни сўйиб юбор», деди. У кўнмади. Туя ўлиб қолди. Хотини: «Унинг ёғи ва гўштини қуритиб, ейишимиз учун уни терисини шилиб ол», деди. У: «Расулуллоҳ ﷺдан сўраб олай», деди-да, у зотнинг ҳузурларига келиб сўради. У зот: «Сенда ўзингга етадиган бойлик борми?» дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Унда уни енглар», дедилар. (Ровий) айтади: сўнг туянинг эгаси келди, у эса унга воқеани айтиб берди. У зот: «Уни нега сўймадинг?» дедилар. У: «Сендан уялдим», деди.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، ح وَحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْجَرَّاحِ، عَنْ وَكِيعٍ، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ سِمَاكٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، قَالَ دَخَلْتُ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي بَيْتِهِ فَرَأَيْتُهُ مُتَّكِئًا عَلَى وِسَادَةٍ - زَادَ ابْنُ الْجَرَّاحِ - عَلَى يَسَارِهِ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَاهُ إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ عَنْ إِسْرَائِيلَ أَيْضًا عَلَى يَسَارِهِ ‏.‏

Jobir ibn Samura (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺning huzurlariga, uylariga kirdim. Shunda u zotni yostiqqa suyanib oʻtirgan holda koʻrdim. Ibn Jarroh (rivoyatida): «Chap tomonlariga (suyanib)», deb qoʻshdi. Abu Dovud aytdi: Uni Ishoq ibn Mansur ham Isroildan «chap tomonlariga» deb rivoyat qilgan.Жобир ибн Самура (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺнинг ҳузурларига, уйларига кирдим. Шунда у зотни ёстиққа суяниб ўтирган ҳолда кўрдим. Ибн Жарроҳ (ривоятида): «Чап томонларига (суяниб)», деб қўшди. Абу Довуд айтди: Уни Ишоқ ибн Мансур ҳам Исроилдан «чап томонларига» деб ривоят қилган.

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ، حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ، - يَعْنِي ابْنَ أَبِي خَالِدٍ - عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ لاَ يَزَالُ هَذَا الدِّينُ قَائِمًا حَتَّى يَكُونَ عَلَيْكُمُ اثْنَا عَشَرَ خَلِيفَةً كُلُّهُمْ تَجْتَمِعُ عَلَيْهِ الأُمَّةُ ‏"‏ ‏.‏ فَسَمِعْتُ كَلاَمًا مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم لَمْ أَفْهَمْهُ قُلْتُ لأَبِي مَا يَقُولُ قَالَ ‏"‏ كُلُّهُمْ مِنْ قُرَيْشٍ ‏"‏ ‏.‏

Amr ibn Usmon bizga hadis aytdi, Marvon ibn Muoviya bizga hadis aytdi, Ismoil — yaʼni Ibn Abu Xolid — otasidan, u Jobir ibn Samuradan rivoyat qildi. U dedi: Rasululloh ﷺ: «Bu din toki ustingizda oʻn ikki xalifa boʻlguniga qadar barqaror turaveradi, ularning har biriga ummat birlashadi», deganlarini eshitdim. Soʻng men Nabiy ﷺdan bir soʻzni eshitdimki, uni tushunmadim. Otamga: «Nima demoqdalar?» dedim. U: «Ularning hammasi Qurayshdandir», dedi.Амр ибн Усмон бизга ҳадис айтди, Марвон ибн Муовия бизга ҳадис айтди, Исмоил — яъни Ибн Абу Холид — отасидан, у Жобир ибн Самурадан ривоят қилди. У деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Бу дин токи устингизда ўн икки халифа бўлгунига қадар барқарор тураверади, уларнинг ҳар бирига уммат бирлашади», деганларини эшитдим. Сўнг мен Набий ﷺдан бир сўзни эшитдимки, уни тушунмадим. Отамга: «Нима демоқдалар?» дедим. У: «Уларнинг ҳаммаси Қурайшдандир», деди.

