حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ صُهَيْبٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَجِبْتُ مِنْ قَضَاءِ اللَّهِ لِلْمُؤْمِنِ إِنَّ أَمْرَ الْمُؤْمِنِ كُلَّهُ خَيْرٌ وَلَيْسَ ذَلِكَ إِلَّا لِلْمُؤْمِنِ إِنْ أَصَابَتْهُ سَرَّاءُ فَشَكَرَ كَانَ خَيْرًا لَهُ وَإِنْ أَصَابَتْهُ ضَرَّاءُ فَصَبَرَ كَانَ خَيْرًا لَهُ

Suhayb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohning moʻminga qilgan hukmidan hayratlandim. Albatta moʻminning butun ishi yaxshidir va bu faqat moʻmingagina xosdir: agar unga quvonch yetsa, shukr qiladi va bu unga yaxshi boʻladi; agar unga zarar yetsa, sabr qiladi va bu ham unga yaxshi boʻladi», dedilar.Суҳайб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳнинг мўминга қилган ҳукмидан ҳайратландим. Албатта мўминнинг бутун иши яхшидир ва бу фақат мўмингагина хосдир: агар унга қувонч етса, шукр қилади ва бу унга яхши бўлади; агар унга зарар етса, сабр қилади ва бу ҳам унга яхши бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ صُهَيْبٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ أَهْلُ الْجَنَّةِ الْجَنَّةَ نُودُوا يَا أَهْلَ الْجَنَّةِ إِنَّ لَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ مَوْعِدًا لَمْ تَرَوْهُ فَقَالُوا وَمَا هُوَ أَلَمْ يُبَيِّضْ وُجُوهَنَا وَيُزَحْزِحْنَا عَنْ النَّارِ وَيُدْخِلْنَا الْجَنَّةَ قَالَ فَيُكْشَفُ الْحِجَابُ قَالَ فَيَنْظُرُونَ إِلَيْهِ فَوَاللَّهِ مَا أَعْطَاهُمْ اللَّهُ شَيْئًا أَحَبَّ إِلَيْهِمْ مِنْهُ ثُمَّ قَرَأَ {لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا الْحُسْنَى وَزِيَادَةٌ} وَقَالَ مَرَّةً إِذَا دَخَلَ أَهْلُ الْجَنَّةِ

Suhayb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dedilar: «Jannat ahli jannatga kirganlarida, ularga: ‹Ey jannat ahli, sizlar uchun Alloh huzurida bir vaʼda bor, siz uni hali koʻrmagansizlar!› deb nido qilinadi. Ular: ‹U nima? Alloh yuzlarimizni oqartirmadimi, bizni doʻzaxdan uzoqlashtirmadimi va jannatga kiritmadimi?› deyishadi. Soʻng parda ochiladi va ular Unga nazar soladilar. Allohga qasamki, Alloh ularga Undan koʻra sevimliroq narsani bermagandir». Soʻng u zot: {Chiroyli amal qilganlar uchun eng chiroyli (mukofot) va yana ziyoda (narsa) bordir} (oyatini) tilovat qildilar. (Roviy) bir marta: «Jannat ahli jannatga kirganida...», dedi.Суҳайб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Жаннат аҳли жаннатга кирганларида, уларга: ‹Эй жаннат аҳли, сизлар учун Аллоҳ ҳузурида бир ваъда бор, сиз уни ҳали кўрмагансизлар!› деб нидо қилинади. Улар: ‹У нима? Аллоҳ юзларимизни оқартирмадими, бизни дўзахдан узоқлаштирмадими ва жаннатга киритмадими?