Ummu Xolid bint Xolid

حَدَّثَنَا حِبَّانُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ خَالِدِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أُمِّ خَالِدٍ بِنْتِ خَالِدِ بْنِ سَعِيدٍ، قَالَتْ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَعَ أَبِي وَعَلَىَّ قَمِيصٌ أَصْفَرُ، قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ سَنَهْ سَنَهْ ‏"‏‏.‏ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ وَهْىَ بِالْحَبَشِيَّةِ حَسَنَةٌ‏.‏ قَالَتْ فَذَهَبْتُ أَلْعَبُ بِخَاتَمِ النُّبُوَّةِ، فَزَبَرَنِي أَبِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ دَعْهَا ‏"‏‏.‏ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ‏"‏ أَبْلِي وَأَخْلِفِي، ثُمَّ أَبْلِي وَأَخْلِفِي، ثُمَّ أَبْلِي وَأَخْلِفِي ‏"‏‏.‏ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَبَقِيَتْ حَتَّى ذَكَرَ‏.‏

Ummu Xolid (Xolid ibn Saidning qizi) (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men otam bilan birga Allohning Rasuli ﷺ ning oldiga bordim va men sariq koʻylak kiygan edim. Allohning Rasuli ﷺ: «Sanah, Sanah!» — dedi (Rivoyatchi Abdulloh: «‹Sanah› — habash tilida ‹yaxshi› (degani)», — dedi). Soʻng men (Paygʻambar ﷺ ning ikki yelkasi orasidagi) nubuvvat muhri bilan oʻynay boshladim va otam meni buning uchun qattiq koyidi. Allohning Rasuli ﷺ: «Uni qoʻyib ber», — dedi. Soʻng Allohning Rasuli ﷺ (menga uzoq umr (soʻrab) duo qilib): «Bu (koʻylak)ni — eskirguncha kiy, soʻng (yana) eskirguncha kiy, soʻng (yana) eskirguncha kiy», — deb (uch marta) aytdi (Rivoyatchi qoʻshdi: «Aytishlaricha, u uzoq umr koʻrgan — oʻsha (sariq) koʻylakni, uzoq kiyilgani sababli rangi qoraylguncha kiygan»).Умму Холид (Холид ибн Саиднинг қизи) (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен отам билан бирга Аллоҳнинг Расули ﷺ нинг олдига бордим ва мен сариқ кўйлак кийган эдим. Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Санаҳ, Санаҳ!» — деди (Ривоятчи Абдуллоҳ: «‹Санаҳ› — ҳабаш тилида ‹яхши› (дегани)», — деди). Сўнг мен (Пайғамбар ﷺ нинг икки елкаси орасидаги) нубувват муҳри билан ўйнай бошладим ва отам мени бунинг учун қаттиқ койиди. Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Уни қўйиб бер», — деди. Сўнг Аллоҳнинг Расули ﷺ (менга узоқ умр (сўраб) дуо қилиб): «Бу (кўйлак)ни — эскиргунча кий, сўнг (яна) эскиргунча кий, сўнг (яна) эскиргунча кий», — деб (уч марта) айтди (Ривоятчи қўшди: «Айтишларича, у узоқ умр кўрган — ўша (сариқ) кўйлакни, узоқ кийилгани сабабли ранги қорайлгунча кийган»).

حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ سَعِيدٍ السَّعِيدِيُّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أُمِّ خَالِدٍ بِنْتِ خَالِدٍ، قَالَتْ قَدِمْتُ مِنْ أَرْضِ الْحَبَشَةِ وَأَنَا جُوَيْرِيَةٌ، فَكَسَانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَمِيصَةً لَهَا أَعْلاَمٌ، فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمْسَحُ الأَعْلاَمَ بِيَدِهِ وَيَقُولُ ‏"‏ سَنَاهْ، سَنَاهْ ‏"‏‏.‏ قَالَ الْحُمَيْدِيُّ يَعْنِي حَسَنٌ حَسَنٌ‏.‏

