Molik men

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، أَوْ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ قَضَى أَحَدُهُمَا فِي امْرَأَةٍ غَرَّتْ رَجُلاً بِنَفْسِهَا وَذَكَرَتْ أَنَّهَا حُرَّةٌ فَتَزَوَّجَهَا فَوَلَدَتْ لَهُ أَوْلاَدًا فَقَضَى أَنْ يَفْدِيَ وَلَدَهُ بِمِثْلِهِمْ ‏.‏ قَالَ يَحْيَى سَمِعْتُ مَالِكًا يَقُولُ وَالْقِيمَةُ أَعْدَلُ فِي هَذَا إِنْ شَاءَ اللَّهُ ‏.‏

Molik menga rivoyat qilishicha, unga yetib kelishicha, Umar ibn al-Xattob yoki Usmon ibn Affon — ikkovidan biri — bir kanizak haqida hukm chiqargan: u kanizak oʻzini erkin (hurra) deb aytib, bir kishini aldagan, u esa unga uylangan, ayol undan bolalar tugʻib bergan. Shunda (hukmdor) u oʻz bolalarini ularning misli (oʻxshashi boʻlgan qullar) bilan fido qilishiga hukm qildi. Yahyo aytdi: Men Molikning shunday deganini eshitdim: «Bu masalada (bolaning) qiymatini toʻlash adolatliroqdir, inshaalloh».Молик менга ривоят қилишича, унга етиб келишича, Умар ибн ал-Хаттоб ёки Усмон ибн Аффон — икковидан бири — бир канизак ҳақида ҳукм чиқарган: у канизак ўзини эркин (ҳурра) деб айтиб, бир кишини алдаган, у эса унга уйланган, аёл ундан болалар туғиб берган. Шунда (ҳукмдор) у ўз болаларини уларнинг мисли (ўхшаши бўлган қуллар) билан фидо қилишига ҳукм қилди. Яҳё айтди: Мен Моликнинг шундай деганини эшитдим: «Бу масалада (боланинг) қийматини тўлаш адолатлироқдир, иншааллоҳ».

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ شِهَابٍ، يَقُولُ كَانَتْ ضَوَالُّ الإِبِلِ فِي زَمَانِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ إِبِلاً مُؤَبَّلَةً تَنَاتَجُ لاَ يَمَسُّهَا أَحَدٌ حَتَّى إِذَا كَانَ زَمَانُ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ أَمَرَ بِتَعْرِيفِهَا ثُمَّ تُبَاعُ فَإِذَا جَاءَ صَاحِبُهَا أُعْطِيَ ثَمَنَهَا ‏.‏

Molik menga rivoyat qilishicha, u Ibn Shihobning shunday deganini eshitdi: «Umar ibn al-Xattob zamonida yoʻqolgan tuyalar (choʻlga) qoʻyib yuborilgan, oʻz-oʻzidan koʻpayib boradigan tuyalar boʻlib, ularga hech kim tegmasdi. Usmon ibn Affon zamoni kelganda esa u ularni eʼlon qilib, soʻng sotishga buyurdi. Egasi kelsa, unga (tuyaning) puli beriladi».Молик менга ривоят қилишича, у Ибн Шиҳобнинг шундай деганини эшитди: «Умар ибн ал-Хаттоб замонида йўқолган туялар (чўлга) қўйиб юборилган, ўз-ўзидан кўпайиб борадиган туялар бўлиб, уларга ҳеч ким тегмасди. Усмон ибн Аффон замони келганда эса у уларни эълон қилиб, сўнг сотишга буюрди. Эгаси келса, унга (туянинг) пули берилади».

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ رَجُلاً، مِنَ الأَنْصَارِ مِنْ بَنِي الْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ تَصَدَّقَ عَلَى أَبَوَيْهِ بِصَدَقَةٍ فَهَلَكَا فَوَرِثَ ابْنُهُمَا الْمَالَ وَهُوَ نَخْلٌ فَسَأَلَ عَنْ ذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ "‏ قَدْ أُجِرْتَ فِي صَدَقَتِكَ وَخُذْهَا بِمِيرَاثِكَ ‏"‏ ‏.‏

Molik menga rivoyat qilishicha, unga yetib kelishicha, Ansorlardan — Banu al-Horis ibn al-Xazrajdan — bir kishi ota-onasiga (bir mol) sadaqa qilgan edi. Soʻng ular vafot etib, oʻgʻli (yaʼni oʻsha sadaqa qilgan kishi) oʻsha molni — u xurmozor edi — meros qilib oldi. U bu haqda Rasululloh ﷺdan soʻradi. U zot: «Sadaqang uchun ajr olib boʻlgansan, endi uni merosing (sifatida) ol», dedilar.Молик менга ривоят қилишича, унга етиб келишича, Ансорлардан — Бану ал-Ҳорис ибн ал-Хазраждан — бир киши ота-онасига (бир мол) садақа қилган эди. Сўнг улар вафот этиб, ўғли (яъни ўша садақа қилган киши) ўша молни — у хурмозор эди — мерос қилиб олди. У бу ҳақда Расулуллоҳ ﷺдан сўради. У зот: «Садақанг учун ажр олиб бўлгансан, энди уни меросинг (сифатида) ол», дедилар.