حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ سَمِعْتُ يُونُسَ يُحَدِّثُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ يَزِيدَ أَحَدِ بَنِي سَعْدِ بْنِ بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا شُرَيْحٍ الْخُزَاعِيَّ ثُمَّ الْكَعْبِيَّ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَقُولُأَذِنَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ يَوْمَ الْفَتْحِ فِي قِتَالِ بَنِي بَكْرٍ حَتَّى أَصَبْنَا مِنْهُمْ ثَأْرَنَا وَهُوَ بِمَكَّةَ ثُمَّ أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِرَفْعِ السَّيْفِ فَلَقِيَ رَهْطٌ مِنَّا الْغَدَ رَجُلًا مِنْ هُذَيْلٍ فِي الْحَرَمِ يَؤُمُّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيُسْلِمَ وَكَانَ قَدْ وَتَرَهُمْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانُوا يَطْلُبُونَهُ فَقَتَلُوهُ وَبَادَرُوا أَنْ يَخْلُصَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَأْمَنَ فَلَمَّا بَلَغَ ذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَضِبَ غَضَبًا شَدِيدًا وَاللَّهِ مَا رَأَيْتُهُ غَضِبَ غَضَبًا أَشَدَّ مِنْهُ فَسَعَيْنَا إِلَى أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ نَسْتَشْفِعُهُمْ وَخَشِينَا أَنْ نَكُونَ قَدْ هَلَكْنَا فَلَمَّا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ هُوَ حَرَّمَ مَكَّةَ وَلَمْ يُحَرِّمْهَا النَّاسُ وَإِنَّمَا أَحَلَّهَا لِي سَاعَةً مِنْ النَّهَارِ أَمْسِ وَهِيَ الْيَوْمَ حَرَامٌ كَمَا حَرَّمَهَا اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَإِنَّ أَعْتَى النَّاسِ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ ثَلَاثَةٌ رَجُلٌ قَتَلَ فِيهَا وَرَجُلٌ قَتَلَ غَيْرَ
Abu Shurayh al-Xuzoiy, soʻng al-Kaʼbiy (roziyallohu anhu) — u Rasululloh ﷺning ashoblaridan edi — shunday der edi: Fath kuni Rasululloh ﷺ bizga Banu Bakrga qarshi jang qilishga izn berdilar, hatto biz ulardan oʻchimizni oldik; u zot esa Makkada edilar. Soʻngra Rasululloh ﷺ qilichni koʻtarishga (jangni toʻxtatishga) buyurdilar. Ertasi kuni bizdan bir toʻda kishi Haramda huzayllik bir kishini uchratib qoldi — u musulmon boʻlish uchun Rasululloh ﷺ tomon ketayotgan edi. U johiliyatda ularning qonini toʻkkan, ular esa uni qidirib yurgan edilar. Bas, ular uni oʻldirdilar va u Rasululloh ﷺning huzurlariga yetib borib, omonlik topishidan oldin shoshildilar. Bu Rasululloh ﷺga yetganda, u zot qattiq gʻazablandilar — Allohga qasamki, men u zotning bundan qattiqroq gʻazablanganlarini koʻrmaganman. Biz esa Abu Bakr, Umar va Ali (roziyallohu anhum)ning oldilariga shafoat soʻrab yugurdik va halok boʻldik, deb qoʻrqdik. Rasululloh ﷺ namoz oʻqib boʻlgach, turdilar va Alloh azza va jallaga Unga loyiq boʻlgan hamdni aytdilar, soʻngra: «Ammo baʼd, albatta, Makkani Alloh azza va jallaning Oʻzi harom qilgan, uni odamlar harom qilgani yoʻq. Menga esa u kecha kunduzning bir soatigina halol qilingan edi; bugun u — Alloh azza va jalla dastlab harom qilganidek — haromdir. Albatta, Alloh azza va jallaga qarshi odamlarning eng tajovuzkori uchtadir: unda (Haramda) odam oʻldirgan kishi, oʻzining qotili boʻlmaganni oʻldirgan...»Абу Шурайҳ ал-Хузоий, сўнг ал-Каъбий (розияллоҳу анҳу) — у Расулуллоҳ ﷺнинг ашобларидан эди — шундай дер эди: Фатҳ куни Расулуллоҳ ﷺ бизга Бану Бакрга қарши жанг қилишга изн бердилар, ҳатто биз улардан ўчимизни олдик; у зот эса Маккада эдилар. Сўнгра Расулуллоҳ ﷺ қилични кўтаришга (жангни тўхтатишга) буюрдилар. Эртаси куни биздан бир тўда киши Ҳарамда ҳузайллик бир кишини учратиб қолди — у мусулмон бўлиш учун Расулуллоҳ ﷺ томон кетаётган эди. У жоҳилиятда уларнинг қонини тўккан, улар эса уни қидириб юрган эдилар. Бас, улар уни ўлдирдилар ва у Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига етиб бориб, омонлик топишидан олдин шошилдилар. Бу Расулуллоҳ ﷺга етганда, у зот қаттиқ ғазабландилар — Аллоҳга қасамки, мен у зотнинг бундан қаттиқроқ ғазабланганларини кўрмаганман. Биз эса Абу Бакр, Умар ва Али (розияллоҳу анҳум)нинг олдиларига шафоат сўраб югурдик ва ҳалок бўлдик, деб қўрқдик. Расулуллоҳ ﷺ намоз ўқиб бўлгач, турдилар ва Аллоҳ азза ва жаллага Унга лойиқ бўлган ҳамдни айтдилар, сўнгра: «Аммо баъд, албатта, Маккани Аллоҳ азза ва жалланинг Ўзи ҳаром қилган, уни одамлар ҳаром қилгани йўқ. Менга эса у кеча кундузнинг бир соатигина ҳалол қилинган эди; бугун у — Аллоҳ азза ва жалла дастлаб ҳаром қилганидек — ҳаромдир. Албатта, Аллоҳ азза ва жаллага қарши одамларнинг энг тажовузкори учтадир: унда (Ҳарамда) одам ўлдирган киши, ўзининг қотили бўлмаганни ўлдирган...»