› дейишади. Сўнг парда очилади ва улар Унга назар соладилар. Аллоҳга қасамки, Аллоҳ уларга Ундан кўра севимлироқ нарсани бермагандир». Сўнг у зот: {Чиройли амал қилганлар учун энг чиройли (мукофот) ва яна зиёда (нарса) бордир} (оятини) тиловат қилдилар. (Ровий) бир марта: «Жаннат аҳли жаннатга кирганида...», деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ زُهَيْرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ حَمْزَةَ بْنِ صُهَيْبٍأَنَّ صُهَيْبًا كَانَ يُكَنَّى أَبَا يَحْيَى وَيَقُولُ إِنَّهُ مِنْ الْعَرَبِ وَيُطْعِمُ الطَّعَامَ الْكَثِيرَ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ يَا صُهَيْبُ مَا لَكَ تُكَنَّى أَبَا يَحْيَى وَلَيْسَ لَكَ وَلَدٌ وَتَقُولُ إِنَّكَ مِنْ الْعَرَبِ وَتُطْعِمُ الطَّعَامَ الْكَثِيرَ وَذَلِكَ سَرَفٌ فِي الْمَالِ فَقَالَ صُهَيْبٌ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَنَّانِي أَبَا يَحْيَى وَأَمَّا قَوْلُكَ فِي النَّسَبِ فَأَنَا رَجُلٌ مِنْ النَّمِرِ بْنِ قَاسِطٍ مِنْ أَهْلِ الْمَوْصِلِ وَلَكِنِّي سُبِيتُ غُلَامًا صَغِيرًا قَدْ غَفَلْتُ أَهْلِي وَقَوْمِي وَأَمَّا قَوْلُكَ فِي الطَّعَامِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ خِيَارُكُمْ مَنْ أَطْعَمَ الطَّعَامَ وَرَدَّ السَّلَامَ فَذَلِكَ الَّذِي يَحْمِلُنِي عَلَى أَنْ أُطْعِمَ الطَّعَامَ

Hamza ibn Suhaybdan rivoyat qilinadiki, Suhayb (roziyallohu anhu) Abu Yahyo deb kunyalanar, oʻzini arablardanman der va koʻp taom yedirar edi. Shunda Umar unga: «Ey Suhayb, senga nima boʻldi — farzanding yoʻq boʻla turib Abu Yahyo deb kunyalanasan, oʻzingni arablardanman deysan va koʻp taom yedirasan; bu esa molda isrofdir», dedi. Suhayb: «Albatta Rasululloh ﷺ menga Abu Yahyo deb kunya berganlar. Nasab haqidagi gapingga kelsak, men Mavsil ahlidan boʻlgan Namir ibn Qositdan bir kishiman, lekin kichik bola boʻlganimda asir olinganman va ahlim ham, qavmim ham yodimdan koʻtarilgan. Taom haqidagi gapingga kelsak, Rasululloh ﷺ: ‹Sizlarning yaxshilaringiz — taom yedirgan va salomga alik olgan kishidir›, der edilar. Meni taom yedirishga undaydigan narsa ana shudir», dedi.Ҳамза ибн Суҳайбдан ривоят қилинадики, Суҳайб (розияллоҳу анҳу) Абу Яҳё деб куняланар, ўзини арабларданман дер ва кўп таом едирар эди. Шунда Умар унга: «Эй Суҳайб, сенга нима бўлди — фарзандинг йўқ бўла туриб Абу Яҳё деб куняланасан, ўзингни арабларданман дейсан ва кўп таом едирасан; бу эса молда исрофдир», деди. Суҳайб: «Албатта Расулуллоҳ ﷺ менга Абу Яҳё деб куня берганлар. Насаб ҳақидаги гапингга келсак, мен Мавсил аҳлидан бўлган Намир ибн Қоситдан бир кишиман, лекин кичик бола бўлганимда асир олинганман ва аҳлим ҳам, қавмим ҳам ёдимдан кўтарилган. Таом ҳақидаги гапингга келсак, Расулуллоҳ ﷺ: ‹Сизларнинг яхшиларингиз — таом едирган ва саломга алик