حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ قَالَقَالَ بِلَالٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَا تَسْبِقْنِي بِآمِينَ

Bilol (roziyallohu anhu) aytdi: «Ey Allohning Rasuli! Omiyn (aytish)da mendan oʻzib ketmang».Билол (розияллоҳу анҳу) айтди: «Эй Аллоҳнинг Расули! Омийн (айтиш)да мендан ўзиб кетманг».

حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ عَنْ بِلَالٍ قَالَمَسَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْخِمَارِ

Bilol (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ikki maxsiga va ximorga masih tortdilar.Билол (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ икки махсига ва химорга масиҳ тортдилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنِ السَّائِبِ بْنِ عُمَرَ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَأَنَّ مُعَاوِيَةَ حَجَّ فَأَرْسَلَ إِلَى شَيْبَةَ بْنِ عُثْمَانَ أَنْ افْتَحْ بَابَ الْكَعْبَةِ فَقَالَ عَلَيَّ بِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ فَجَاءَ ابْنُ عُمَرَ فَقَالَ لَهُ مُعَاوِيَةُ هَلْ بَلَغَكَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى فِي الْكَعْبَةِ فَقَالَ نَعَمْ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْكَعْبَةَ فَتَأَخَّرَ خُرُوجُهُ فَوَجَدْتُ شَيْئًا فَذَهَبْتُ ثُمَّ جِئْتُ سَرِيعًا فَوَجَدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَارِجًا فَسَأَلْتُ بِلَالَ بْنَ رَبَاحٍ هَلْ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْكَعْبَةِ قَالَ نَعَمْ رَكَعَ رَكْعَتَيْنِ بَيْنَ السَّارِيَتَيْنِ

Ibn Abu Mulayka rivoyat qildiki, Muoviya haj qildi va Shayba ibn Usmonga: «Kaʼba eshigini och», deb odam yubordi hamda: «Abdulloh ibn Umarni oldimga chaqiringlar», dedi. Ibn Umar keldi. Muoviya unga: «Senga Rasululloh ﷺ Kaʼbaning ichida namoz oʻqiganlari yetib kelganmi?» dedi. U: «Ha, Rasululloh ﷺ Kaʼbaga kirdilar va chiqishlari kechikdi. Men bir narsa his qilib ketdim, soʻng tez qaytib keldim va Rasululloh ﷺni chiqib turgan holda topdim. Bilol ibn Rabohdan: ‹Rasululloh ﷺ Kaʼbada namoz oʻqidilarmi?› deb soʻradim. U: ‹Ha, ikki ustun orasida ikki rakat oʻqidilar›, dedi», dedi.Ибн Абу Мулайка ривоят қилдики, Муовия ҳаж қилди ва Шайба ибн Усмонга: «Каъба эшигини оч», деб одам юборди ҳамда: «Абдуллоҳ ибн Умарни олдимга чақиринглар», деди. Ибн Умар келди. Муовия унга: «Сенга Расулуллоҳ ﷺ Каъбанинг ичида намоз ўқиганлари етиб келганми?» деди. У: «Ҳа, Расулуллоҳ ﷺ Каъбага кирдилар ва чиқишлари кечикди. Мен бир нарса ҳис қилиб кетдим, сўнг тез қайтиб келдим ва Расулуллоҳ ﷺни чиқиб турган ҳолда топдим. Билол ибн Рабоҳдан: ‹Расулуллоҳ ﷺ Каъбада намоз ўқидиларми?› деб сўрадим. У: ‹Ҳа, икки устун орасида икки ракат ўқидилар›, деди», деди.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقُلْتُ لِبِلَالٍ كَيْفَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرُدُّ عَلَيْهِمْ حِينَ كَانُوا يُسَلِّمُونَ عَلَيْهِ فِي الصَّلَاةِ قَالَ كَانَ يُشِيرُ بِيَدِهِ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Bilolga: «Odamlar Nabiy ﷺga namozda salom berishganda, u zot ularga qanday (salomni) qaytarar edilar?» dedim. U: «Qoʻllari bilan ishora qilar edilar», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Билолга: «Одамлар Набий ﷺга намозда салом беришганда, у зот уларга қандай (саломни) қайтарар эдилар?» дедим. У: «Қўллари билан ишора қилар эдилар», деди.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ عَنْ بِلَالٍ قَالَلَمْ يَكُنْ يَنْهَى عَنْ الصَّلَاةِ إِلَّا عِنْدَ طُلُوعِ الشَّمْسِ فَإِنَّهَا تَطْلُعُ بَيْنَ قَرْنَيْ الشَّيْطَانِ

