حَدَّثَنَا هُشَيْمُ بْنُ بَشِيرٍ عَنْ أَبِي بِشْرٍ جَعْفَرِ بْنِ إِيَاسٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَاهَكَ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ قَالَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ يَأْتِينِي الرَّجُلُ يَسْأَلُنِي الْبَيْعَ لَيْسَ عِنْدِي مَا أَبِيعُهُ ثُمَّ أَبِيعُهُ مِنْ السُّوقِ فَقَالَ لَا تَبِعْ مَا لَيْسَ عِنْدَكَ

Hakim ibn Hizom (roziyallohu anhu) aytdi: Men: «Ey Allohning Rasuli, huzurimga bir kishi kelib, mendan oʻzimda boʻlmagan narsani sotib olishni soʻraydi, soʻng men uni bozordan olib sotaman», dedim. Shunda u zot: «Oʻzingda boʻlmagan narsani sotma», dedilar.Ҳаким ибн Ҳизом (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, ҳузуримга бир киши келиб, мендан ўзимда бўлмаган нарсани сотиб олишни сўрайди, сўнг мен уни бозордан олиб сотаман», дедим. Шунда у зот: «Ўзингда бўлмаган нарсани сотма», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَاهَكَ يُحَدِّثُ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ قَالَبَايَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى أَنْ لَا أَخِرَّ إِلَّا قَائِمًا قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ الرَّجُلُ يَسْأَلُنِي الْبَيْعَ وَلَيْسَ عِنْدِي أَفَأَبِيعُهُ قَالَ لَا تَبِعْ مَا لَيْسَ عِنْدَكَ

Hakim ibn Hizom (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺga faqat tik turgan holimda yiqilishim ustiga bayʼat qildim. Men: «Yo Rasululloh, bir kishi mendan yonimda yoʻq narsani sotishimni soʻrasa, uni sotaveraymi?», dedim. U zot: «Yoningda boʻlmagan narsani sotma», dedilar.Ҳаким ибн Ҳизом (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺга фақат тик турган ҳолимда йиқилишим устига байъат қилдим. Мен: «Ё Расулуллоҳ, бир киши мендан ёнимда йўқ нарсани сотишимни сўраса, уни сотаверайми?», дедим. У зот: «Ёнингда бўлмаган нарсани сотма», дедилар.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَاهَكَ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ قَالَنَهَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ أَبِيعَ مَا لَيْسَ عِنْدِي قَالَ أَيُّوبُ أَوْ قَالَ سِلْعَةً لَيْسَتْ عِنْدِي

Hakim ibn Hizom (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ meni yonimda yoʻq narsani sotishdan qaytardilar. Ayyub aytdi: Yoki u: «Yonimda boʻlmagan molni», dedi.Ҳаким ибн Ҳизом (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ мени ёнимда йўқ нарсани сотишдан қайтардилар. Айюб айтди: Ёки у: «Ёнимда бўлмаган молни», деди.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ يَعْنِي ابْنَ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْخَلِيلِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ الْهَاشِمِيِّ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْبَيِّعَانِ بِالْخِيَارِ مَا لَمْ يَتَفَرَّقَا فَإِنْ صَدَقَا وَبَيَّنَا رُزِقَا بَرَكَةَ بَيْعِهِمَا وَإِنْ كَذَبَا وَكَتَمَا مُحِقَ بَرَكَةُ بَيْعِهِمَا

Hakim ibn Hizom (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Oldi-sotdi qiluvchi ikki kishi ajralishmagunlaricha ixtiyorlidirlar. Agar rost gapirib, ochiq-oydin bayon qilsalar, savdolarida baraka rizq qilinadi. Agar yolgʻon gapirib, bir narsani yashirsalar, savdolarining barakasi yoʻqoladi», dedilar.Ҳаким ибн Ҳизом (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Олди-сотди қилувчи икки киши ажралишмагунларича ихтиёрлидирлар. Агар рост гапириб, очиқ-ойдин баён қилсалар, савдоларида барака ризқ қилинади. Агар ёлғон гапириб, бир нарсани яширсалар, савдоларининг баракаси йўқолади», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو بِشْرٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَاهَكَ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ قَالَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ يُطْلَبُ مِنِّي الْمَتَاعُ وَلَيْسَ عِنْدِي أَفَأَبِيعُهُ لَهُ قَالَ لَا تَبِعْ مَا لَيْسَ عِنْدَكَ

