حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، غَيْرَ مَرَّةٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ سَقَطَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ فَرَسٍ ـ وَرُبَّمَا قَالَ سُفْيَانُ مِنْ فَرَسٍ ـ فَجُحِشَ شِقُّهُ الأَيْمَنُ، فَدَخَلْنَا عَلَيْهِ نَعُودُهُ، فَحَضَرَتِ الصَّلاَةُ، فَصَلَّى بِنَا قَاعِدًا وَقَعَدْنَا ـ وَقَالَ سُفْيَانُ مَرَّةً صَلَّيْنَا قُعُودًا ـ فَلَمَّا قَضَى الصَّلاَةَ قَالَ " إِنَّمَا جُعِلَ الإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ، فَإِذَا كَبَّرَ فَكَبِّرُوا وَإِذَا رَكَعَ فَارْكَعُوا، وَإِذَا رَفَعَ فَارْفَعُوا، وَإِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ. فَقُولُوا رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ. وَإِذَا سَجَدَ فَاسْجُدُوا ". قَالَ سُفْيَانُ كَذَا جَاءَ بِهِ مَعْمَرٌ قُلْتُ نَعَمْ. قَالَ لَقَدْ حَفِظَ، كَذَا قَالَ الزُّهْرِيُّ وَلَكَ الْحَمْدُ. حَفِظْتُ مِنْ شِقِّهِ الأَيْمَنِ. فَلَمَّا خَرَجْنَا مِنْ عِنْدِ الزُّهْرِيِّ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ ـ وَأَنَا عِنْدَهُ ـ فَجُحِشَ سَاقُهُ الأَيْمَنُ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ otdan yiqildilar va (badanlarining) oʻng tomoni shikastlandi. Biz u zotning ahvolini soʻrash uchun bordik; shu orada namoz vaqti kirdi va u zot oʻtirgan holda imomlik qildilar, biz ham oʻtirgan holda oʻqidik. Namozni tugatgach: «Imomga ergashiladi; u takbir aytsa, takbir aytinglar; u rukuʼ qilsa, rukuʼ qilinglar; u (boshini) koʻtarsa, koʻtaringlar; u ‹Samiʼalloohu liman hamidah› desa, ‹Robbana va lakal-hamd› denglar; u sajda qilsa, sajda qilinglar», — dedilar. Sufyon ham Maʼmardan shunday rivoyat qildi. Ibn Jurayj: «U zotning oʻng oyogʻi shikastlangan edi», — dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ отдан йиқилдилар ва (баданларининг) ўнг томони шикастланди. Биз у зотнинг аҳволини сўраш учун бордик; шу орада намоз вақти кирди ва у зот ўтирган ҳолда имомлик қилдилар, биз ҳам ўтирган ҳолда ўқидик. Намозни тугатгач: «Имомга эргашилади; у такбир айца, такбир айтинглар; у рукуъ қилса, рукуъ қилинглар; у (бошини) кўтарса, кўтаринглар; у ‹Самиъаллооҳу лиман ҳамидаҳ› деса, ‹Роббана ва лакал-ҳамд› денглар; у сажда қилса, сажда қилинглар», — дедилар. Суфён ҳам Маъмардан шундай ривоят қилди. Ибн Журайж: «У зотнинг ўнг оёғи шикастланган эди», — деди.
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ فَاطِمَةَ، عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَتْ أَفْطَرْنَا عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ غَيْمٍ، ثُمَّ طَلَعَتِ الشَّمْسُ. قِيلَ لِهِشَامٍ فَأُمِرُوا بِالْقَضَاءِ قَالَ بُدٌّ مِنْ قَضَاءٍ. وَقَالَ مَعْمَرٌ سَمِعْتُ هِشَامًا لاَ أَدْرِي أَقْضَوْا أَمْ لاَ.