олган кишидир›, дер эдилар. Мени таом едиришга ундайдиган нарса ана шудир», деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ صُهَيْبٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى هَمَسَ شَيْئًا لَا أَفْهَمُهُ وَلَا يُخْبِرُنَا بِهِ قَالَ أَفَطِنْتُمْ لِي قُلْنَا نَعَمْ قَالَ إِنِّي ذَكَرْتُ نَبِيًّا مِنْ الْأَنْبِيَاءِ أُعْطِيَ جُنُودًا مِنْ قَوْمِهِ فَقَالَ مَنْ يُكَافِئُ هَؤُلَاءِ أَوْ مَنْ يَقُومُ لِهَؤُلَاءِ أَوْ غَيْرَهَا مِنْ الْكَلَامِ فَأُوحِيَ إِلَيْهِ أَنْ اخْتَرْ لِقَوْمِكَ إِحْدَى ثَلَاثٍ إِمَّا أَنْ نُسَلِّطَ عَلَيْهِمْ عَدُوًّا مِنْ غَيْرِهِمْ أَوْ الْجُوعَ أَوْ الْمَوْتَ فَاسْتَشَارَ قَوْمَهُ فِي ذَلِكَ فَقَالُوا أَنْتَ نَبِيُّ اللَّهِ فَكُلُّ ذَلِكَ إِلَيْكَ خِرْ لَنَا فَقَامَ إِلَى الصَّلَاةِ وَكَانُوا إِذَا فَزِعُوا فَزِعُوا إِلَى الصَّلَاةِ فَصَلَّى مَا شَاءَ اللَّهُ قَالَ ثُمَّ قَالَ أَيْ رَبِّ أَمَّا عَدُوٌّ مِنْ غَيْرِهِمْ فَلَا أَوْ الْجُوعُ فَلَا وَلَكِنْ الْمَوْتُ فَسُلِّطَ عَلَيْهِمْ الْمَوْتُ فَمَاتَ مِنْهُمْ سَبْعُونَ أَلْفًا فَهَمْسِي الَّذِي تَرَوْنَ أَنِّي أَقُولُ اللَّهُمَّ بِكَ أُقَاتِلُ وَبِكَ أُصَاوِلُ وَلَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ

Suhayb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Rasululloh ﷺ namoz oʻqiganlarida biror narsani pichirlar edilar, men uni tushunmasdim va u zot bizga bu haqda xabar bermasdilar. (Bir kuni) u zot: «Meni sezdingizlarmi?» dedilar. Biz: «Ha», dedik. U zot dedilar: «Men paygʻambarlardan bir paygʻambarni esladim: unga oʻz qavmidan lashkarlar berilgan edi. U: ‹Bularga kim teng kela oladi?› yoki: ‹Bularga kim bardosh bera oladi?› — yoxud shunga oʻxshash bir gap aytdi. Shunda unga: ‹Qavming uchun uchtadan birini tanla: yo ularga oʻzgalardan boʻlgan bir dushmanni hukmron qilamiz, yo ochlikni, yo oʻlimni›, deb vahiy qilindi. U bu haqda qavmi bilan maslahatlashdi. Ular: ‹Sen Allohning paygʻambarisan, bularning bari senga havola, biz uchun tanla›, deyishdi. U namozga turdi — ular qoʻrqib ketsalar, namozga qochar edilar — va Alloh xohlagancha namoz oʻqidi. Soʻng: ‹Ey Robbim, oʻzgalardan boʻlgan dushmanni — yoʻq, ochlikni — yoʻq, lekin oʻlimni (tanladim)›, dedi. Bas, ularga oʻlim hukmron qilindi va ulardan yetmish ming kishi oʻldi. Sizlar koʻrayotgan pichirlashim esa: ‹Allohumma, Sen bilan jang qilaman, Sen bilan hamla qilaman, la havla va la quvvata illa billah›, deb aytishimdir».Суҳайб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: Расулуллоҳ ﷺ намоз ўқиганларида бирор нарсани пичирлар эдилар, мен уни тушунмасдим ва у зот бизга бу ҳақда хабар бермасдилар. (Бир куни) у зот: «Мени сездингизларми?» дедилар. Биз: «Ҳа», дедик. У зот дедилар: «Мен пайғамбарлардан бир пайғамбарни эсладим: унга ўз қавмидан лашкарлар берилган эди. У: ‹Буларга ким тенг кела олади?