حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا عَمْرٌو، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، كُنْتُ أَطْلُبُ بَعِيرًا لِي. وَحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، سَمِعَ مُحَمَّدَ بْنَ جُبَيْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ قَالَ أَضْلَلْتُ بَعِيرًا لِي، فَذَهَبْتُ أَطْلُبُهُ يَوْمَ عَرَفَةَ، فَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَاقِفًا بِعَرَفَةَ، فَقُلْتُ هَذَا وَاللَّهِ مِنَ الْحُمْسِ فَمَا شَأْنُهُ هَا هُنَا
Muhammad ibn Jubayr ibn Mutʼim (otasidan) rivoyat qiladi: Otam dedi: «(Islomdan oldin) men tuyamni izlab yurardim...» (Xuddi shu rivoyat boshqa rivoyatchi orqali ham keltiriladi.) Jubayr ibn Mutʼim dedi: «Mening tuyam yoʻqoldi va men uni Arafa kuni izlab chiqdim hamda Paygʻambar ﷺ ning Arafatda turganlarini koʻrdim. Oʻz-oʻzimga: ‹Allohga qasamki, u — Humsdan-ku (Hums — qattiqqoʻl diyonatli(lar); Quraysh shunday atalar edi, chunki ular: «Biz Allohning ahlimiz, biz haramdan tashqariga chiqmaymiz», — der edi). Uni bu yerga nima keltirdi?› — dedim».Муҳаммад ибн Жубайр ибн Мутъим (отасидан) ривоят қилади: Отам деди: «(Исломдан олдин) мен туямни излаб юрардим...» (Худди шу ривоят бошқа ривоятчи орқали ҳам келтирилади.) Жубайр ибн Мутъим деди: «Менинг туям йўқолди ва мен уни Арафа куни излаб чиқдим ҳамда Пайғамбар ﷺ нинг Арафатда турганларини кўрдим. Ўз-ўзимга: ‹Аллоҳга қасамки, у — Ҳумсдан-ку (Ҳумс — қаттиққўл диёнатли(лар); Қурайш шундай аталар эди, чунки улар: «Биз Аллоҳнинг аҳлимиз, биз ҳарамдан ташқарига чиқмаймиз», — дер эди). Уни бу ерга нима келтирди?› — дедим».
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ كَانَ مُحَمَّدُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ يُحَدِّثُ أَنَّهُ بَلَغَ مُعَاوِيَةَ وَهْوَ عِنْدَهُ فِي وَفْدٍ مِنْ قُرَيْشٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَيَكُونُ مَلِكٌ مِنْ قَحْطَانَ، فَغَضِبَ مُعَاوِيَةُ، فَقَامَ فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ، ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّهُ بَلَغَنِي أَنَّ رِجَالاً مِنْكُمْ يَتَحَدَّثُونَ أَحَادِيثَ لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ، وَلاَ تُؤْثَرُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَأُولَئِكَ جُهَّالُكُمْ، فَإِيَّاكُمْ وَالأَمَانِيَّ الَّتِي تُضِلُّ أَهْلَهَا، فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِنَّ هَذَا الأَمْرَ فِي قُرَيْشٍ، لاَ يُعَادِيهِمْ أَحَدٌ إِلاَّ كَبَّهُ اللَّهُ عَلَى وَجْهِهِ، مَا أَقَامُوا الدِّينَ ".
Muhammad ibn Jubayr ibn Mutʼim (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Qurayshdan (boʻlgan) bir delegatsiya bilan Muoviyaning oldida boʻlganda, Muoviya — Abdulloh ibn Amr ibn al-Os: ‹Qahton qabilasidan bir podshoh (chiqadi)›, — deb aytgani xabarini eshitdi. Shunda Muoviya gʻazablanib, oʻrnidan turdi va Allohga loyiq (hamd) bilan hamd aytib: «Endi soʻzga kelsak: men eshitdimki, sizlardan baʼzi kishilar — na muqaddas Kitobda boʻlgan, na Allohning Rasuli aytgan — narsalarni rivoyat qilmoqda. Mana shular — sizlardan (boʻlgan) johillardir. Odamlarni adashtiradigan bunday umidlardan (yaʼni asossiz daʼvolardan) ehtiyot boʻlinglar — chunki men Allohning Rasuli ﷺ ning shunday deganini eshitdim: ‹Hukmronlik Qurayshda qoladi; va kim ularga dushmanlik qilsa, Alloh uni halok qiladi — toki ular dinning (qonun-)qoidalariga rioya qilar ekan›», — dedi.Муҳаммад ибн Жубайр ибн Мутъим (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Қурайшдан (бўлган) бир делегация билан Муовиянинг олдида бўлганда, Муовия — Абдуллоҳ ибн Амр ибн ал-Ос: ‹Қаҳтон қабиласидан бир подшоҳ (чиқади)›, — деб айтгани хабарини эшитди. Шунда Муовия ғазабланиб, ўрнидан турди ва Аллоҳга лойиқ (ҳамд) билан ҳамд айтиб: «Энди сўзга келсак: мен эшитдимки, сизлардан баъзи кишилар — на муқаддас Китобда бўлган, на Аллоҳнинг Расули айтган — нарсаларни ривоят қилмоқда. Мана шулар — сизлардан (бўлган) жоҳиллардир. Одамларни адаштирадиган бундай умидлардан (яъни асоссиз даъволардан) эҳтиёт бўлинглар — чунки мен Аллоҳнинг Расули ﷺ нинг шундай деганини эшитдим: ‹Ҳукмронлик Қурайшда қолади; ва ким уларга душманлик қилса, Аллоҳ уни ҳалок қилади — токи улар диннинг (қонун-)қоидаларига риоя қилар экан›», — деди.