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا دَاوُدُ، عَنْ عَامِرٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ لاَ يَزَالُ هَذَا الدِّينُ عَزِيزًا إِلَى اثْنَىْ عَشَرَ خَلِيفَةً ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَكَبَّرَ النَّاسُ وَضَجُّوا ثُمَّ قَالَ كَلِمَةً خَفِيَّةً قُلْتُ لأَبِي يَا أَبَةِ مَا قَالَ قَالَ ‏"‏ كُلُّهُمْ مِنْ قُرَيْشٍ ‏"‏ ‏.‏

Muso ibn Ismoil bizga hadis aytdi, Vuhayb bizga hadis aytdi, Dovud bizga hadis aytdi, u Omirdan, u Jobir ibn Samuradan rivoyat qildi. U dedi: Rasululloh ﷺ: «Bu din oʻn ikki xalifagacha aziz boʻlib turaveradi», deganlarini eshitdim. (Jobir) dedi: Shunda odamlar takbir aytishdi va shovqin koʻtarishdi. Soʻng (u zot) sekin bir kalima aytdilar. Men otamga: «Ey otajon, nima dedilar?» dedim. U: «Ularning hammasi Qurayshdandir», dedi.Мусо ибн Исмоил бизга ҳадис айтди, Вуҳайб бизга ҳадис айтди, Довуд бизга ҳадис айтди, у Омирдан, у Жобир ибн Самурадан ривоят қилди. У деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Бу дин ўн икки халифагача азиз бўлиб тураверади», деганларини эшитдим. (Жобир) деди: Шунда одамлар такбир айтишди ва шовқин кўтаришди. Сўнг (у зот) секин бир калима айтдилар. Мен отамга: «Эй отажон, нима дедилар?» дедим. У: «Уларнинг ҳаммаси Қурайшдандир», деди.

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ سِمَاكٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، قَالَ رَأَيْتُ مَاعِزَ بْنَ مَالِكٍ حِينَ جِيءَ بِهِ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم رَجُلاً قَصِيرًا أَعْضَلَ لَيْسَ عَلَيْهِ رِدَاءٌ فَشَهِدَ عَلَى نَفْسِهِ أَرْبَعَ مَرَّاتٍ أَنَّهُ قَدْ زَنَى ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَلَعَلَّكَ قَبَّلْتَهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لاَ وَاللَّهِ إِنَّهُ قَدْ زَنَى الآخِرُ ‏.‏ قَالَ فَرَجَمَهُ ثُمَّ خَطَبَ فَقَالَ ‏"‏ أَلاَ كُلَّمَا نَفَرْنَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ خَلَفَ أَحَدُهُمْ لَهُ نَبِيبٌ كَنَبِيبِ التَّيْسِ يَمْنَحُ إِحْدَاهُنَّ الْكُثْبَةَ أَمَا إِنَّ اللَّهَ إِنْ يُمَكِّنِّي مِنْ أَحَدٍ مِنْهُمْ إِلاَّ نَكَلْتُهُ عَنْهُنَّ ‏"‏ ‏.‏