Abu Usoma (Hishom ibn Urvadan, Fotimadan, Asmodan) rivoyat qiladi: Asmo bint Abu Bakr dedi: «Biz Paygʻambar ﷺ davrida bulutli bir kunda roʻzamizni ochdik, soʻng quyosh koʻrindi». Hishomdan: «Ular oʻsha kun (roʻzasi) oʻrniga (qazo) tutishga buyurildimi?» — deb soʻraldi. U: «(Uni) qazo qilish kerak edi», — dedi. Maʼmar: «Men Hishomning: ‹Ular oʻsha kun (oʻrniga) roʻza tutdimi yoki yoʻqmi — bilmayman›, — deganini eshitdim», — dedi.Абу Усома (Ҳишом ибн Урвадан, Фотимадан, Асмодан) ривоят қилади: Асмо бинт Абу Бакр деди: «Биз Пайғамбар ﷺ даврида булутли бир кунда рўзамизни очдик, сўнг қуёш кўринди». Ҳишомдан: «Улар ўша кун (рўзаси) ўрнига (қазо) тутишга буюрилдими?» — деб сўралди. У: «(Уни) қазо қилиш керак эди», — деди. Маъмар: «Мен Ҳишомнинг: ‹Улар ўша кун (ўрнига) рўза тутдими ёки йўқми — билмайман›, — деганини эшитдим», — деди.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، بِهَذَا وَقَالَ فِي كُلِّ مَا لَمْ يُقْسَمْ. تَابَعَهُ هِشَامٌ عَنْ مَعْمَرٍ. قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ فِي كُلِّ مَالٍ. رَوَاهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِسْحَاقَ عَنِ الزُّهْرِيِّ.
Musaddad (Abdulvohiddan) rivoyat qiladi: Yuqoridagidek, lekin u: «...har qanday boʻlinmagan sheriklik narsada...», — dedi. Hishom, Maʼmardan — yuqoridagidek — rivoyat qildi, lekin u: «...har qanday mulkda...», — dedi.Мусаддад (Абдулвоҳиддан) ривоят қилади: Юқоридагидек, лекин у: «...ҳар қандай бўлинмаган шериклик нарсада...», — деди. Ҳишом, Маъмардан — юқоридагидек — ривоят қилди, лекин у: «...ҳар қандай мулкда...», — деди.
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَيْنَا الْحَبَشَةُ يَلْعَبُونَ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِحِرَابِهِمْ دَخَلَ عُمَرُ، فَأَهْوَى إِلَى الْحَصَى فَحَصَبَهُمْ بِهَا. فَقَالَ " دَعْهُمْ يَا عُمَرُ ". وَزَادَ عَلِيٌّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ فِي الْمَسْجِدِ.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Baʼzi habashlik (efiopiyalik)lar Paygʻambar ﷺ ning huzurida (qurol bilan) oʻyin (mashq) koʻrsatayotganda, Umar kirib keldi va bir tosh olib, ularni (tosh bilan) urdi. Shunda Paygʻambar ﷺ: «Ey Umar! Ularga (oʻynashga) ruxsat ber», — dedi. Maʼmar — rivoyatchi: «Ular masjidda oʻynayotgan edi», — deb qoʻshdi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Баъзи ҳабашлик (эфиопиялик)лар Пайғамбар ﷺ нинг ҳузурида (қурол билан) ўйин (машқ) кўрсатаётганда, Умар кириб келди ва бир тош олиб, уларни (тош билан) урди. Шунда Пайғамбар ﷺ: «Эй Умар! Уларга (ўйнашга) рухсат бер», — деди. Маъмар — ривоятчи: «Улар масжидда ўйнаётган эди», — деб қўшди.
حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، عَنْ مَعْمَرٍ،. حَدَّثَنِي مَحْمُودٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِهِ لَقِيتُ مُوسَى ـ قَالَ فَنَعَتَهُ ـ فَإِذَا رَجُلٌ ـ حَسِبْتُهُ قَالَ ـ مُضْطَرِبٌ رَجِلُ الرَّأْسِ، كَأَنَّهُ مِنْ رِجَالِ شَنُوءَةَ ـ قَالَ ـ وَلَقِيتُ عِيسَى ـ فَنَعَتَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ـ رَبْعَةٌ أَحْمَرُ كَأَنَّمَا خَرَجَ مِنْ دِيمَاسٍ ـ يَعْنِي الْحَمَّامَ ـ وَرَأَيْتُ إِبْرَاهِيمَ، وَأَنَا أَشْبَهُ وَلَدِهِ بِهِ ـ قَالَ ـ وَأُتِيتُ بِإِنَاءَيْنِ أَحَدُهُمَا لَبَنٌ وَالآخَرُ فِيهِ خَمْرٌ، فَقِيلَ لِي خُذْ أَيَّهُمَا شِئْتَ. فَأَخَذْتُ اللَّبَنَ فَشَرِبْتُهُ، فَقِيلَ لِي هُدِيتَ الْفِطْرَةَ، أَوْ أَصَبْتَ الْفِطْرَةَ، أَمَا إِنَّكَ لَوْ أَخَذْتَ الْخَمْرَ غَوَتْ أُمَّتُكَ ".
Hishom (Maʼmardan) — quyidagicha (rivoyat qiladi). Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Men osmonga tungi sayohatim (Miʼroj) kechasi Musoni uchratdim», — dedi. Soʻng Paygʻambar ﷺ uni taʼriflab — menimcha — shunday dedi: «U — uzun boʻyli, sochi tekis kishi edi — goʻyo Shanua qabilasi xalqidandek». Paygʻambar ﷺ yana: «Men Isoni uchratdim», — dedi. Paygʻambar ﷺ uni taʼriflab: «U — oʻrtacha boʻyli, qizil yuzli edi — goʻyo hozirgina hammomdan chiqqandek. Men Ibrohimni koʻrdim — men unga uning har qanday farzandidan koʻra koʻproq oʻxshayman», — dedi. Paygʻambar ﷺ yana: «(Oʻsha kechasi) menga ikkita kosa berildi — biri sutga toʻla, ikkinchisi mayga toʻla. Mendan — qaysisini xohlasam, olishim — soʻraldi va men sutni olib, uni ichdim. Shunda menga: ‹Sen toʻgʻri yoʻlni (dinni) olding; agar mayni olganingda edi, sening ummating adashgan boʻlardi›, — deyildi», — dedi.Ҳишом (Маъмардан) — қуйидагича (ривоят қилади). Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Мен осмонга тунги саёҳатим (Миърож) кечаси Мусони учратдим», — деди. Сўнг Пайғамбар ﷺ уни таърифлаб — менимча — шундай деди: «У — узун бўйли, сочи текис киши эди — гўё Шануа қабиласи халқидандек». Пайғамбар ﷺ яна: «Мен Исони учратдим», — деди. Пайғамбар ﷺ уни таърифлаб: «У — ўртача бўйли, қизил юзли эди — гўё ҳозиргина ҳаммомдан чиққандек. Мен Иброҳимни кўрдим — мен унга унинг ҳар қандай фарзандидан кўра кўпроқ ўхшайман», — деди. Пайғамбар ﷺ яна: «(Ўша кечаси) менга иккита коса берилди — бири сутга тўла, иккинчиси майга тўла. Мендан — қайсисини хоҳласам, олишим — сўралди ва мен сутни олиб, уни ичдим. Шунда менга: ‹Сен тўғри йўлни (динни) олдинг; агар майни олганингда эди, сенинг умматинг адашган бўларди›, — дейилди», — деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَاصِمٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عُثْمَانَ، قَالَ سَمِعْتُ سَعْدًا ـ وَهْوَ أَوَّلُ مَنْ رَمَى بِسَهْمٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ـ وَأَبَا بَكْرَةَ ـ وَكَانَ تَسَوَّرَ حِصْنَ الطَّائِفِ فِي أُنَاسٍ ـ فَجَاءَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالاَ سَمِعْنَا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " مَنِ ادَّعَى إِلَى غَيْرِ أَبِيهِ وَهْوَ يَعْلَمُ فَالْجَنَّةُ عَلَيْهِ حَرَامٌ ".