Bilol (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U zot faqat quyosh chiqayotgan paytdagina namozdan qaytarar edilar, chunki u shaytonning ikki shoxi orasidan chiqadi.Билол (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У зот фақат қуёш чиқаётган пайтдагина намоздан қайтарар эдилар, чунки у шайтоннинг икки шохи орасидан чиқади.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ حَدَّثَنَا أَبُو الْعَلَاءِ وَمُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ أَبِي الْعَلَاءِ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ بِلَالٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْطَرَ الْحَاجِمُ وَالْمَحْجُومُ

Bilol (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qon oluvchi ham, qon oldiruvchi ham roʻzasini ochdi», dedilar.Билол (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қон олувчи ҳам, қон олдирувчи ҳам рўзасини очди», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ وَأَبُو أَحْمَدَ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَعْقِلٍ الْمُزَنِيِّ عَنْ بِلَالٍ قَالَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُوذِنُهُ بِالصَّلَاةِ قَالَ أَبُو أَحْمَدَ وَهُوَ يُرِيدُ الصِّيَامَ فَدَعَا بِقَدَحٍ فَشَرِبَ وَسَقَانِي ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الْمَسْجِدِ لِلصَّلَاةِ فَقَامَ يُصَلِّي بِغَيْرِ وُضُوءٍ يُرِيدُ الصَّوْمَ

Bilol (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺning huzurlariga u zotni namozga chaqirgani keldim — Abu Ahmad: «U zot roʻza tutmoqchi edilar», dedi. U zot bir qadah soʻrab, ichdilar va menga ham ichirdilar. Soʻng namoz uchun masjidga chiqdilar va roʻza tutish niyatida tahorat olmasdan namozga turdilar.Билол (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига у зотни намозга чақиргани келдим — Абу Аҳмад: «У зот рўза тутмоқчи эдилар», деди. У зот бир қадаҳ сўраб, ичдилар ва менга ҳам ичирдилар. Сўнг намоз учун масжидга чиқдилар ва рўза тутиш ниятида таҳорат олмасдан намозга турдилар.

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنِ الصُّنَابِحِيِّ عَنْ بِلَالٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَيْلَةُ الْقَدْرِ لَيْلَةُ أَرْبَعٍ وَعِشْرِينَ

Bilol (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Qadr kechasi yigirma toʻrtinchi kechadir», dedilar.Билол (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Қадр кечаси йигирма тўртинчи кечадир», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ وَعَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَا أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ حَفْصِ بْنِ عُمَرَ أَخْبَرَنِي أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍيَسْأَلُ بِلَالًا كَيْفَ مَسَحَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْخُفَّيْنِ قَالَ تَبَرَّزَ ثُمَّ دَعَا بِمِطْهَرَةٍ أَيْ إِدَاوَةٍ فَغَسَلَ وَجْهَهُ وَيَدَيْهِ ثُمَّ مَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ وَعَلَى خِمَارِ الْعِمَامَةِ قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ ثُمَّ دَعَا بِمِطْهَرَةٍ بِالْإِدَاوَةِ

Abu Abdulloh Abdurahmon ibn Avfning Biloldan: «Nabiy ﷺ ikki maxsiga qanday masih tortdilar?» deb soʻraganini eshitdi. U: «U zot hojat chiqardilar, soʻng mithara — yaʼni idova — soʻrab, yuzlari va qoʻllarini yuvdilar, keyin ikki maxsilariga va sallaning ximoriga masih tortdilar», dedi. Abdurrazzoq: «Soʻng idova bilan mithara soʻradilar», dedi.Абу Абдуллоҳ Абдураҳмон ибн Авфнинг Билолдан: «Набий ﷺ икки махсига қандай масиҳ тортдилар?» деб сўраганини эшитди. У: «У зот ҳожат чиқардилар, сўнг митҳара — яъни идова — сўраб, юзлари ва қўлларини ювдилар, кейин икки махсиларига ва салланинг химорига масиҳ тортдилар», деди. Абдурраззоқ: «Сўнг идова билан митҳара сўрадилар», деди.

حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعِيدٍ أَنْبَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَاشِدٍ قَالَ سَمِعْتُ مَكْحُولًا يُحَدِّثُ عَنْ نُعَيْمِ بْنِ خِمَارٍ عَنْ بِلَالٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ امْسَحُوا عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْخِمَارِ

Bilol (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Ikki maxsiga va ximorga masih tortinglar», dedilar.Билол (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Икки махсига ва химорга масиҳ тортинглар», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَاشِدٍ حَدَّثَنَا مَكْحُولٌ عَنْ نُعَيْمِ بْنِ خِمَارٍ عَنْ بِلَالٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ امْسَحُوا عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْخِمَارِ

Bilol (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Ikki maxsiga va ximorga masih tortinglar», dedilar.Билол (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Икки махсига ва химорга масиҳ тортинглар», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ الْكَعْبَةَ وَعُثْمَانُ بْنُ طَلْحَةَ وَأُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ وَبِلَالٌ قَدْ غَلَقَهَا فَلَمَّا خَرَجَ سَأَلْتُ بِلَالًا مَاذَا صَنَعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَرَكَ عَمُودَيْنِ عَنْ يَمِينِهِ وَعَمُودًا عَنْ يَسَارِهِ وَثَلَاثَةَ أَعْمِدَةٍ خَلْفَهُ ثُمَّ صَلَّى بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْقِبْلَةِ ثَلَاثَةُ أَذْرُعٍ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Kaʼbaga kirdilar, Usmon ibn Talha, Usoma ibn Zayd va Bilol ham (kirdilar), u eshikni yopdi. U zot chiqqanlarida, Biloldan: «Nabiy ﷺ nima qildilar?» deb soʻradim. U: «Oʻng tomonlarida ikki ustunni, chap tomonlarida bir ustunni, orqalarida uch ustunni qoldirdilar, soʻng namoz oʻqidilar; u zot bilan qibla orasida uch tirsak (masofa) bor edi», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Каъбага кирдилар, Усмон ибн Талҳа, Усома ибн Зайд ва Билол ҳам (кирдилар), у эшикни ёпди. У зот чиққанларида, Билолдан: «Набий ﷺ нима қилдилар?» деб сўрадим. У: «Ўнг томонларида икки устунни, чап томонларида бир устунни, орқаларида уч устунни қолдирдилар, сўнг намоз ўқидилар; у зот билан қибла орасида уч тирсак (масофа) бор эди», деди.

حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنِ أبِي إِسْحَاقَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَعْقِلٍ عَنْ بِلَالٍ قَالَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُوذِنُهُ بِالصَّلَاةِ وَهُوَ يُرِيدُ الصِّيَامَ فَشَرِبَ ثُمَّ نَاوَلَنِي وَخَرَجَ إِلَى الصَّلَاةِ

Bilol (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺning huzurlariga u zotni namozga chaqirgani keldim, u zot roʻza tutmoqchi edilar. U zot ichdilar, soʻng menga uzatdilar va namozga chiqdilar.Билол (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига у зотни намозга чақиргани келдим, у зот рўза тутмоқчи эдилар. У зот ичдилар, сўнг менга узатдилар ва намозга чиқдилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَاشِدٍ أَخْبَرَنِي مَكْحُولٌ أَنَّ نُعَيْمَ بْنَ خِمَارٍ عَنْ بِلَالٍ أَخْبَرَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ امْسَحُوا عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْخِمَارِ

Bilol (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Ikki maxsiga va ximorga masih tortinglar», dedilar.Билол (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Икки махсига ва химорга масиҳ тортинглар», дедилар.

حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ حَدَّثَنِي ابْنُ عُمَرَ قَالَلَمَّا كَانَ يَوْمُ الْفَتْحِ قَضَوْا طَوَافَهُمْ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ الْبَيْتَ فَغَفَلَ عَنْهُ ابْنُ عُمَرَ فَلَمَّا أُنْبِئَ بِدُخُولِهِ أَقْبَلَ يَرْكَبُ أَعْنَاقَ الرِّجَالِ فَدَخَلَ يَقْتَدِي بِالنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ يُصَلِّي فَتَلَقَّاهُ عِنْدَ الْبَابِ خَارِجًا فَسَأَلَ بِلَالًا الْمُؤَذِّنَ كَيْفَ صَنَعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ دَخَلَ الْكَعْبَةَ قَالَ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ حِيَالَ وَجْهِهِ ثُمَّ دَعَا اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ سَاعَةً ثُمَّ خَرَجَ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Fath kuni boʻlganda, odamlar Bayt hamda Safo va Marva tavofini ado etdilar. Soʻng Nabiy ﷺ Baytga kirdilar, Ibn Umar esa bundan gʻofil qoldi. U zotning kirganlaridan xabar topgach, kishilarning boʻyinlaridan oshib kelaverdi va Nabiy ﷺ qanday namoz oʻqishlariga ergashish uchun kirdi, ammo u zotni eshik oldida chiqib kelayotgan holda uchratdi. Shunda muazzin Biloldan: «Nabiy ﷺ Kaʼbaga kirganlarida nima qildilar?» deb soʻradi. U: «Yuzlari roʻparasida ikki rakat namoz oʻqidilar, soʻng bir muddat Alloh azza va jallaga duo qildilar, keyin chiqdilar», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Фатҳ куни бўлганда, одамлар Байт ҳамда Сафо ва Марва тавофини адо этдилар. Сўнг Набий ﷺ Байтга кирдилар, Ибн Умар эса бундан ғофил қолди. У зотнинг кирганларидан хабар топгач, кишиларнинг бўйинларидан ошиб келаверди ва Набий ﷺ қандай намоз ўқишларига эргашиш учун кирди, аммо у зотни эшик олдида чиқиб келаётган ҳолда учратди. Шунда муаззин Билолдан: «Набий ﷺ Каъбага кирганларида нима қилдилар?» деб сўради. У: «Юзлари рўпарасида икки ракат намоз ўқидилар, сўнг бир муддат Аллоҳ азза ва жаллага дуо қилдилар, кейин чиқдилар», деди.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَمُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى قَالَ ابْنُ جَعْفَرٍ فِي حَدِيثِهِ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي لَيْلَى وَعَبْدَ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا سُفْيَانُ عَنِ الْحَكَمِ عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ بِلَالٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْخِمَارِ

Bilol (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ ikki maxsiga va ximorga masih tortdilar.Билол (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ икки махсига ва химорга масиҳ тортдилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا السَّائِبُ بْنُ عُمَرَ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَنْبَأَنَا السَّائِبُ بْنُ عُمَرَ عَنْ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَسَأَلْتُ بِلَالَ بْنَ رَبَاحٍ أَيْنَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ دَخَلَ الْكَعْبَةَ قَالَ بَيْنَ السَّارِيَتَيْنِ وَقَالَ ابْنُ بَكْرٍ سَجْدَتَيْنِ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Bilol ibn Rabohdan: «Rasululloh ﷺ Kaʼbaga kirganlarida qayerda namoz oʻqidilar?» deb soʻradim. U: «Ikki ustun orasida», dedi. Ibn Bakr esa: «Ikki sajda», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Билол ибн Рабоҳдан: «Расулуллоҳ ﷺ Каъбага кирганларида қаерда намоз ўқидилар?» деб сўрадим. У: «Икки устун орасида», деди. Ибн Бакр эса: «Икки сажда», деди.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَسَأَلْتُ بِلَالًا أَيْنَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ دَخَلَ الْكَعْبَةَ قَالَ كَانَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْجِدَارِ ثَلَاثَةُ أَذْرُعٍ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Biloldan: «Rasululloh ﷺ Kaʼbaga kirganlarida qayerda namoz oʻqidilar?» deb soʻradim. U: «U zot bilan devor orasida uch tirsak (masofa) bor edi», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Билолдан: «Расулуллоҳ ﷺ Каъбага кирганларида қаерда намоз ўқидилар?» деб сўрадим. У: «У зот билан девор орасида уч тирсак (масофа) бор эди», деди.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ بُرْقَانَ عَنْ شَدَّادٍ مَوْلَى عِيَاضِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ بِلَالٍأَنَّهُ جَاءَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُؤْذِنُهُ بِالصَّلَاةِ فَوَجَدَهُ يَتَسَحَّرُ فِي مَسْجِدِ بَيْتِهِ