Jobir ibn Samura (roziyallohu anhu) aytadi: Moiz ibn Molik Nabiy ﷺ huzurlariga olib kelinganida, men uni koʻrdim. U pakana, baquvvat bir kishi edi, ustida ridosi (yopinchigʻi) yoʻq edi. U oʻzining zino qilganini oʻ ziga qarshi toʻrt marta iqror berdi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Balki sen uni oʻpgandirsan?» dedilar. U: «Yoʻq, Allohga qasamki, bu badbaxt rostdan ham zino qildi», dedi. (Roviy) aytadi: Shunda u zot uni toshboʻron qildilar, soʻng xutba qilib dedilar: «Ogoh boʻling! Biz qajon Alloh azza va jalla yoʼlida (jangga) chiqsak, ulardan biri echki kabidek tovush chiqarib ortda qoladi va oʻsha ayollarning biriga oʻz sutini (nutfasini) beradi. Ogoh boʼlingki, agar Alloh menga ulardan birini qoʼlga tushirishga imkon bersa, men uni ulardan (ayollardan) qattiq jazolab tiyib qoʼyaman».Жобир ибн Самура (розияллоҳу анҳу) айтади: Моиз ибн Молик Набий ﷺ ҳузурларига олиб келинганида, мен уни кўрдим. У пакана, бақувват бир киши эди, устида ридоси (ёпинчиғи) йўқ эди. У ўзининг зино қилганини ў зига қарши тўрт марта иқрор берди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Балки сен уни ўпгандирсан?» дедилар. У: «Йўқ, Аллоҳга қасамки, бу бадбахт ростдан ҳам зино қилди», деди. (Ровий) айтади: Шунда у зот уни тошбўрон қилдилар, сўнг хутба қилиб дедилар: «Огоҳ бўлинг! Биз қажон Аллоҳ азза ва жалла йўлида (жангга) чиқсак, улардан бири эчки кабидек товуш чиқариб ортда қолади ва ўша аёлларнинг бирига ўз сутини (нутфасини) беради. Огоҳ бўлингки, агар Аллоҳ менга улардан бирини қўлга туширишга имкон берса, мен уни улардан (аёллардан) қаттиқ жазолаб тийиб қўяман».

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنِ الأَعْمَشِ، قَالَ حَدَّثَنِي الْمُسَيَّبُ بْنُ رَافِعٍ، عَنْ تَمِيمِ بْنِ طَرَفَةَ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، قَالَ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَسْجِدَ وَهُمْ حِلَقٌ فَقَالَ ‏"‏ مَا لِي أَرَاكُمْ عِزِينَ ‏"‏ ‏.‏

Jobir ibn Samura (roziyallohu anhu) aytadi: Rasululloh ﷺ masjidga kirdilar, (sahobalar) toʻp-toʻp boʻlib oʻtirishgan edi. Shunda u zot: «Nega men sizlarni ayri-ayri guruh boʻlib oʻtirgan koʻraman?» dedilar.Жобир ибн Самура (розияллоҳу анҳу) айтади: Расулуллоҳ ﷺ масжидга кирдилар, (саҳобалар) тўп-тўп бўлиб ўтиришган эди. Шунда у зот: «Нега мен сизларни айри-айри гуруҳ бўлиб ўтирган кўраман?» дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ الْوَرْكَانِيُّ، وَهَنَّادٌ، أَنَّ شَرِيكًا، أَخْبَرَهُمْ عَنْ سِمَاكٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، قَالَ كُنَّا إِذَا أَتَيْنَا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم جَلَسَ أَحَدُنَا حَيْثُ يَنْتَهِي ‏.‏

Jobir ibn Samura (roziyallohu anhu) aytadi: Biz Nabiy ﷺning oldilariga kelganimizda, har birimiz (majlisning) oxiri qayerda tugasa, oʻsha yerga oʻtirardik.Жобир ибн Самура (розияллоҳу анҳу) айтади: Биз Набий ﷺнинг олдиларига келганимизда, ҳар биримиз (мажлиснинг) охири қаерда тугаса, ўша ерга ўтирардик.

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الْحَفَرِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ، عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا صَلَّى الْفَجْرَ تَرَبَّعَ فِي مَجْلِسِهِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ حَسْنَاءَ ‏.‏

Jobir ibn Samura (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytadi: Paygʻambar ﷺ bomdod namozini oʻqib boʻlganlarida, quyosh chiroyli (baland) koʻtarilguncha oʻz oʻrinlarida chordana qurib oʻtirar edilar.Жобир ибн Самура (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтади: Пайғамбар ﷺ бомдод намозини ўқиб бўлганларида, қуёш чиройли (баланд) кўтарилгунча ўз ўринларида чордана қуриб ўтирар эдилар.