وَقَالَ هِشَامٌ وَأَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ، أَوْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ قَالَ سَمِعْتُ سَعْدًا، وَأَبَا، بَكْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم. قَالَ عَاصِمٌ قُلْتُ لَقَدْ شَهِدَ عِنْدَكَ رَجُلاَنِ حَسْبُكَ بِهِمَا. قَالَ أَجَلْ أَمَّا أَحَدُهُمَا فَأَوَّلُ مَنْ رَمَى بِسَهْمٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ، وَأَمَّا الآخَرُ فَنَزَلَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثَالِثَ ثَلاَثَةٍ وَعِشْرِينَ مِنَ الطَّائِفِ.
(Abu Usmon aytdi:) Men Saʼdni — u Alloh yoʻ lida birinchi (marta) oʻq otgan kishi edi — va Abu Bakrani — u (baʼzi) odamlar bilan Toif qalʼasiga (devordan) tirmashib oshgan edi — eshitdim; ular Paygʻambar ﷺning oldilariga keldi. Ikkovi: «Biz Paygʻambar ﷺni: ‹Kimki oʻz otasidan boshqa (otaga) — bila turib — daʼvo qilsa, unga jannat haromdir› deganini eshitdik», dedilar. Osim aytdi: Men: «Sening oldingda ikki kishi guvohlik berdi — ular senga kifoyadir», dedim. U: «Ha. Birinchisi — Alloh yoʻ lida birinchi (marta) oʻq otgan kishi; ikkinchisi — Paygʻambar ﷺning oldilariga Toifdan yigirma uch (kishi)ning uchinchisi (boʻ lib) tushgan (kishi)dir», dedi.(Абу Усмон айтди:) Мен Саъдни — у Аллоҳ йў лида биринчи (марта) ўқ отган киши эди — ва Абу Бакрани — у (баъзи) одамлар билан Тоиф қалъасига (девордан) тирмашиб ошган эди — эшитдим; улар Пайғамбар ﷺнинг олдиларига келди. Иккови: «Биз Пайғамбар ﷺни: ‹Кимки ўз отасидан бошқа (отага) — била туриб — даъво қилса, унга жаннат ҳаромдир› деганини эшитдик», дедилар. Осим айтди: Мен: «Сенинг олдингда икки киши гувоҳлик берди — улар сенга кифоядир», дедим. У: «Ҳа. Биринчиси — Аллоҳ йў лида биринчи (марта) ўқ отган киши; иккинчиси — Пайғамбар ﷺнинг олдиларига Тоифдан йигирма уч (киши)нинг учинчиси (бў либ) тушган (киши)дир», деди.
حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَنْفُثُ عَلَى نَفْسِهِ فِي الْمَرَضِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ بِالْمُعَوِّذَاتِ، فَلَمَّا ثَقُلَ كُنْتُ أَنْفِثُ عَلَيْهِ بِهِنَّ، وَأَمْسَحُ بِيَدِ نَفْسِهِ لِبَرَكَتِهَا. فَسَأَلْتُ الزُّهْرِيَّ كَيْفَ يَنْفِثُ قَالَ كَانَ يَنْفِثُ عَلَى يَدَيْهِ، ثُمَّ يَمْسَحُ بِهِمَا وَجْهَهُ.