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ كَانَ مُحَمَّدُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ يُحَدِّثُ أَنَّهُ بَلَغَ مُعَاوِيَةَ وَهْوَ عِنْدَهُ فِي وَفْدٍ مِنْ قُرَيْشٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرٍو يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَيَكُونُ مَلِكٌ مِنْ قَحْطَانَ فَغَضِبَ، فَقَامَ فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ، ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّهُ بَلَغَنِي أَنَّ رِجَالاً مِنْكُمْ يُحَدِّثُونَ أَحَادِيثَ لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ، وَلاَ تُؤْثَرُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأُولَئِكَ جُهَّالُكُمْ، فَإِيَّاكُمْ وَالأَمَانِيَّ الَّتِي تُضِلُّ أَهْلَهَا، فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِنَّ هَذَا الأَمْرَ فِي قُرَيْشٍ، لاَ يُعَادِيهِمْ أَحَدٌ إِلاَّ كَبَّهُ اللَّهُ عَلَى وَجْهِهِ مَا أَقَامُوا الدِّينَ ". تَابَعَهُ نُعَيْمٌ عَنِ ابْنِ الْمُبَارَكِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُبَيْرٍ.
(Muhammad ibn Jubayr ibn Mutʼim shunday hadis aytardiki:) Muoviyaga — u (Muhammad) Qurayshdan boʻlgan bir vakillar (guruh)i ichida uning huzurida ekan — Abdulloh ibn Amr: ‹Yaqinda Qahtondan bir podshoh (hukmron) boʻladi›, deb hadis aytayotgani yetib bordi. Bas, u (Muoviya) gʻazablandi-da, turib, Allohga — Uning haqi ila — sano (hamd) aytdi, soʻng dedi: «Ammo baʼd; menga yetib kelishicha, sizlardan baʼzi kishilar — Allohning Kitobida (ham) boʻlmagan, Rasululloh ﷺdan (ham) rivoyat qilinmagan hadislarni aytishar emish; ana oʻshalar — sizlarning johillaringizdir. Bas, oʻz egalarini adashtiradigan orzu-havaslardan (xom xayollardan) saqlaninglar! Albatta, men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitganman: ‹Albatta, bu (hukmronlik) ishi Qurayshdadir; ular dinni barpo qilib turar ekanlar, hech kim ularga adovat (dushmanlik) qilmaydiki, magar Alloh uni yuzituban (yerga) qulatmasin (xor qilmasin)›», dedi. (Buni Nuaym ham Ibn Muborakdan, (u) Maʼmardan, (u) Zuhriydan, (u) Muhammad ibn Jubayrdan rivoyat qilib mutobaʼat qildi.)(Муҳаммад ибн Жубайр ибн Мутъим шундай ҳадис айтардики:) Муовияга — у (Муҳаммад) Қурайшдан бўлган бир вакиллар (гуруҳ)и ичида унинг ҳузурида экан — Абдуллоҳ ибн Амр: ‹Яқинда Қаҳтондан бир подшоҳ (ҳукмрон) бўлади›, деб ҳадис айтаётгани етиб борди. Бас, у (Муовия) ғазабланди-да, туриб, Аллоҳга — Унинг ҳақи ила — сано (ҳамд) айтди, сўнг деди: «Аммо баъд; менга етиб келишича, сизлардан баъзи кишилар — Аллоҳнинг Китобида (ҳам) бўлмаган, Расулуллоҳ ﷺдан (ҳам) ривоят қилинмаган ҳадисларни айтишар эмиш; ана ўшалар — сизларнинг жоҳилларингиздир. Бас, ўз эгаларини адаштирадиган орзу-ҳаваслардан (хом хаёллардан) сақланинглар! Албатта, мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитганман: ‹Албатта, бу (ҳукмронлик) иши Қурайшдадир; улар динни барпо қилиб турар эканлар, ҳеч ким уларга адоват (душманлик) қилмайдики, магар Аллоҳ уни юзитубан (ерга) қулатмасин (хор қилмасин)›», деди. (Буни Нуайм ҳам Ибн Муборакдан, (у) Маъмардан, (у) Зуҳрийдан, (у) Муҳаммад ибн Жубайрдан ривоят қилиб мутобаъат қилди.)