Ummu Habiba Ramla bint Abu Sufyon al-Umaviya

حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ زَيْنَبَ ابْنَةَ أَبِي سَلَمَةَ، أَخْبَرَتْهُ أَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ بِنْتَ أَبِي سُفْيَانَ أَخْبَرَتْهَا أَنَّهَا، قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ انْكِحْ أُخْتِي بِنْتَ أَبِي سُفْيَانَ فَقَالَ ‏"‏ أَوَتُحِبِّينَ ذَلِكَ ‏"‏‏.‏ فَقُلْتُ نَعَمْ، لَسْتُ لَكَ بِمُخْلِيَةٍ، وَأَحَبُّ مَنْ شَارَكَنِي فِي خَيْرٍ أُخْتِي‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ ذَلِكَ لاَ يَحِلُّ لِي ‏"‏‏.‏ قُلْتُ فَإِنَّا نُحَدَّثُ أَنَّكَ تُرِيدُ أَنْ تَنْكِحَ بِنْتَ أَبِي سَلَمَةَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ بِنْتَ أُمِّ سَلَمَةَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ لَوْ أَنَّهَا لَمْ تَكُنْ رَبِيبَتِي فِي حَجْرِي مَا حَلَّتْ لِي إِنَّهَا لاَبْنَةُ أَخِي مِنَ الرَّضَاعَةِ، أَرْضَعَتْنِي وَأَبَا سَلَمَةَ ثُوَيْبَةُ فَلاَ تَعْرِضْنَ عَلَىَّ بَنَاتِكُنَّ وَلاَ أَخَوَاتِكُنَّ ‏"‏‏.‏ قَالَ عُرْوَةُ وَثُوَيْبَةُ مَوْلاَةٌ لأَبِي لَهَبٍ كَانَ أَبُو لَهَبٍ أَعْتَقَهَا فَأَرْضَعَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا مَاتَ أَبُو لَهَبٍ أُرِيَهُ بَعْضُ أَهْلِهِ بِشَرِّ حِيبَةٍ قَالَ لَهُ مَاذَا لَقِيتَ قَالَ أَبُو لَهَبٍ لَمْ أَلْقَ بَعْدَكُمْ غَيْرَ أَنِّي سُقِيتُ فِي هَذِهِ بِعَتَاقَتِي ثُوَيْبَةَ‏.‏