Hakim ibn Hizom (roziyallohu anhu) aytdi: Men: «Ey Allohning Rasuli, mendan yonimda boʻlmagan mol soʻraladi, uni unga sotaymi?» dedim. U zot: «Oʻzingda boʻlmagan narsani sotma», dedilar.Ҳаким ибн Ҳизом (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, мендан ёнимда бўлмаган мол сўралади, уни унга сотайми?» дедим. У зот: «Ўзингда бўлмаган нарсани сотма», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ يَعْنِي الدَّسْتُوَائِيَّ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ رَجُلٍ أَنَّ يُوسُفَ بْنَ مَاهَكَ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَصْمَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَخْبَرَهُ قَالَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَشْتَرِي بُيُوعًا فَمَا يَحِلُّ لِي مِنْهَا وَمَا يُحَرَّمُ عَلَيَّ قَالَ فَإِذَا اشْتَرَيْتَ بَيْعًا فَلَا تَبِعْهُ حَتَّى تَقْبِضَهُ

Hakim ibn Hizom (roziyallohu anhu) aytdi: Men: «Ey Allohning Rasuli, men savdolar qilib sotib olaman; ulardan menga nimasi halol va nimasi harom qilinadi?» dedim. U zot: «Bir savdoni sotib olsang, uni qoʻlga olmaguningcha sotma», dedilar.Ҳаким ибн Ҳизом (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, мен савдолар қилиб сотиб оламан; улардан менга нимаси ҳалол ва нимаси ҳаром қилинади?» дедим. У зот: «Бир савдони сотиб олсанг, уни қўлга олмагунингча сотма», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ خَيْرَ الصَّدَقَةِ عَنْ ظَهْرِ غِنًى وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنْ الْيَدِ السُّفْلَى وَابْدَأْ بِمَنْ تَعُولُ

Hakim ibn Hizom (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, sadaqaning eng yaxshisi — boylik ortidan berilganidir; yuqori qoʻl pastki qoʻldan yaxshiroqdir; (sadaqani) oʻzing boqadiganlardan boshla», — dedilar.Ҳаким ибн Ҳизом (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, садақанинг энг яхшиси — бойлик ортидан берилганидир; юқори қўл пастки қўлдан яхшироқдир; (садақани) ўзинг боқадиганлардан бошла», — дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ قَالَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ أُمُورًا كُنْتُ أَتَحَنَّثُ بِهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ مِنْ عَتَاقَةٍ وَصِلَةِ رَحِمٍ هَلْ لِي فِيهَا أَجْرٌ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ مِنْ خَيْرٍ

Hakim ibn Hizom (roziyallohu anhu) aytdi: Men: «Ey Allohning Rasuli, ayting-chi, men johiliyatda tahannus qilib qilgan ishlarim — qul ozod qilish va silai rahm — haqida menga ajr bormi?» dedim. Shunda Nabiy ﷺ unga: «Sen ilgari qilgan yaxshiliging bilan musulmon boʻlding», dedilar.Ҳаким ибн Ҳизом (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, айтинг-чи, мен жоҳилиятда таҳаннус қилиб қилган ишларим — қул озод қилиш ва силаи раҳм — ҳақида менга ажр борми?» дедим. Шунда Набий ﷺ унга: «Сен илгари қилган яхшилигинг билан мусулмон бўлдинг», дедилар.

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَخْبَرَهُ قَالَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ أُمُورًا كُنْتُ أَتَحَنَّثُ بِهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَقَالَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ وَالتَّحَنُّثُ التَّعَبُّدُ

Hakim ibn Hizom (roziyallohu anhu) xabar berib aytdi: Men: «Ey Allohning Rasuli, ayting-chi, men johiliyatda tahannus qilib ado etgan ishlarim haqida nima deysiz?» dedim. U zot: «Sen oʻzingdan oldin oʻtgan yaxshilik bilan musulmon boʻlding», dedilar. Tahannus — ibodat qilishdir.Ҳаким ибн Ҳизом (розияллоҳу анҳу) хабар бериб айтди: Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, айтинг-чи, мен жоҳилиятда таҳаннус қилиб адо этган ишларим ҳақида нима дейсиз?» дедим. У зот: «Сен ўзингдан олдин ўтган яхшилик билан мусулмон бўлдинг», дедилар. Таҳаннус — ибодат қилишдир.

حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ قَالَ وَجَدْتُ فِي كِتَابِ أَبِي بِخَطِّ يَدِهِ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ يَعْنِي ابْنَ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ يَعْنِي ابْنَ الْعَوَّامِ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ حُسَيْنٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ بَشِيرٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الصَّدَقَاتِ أَيُّهَا أَفْضَلُ قَالَ عَلَى ذِي الرَّحِمِ الْكَاشِحِ

Hakim ibn Hizom (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi Rasululloh ﷺdan sadaqalar haqida: «Qaysi biri afzal?» deb soʻradi. U zot: «Adovat saqlab yurgan qarindoshga qilingani», dedilar.Ҳаким ибн Ҳизом (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, бир киши Расулуллоҳ ﷺдан садақалар ҳақида: «Қайси бири афзал?» деб сўради. У зот: «Адоват сақлаб юрган қариндошга қилингани», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ جُنْدُبٍ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ قَالَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَالِ فَأَلْحَفْتُ فَقَالَ يَا حَكِيمُ مَا أَكْثَرَ مَسْأَلَتَكَ يَا حَكِيمُ إِنَّ هَذَا الْمَالَ خَضِرَةٌ حُلْوَةٌ وَإِنَّمَا هُوَ مَعَ ذَلِكَ أَوْسَاخُ أَيْدِي النَّاسِ وَيَدُ اللَّهِ فَوْقَ يَدِ الْمُعْطِي وَيَدُ الْمُعْطِي فَوْقَ يَدِ الْمُعْطَى وَأَسْفَلُ الْأَيْدِي يَدُ الْمُعْطَى

Hakim ibn Hizom (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺdan moldan soʻradim va soʻrashda qattiq turdim. Shunda u zot: «Ey Hakim, soʻraganing qanday koʻp! Ey Hakim, albatta bu mol koʻkat va shirindir; shu bilan birga u odamlar qoʻlining kiridir. Allohning qoʻli beruvchining qoʻlidan yuqoridir, beruvchining qoʻli berilganning qoʻlidan yuqoridir va qoʻllarning eng pasti — berilganning qoʻlidir», dedilar.Ҳаким ибн Ҳизом (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺдан молдан сўрадим ва сўрашда қаттиқ турдим. Шунда у зот: «Эй Ҳаким, сўраганинг қандай кўп! Эй Ҳаким, албатта бу мол кўкат ва шириндир; шу билан бирга у одамлар қўлининг киридир. Аллоҳнинг қўли берувчининг қўлидан юқоридир, берувчининг қўли берилганнинг қўлидан юқоридир ва қўлларнинг энг пасти — берилганнинг қўлидир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَبِي الْخَلِيلِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ نَوْفَلٍ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْبَيِّعَانِ بِالْخِيَارِ مَا لَمْ يَتَفَرَّقَا فَإِنْ صَدَقَا وَبَيَّنَا بُورِكَ لَهُمَا فِي بَيْعِهِمَا وَإِنْ كَذَبَا وَكَتَمَا مُحِقَتْ بَرَكَةُ بَيْعِهِمَا

Hakim ibn Hizom (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Oluvchi bilan sotuvchi bir-biridan ajralib ketmagunlaricha (savdoni bekor qilishda) ixtiyorlidirlar. Agar ikkovi rost soʻzlab, (aybni) bayon qilsalar, savdolarida ularga baraka berilur. Agar yolgʻon soʻzlab, (aybni) yashirsalar, savdolarining barakasi yoʻq qilinur», dedilar.Ҳаким ибн Ҳизом (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Олувчи билан сотувчи бир-биридан ажралиб кетмагунларича (савдони бекор қилишда) ихтиёрлидирлар. Агар иккови рост сўзлаб, (айбни) баён қилсалар, савдоларида уларга барака берилур. Агар ёлғон сўзлаб, (айбни) яширсалар, савдоларининг баракаси йўқ қилинур», дедилар.

حَدَّثَنَا عَتَّابُ بْنُ زِيَادٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ مُبَارَكٍ أَخْبَرَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ عِرَاكِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ قَالَكَانَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَبَّ رَجُلٍ فِي النَّاسِ إِلَيَّ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَلَمَّا تَنَبَّأَ وَخَرَجَ إِلَى الْمَدِينَةِ شَهِدَ حَكِيمُ بْنُ حِزَامٍ الْمَوْسِمَ وَهُوَ كَافِرٌ فَوَجَدَ حُلَّةً لِذِي يَزَنَ تُبَاعُ فَاشْتَرَاهَا بِخَمْسِينَ دِينَارًا لِيُهْدِيَهَا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَدِمَ بِهَا عَلَيْهِ الْمَدِينَةَ فَأَرَادَهُ عَلَى قَبْضِهَا هَدِيَّةً فَأَبَى قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ حَسِبْتُ أَنَّهُ قَالَ إِنَّا لَا نَقْبَلُ شَيْئًا مِنْ الْمُشْرِكِينَ وَلَكِنْ إِنْ شِئْتَ أَخَذْنَاهَا بِالثَّمَنِ فَأَعْطَيْتُهُ حِينَ أَبَى عَلَيَّ الْهَدِيَّةَ

