Ummu Kulsum binti Uqba

حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شِهَابٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ ‏.‏ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّفِي حَدِيثِ صَالِحٍ وَقَالَتْ وَلَمْ أَسْمَعْهُ يُرَخِّصُ فِي شَىْءٍ مِمَّا يَقُولُ النَّاسُ إِلاَّ فِي ثَلاَثٍ ‏.‏ بِمِثْلِ مَا جَعَلَهُ يُونُسُ مِنْ قَوْلِ ابْنِ شِهَابٍ ‏.‏

Ummu Kulsum binti Uqba (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: shu isnod bilan xuddi shunga oʻxshashi (rivoyat qilindi), faqat Solihning hadisida: «(U ayol) dedi: Men odamlar (yolgʻon deb) aytadigan narsalardan uchtasidan boshqasida unga (Rasululloh ﷺ ga) ruxsat berganini eshitmadim», deyilgan — Yunus Ibn Shihobning soʻzi sifatida keltirgan narsaning aynan oʻzidek.Умму Кулсум бинти Уқба (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: шу иснод билан худди шунга ўхшаши (ривоят қилинди), фақат Солиҳнинг ҳадисида: «(У аёл) деди: Мен одамлар (ёлғон деб) айтадиган нарсалардан учтасидан бошқасида унга (Расулуллоҳ ﷺ га) рухсат берганини эшитмадим», дейилган — Юнус Ибн Шиҳобнинг сўзи сифатида келтирган нарсанинг айнан ўзидек.

وَحَدَّثَنَاهُ عَمْرٌو النَّاقِدُ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ إِلَى قَوْلِهِ ‏"‏ وَنَمَى خَيْرًا ‏"‏ ‏.‏ وَلَمْ يَذْكُرْ مَا بَعْدَهُ ‏.‏

Ummu Kulsum binti Uqba (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: shu isnod bilan «...va yaxshilikni yetkazadi» degan soʻziga qadar (rivoyat qilindi) va undan keyingisini zikr qilmadi.Умму Кулсум бинти Уқба (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: шу иснод билан «...ва яхшиликни етказади» деган сўзига қадар (ривоят қилинди) ва ундан кейингисини зикр қилмади.

حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْجِيزِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو الأَسْوَدِ، عَنْ نَافِعٍ، - يَعْنِي ابْنَ يَزِيدَ - عَنِ ابْنِ الْهَادِ، أَنَّ عَبْدَ الْوَهَّابِ بْنَ أَبِي بَكْرٍ، حَدَّثَهُ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أُمِّهِ أُمِّ كُلْثُومٍ بِنْتِ عُقْبَةَ، قَالَتْ مَا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُرَخِّصُ فِي شَىْءٍ مِنَ الْكَذِبِ إِلاَّ فِي ثَلاَثٍ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ لاَ أَعُدُّهُ كَاذِبًا الرَّجُلُ يُصْلِحُ بَيْنَ النَّاسِ يَقُولُ الْقَوْلَ وَلاَ يُرِيدُ بِهِ إِلاَّ الإِصْلاَحَ وَالرَّجُلُ يَقُولُ فِي الْحَرْبِ وَالرَّجُلُ يُحَدِّثُ امْرَأَتَهُ وَالْمَرْأَةُ تُحَدِّثُ زَوْجَهَا ‏"‏ ‏.‏

Humayd ibn Abdurrahmonning onasi Ummu Kulsum binti Uqba (roziyallohu anho) aytdi: Men Rasululloh ﷺning yolgʻonning biron turiga ruxsat berganlarini eshitmadim, faqat uch narsada (ruxsat berdilar). Rasululloh ﷺ shunday der edilar: «Men quyidagilarni yolgʻonchi deb hisoblamayman: odamlar oʻrtasini isloh qilayotgan kishi (shu maqsadda) bir soʻzni aytsa-yu, bundan faqat islohni koʻzlasa; urushda (dushmanni chalgʻitish uchun) biror soʻz aytgan kishi; xotiniga (xushomad qilib) soʻz aytgan er va eriga (xushomad qilib) soʻz aytgan ayol».Ҳумайд ибн Абдурраҳмоннинг онаси Умму Кулсум бинти Уқба (розияллоҳу анҳо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг ёлғоннинг бирон турига рухсат берганларини эшитмадим, фақат уч нарсада (рухсат бердилар). Расулуллоҳ ﷺ шундай дер эдилар: «Мен қуйидагиларни ёлғончи деб ҳисобламайман: одамлар ўртасини ислоҳ қилаётган киши (шу мақсадда) бир сўзни айтса-ю, бундан фақат ислоҳни кўзласа; урушда (душманни чалғитиш учун) бирор сўз айтган киши; хотинига (хушомад қилиб) сўз айтган эр ва эрига (хушомад қилиб) сўз айтган аёл».