(Oisha (roziyallohu anho) rivoyat qildi)ki, Paygʻambar ﷺ — har kecha toʻ shaklariga (yotgʻ ani) borgan paytlarida — ikki kaftlarini bir-biriga jamlab, ularga «Qul huvalloohu ahad», «Qul aʼuuzu bi-Robbil-falaq» va «Qul aʼuuzu bi-Robbin-nos» (suralarini) puflab (oʻqib) dam solar, soʻng ular bilan — boshlari va yuzlari hamda badanlaridan yetadigan (joy)ini — masx qilar (silar) edilar; (buni) uch marta qilar edilar. U zot kasallanganlarida, men buni oʻ zlariga qilishimni buyurar edilar.(Оиша (розияллоҳу анҳо) ривоят қилди)ки, Пайғамбар ﷺ — ҳар кеча тў шакларига (ётғ ани) борган пайтларида — икки кафтларини бир-бирига жамлаб, уларга «Қул ҳуваллооҳу аҳад», «Қул аъуузу би-Роббил-фалақ» ва «Қул аъуузу би-Роббин-нос» (сураларини) пуфлаб (ўқиб) дам солар, сўнг улар билан — бошлари ва юзлари ҳамда баданларидан етадиган (жой)ини — масх қилар (силар) эдилар; (буни) уч марта қилар эдилар. У зот касалланганларида, мен буни ў зларига қилишимни буюрар эдилар.
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَنْفِثُ عَلَى نَفْسِهِ فِي مَرَضِهِ الَّذِي قُبِضَ فِيهِ بِالْمُعَوِّذَاتِ، فَلَمَّا ثَقُلَ كُنْتُ أَنَا أَنْفِثُ عَلَيْهِ بِهِنَّ، فَأَمْسَحُ بِيَدِ نَفْسِهِ لِبَرَكَتِهَا. فَسَأَلْتُ ابْنَ شِهَابٍ كَيْفَ كَانَ يَنْفِثُ قَالَ يَنْفِثُ عَلَى يَدَيْهِ، ثُمَّ يَمْسَحُ بِهِمَا وَجْهَهُ.
(Oisha (roziyallohu anho) rivoyat qildi)ki, Paygʻambar ﷺ — oʻ zlari vafot etgan oʻ sha kasalliklarida — oʻ z(lari)ga muavvizalar (Falaq va Nos suralari)ni puflab (oʻqib) dam solar edilar; (hollari) ogʻ irlashganda, men ular bilan u zotga puflab dam solar va u zotning qoʻ llari bilan — uning barakasi (umidi) sababli — (yuzlarini) masx qilar edim. Men Ibn Shihobdan: «(U zot) qanday puflab dam solar edilar?» deb soʻradim; u: «Ikki qoʻ llariga puflab dam solar, soʻng ular bilan yuzlarini masx qilar (silar) edilar» dedi.(Оиша (розияллоҳу анҳо) ривоят қилди)ки, Пайғамбар ﷺ — ў злари вафот этган ў ша касалликларида — ў з(лари)га муаввизалар (Фалақ ва Нос суралари)ни пуфлаб (ўқиб) дам солар эдилар; (ҳоллари) оғ ирлашганда, мен улар билан у зотга пуфлаб дам солар ва у зотнинг қў ллари билан — унинг баракаси (умиди) сабабли — (юзларини) масх қилар эдим. Мен Ибн Шиҳобдан: «(У зот) қандай пуфлаб дам солар эдилар?» деб сўрадим; у: «Икки қў лларига пуфлаб дам солар, сўнг улар билан юзларини масх қилар (силар) эдилар» деди.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مَيْسَرَةَ، سَمِعْتُ عَمْرَو بْنَ الشَّرِيدِ، قَالَ جَاءَ الْمِسْوَرُ بْنُ مَخْرَمَةَ فَوَضَعَ يَدَهُ عَلَى مَنْكِبِي، فَانْطَلَقْتُ مَعَهُ إِلَى سَعْدٍ فَقَالَ أَبُو رَافِعٍ لِلْمِسْوَرِ أَلاَ تَأْمُرُ هَذَا أَنْ يَشْتَرِيَ مِنِّي بَيْتِي الَّذِي فِي دَارِي. فَقَالَ لاَ أَزِيدُهُ عَلَى أَرْبَعِمِائَةٍ، إِمَّا مُقَطَّعَةٍ وَإِمَّا مُنَجَّمَةٍ. قَالَ أُعْطِيتُ خَمْسَمِائَةٍ نَقْدًا، فَمَنَعْتُهُ، وَلَوْلاَ أَنِّي سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " الْجَارُ أَحَقُّ بِصَقَبِهِ ". مَا بِعْتُكَهُ أَوْ قَالَ مَا أَعْطَيْتُكَهُ. قُلْتُ لِسُفْيَانَ إِنَّ مَعْمَرًا لَمْ يَقُلْ هَكَذَا. قَالَ لَكِنَّهُ قَالَ لِي هَكَذَا. وَقَالَ بَعْضُ النَّاسِ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَبِيعَ الشُّفْعَةَ فَلَهُ أَنْ يَحْتَالَ حَتَّى يُبْطِلَ الشُّفْعَةَ فَيَهَبُ الْبَائِعُ لِلْمُشْتَرِي الدَّارَ، وَيَحُدُّهَا وَيَدْفَعُهَا إِلَيْهِ، وَيُعَوِّضُهُ الْمُشْتَرِي أَلْفَ دِرْهَمٍ، فَلاَ يَكُونُ لِلشَّفِيعِ فِيهَا شُفْعَةٌ.