Hakim ibn Hizom aytdi: Johiliyatda Muhammad ﷺ men uchun odamlarning eng sevimlisi edilar. U zot paygʻambar boʻlib, Madinaga chiqib ketganlaridan soʻng Hakim ibn Hizom kofir holida mavsumda hozir boʻldi va Zu Yazanning bir hullasi sotilayotganini koʻrib, uni Rasululloh ﷺga hadya qilish uchun ellik dinorga sotib oldi. Uni olib, Madinaga u zotning huzurlariga keldi va uni hadya sifatida qabul qilishlarini istadi, u zot esa bosh tortdilar. Ubaydulloh aytdi: Oʻylaymanki, u: «Biz mushriklardan hech narsa qabul qilmaymiz, lekin istasang, uni bahosiga olamiz», dedi. Shunda u zot mendan hadyani qabul qilmagach, men uni u zotga berdim.Ҳаким ибн Ҳизом айтди: Жоҳилиятда Муҳаммад ﷺ мен учун одамларнинг энг севимлиси эдилар. У зот пайғамбар бўлиб, Мадинага чиқиб кетганларидан сўнг Ҳаким ибн Ҳизом кофир ҳолида мавсумда ҳозир бўлди ва Зу Язаннинг бир ҳулласи сотилаётганини кўриб, уни Расулуллоҳ ﷺга ҳадя қилиш учун эллик динорга сотиб олди. Уни олиб, Мадинага у зотнинг ҳузурларига келди ва уни ҳадя сифатида қабул қилишларини истади, у зот эса бош тортдилар. Убайдуллоҳ айтди: Ўйлайманки, у: «Биз мушриклардан ҳеч нарса қабул қилмаймиз, лекин истасанг, уни баҳосига оламиз», деди. Шунда у зот мендан ҳадяни қабул қилмагач, мен уни у зотга бердим.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَبِي الْخَلِيلِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْبَيِّعَانِ بِالْخِيَارِ مَا لَمْ يَتَفَرَّقَاقَالَ وَجَدْتُ فِي كِتَابِ أَبِي الْخِيَارُ ثَلَاثُ مَرَّاتٍ فَإِنْ صَدَقَا وَبَيَّنَا فَعَسَى أَنْ يَرْبَحَا رِبْحًا وَإِنْ كَذَبَا وَكَتَمَا مُحِقَتْ بَرَكَةُ بَيْعِهِمَا

Hakim ibn Hizom (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Oldi-sotdi qiluvchi ikki kishi ajralishmagunlaricha ixtiyorlidirlar», dedilar. Otamning kitobida: «Ixtiyor uch marta», deb topdim. «Agar rost soʻzlab, bayon qilsalar, foyda topishlari umid qilinadi; agar yolgʻon soʻzlab, yashirsalar, savdolarining barakasi yoʻq qilinadi».Ҳаким ибн Ҳизом (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Олди-сотди қилувчи икки киши ажралишмагунларича ихтиёрлидирлар», дедилар. Отамнинг китобида: «Ихтиёр уч марта», деб топдим. «Агар рост сўзлаб, баён қилсалар, фойда топишлари умид қилинади; агар ёлғон сўзлаб, яширсалар, савдоларининг баракаси йўқ қилинади».

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ صَالِحٍ أَبِي الْخَلِيلِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْبَيِّعَانِ بِالْخِيَارِ مَا لَمْ يَتَفَرَّقَا فَإِنْ صَدَقَا وَبَيَّنَا بُورِكَ لَهُمَا فِي بَيْعِهِمَا وَإِنْ كَذَبَا وَكَتَمَا مُحِقَ بَرَكَةُ بَيْعِهِمَا

Hakim ibn Hizom (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Ikki savdolashuvchi ajralishmagunlaricha ixtiyorlidirlar. Agar ular rostgoʻy boʻlib, aybni ochib bersalar, savdolarida ularga baraka beriladi. Agar ular yolgʻon gapirib, aybni yashirsalar, savdolarining barakasi yoʻqoladi», dedilar.Ҳаким ибн Ҳизом (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Икки савдолашувчи ажралишмагунларича ихтиёрлидирлар. Агар улар ростгўй бўлиб, айбни очиб берсалар, савдоларида уларга барака берилади. Агар улар ёлғон гапириб, айбни яширсалар, савдоларининг баракаси йўқолади», дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ سَمِعْتُ هِشَامَ بْنَ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنْ الْيَدِ السُّفْلَى وَابْدَأْ بِمَنْ تَعُولُ مَنْ يَسْتَغْنِ يُغْنِهِ اللَّهُ وَمَنْ يَسْتَعْفِفْ يُعِفَّهُ اللَّهُ