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أُمِّهِ أُمِّ كُلْثُومٍ بِنْتِ عُقْبَةَ، قَالَتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ لَيْسَ بِالْكَاذِبِ مَنْ أَصْلَحَ بَيْنَ النَّاسِ فَقَالَ خَيْرًا أَوْ نَمَى خَيْرًا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Ummu Kulsum binti Uqba (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺning: «Odamlar oʻrtasini isloh qilib, yaxshilik soʻzlagan yoki yaxshilik yetkazgan kishi yolgʻonchi (sanalmaydi)», deganlarini eshitdim, dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Умму Кулсум бинти Уқба (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺнинг: «Одамлар ўртасини ислоҳ қилиб, яхшилик сўзлаган ёки яхшилик етказган киши ёлғончи (саналмайди)», деганларини эшитдим, деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِسْحَاقَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أُمِّهِ أُمِّ كُلْثُومٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَيْسَ الْكَاذِبُ بِأَنْ يَقُولَ الرَّجُلُ فِي إِصْلَاحِ مَا بَيْنَ النَّاسِ

Ummu Kulsum (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: U zot: «Odamlar orasini isloh qilish uchun (biror soʻz) aytgan kishi yolgʻonchi emas», dedilar.Умму Кулсум (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: У зот: «Одамлар орасини ислоҳ қилиш учун (бирор сўз) айтган киши ёлғончи эмас», дедилар.

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ شِهَابٍ أَنَّ حُمَيْدَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ أُمَّهُ أُمَّ كُلْثُومٍ بِنْتَ عُقْبَةَ أَخْبَرَتْهُ أَنَّهَاسَمِعَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَيْسَ الْكَذَّابُ الَّذِي يُصْلِحُ بَيْنَ النَّاسِ فَيَنْمِي خَيْرًا أَوْ يَقُولُ خَيْرًا

Ummu Kulsum binti Uqba (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺning shunday deganini eshitdi: «Odamlar orasini isloh qilib, yaxshilikni yetkazgan yoki yaxshilik soʻzlagan kishi yolgʻonchi emas».Умму Кулсум бинти Уқба (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганини эшитди: «Одамлар орасини ислоҳ қилиб, яхшиликни етказган ёки яхшилик сўзлаган киши ёлғончи эмас».

وَقَالَتْلَمْ أَسْمَعْهُ يُرَخِّصُ فِي شَيْءٍ مِمَّا يَقُولُ النَّاسُ إِلَّا فِي ثَلَاثٍ فِي الْحَرْبِ وَالْإِصْلَاحِ بَيْنَ النَّاسِ وَحَدِيثِ الرَّجُلِ امْرَأَتَهُ وَحَدِيثِ الْمَرْأَةِ زَوْجَهَاوَكَانَتْ أُمُّ كُلْثُومٍ بِنْتُ عُقْبَةَ مِنْ الْمُهَاجِرَاتِ اللَّاتِي بَايَعْنَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Va u (Ummu Kulsum) aytdi: Men u zotning odamlar aytadigan narsalardan biror nimaga ruxsat berganlarini eshitmadim, faqat uchtasida: urushda, odamlar orasini isloh qilishda, erning xotiniga aytadigan soʻzida va xotinning eriga aytadigan soʻzida. Ummu Kulsum binti Uqba Rasululloh ﷺga bayʼat qilgan muhojir ayollardan edi.Ва у (Умму Кулсум) айтди: Мен у зотнинг одамлар айтадиган нарсалардан бирор нимага рухсат берганларини эшитмадим, фақат учтасида: урушда, одамлар орасини ислоҳ қилишда, эрнинг хотинига айтадиган сўзида ва хотиннинг эрига айтадиган сўзида. Умму Кулсум бинти Уқба Расулуллоҳ ﷺга байъат қилган муҳожир аёллардан эди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أُمِّهِ أُمِّ كُلْثُومٍ بِنْتِ عُقْبَةَ وَكَانَتْ مِنْ الْمُهَاجِرَاتِ الْأُوَلِ قَالَتْسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَيْسَ الْكَذَّابُ مَنْ أَصْلَحَ بَيْنَ النَّاسِ فَقَالَ خَيْرًا أَوْ نَمَى خَيْرًا وَقَالَ مَرَّةً وَنَمَى خَيْرًا

Ummu Kulsum binti Uqba (roziyallohu anho) — u dastlabki muhojir ayollardan edi — dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺning: «Odamlar oʻrtasini isloh qilib, yaxshilik soʻzlagan yoki yaxshilik yetkazgan kishi yolgʻonchi emas», deganlarini eshitdim, dedi. (Roviy) bir marta: «va yaxshilik yetkazgan», dedi.Умму Кулсум бинти Уқба (розияллоҳу анҳо) — у дастлабки муҳожир аёллардан эди — дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺнинг: «Одамлар ўртасини ислоҳ қилиб, яхшилик сўзлаган ёки яхшилик етказган киши ёлғончи эмас», деганларини эшитдим, деди. (Ровий) бир марта: «ва яхшилик етказган», деди.

حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُسْلِمٍ ابْنُ أَخِي الزُّهْرِيِّ عَنْ عَمِّهِ الزُّهْرِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أُمِّهِ أَنَّهَا قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ تَعْدِلُ ثُلُثَ الْقُرْآنِ

Ummu Kulsum (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «{Qul huvallohu ahad} Qurʼonning uchdan biriga tengdir», dedilar.Умму Кулсум (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «{Қул ҳуваллоҳу аҳад} Қуръоннинг учдан бирига тенгдир», дедилар.

حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا لَيْثٌ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ عَنْ يَزِيدَ يَعْنِي ابْنَ الْهَادِ عَنْ عَبْدِ الْوَهَّابِ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ أُمِّهِ أُمِّ كُلْثُومٍ بِنْتِ عُقْبَةَ قَالَتْمَا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَخَّصَ فِي شَيْءٍ مِنْ الْكَذِبِ إِلَّا فِي ثَلَاثٍ الرَّجُلِ يَقُولُ الْقَوْلَ يُرِيدُ بِهِ الْإِصْلَاحَ وَالرَّجُلِ يَقُولُ الْقَوْلَ فِي الْحَرْبِ وَالرَّجُلِ يُحَدِّثُ امْرَأَتَهُ وَالْمَرْأَةِ تُحَدِّثُ زَوْجَهَا

Humayd ibn Abdurrahmonning onasi Ummu Kulsum binti Uqba (roziyallohu anho) aytdi: Men Rasululloh ﷺning yolgʻonning biror turiga ruxsat berganlarini eshitmadim, faqat uch narsada (mustasno): isloh qilishni koʻzlab biror soʻz aytgan kishi, urushda biror soʻz aytgan kishi, xotiniga soʻz aytadigan er va eriga soʻz aytadigan ayol.Ҳумайд ибн Абдурраҳмоннинг онаси Умму Кулсум бинти Уқба (розияллоҳу анҳо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг ёлғоннинг бирор турига рухсат берганларини эшитмадим, фақат уч нарсада (мустасно): ислоҳ қилишни кўзлаб бирор сўз айтган киши, урушда бирор сўз айтган киши, хотинига сўз айтадиган эр ва эрига сўз айтадиган аёл.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أُمِّهِ أُمِّ كُلْثُومٍ بِنْتِ عُقْبَةَ قَالَتْسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَيْسَ الْكَذَّابُ مَنْ أَصْلَحَ بَيْنَ النَّاسِ فَقَالَ خَيْرًا أَوْ نَمَى خَيْرًا

Ummu Kulsum binti Uqba (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺning: «Odamlar oʻrtasini isloh qilib, yaxshilik soʻzlagan yoki yaxshilik yetkazgan kishi yolgʻonchi (sanalmaydi)», deganlarini eshitdim, dedi.Умму Кулсум бинти Уқба (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺнинг: «Одамлар ўртасини ислоҳ қилиб, яхшилик сўзлаган ёки яхшилик етказган киши ёлғончи (саналмайди)», деганларини эшитдим, деди.

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ أُمِّهِ أُمِّ كُلْثُومٍ بِنْتِ عُقْبَةَ أَنَّهَا قَالَتْرَخَّصَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْكَذِبِ فِي ثَلَاثٍ فِي الْحَرْبِ وَفِي الْإِصْلَاحِ بَيْنَ النَّاسِ وَقَوْلِ الرَّجُلِ لِامْرَأَتِهِ

Ummu Kulsum binti Uqba (roziyallohu anho) aytdi: Nabiy ﷺ uch narsada yolgʻonga ruxsat berdilar: urushda, odamlar orasini isloh qilishda va erning xotiniga aytadigan soʻzida.Умму Кулсум бинти Уқба (розияллоҳу анҳо) айтди: Набий ﷺ уч нарсада ёлғонга рухсат бердилар: урушда, одамлар орасини ислоҳ қилишда ва эрнинг хотинига айтадиган сўзида.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ أُمِّهِ أُمِّ كُلْثُومٍ بِنْتِ عُقْبَةَ قَالَ وَكَانَتْ مِنْ الْمُهَاجِرَاتِ الْأُوَلِ قَالَتْسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَيْسَ بِالْكَذَّابِ مَنْ أَصْلَحَ بَيْنَ النَّاسِ فَقَالَ خَيْرًا أَوْ نَمَى خَيْرًا وَقَالَ مَرَّةً وَنَمَى خَيْرً

Ummu Kulsum binti Uqba (roziyallohu anho) — u dastlabki muhojir ayollardan edi — dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺning: «Odamlar oʻrtasini isloh qilib, yaxshilik soʻzlagan yoki yaxshilik yetkazgan kishi yolgʻonchi (sanalmaydi)», deganlarini eshitdim, dedi. (Roviy) bir marta: «va yaxshilik yetkazgan», dedi.Умму Кулсум бинти Уқба (розияллоҳу анҳо) — у дастлабки муҳожир аёллардан эди — дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺнинг: «Одамлар ўртасини ислоҳ қилиб, яхшилик сўзлаган ёки яхшилик етказган киши ёлғончи (саналмайди)», деганларини эшитдим, деди. (Ровий) бир марта: «ва яхшилик етказган», деди.