(Urva ibn Zubayr rivoyat qildi)ki, Zaynab bint Abu Salama unga xabar berdi; Ummu Habiba bint Abu Sufyon unga (Zaynabga) xabar berdi: U (Ummu Habiba): «Ey Allohning Rasuli, singlimga — Abu Sufyonning qiziga — uylan», dedi. U zot: «Sen buni xohlaysanmi?» dedilar. Men: «Ha; men senga yolgʻ iz (yagona xotin) emasman; va mening — yaxshilik(xayr)da menga sherik boʻ lishini eng yoqtirgan (kishi)m — singlim(dir)», dedim. Paygʻambar ﷺ: «Albatta bu menga halol emas», dedilar. Men: «(Lekin) bizga — sen Abu Salamaning qiziga uylanmoqchisan deb — gapirilyapti», dedim. U zot: «Ummu Salamaning qizigami?» dedilar. Men: «Ha», dedim. U zot: «Agar u mening tarbiyamdagi oʻ gay qizim boʻ lmaganda ham, u menga halol boʻ lmas edi; chunki u — mening sut (emizish)dan (boʻ lgan) birodarimning qizidir: meni va Abu Salamani Suvayba emizgan. Bas, menga qizlaringizni va singillaringizni taklif qilmanglar», dedilar. Urva: «Suvayba — Abu Lahabning ozod qilgan (choʻrisi) edi; Abu Lahab uni ozod qilgan edi; u Paygʻambar ﷺni emizgan edi. Abu Lahab oʻ lgach, uning ahlidan baʼzisi uni (Abu Lahabni) yomon holda (tushida) koʻ rdi. (Tushida) unga: ‹Nimaga duch kelding?› dedi. Abu Lahab: ‹Sizdan (ajralganimdan) keyin hech (yaxshilik) koʻ rmadim — faqat men Suvaybani ozod qilganim sababli mana shu (barmoq)imda (oz) suv ichirildi (azob biroz yengilladi)› dedi», dedi.(Урва ибн Зубайр ривоят қилди)ки, Зайнаб бинт Абу Салама унга хабар берди; Умму Ҳабиба бинт Абу Суфён унга (Зайнабга) хабар берди: У (Умму Ҳабиба): «Эй Аллоҳнинг Расули, синглимга — Абу Суфённинг қизига — уйлан», деди. У зот: «Сен буни хоҳлайсанми?» дедилар. Мен: «Ҳа; мен сенга ёлғ из (ягона хотин) эмасман; ва менинг — яхшилик(хайр)да менга шерик бў лишини энг ёқтирган (киши)м — синглим(дир)», дедим. Пайғамбар ﷺ: «Албатта бу менга ҳалол эмас», дедилар. Мен: «(Лекин) бизга — сен Абу Саламанинг қизига уйланмоқчисан деб — гапириляпти», дедим. У зот: «Умму Саламанинг қизигами?» дедилар. Мен: «Ҳа», дедим. У зот: «Агар у менинг тарбиямдаги ў гай қизим бў лмаганда ҳам, у менга ҳалол бў лмас эди; чунки у — менинг сут (эмизиш)дан (бў лган) биродаримнинг қизидир: мени ва Абу Саламани Сувайба эмизган. Бас, менга қизларингизни ва сингилларингизни таклиф қилманглар», дедилар. Урва: «Сувайба — Абу Лаҳабнинг озод қилган (чўриси) эди; Абу Лаҳаб уни озод қилган эди; у Пайғамбар ﷺни эмизган эди. Абу Лаҳаб ў лгач, унинг аҳлидан баъзиси уни (Абу Лаҳабни) ёмон ҳолда (тушида) кў рди. (Тушида) унга: ‹Нимага дуч келдинг?› деди. Абу Лаҳаб: ‹Сиздан (ажралганимдан) кейин ҳеч (яхшилик) кў рмадим — фақат мен Сувайбани озод қилганим сабабли мана шу (бармоқ)имда (оз) сув ичирилди (азоб бироз енгиллади)› деди», деди.

حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ زَيْنَبَ، عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ، قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ لَكَ فِي بِنْتِ أَبِي سُفْيَانَ قَالَ ‏"‏ فَأَفْعَلُ مَاذَا ‏"‏‏.‏ قُلْتُ تَنْكِحُ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَتُحِبِّينَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ لَسْتُ لَكَ بِمُخْلِيَةٍ، وَأَحَبُّ مَنْ شَرِكَنِي فِيكَ أُخْتِي‏.‏ قَالَ ‏"‏ إِنَّهَا لاَ تَحِلُّ لِي ‏"‏‏.‏ قُلْتُ بَلَغَنِي أَنَّكَ تَخْطُبُ‏.‏ قَالَ ‏"‏ ابْنَةَ أُمِّ سَلَمَةَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏"‏ لَوْ لَمْ تَكُنْ رَبِيبَتِي مَا حَلَّتْ لِي، أَرْضَعَتْنِي وَأَبَاهَا ثُوَيْبَةُ، فَلاَ تَعْرِضْنَ عَلَىَّ بَنَاتِكُنَّ وَلاَ أَخَوَاتِكُنَّ ‏"‏‏.‏ وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنَا هِشَامٌ دُرَّةُ بِنْتُ أَبِي سَلَمَةَ‏.‏