› ёки: ‹Буларга ким бардош бера олади?› — ёхуд шунга ўхшаш бир гап айтди. Шунда унга: ‹Қавминг учун учтадан бирини танла: ё уларга ўзгалардан бўлган бир душманни ҳукмрон қиламиз, ё очликни, ё ўлимни›, деб ваҳий қилинди. У бу ҳақда қавми билан маслаҳатлашди. Улар: ‹Сен Аллоҳнинг пайғамбарисан, буларнинг бари сенга ҳавола, биз учун танла›, дейишди. У намозга турди — улар қўрқиб кетсалар, намозга қочар эдилар — ва Аллоҳ хоҳлаганча намоз ўқиди. Сўнг: ‹Эй Роббим, ўзгалардан бўлган душманни — йўқ, очликни — йўқ, лекин ўлимни (танладим)›, деди. Бас, уларга ўлим ҳукмрон қилинди ва улардан етмиш минг киши ўлди. Сизлар кўраётган пичирлашим эса: ‹Аллоҳумма, Сен билан жанг қиламан, Сен билан ҳамла қиламан, ла ҳавла ва ла қуввата илла биллаҳ›, деб айтишимдир».

حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ صُهَيْبٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ إِذَا لَقِيَ الْعَدُوَّ اللَّهُمَّ بِكَ أَحُولُ وَبِكَ أَصُولُ وَبِكَ أُقَاتِلُ

Suhayb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ dushmanga duch kelganlarida: «Allohim, Sen bilan (ish) qilaman, Sen bilan hamla qilaman va Sen bilan jang qilaman», der edilar.Суҳайб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ душманга дуч келганларида: «Аллоҳим, Сен билан (иш) қиламан, Сен билан ҳамла қиламан ва Сен билан жанг қиламан», дер эдилар.

حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ عَدِيٍّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ حَمْزَةَ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَفَقَالَ لِعُمَرَ أَمَّا قَوْلُكَ اكْتَنَيْتَ وَلَيْسَ لَكَ وَلَدٌ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَنَّانِي أَبَا يَحْيَى فَأَمَّا قَوْلُكَ فِيكَ سَرَفٌ فِي الطَّعَامِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ خَيْرُكُمْ مَنْ أَطْعَمَ الطَّعَامَ أَوْ الَّذِينَ يُطْعِمُونَ الطَّعَامَ

Hamza ibn Suhayb otasidan rivoyat qiladi: U aytdi: (Suhayb) Umarga dedi: «Farzanding boʻlmasa ham kunya olibsan, degan gapingga kelsak — albatta Rasululloh ﷺ menga Abu Yahyo deb kunya berganlar. Taomda isrof qilasan, degan gapingga kelsak — albatta Rasululloh ﷺ: ‹Sizlarning yaxshingiz taom yedirgan kishidir›, yoki: ‹taom yedirganlardir›, deganlar».Ҳамза ибн Суҳайб отасидан ривоят қилади: У айтди: (Суҳайб) Умарга деди: «Фарзандинг бўлмаса ҳам куня олибсан, деган гапингга келсак — албатта Расулуллоҳ ﷺ менга Абу Яҳё деб куня берганлар. Таомда исроф қиласан, деган гапингга келсак — албатта Расулуллоҳ ﷺ: ‹Сизларнинг яхшингиз таом едирган кишидир›, ёки: ‹таом едирганлардир›, деганлар».