Men Habashiston yurtidan keldim, (oʻshanda) yosh qizcha edim. Rasululloh ﷺ menga belgilari (naqshlari) boʻlgan bir xamisa (yaxtak) kiygizdilar va Rasululloh ﷺ qoʻllari bilan belgilarni siypalab: «Sanah, sanah», derdilar. Humaydiy: «Yaʼni ‹yaxshi, yaxshi› (degani)», dedi.Мен Ҳабашистон юртидан келдим, (ўшанда) ёш қизча эдим. Расулуллоҳ ﷺ менга белгилари (нақшлари) бўлган бир хамиса (яхтак) кийгиздилар ва Расулуллоҳ ﷺ қўллари билан белгиларни сийпалаб: «Санаҳ, санаҳ», дердилар. Ҳумайдий: «Яъни ‹яхши, яхши› (дегани)», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِيهِ، سَعِيدِ بْنِ فُلاَنٍ ـ هُوَ عَمْرُو بْنُ سَعِيدِ بْنِ الْعَاصِ ـ عَنْ أُمِّ خَالِدٍ بِنْتِ خَالِدٍ، أُتِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِثِيَابٍ فِيهَا خَمِيصَةٌ سَوْدَاءُ صَغِيرَةٌ فَقَالَ ‏"‏ مَنْ تَرَوْنَ نَكْسُو هَذِهِ ‏"‏‏.‏ فَسَكَتَ الْقَوْمُ قَالَ ‏"‏ ائْتُونِي بِأُمِّ خَالِدٍ ‏"‏‏.‏ فَأُتِيَ بِهَا تُحْمَلُ فَأَخَذَ الْخَمِيصَةَ بِيَدِهِ فَأَلْبَسَهَا وَقَالَ ‏"‏ أَبْلِي وَأَخْلِقِي ‏"‏‏.‏ وَكَانَ فِيهَا عَلَمٌ أَخْضَرُ أَوْ أَصْفَرُ فَقَالَ ‏"‏ يَا أُمَّ خَالِدٍ هَذَا سَنَاهْ ‏"‏‏.‏ وَسَنَاهْ بِالْحَبَشِيَّةِ حَسَنٌ‏.‏

(Ummu Xolid binti Xolid (roziyallohu anho) aytdilar:) Paygʻambar ﷺga ichida kichkina qora xamisa boʻlgan kiyimlar keltirildi. (U zot:) «Buni kimga kiydirishni maʼqul koʻrasizlar?» dedilar. Odamlar jim turdi. (U zot:) «Menga Ummu Xolidni keltiringlar» dedilar. U (kichkina qiz boʻlgani uchun) koʻtarib keltirildi. (U zot) xamisani qoʻllari bilan olib, unga kiydirdilar va: «(Buni) eskirtib, uzoq yashagin (eskirtib, yangilab yur)» dedilar. Unda yashil yoki sariq belgi bor edi; (u zot:) «Ey Ummu Xolid, bu — «sanah»dir!» dedilar. «Sanah» esa habashchada «chiroyli (yaxshi)» (degani)dir.(Умму Холид бинти Холид (розияллоҳу анҳо) айтдилар:) Пайғамбар ﷺга ичида кичкина қора хамиса бўлган кийимлар келтирилди. (У зот:) «Буни кимга кийдиришни маъқул кўрасизлар?» дедилар. Одамлар жим турди. (У зот:) «Менга Умму Холидни келтиринглар» дедилар. У (кичкина қиз бўлгани учун) кўтариб келтирилди. (У зот) хамисани қўллари билан олиб, унга кийдирдилар ва: «(Буни) эскиртиб, узоқ яшагин (эскиртиб, янгилаб юр)» дедилар. Унда яшил ёки сариқ белги бор эди; (у зот:) «Эй Умму Холид, бу — «санаҳ»дир!» дедилар. «Санаҳ» эса ҳабашчада «чиройли (яхши)» (дегани)дир.