(Amr ibn Sharid aytdi:) Misvar ibn Maxrama kelib, qoʻlini yelkamga qoʻydi; men u bilan Saʼdga (birga) bordim. Abu Rofeʼ Misvarga: «Mana shunga (Saʼdga) aytmaysanmi, mening hovlimdagi uyimni mendan sotib olsa?» dedi. (Saʼd): «Men unga toʻrt yuz (dinor)dan oshiq bermayman — yo boʻlib-boʻlib, yo muddatli (toʻlov bilan)», dedi. (Abu Rofeʼ): «Menga besh yuz naqd berildi, lekin men uni (sotishni) rad qildim; agar men Paygʻambar ﷺning: ‹Qoʻshni oʻz saqabi (yaqin qoʻshnichiligi) bilan (uyga) haqliroqdir›, deganlarini eshitmaganimda edi, men buni senga sotmagan — yoki: bermagan — boʻlardim», dedi. Men Sufyonga: «Maʼmar bunday demagan-ku», dedim. U: «Lekin u menga shunday dedi», dedi. (Buxoriy aytdi:) Baʼzi kishilar esa: «Agar (kimdir) shufʼani botil qilishni istasa, u hiyla ishlata oladi: sotuvchi xaridorga uyni hiba (sovgʻa) qilib, chegaralab, unga topshiradi; xaridor esa unga ming dirham evaz (toʻlov) beradi — shunda shafiʼga (qoʻshniga) unda shufʼa boʻlmaydi», deydilar (— bu esa najot emas, hiyladir).(Амр ибн Шарид айтди:) Мисвар ибн Махрама келиб, қўлини елкамга қўйди; мен у билан Саъдга (бирга) бордим. Абу Рофеъ Мисварга: «Мана шунга (Саъдга) айтмайсанми, менинг ҳовлимдаги уйимни мендан сотиб олса?» деди. (Саъд): «Мен унга тўрт юз (динор)дан ошиқ бермайман — ё бўлиб-бўлиб, ё муддатли (тўлов билан)», деди. (Абу Рофеъ): «Менга беш юз нақд берилди, лекин мен уни (сотишни) рад қилдим; агар мен Пайғамбар ﷺнинг: ‹Қўшни ўз сақаби (яқин қўшничилиги) билан (уйга) ҳақлироқдир›, деганларини эшитмаганимда эди, мен буни сенга сотмаган — ёки: бермаган — бўлардим», деди. Мен Суфёнга: «Маъмар бундай демаган-ку», дедим. У: «Лекин у менга шундай деди», деди. (Бухорий айтди:) Баъзи кишилар эса: «Агар (кимдир) шуфъани ботил қилишни истаса, у ҳийла ишлата олади: сотувчи харидорга уйни ҳиба (совға) қилиб, чегаралаб, унга топширади; харидор эса унга минг дирҳам эваз (тўлов) беради — шунда шафиъга (қўшнига) унда шуфъа бўлмайди», дейдилар (— бу эса нажот эмас, ҳийладир).