Hakim ibn Hizom (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Yuqori qoʻl pastki qoʻldan yaxshiroqdir; (sadaqani) oʻzing boqadiganlardan boshla. Kim istigʻno qilsa, Alloh uni behojat qiladi; kim iffatli boʻlishni istasa, Alloh uni iffatli qiladi», dedilar.Ҳаким ибн Ҳизом (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Юқори қўл пастки қўлдан яхшироқдир; (садақани) ўзинг боқадиганлардан бошла. Ким истиғно қилса, Аллоҳ уни беҳожат қилади; ким иффатли бўлишни истаса, Аллоҳ уни иффатли қилади», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَابْنُ جَعْفَرٍ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ ابْنُ جَعْفَرٍ فِي حَدِيثِهِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْخَلِيلِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْبَيِّعَانِ بِالْخِيَارِ مَا لَمْ يَتَفَرَّقَا قَالَ فَإِنْ صَدَقَا وَبَيَّنَا بُورِكَ لَهُمَا فِي بَيْعِهِمَا وَإِنْ كَذَبَا وَكَتَمَا مُحِقَتْ بَرَكَةُ بَيْعِهِمَا وَقَالَ ابْنُ جَعْفَرٍ مُحِقَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ مِثْلِهِ قَالَ مَا لَمْ يَتَفَرَّقَا

Hakim ibn Hizom (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: «Oldi-sotdi qiluvchi ikki kishi ajralishmagunlaricha ixtiyorlidirlar. Agar ikkovi rost soʻzlab, bayon qilsalar, savdolarida ularga baraka berilur. Agar yolgʻon soʻzlab, yashirsalar, savdolarining barakasi yoʻq qilinur». Ibn Jaʼfar esa: «muhiqa», dedi. Muhammad ibn Jaʼfar bizga shunga oʻxshashini rivoyat qilib: «ajralishmagunlaricha», dedi.Ҳаким ибн Ҳизом (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади: «Олди-сотди қилувчи икки киши ажралишмагунларича ихтиёрлидирлар. Агар иккови рост сўзлаб, баён қилсалар, савдоларида уларга барака берилур. Агар ёлғон сўзлаб, яширсалар, савдоларининг баракаси йўқ қилинур». Ибн Жаъфар эса: «муҳиқа», деди. Муҳаммад ибн Жаъфар бизга шунга ўхшашини ривоят қилиб: «ажралишмагунларича», деди.

حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ أَنَّ صَفْوَانَ بْنَ مَوْهَبٍ أَخْبَرَهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ قَالَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَمْ يَأْتِنِي أَوَلَمْ يَبْلُغْنِي أَوْ كَمَا شَاءَ اللَّهُ مِنْ ذَلِكَ أَنَّكَ تَبِيعُ الطَّعَامَ قَالَ بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَا تَبِعْ طَعَامًا حَتَّى تَشْتَرِيَهُ وَتَسْتَوْفِيَهُقَالَ عَطَاءٌ وَأَخْبَرَنِي أَيْضًا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَصْمَةَ الْجُشَمِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ يُحَدِّثُهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Hakim ibn Hizom (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ menga: «Menga yetmadimi — yoki: menga xabar kelmadimi, yoxud Alloh xohlaganidek — sen taom sotarkansan?» dedilar. U: «Ha, ey Allohning Rasuli», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Taomni sotib olib, toʻliq qoʻlga olmaguningcha sotma», dedilar. Ato aytdi: Menga Abdulloh ibn Asma al-Jushamiy ham Hakim ibn Hizomning Nabiy ﷺdan rivoyat qilib aytganini eshitganini xabar berdi.Ҳаким ибн Ҳизом (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ менга: «Менга етмадими — ёки: менга хабар келмадими, ёхуд Аллоҳ хоҳлаганидек — сен таом сотаркансан?» дедилар. У: «Ҳа, эй Аллоҳнинг Расули», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Таомни сотиб олиб, тўлиқ қўлга олмагунингча сотма», дедилар. Ато айтди: Менга Абдуллоҳ ибн Асма ал-Жушамий ҳам Ҳаким ибн Ҳизомнинг Набий ﷺдан ривоят қилиб айтганини эшитганини хабар берди.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ حِزَامٍأَنَّهُ مَرَّ بِأُنَاسٍ مِنْ أَهْلِ الذِّمَّةِ قَدْ أُقِيمُوا فِي الشَّمْسِ بِالشَّامِ فَقَالَ مَا هَؤُلَاءِ قَالُوا بَقِيَ عَلَيْهِمْ شَيْءٌ مِنْ الْخَرَاجِ فَقَالَ إِنِّي أَشْهَدُ أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يُعَذِّبُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ الَّذِينَ يُعَذِّبُونَ النَّاسَقَالَ وَأَمِيرُ النَّاسِ يَوْمَئِذٍ عُمَيْرُ بْنُ سَعْدٍ عَلَى فِلَسْطِينَ قَالَ فَدَخَلَ عَلَيْهِ فَحَدَّثَهُ فَخَلَّى سَبِيلَهُمْ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ هِشَامِ بْنِ حَكِيمٍ أَنَّهُ مَرَّ بِالشَّامِ عَلَى قَوْمٍ مِنْ الْأَنْبَاطِ وَقَدْ أُقِيمُوا فِي الشَّمْسِ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ

Ibn Hizom Shomda quyoshda turgʻazib qoʻyilgan zimma ahlidan boʻlgan bir necha kishilarning yonidan oʻtdi va: «Bular nima?» dedi. Ular: «Ularning zimmasida xirojdan bir narsa qolgan», dedilar. Shunda u: «Men guvohlik beramanki, Rasululloh ﷺning: ‹Albatta, Alloh azza va jalla qiyomat kuni odamlarni azoblaganlarni azoblaydi›, deyayotganlarini eshitganman», dedi. Oʻsha kunlari odamlarning amiri Falastin ustidan Umayr ibn Saʼd edi. U uning huzuriga kirib, unga buni aytdi, u esa ularning yoʻlini boʻshatdi. Ibn Numayr bizga Hishomdan, u otasidan, u Hishom ibn Hakimdan rivoyat qildiki, u Shomda quyoshda turgʻazib qoʻyilgan nabatiylardan boʻlgan bir qavmning yonidan oʻtdi — va shu maʼnodagini zikr qildi.Ибн Ҳизом Шомда қуёшда турғазиб қўйилган зимма аҳлидан бўлган бир неча кишиларнинг ёнидан ўтди ва: «Булар нима?» деди. Улар: «Уларнинг зиммасида хирождан бир нарса қолган», дедилар. Шунда у: «Мен гувоҳлик бераманки, Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Албатта, Аллоҳ азза ва жалла қиёмат куни одамларни азоблаганларни азоблайди›, деяётганларини эшитганман», деди. Ўша кунлари одамларнинг амири Фаластин устидан Умайр ибн Саъд эди. У унинг ҳузурига кириб, унга буни айтди, у эса уларнинг йўлини бўшатди. Ибн Нумайр бизга Ҳишомдан, у отасидан, у Ҳишом ибн Ҳакимдан ривоят қилдики, у Шомда қуёшда турғазиб қўйилган набатийлардан бўлган бир қавмнинг ёнидан ўтди — ва шу маънодагини зикр қилди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ وَهِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ أَنَّهُمَا حَدَّثَاهُ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِأَنَّ هِشَامَ بْنَ حَكِيمٍ رَأَى نَاسًا مِنْ أَهْلِ الذِّمَّةِ قِيَامًا فِي الشَّمْسِ فَقَالَ مَا هَؤُلَاءِ فَقَالُوا مِنْ أَهْلِ الْجِزْيَةِ فَدَخَلَ عَلَى عُمَيْرِ بْنِ سَعْدٍ وَكَانَ عَلَى طَائِفَةِ الشَّامِ فَقَالَ هِشَامٌ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ عَذَّبَ النَّاسَ فِي الدُّنْيَا عَذَّبَهُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَىفَقَالَ عُمَيْرٌ خَلُّوا عَنْهُمْ