(Ummu Habiba (roziyallohu anho) aytdi:) Men: «Ey Allohning Rasuli, Abu Sufyonning qiziga (uylanishda) ragʻ bating bormi?» dedim. U zot: «Nima qilaman (yaʼni nima istaysan)?» dedilar. Men: «Unga uylanasan», dedim. U zot: «Buni xohlaysanmi?» dedilar. Men: «Men senga yolgʻ iz (yagona xotin) emasman; va mening — sen(ing nikohing)da menga sherik boʻ lishini eng yoqtirgan (kishi)m — singlim(dir)», dedim. U zot: «Albatta u menga halol emas», dedilar. Men: «Menga — sen (kimnidir) xostgorlik qilayotgan ekansan deb — yetdi», dedim. U zot: «Ummu Salamaning qizinimi?» dedilar. Men: «Ha», dedim. U zot: «Agar u mening tarbiyamdagi oʻ gay qizim boʻ lmaganda ham, u menga halol boʻ lmas edi; meni va uning otasini Suvayba emizgan. Bas, menga qizlaringizni va singillaringizni taklif qilmanglar», dedilar. (Lays: «Bizga Hisom: ‹(U) — Durra bint Abu Salama (edi)› deb (rivoyat) qildi» dedi.)(Умму Ҳабиба (розияллоҳу анҳо) айтди:) Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, Абу Суфённинг қизига (уйланишда) рағ батинг борми?» дедим. У зот: «Нима қиламан (яъни нима истайсан)?» дедилар. Мен: «Унга уйланасан», дедим. У зот: «Буни хоҳлайсанми?» дедилар. Мен: «Мен сенга ёлғ из (ягона хотин) эмасман; ва менинг — сен(инг никоҳинг)да менга шерик бў лишини энг ёқтирган (киши)м — синглим(дир)», дедим. У зот: «Албатта у менга ҳалол эмас», дедилар. Мен: «Менга — сен (кимнидир) хостгорлик қилаётган экансан деб — етди», дедим. У зот: «Умму Саламанинг қизиними?» дедилар. Мен: «Ҳа», дедим. У зот: «Агар у менинг тарбиямдаги ў гай қизим бў лмаганда ҳам, у менга ҳалол бў лмас эди; мени ва унинг отасини Сувайба эмизган. Бас, менга қизларингизни ва сингилларингизни таклиф қилманглар», дедилар. (Лайс: «Бизга Ҳисом: ‹(У) — Дурра бинт Абу Салама (эди)› деб (ривоят) қилди» деди.)

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ، أَخْبَرَهُ أَنَّ زَيْنَبَ ابْنَةَ أَبِي سَلَمَةَ أَخْبَرَتْهُ أَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ انْكِحْ أُخْتِي بِنْتَ أَبِي سُفْيَانَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ وَتُحِبِّينَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ، لَسْتُ بِمُخْلِيَةٍ، وَأَحَبُّ مَنْ شَارَكَنِي فِي خَيْرٍ أُخْتِي‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ ذَلِكَ لاَ يَحِلُّ لِي ‏"‏‏.‏ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَوَاللَّهِ إِنَّا لَنَتَحَدَّثُ أَنَّكَ تُرِيدُ أَنْ تَنْكِحَ دُرَّةَ بِنْتَ أَبِي سَلَمَةَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ بِنْتَ أُمِّ سَلَمَةَ ‏"‏‏.‏ فَقُلْتُ نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَوَاللَّهِ لَوْ لَمْ تَكُنْ فِي حَجْرِي مَا حَلَّتْ لِي إِنَّهَا لاَبْنَةُ أَخِي مِنَ الرَّضَاعَةِ، أَرْضَعَتْنِي وَأَبَا سَلَمَةَ ثُوَيْبَةُ فَلاَ تَعْرِضْنَ عَلَىَّ بَنَاتِكُنَّ وَلاَ أَخَوَاتِكُنَّ ‏"‏‏.‏