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ صُهَيْبٍ قَالَبَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَاعِدٌ مَعَ أَصْحَابِهِ إِذْ ضَحِكَ فَقَالَ أَلَا تَسْأَلُونِي مِمَّ أَضْحَكُ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمِمَّ تَضْحَكُ قَالَ عَجِبْتُ لِأَمْرِ الْمُؤْمِنِ إِنَّ أَمْرَهُ كُلَّهُ خَيْرٌ إِنْ أَصَابَهُ مَا يُحِبُّ حَمِدَ اللَّهَ وَكَانَ لَهُ خَيْرٌ وَإِنْ أَصَابَهُ مَا يَكْرَهُ فَصَبَرَ كَانَ لَهُ خَيْرٌ وَلَيْسَ كُلُّ أَحَدٍ أَمْرُهُ كُلُّهُ لَهُ خَيْرٌ إِلَّا الْمُؤْمِنُقَالَ أَبِي و حَدَّثَنَاه عَفَّانُ أَيْضًا حَدَّثَنَاهُ سُلَيْمَانُ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ هَذَا اللَّفْظَ بِعَيْنِهِ وَأُرَاهُ وَهِمَ هَذَا لَفْظُ حَمَّادٍ وَقَدْ حَدَّثَنَا قَالَ سُلَيْمَانُ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ نَحْوًا مِنْ لَفْظِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ سُلَيْمَانَ وَذَلِكَ مِنْ كِتَابِهِ قَرَأَهُ عَلَيْنَا

Suhayb (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ sahobalari bilan oʻtirgan edilar, birdan kulib qoldilar va: «Nimadan kulayotganimni soʻramaysizlarmi?» dedilar. Ular: «Ey Allohning Rasuli, nimadan kulyapsiz?» deyishdi. U zot: «Moʻminning ishidan hayratlandim: uning butun ishi yaxshidir. Agar unga sevadigan narsa yetsa, Allohga hamd aytadi va bu unga yaxshilik boʻladi; agar unga yoqtirmaydigan narsa yetsa-yu, sabr qilsa, bu ham unga yaxshilik boʻladi. Moʻmindan boshqa hech kimning butun ishi oʻzi uchun yaxshi emas», dedilar. Otam aytdi: Buni bizga Affon ham soʻzlab berdi: «Sulaymon bizga soʻzlab berdi, Sobit bizga aynan shu lafzni soʻzlab berdi», dedi. Menimcha, u adashgan; bu Hammodning lafzidir. Yana bizga soʻzlab berib: Sulaymon aytdi, Sobit bizga Abdurahmonning Sulaymondan (rivoyat qilgan) lafziga yaqin qilib soʻzlab berdi, dedi; bu esa uning kitobidan boʻlib, uni bizga oʻqib berdi.Суҳайб (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ саҳобалари билан ўтирган эдилар, бирдан кулиб қолдилар ва: «Нимадан кулаётганимни сўрамайсизларми?» дедилар. Улар: «Эй Аллоҳнинг Расули, нимадан куляпсиз?» дейишди. У зот: «Мўминнинг ишидан ҳайратландим: унинг бутун иши яхшидир. Агар унга севадиган нарса етса, Аллоҳга ҳамд айтади ва бу унга яхшилик бўлади; агар унга ёқтирмайдиган нарса етса-ю, сабр қилса, бу ҳам унга яхшилик бўлади. Мўминдан бошқа ҳеч кимнинг бутун иши ўзи учун яхши эмас», дедилар. Отам айтди: Буни бизга Аффон ҳам сўзлаб берди: «Сулаймон бизга сўзлаб берди, Собит бизга айнан шу лафзни сўзлаб