Urva ibn az-Zubayr rivoyat qiladiki, Hishom ibn Hakim zimma ahlidan boʻlgan bir necha kishilarni quyoshda turgan holda koʻrdi va: «Bular nima?» dedi. Ular: «Jizya ahlidan», dedilar. Shunda u Shomning bir qismi ustidan voliy boʻlgan Umayr ibn Saʼdning huzuriga kirdi va Hishom: «Men Rasululloh ﷺning: ‹Kim dunyoda odamlarni azoblasa, Alloh taboraka va taolo uni azoblaydi›, deyayotganlarini eshitganman», dedi. Shunda Umayr: «Ularni qoʻyib yuboringlar», dedi.Урва ибн аз-Зубайр ривоят қиладики, Ҳишом ибн Ҳаким зимма аҳлидан бўлган бир неча кишиларни қуёшда турган ҳолда кўрди ва: «Булар нима?» деди. Улар: «Жизя аҳлидан», дедилар. Шунда у Шомнинг бир қисми устидан волий бўлган Умайр ибн Саъднинг ҳузурига кирди ва Ҳишом: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Ким дунёда одамларни азобласа, Аллоҳ таборака ва таоло уни азоблайди›, деяётганларини эшитганман», деди. Шунда Умайр: «Уларни қўйиб юборинглар», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا صَفْوَانُ حَدَّثَنِي شُرَيْحُ بْنُ عُبَيْدٍ الْحَضْرَمِيُّ وَغَيْرُهُ قَالَجَلَدَ عِيَاضُ بْنُ غَنْمٍ صَاحِبَ دَارِيَا حِينَ فُتِحَتْ فَأَغْلَظَ لَهُ هِشَامُ بْنُ حَكِيمٍ الْقَوْلَ حَتَّى غَضِبَ عِيَاضٌ ثُمَّ مَكَثَ لَيَالِيَ فَأَتَاهُ هِشَامُ بْنُ حَكِيمٍ فَاعْتَذَرَ إِلَيْهِ ثُمَّ قَالَ هِشَامٌ لِعِيَاضٍ أَلَمْ تَسْمَعْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ مِنْ أَشَدِّ النَّاسِ عَذَابًا أَشَدَّهُمْ عَذَابًا فِي الدُّنْيَا لِلنَّاسِ فَقَالَ عِيَاضُ بْنُ غَنْمٍ يَا هِشَامُ بْنَ حَكِيمٍ قَدْ سَمِعْنَا مَا سَمِعْتَ وَرَأَيْنَا مَا رَأَيْتَ أَوَلَمْ تَسْمَعْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ أَرَادَ أَنْ يَنْصَحَ لِسُلْطَانٍ بِأَمْرٍ فَلَا يُبْدِ لَهُ عَلَانِيَةً وَلَكِنْ لِيَأْخُذْ بِيَدِهِ فَيَخْلُوَ بِهِ فَإِنْ قَبِلَ مِنْهُ فَذَاكَ وَإِلَّا كَانَ قَدْ أَدَّى الَّذِي عَلَيْهِ لَهُوَإِنَّكَ يَا هِشَامُ لَأَنْتَ الْجَرِيءُ إِذْ تَجْتَرِئُ عَلَى سُلْطَانِ اللَّهِ فَهَلَّا خَشِيتَ أَنْ يَقْتُلَكَ السُّلْطَانُ فَتَكُونَ قَتِيلَ سُلْطَانِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى

Shurayh ibn Ubayd al-Hazramiy va boshqalar aytdilar: Iyoz ibn Gʻanm Doriyo fath qilinganda uning boshligʻini qamchiladi. Shunda Hishom ibn Hakim unga qattiq soʻz aytdi, hatto Iyoz gʻazablandi. Soʻng bir necha kecha oʻtdi va Hishom ibn Hakim uning oldiga kelib, undan uzr soʻradi. Keyin Hishom Iyozga: «Nabiy ﷺning: ‹Albatta, odamlarning azobi eng qattigʻi — dunyoda odamlarni eng qattiq azoblaganidir›, deganlarini eshitmaganmiding?» dedi. Iyoz ibn Gʻanm: «Ey Hishom ibn Hakim, biz ham sen eshitganingni eshitganmiz va sen koʻrganingni koʻrganmiz. Sen Rasululloh ﷺning: ‹Kim sultonga bir ish haqida nasihat qilmoqchi boʻlsa, uni oshkora aytmasin, balki uning qoʻlidan tutib, u bilan xilvatda boʻlsin. Agar undan qabul qilsa, oʻshadir; boʻlmasa, u oʻz zimmasidagini ado etgan boʻladi›, deganlarini eshitmaganmiding? Ey Hishom, sen Allohning sultoniga jurʼat qilar ekansan, jurʼatli ekansan. Sulton seni oʻldirishidan va Alloh taboraka va taoloning sultoni qoʻlida oʻldirilgan boʻlib qolishingdan qoʻrqmadingmi?» dedi.Шурайҳ ибн Убайд ал-Ҳазрамий ва бошқалар айтдилар: Иёз ибн Ғанм Дориё фатҳ қилинганда унинг бошлиғини қамчилади. Шунда Ҳишом ибн Ҳаким унга қаттиқ сўз айтди, ҳатто Иёз ғазабланди. Сўнг бир неча кеча ўтди ва Ҳишом ибн Ҳаким унинг олдига келиб, ундан узр сўради. Кейин Ҳишом Иёзга: «Набий ﷺнинг: ‹Албатта, одамларнинг азоби энг қаттиғи — дунёда одамларни энг қаттиқ азоблаганидир›, деганларини эшитмаганмидинг?» деди. Иёз ибн Ғанм: «Эй Ҳишом ибн Ҳаким, биз ҳам сен эшитганингни эшитганмиз ва сен кўрганингни кўрганмиз. Сен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Ким султонга бир иш ҳақида насиҳат қилмоқчи бўлса, уни ошкора айтмасин, балки унинг қўлидан тутиб, у билан хилватда бўлсин. Агар ундан қабул қилса, ўшадир; бўлмаса, у ўз зиммасидагини адо этган бўлади›, деганларини эшитмаганмидинг? Эй Ҳишом, сен Аллоҳнинг султонига журъат қилар экансан, журъатли экансан. Султон сени ўлдиришидан ва Аллоҳ таборака ва таолонинг султони қўлида ўлдирилган бўлиб қолишингдан қўрқмадингми?» деди.