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَعِيدِ بْنِ الْعَاصِ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ، حَدَّثَتْنِي أُمُّ خَالِدٍ بِنْتُ خَالِدٍ، قَالَتْ أُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِثِيَابٍ فِيهَا خَمِيصَةٌ سَوْدَاءُ قَالَ ‏"‏ مَنْ تَرَوْنَ نَكْسُوهَا هَذِهِ الْخَمِيصَةَ ‏"‏‏.‏ فَأُسْكِتَ الْقَوْمُ‏.‏ قَالَ ‏"‏ ائْتُونِي بِأُمِّ خَالِدٍ ‏"‏‏.‏ فَأُتِيَ بِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَأَلْبَسَهَا بِيَدِهِ وَقَالَ ‏"‏ أَبْلِي وَأَخْلِقِي ‏"‏‏.‏ مَرَّتَيْنِ فَجَعَلَ يَنْظُرُ إِلَى عَلَمِ الْخَمِيصَةِ، وَيُشِيرُ بِيَدِهِ إِلَىَّ وَيَقُولُ ‏"‏ يَا أُمَّ خَالِدٍ هَذَا سَنَا ‏"‏‏.‏ وَالسَّنَا بِلِسَانِ الْحَبَشِيَّةِ الْحَسَنُ‏.‏ قَالَ إِسْحَاقُ حَدَّثَتْنِي امْرَأَةٌ مِنْ أَهْلِي أَنَّهَا رَأَتْهُ عَلَى أُمِّ خَالِدٍ‏.‏

(Ummu Xolid binti Xolid (roziyallohu anho) aytdilar:) Rasululloh ﷺga ichida qora xamisa boʻlgan kiyimlar keltirildi. (U zot:) «Mana shu xamisani kimga kiydirishni maʼqul koʻrasizlar?» dedilar. Odamlar jim turdi. (U zot:) «Menga Ummu Xolidni keltiringlar» dedilar. Meni Paygʻambar ﷺning oldilariga olib kelishdi, u zot (xamisani) oʻz qoʻllari bilan menga kiydirdilar va ikki marta: «(Buni) eskirtib, uzoq yashagin» dedilar. Soʻng (u zot) xamisaning naqshiga qarab, qoʻllari bilan menga ishora qilib: «Ey Ummu Xolid, bu — «sano»dir» der edilar. «Sano» esa habash tilida «chiroyli» (degani)dir. (Ishoq aytdi: menga oilamdan bir ayol uni (xamisani) Ummu Xolidning egnida koʻrganini aytdi.)(Умму Холид бинти Холид (розияллоҳу анҳо) айтдилар:) Расулуллоҳ ﷺга ичида қора хамиса бўлган кийимлар келтирилди. (У зот:) «Мана шу хамисани кимга кийдиришни маъқул кўрасизлар?» дедилар. Одамлар жим турди. (У зот:) «Менга Умму Холидни келтиринглар» дедилар. Мени Пайғамбар ﷺнинг олдиларига олиб келишди, у зот (хамисани) ўз қўллари билан менга кийдирдилар ва икки марта: «(Буни) эскиртиб, узоқ яшагин» дедилар. Сўнг (у зот) хамисанинг нақшига қараб, қўллари билан менга ишора қилиб: «Эй Умму Холид, бу — «сано»дир» дер эдилар. «Сано» эса ҳабаш тилида «чиройли» (дегани)дир. (Ишоқ айтди: менга оиламдан бир аёл уни (хамисани) Умму Холиднинг эгнида кўрганини айтди.)

حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، قَالَ سَمِعْتُ أُمَّ خَالِدٍ بِنْتَ خَالِدٍ ـ قَالَ وَلَمْ أَسْمَعْ أَحَدًا سَمِعَ مِنَ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم غَيْرَهَا ـ قَالَتْ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَتَعَوَّذُ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ‏.‏

(Umm Xolid bint Xolid (roziyallohu anho) aytdi:) Men Paygʻambar ﷺning qabr azobidan (Allohga) panoh tilayotganlarini eshitdim.(Умм Холид бинт Холид (розияллоҳу анҳо) айтди:) Мен Пайғамбар ﷺнинг қабр азобидан (Аллоҳга) паноҳ тилаётганларини эшитдим.