берди», деди. Менимча, у адашган; бу Ҳаммоднинг лафзидир. Яна бизга сўзлаб бериб: Сулаймон айтди, Собит бизга Абдураҳмоннинг Сулаймондан (ривоят қилган) лафзига яқин қилиб сўзлаб берди, деди; бу эса унинг китобидан бўлиб, уни бизга ўқиб берди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ صُهَيْبٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَانَ مَلِكٌ فِيمَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ وَكَانَ لَهُ سَاحِرٌ فَلَمَّا كَبِرَ السَّاحِرُ قَالَ لِلْمَلِكِ إِنِّي قَدْ كَبِرَتْ سِنِّي وَحَضَرَ أَجَلِي فَادْفَعْ إِلَيَّ غُلَامًا فَلَأُعَلِّمُهُ السِّحْرَ فَدَفَعَ إِلَيْهِ غُلَامًا فَكَانَ يُعَلِّمُهُ السِّحْرَ وَكَانَ بَيْنَ السَّاحِرِ وَبَيْنَ الْمَلِكِ رَاهِبٌ فَأَتَى الْغُلَامُ عَلَى الرَّاهِبِ فَسَمِعَ مِنْ كَلَامِهِ فَأَعْجَبَهُ نَحْوُهُ وَكَلَامُهُ فَكَانَ إِذَا أَتَى السَّاحِرَ ضَرَبَهُ وَقَالَ مَا حَبَسَكَ وَإِذَا أَتَى أَهْلَهُ ضَرَبُوهُ وَقَالُوا مَا حَبَسَكَ فَشَكَا ذَلِكَ إِلَى الرَّاهِبِ فَقَالَ إِذَا أَرَادَ السَّاحِرُ أَنْ يَضْرِبَكَ فَقُلْ حَبَسَنِي أَهْلِي وَإِذَا أَرَادَ أَهْلُكَ أَنْ يَضْرِبُوكَ فَقُلْ حَبَسَنِي السَّاحِرُ وَقَالَ فَبَيْنَمَا هُوَ كَذَلِكَ إِذْ أَتَى ذَاتَ يَوْمٍ عَلَى دَابَّةٍ فَظِيعَةٍ عَظِيمَةٍ وَقَدْ حَبَسَتْ النَّاسَ فَلَا يَسْتَطِيعُونَ أَنْ يَجُوزُوا فَقَالَ الْيَوْمَ أَعْلَمُ أَمْرُ الرَّاهِبِ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ أَمْ أَمْرُ السَّاحِرِ فَأَخَذَ حَجَرًا فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ أَمْرُ الرَّاهِبِ أَحَبَّ إِلَيْكَ وَأَرْضَى لَكَ مِنْ السَّاحِرِ فَاقْتُلْ هَذِهِ الدَّابَّةَ حَتَّى يَجُوزَ النَّاسُ وَرَمَاهَا فَقَتَلَهَا وَمَضَى النَّاسُ فَأَخْبَرَ الرَّاهِبَ بِذَلِكَ فَقَالَ أَيْ بُنَيَّ أَنْتَ أَفْضَلُ مِنِّي وَإِنَّكَ سَتُبْتَلَى فَإِنْ ابْتُلِيتَ فَلَا تَدُلَّ عَلَيَّ فَكَانَ الْغُلَامُ يُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَسَائِرَ الْأَدْوَاءِ وَيَشْفِيهِمْ وَكَانَ جَلِيسٌ لِلْمَلِكِ فَعَمِيَ

Suhayb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ dedilar: «Sizlardan oldingilar ichida bir podshoh bor edi, uning bir sehrgari bor edi. Sehrgar qariganida podshohga: ‹Yoshim ulgʻaydi, ajalim yaqinlashdi; menga bir oʻgʻil bolani ber, unga sehrni oʻrgatay›, dedi. Podshoh unga bir oʻgʻil bolani berdi, u esa unga sehrni oʻrgata boshladi. Sehrgar bilan podshohning orasida bir rohib bor edi. Bola rohibning oldiga keldi va uning gapini eshitib, uning yoʻli hamda soʻzi unga yoqib qoldi. U sehrgarning oldiga kelganda, sehrgar uni urar va: ‹Seni nima ushlab qoldi?