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ أَنَّهُ بَلَغَهُأَنَّ عِيَاضَ بْنَ غَنْمٍ رَأَى نَبَطًا يُشَمَّسُونَ فِي الْجِزْيَةِ فَقَالَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يُعَذِّبُ الَّذِينَ يُعَذِّبُونَ النَّاسَ فِي الدُّنْيَا

Urvaga yetib kelishicha, Iyoz ibn Gʻanm jizya uchun quyoshda kuydirilayotgan nabatiylarni koʻrdi va: «Men Rasululloh ﷺning: ‹Albatta, Alloh taboraka va taolo dunyoda odamlarni azoblaganlarni azoblaydi›, deyayotganlarini eshitganman», dedi.Урвага етиб келишича, Иёз ибн Ғанм жизя учун қуёшда куйдирилаётган набатийларни кўрди ва: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Албатта, Аллоҳ таборака ва таоло дунёда одамларни азоблаганларни азоблайди›, деяётганларини эшитганман», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِأَنَّ هِشَامَ بْنَ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ وَجَدَ عِيَاضَ بْنَ غَنْمٍ وَهُوَ عَلَى حِمْصَ يُشَمِّسُ نَاسًا مِنْ النَّبَطِ فِي أَدَاءِ الْجِزْيَةِ فَقَالَ لَهُ هِشَامٌ مَا هَذَا يَا عِيَاضُ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يُعَذِّبُ الَّذِينَ يُعَذِّبُونَ النَّاسَ فِي الدُّنْيَا

Urva ibn az-Zubayr xabar berdiki, Hishom ibn Hakim ibn Hizom Hims ustidan voliy boʻlgan Iyoz ibn Gʻanmni nabatiylardan baʼzi odamlarni jizya toʻlash uchun quyoshda kuydirib turgan holda topdi va unga: «Bu nimasi, ey Iyoz? Men Rasululloh ﷺning: ‹Albatta, Alloh taboraka va taolo dunyoda odamlarni azoblaydiganlarni azoblaydi›, deganlarini eshitganman», dedi.Урва ибн аз-Зубайр хабар бердики, Ҳишом ибн Ҳаким ибн Ҳизом Ҳимс устидан волий бўлган Иёз ибн Ғанмни набатийлардан баъзи одамларни жизя тўлаш учун қуёшда куйдириб турган ҳолда топди ва унга: «Бу нимаси, эй Иёз? Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Албатта, Аллоҳ таборака ва таоло дунёда одамларни азоблайдиганларни азоблайди›, деганларини эшитганман», деди.

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِأَنَّ عِيَاضَ بْنَ غَنْمٍ وَهِشَامَ بْنَ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ مَرَّا بِعَامِلِ حِمْصَ وَهُوَ يُشَمِّسُ أَنْبَاطًا فِي الشَّمْسِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِلْعَامِلِ مَا هَذَا يَا فُلَانُ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يُعَذِّبُ الَّذِينَ يُعَذِّبُونَ النَّاسَ فِي الدُّنْيَا

Urva ibn az-Zubayr xabar berdiki, Iyoz ibn Gʻanm va Hishom ibn Hakim ibn Hizom nabatiylarni quyoshda kuydirayotgan Hims omilining yonidan oʻtib qoldilar. Shunda ulardan biri omilga: «Bu nimasi, ey falonchi? Men Rasululloh ﷺning: ‹Albatta, Alloh taboraka va taolo dunyoda odamlarni azoblaydiganlarni azoblaydi›, deganlarini eshitganman», dedi.Урва ибн аз-Зубайр хабар бердики, Иёз ибн Ғанм ва Ҳишом ибн Ҳаким ибн Ҳизом набатийларни қуёшда куйдираётган Ҳимс омилининг ёнидан ўтиб қолдилар. Шунда улардан бири омилга: «Бу нимаси, эй фалончи? Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Албатта, Аллоҳ таборака ва таоло дунёда одамларни азоблайдиганларни азоблайди›, деганларини эшитганман», деди.