(Ummu Habiba (roziyallohu anho) aytdi:) Men: «Ey Allohning Rasuli, singlimga — Abu Sufyonning qiziga — uylan», dedim. U zot: «Buni xohlaysanmi?» dedilar. Men: «Ha; men senga yolgʻ iz emasman; va mening — yaxshilik(xayr)da menga sherik boʻ lishini eng yoqtirgan (kishi)m — singlim(dir)», dedim. Paygʻambar ﷺ: «Albatta bu menga halol emas», dedilar. Men: «Ey Allohning Rasuli, Allohga qasamki, biz — sen Durra bint Abu Salamaga uylanmoqchisan deb — gaplashar edik», dedim. U zot: «Ummu Salamaning qizinimi?» dedilar. Men: «Ha», dedim. U zot: «Allohga qasamki, agar u mening tarbiyamda (oʻ gay qizim) boʻ lmaganda ham, u menga halol boʻ lmas edi; chunki u — mening sut (emizish)dan (boʻ lgan) birodarimning qizidir: meni va Abu Salamani Suvayba emizgan. Bas, menga qizlaringizni va singillaringizni taklif qilmanglar», dedilar.(Умму Ҳабиба (розияллоҳу анҳо) айтди:) Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, синглимга — Абу Суфённинг қизига — уйлан», дедим. У зот: «Буни хоҳлайсанми?» дедилар. Мен: «Ҳа; мен сенга ёлғ из эмасман; ва менинг — яхшилик(хайр)да менга шерик бў лишини энг ёқтирган (киши)м — синглим(дир)», дедим. Пайғамбар ﷺ: «Албатта бу менга ҳалол эмас», дедилар. Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, Аллоҳга қасамки, биз — сен Дурра бинт Абу Саламага уйланмоқчисан деб — гаплашар эдик», дедим. У зот: «Умму Саламанинг қизиними?» дедилар. Мен: «Ҳа», дедим. У зот: «Аллоҳга қасамки, агар у менинг тарбиямда (ў гай қизим) бў лмаганда ҳам, у менга ҳалол бў лмас эди; чунки у — менинг сут (эмизиш)дан (бў лган) биродаримнинг қизидир: мени ва Абу Саламани Сувайба эмизган. Бас, менга қизларингизни ва сингилларингизни таклиф қилманглар», дедилар.

وَسَمِعْتُ زَيْنَبَ ابْنَةَ أُمِّ سَلَمَةَ، تُحَدِّثُ عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ يَحِلُّ لاِمْرَأَةٍ مُسْلِمَةٍ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ أَنْ تُحِدَّ فَوْقَ ثَلاَثَةِ أَيَّامٍ، إِلاَّ عَلَى زَوْجِهَا أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا ‏"‏‏.‏

(Zaynab bint Ummu Salama, Ummu Habiba (roziyallohu anho)dan (rivoyat qildi)ki,) Paygʻambar ﷺ: «Allohga va oxirat kuniga iymon keltiradigan musulmon ayolga — bir oʻ likka uch kundan ortiq motam tutishi halol emas; magar oʻ z eriga — toʻ rt oy-u oʻ n (kun)» dedilar.(Зайнаб бинт Умму Салама, Умму Ҳабиба (розияллоҳу анҳо)дан (ривоят қилди)ки,) Пайғамбар ﷺ: «Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирадиган мусулмон аёлга — бир ў ликка уч кундан ортиқ мотам тутиши ҳалол эмас; магар ў з эрига — тў рт ой-у ў н (кун)» дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ، أَنَّ زَيْنَبَ ابْنَةَ أَبِي سَلَمَةَ، أَخْبَرَتْهُ أَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ انْكِحْ أُخْتِي ابْنَةَ أَبِي سُفْيَانَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ وَتُحِبِّينَ ذَلِكَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ لَسْتُ لَكَ بِمُخْلِيَةٍ، وَأَحَبُّ مَنْ شَارَكَنِي فِي الْخَيْرِ أُخْتِي‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّ ذَلِكَ لاَ يَحِلُّ لِي ‏"‏‏.‏ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَوَاللَّهِ إِنَّا نَتَحَدَّثُ أَنَّكَ تُرِيدُ أَنْ تَنْكِحَ دُرَّةَ ابْنَةَ أَبِي سَلَمَةَ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ ابْنَةَ أُمِّ سَلَمَةَ ‏"‏‏.‏ فَقُلْتُ نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏"‏فَوَاللَّهِ لَوْ لَمْ تَكُنْ رَبِيبَتِي فِي حَجْرِي مَا حَلَّتْ لِي، إِنَّهَا ابْنَةُ أَخِي مِنَ الرَّضَاعَةِ، أَرْضَعَتْنِي وَأَبَا سَلَمَةَ ثُوَيْبَةُ، فَلاَ تَعْرِضْنَ عَلَىَّ بَنَاتِكُنَّ وَلاَ أَخَوَاتِكُنَّ ‏"‏‏.‏ وَقَالَ شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ عُرْوَةُ ثُوَيْبَةُ أَعْتَقَهَا أَبُو لَهَبٍ‏.‏