› der; ahlining oldiga kelganda esa ular urar va: ‹Seni nima ushlab qoldi?› deyishardi. U buni rohibga shikoyat qildi. Rohib: ‹Sehrgar seni urmoqchi boʻlsa: meni ahlim ushlab qoldi, degin; ahling urmoqchi boʻlsa: meni sehrgar ushlab qoldi, degin›, dedi. (Roviy) aytdi: U shu holatda yurgan edi, bir kuni odamlarni toʻsib qoʻygan, ular oʻta olmayotgan dahshatli, katta bir hayvonga duch keldi. U: ‹Bugun rohibning ishi Allohga suyukliroqmi yoki sehrgarning ishimi — bilib olaman›, dedi-da, bir tosh oldi va: ‹Allohumma, agar rohibning ishi Senga sehrgarning ishidan koʻra suyukliroq va rozi boʻladiganroq boʻlsa, bu hayvonni oʻldirgin, toki odamlar oʻtsinlar›, dedi va uni otib oʻldirdi, odamlar esa oʻtib ketishdi. U buni rohibga xabar qildi. Rohib: ‹Ey oʻgʻilcham, sen mendan afzalsan va sen albatta imtihon qilinasan; imtihon qilinsang, meni koʻrsatib qoʻyma›, dedi. Bola tugʻma koʻrni va boshqa dardlarni davolar, ularga shifo berar edi. Podshohning bir hamnishini bor edi, u koʻr boʻlib qolgan edi.»Суҳайб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Сизлардан олдингилар ичида бир подшоҳ бор эди, унинг бир сеҳргари бор эди. Сеҳргар қариганида подшоҳга: ‹Ёшим улғайди, ажалим яқинлашди; менга бир ўғил болани бер, унга сеҳрни ўргатай›, деди. Подшоҳ унга бир ўғил болани берди, у эса унга сеҳрни ўргата бошлади. Сеҳргар билан подшоҳнинг орасида бир роҳиб бор эди. Бола роҳибнинг олдига келди ва унинг гапини эшитиб, унинг йўли ҳамда сўзи унга ёқиб қолди. У сеҳргарнинг олдига келганда, сеҳргар уни урар ва: ‹Сени нима ушлаб қолди?› дер; аҳлининг олдига келганда эса улар урар ва: ‹Сени нима ушлаб қолди?› дейишарди. У буни роҳибга шикоят қилди. Роҳиб: ‹Сеҳргар сени урмоқчи бўлса: мени аҳлим ушлаб қолди, дегин; аҳлинг урмоқчи бўлса: мени сеҳргар ушлаб қолди, дегин›, деди. (Ровий) айтди: У шу ҳолатда юрган эди, бир куни одамларни тўсиб қўйган, улар ўта олмаётган даҳшатли, катта бир ҳайвонга дуч келди. У: ‹Бугун роҳибнинг иши Аллоҳга суюклироқми ёки сеҳргарнинг ишими — билиб оламан›, деди-да, бир тош олди ва: ‹Аллоҳумма, агар роҳибнинг иши Сенга сеҳргарнинг ишидан кўра суюклироқ ва рози бўладиганроқ бўлса, бу ҳайвонни ўлдиргин, токи одамлар ўтсинлар›, деди ва уни отиб ўлдирди, одамлар эса ўтиб кетишди. У буни роҳибга хабар қилди. Роҳиб: ‹Эй ўғилчам, сен мендан афзалсан ва сен албатта имтиҳон қилинасан; имтиҳон қилинсанг, мени кўрсатиб қўйма›, деди. Бола туғма кўрни ва бошқа дардларни даволар, уларга шифо берар эди. Подшоҳнинг бир ҳамнишини бор эди, у кўр бўлиб қолган эди.»