(Ummu Habiba (Paygʻambar ﷺning zavjasi) (roziyallohu anho) aytdi:) Men: «Ey Allohning Rasuli, singlimga — Abu Sufyonning qiziga (Azzaga) — uylan» dedim. U zot: «Sen buni yaxshi koʻ rasanmi?» dedilar. Men: «Ha; men senga yagona (xotin) emasman; men yaxshilikda menga sherik boʻ ladigan (ayol) — singlim boʻ lishini yaxshi koʻ raman» dedim. U zot: «Albatta bu menga halol emas» dedilar. Men: «Ey Allohning Rasuli, Allohga qasamki, biz — sen Durra bint Abu Salamaga uylanmoqchisan deb — gaplashyapmiz» dedim. U zot: «Ummu Salamaning qizimi?» dedilar. Men: «Ha» dedim. U zot: «Allohga qasamki, u mening tarbiyamdagi oʻgʻ ay qizim (rabiba) boʻ lmaganida (ham), u menga halol boʻ lmas edi; chunki u — emizishdan (razoadan) boʻ lgan birodarimning qizi: meni va Abu Salamani Suvayba emizgan. Bas, menga oʻ z qizlaringizni ham, singillaringizni ham taklif qilmanglar» dedilar. (Shuayb, Zuhriydan: Urva: «Suvaybani Abu Lahab ozod qilgan edi» dedi.)(Умму Ҳабиба (Пайғамбар ﷺнинг завжаси) (розияллоҳу анҳо) айтди:) Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, синглимга — Абу Суфённинг қизига (Аззага) — уйлан» дедим. У зот: «Сен буни яхши кў расанми?» дедилар. Мен: «Ҳа; мен сенга ягона (хотин) эмасман; мен яхшиликда менга шерик бў ладиган (аёл) — синглим бў лишини яхши кў раман» дедим. У зот: «Албатта бу менга ҳалол эмас» дедилар. Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, Аллоҳга қасамки, биз — сен Дурра бинт Абу Саламага уйланмоқчисан деб — гаплашяпмиз» дедим. У зот: «Умму Саламанинг қизими?» дедилар. Мен: «Ҳа» дедим. У зот: «Аллоҳга қасамки, у менинг тарбиямдаги ўғ ай қизим (рабиба) бў лмаганида (ҳам), у менга ҳалол бў лмас эди; чунки у — эмизишдан (разоадан) бў лган биродаримнинг қизи: мени ва Абу Саламани Сувайба эмизган. Бас, менга ў з қизларингизни ҳам, сингилларингизни ҳам таклиф қилманглар» дедилар. (Шуайб, Зуҳрийдан: Урва: «Сувайбани Абу Лаҳаб озод қилган эди» деди.)