Bilol (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Nabiy ﷺni namozga chaqirgani keldi va u zotni uylaridagi namozgohda saharlik qilayotgan holda topdi.Билол (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Набий ﷺни намозга чақиргани келди ва у зотни уйларидаги намозгоҳда саҳарлик қилаётган ҳолда топди.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنِ الْجُرَيْرِيِّ عَنْ أَبِي الْوَرْدِ بْنِ ثُمَامَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مِرْدَاسٍ قَالَأَتَيْتُ الشَّامَ أَتْيَةً فَإِذَا رَجُلٌ غَلِيظُ الشَّفَتَيْنِ أَوْ قَالَ ضَخْمُ الشَّفَتَيْنِ وَالْأَنْفِ إِذَا بَيْنَ يَدَيْهِ سِلَاحٌ فَسَأَلُوهُ وَهُوَ يَقُولُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ خُذُوا مِنْ هَذَا السِّلَاحِ وَاسْتَصْلِحُوهُ وَجَاهِدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالُوا بِلَالٌ

Amr ibn Mirdos aytdi: Men bir marta Shomga keldim. Qarasam, lablari qalin — yoki: lablari va burni yoʻgʻon — bir kishi, oldida esa qurol-yarogʻ turibdi. Odamlar undan soʻrashardi, u esa: «Ey odamlar, bu qurollardan olinglar, ularni tuzatib, Alloh azza va jalla yoʻlida jihod qilinglar. Rasululloh ﷺ dedilar», derdi. Men: «Bu kim?» dedim. Ular: «Bilol», dedilar.Амр ибн Мирдос айтди: Мен бир марта Шомга келдим. Қарасам, лаблари қалин — ёки: лаблари ва бурни йўғон — бир киши, олдида эса қурол-яроғ турибди. Одамлар ундан сўрашарди, у эса: «Эй одамлар, бу қуроллардан олинглар, уларни тузатиб, Аллоҳ азза ва жалла йўлида жиҳод қилинглар. Расулуллоҳ ﷺ дедилар», дерди. Мен: «Бу ким?» дедим. Улар: «Билол», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حَفْصٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَكُنْتُ قَاعِدًا مَعَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ فَمَرَّ بِلَالٌ فَسَأَلَهُ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْضِي حَاجَتَهُ فَآتِيهِ بِالْمَاءِ فَيَتَوَضَّأُ وَيَمْسَحُ عَلَى الْعِمَامَةِ وَعَلَى الْخُفَّيْنِ

Abu Abdurahmon aytdi: Men Abdurahmon ibn Avf bilan oʻtirgan edim. Yonimizdan Bilol oʻtdi, u undan ikki maxsiga masih tortish haqida soʻradi. U: «Rasululloh ﷺ hojatlarini chiqarar edilar, men u zotga suv olib kelardim, u zot tahorat olib, salla va ikki maxsilariga masih tortar edilar», dedi.Абу Абдураҳмон айтди: Мен Абдураҳмон ибн Авф билан ўтирган эдим. Ёнимиздан Билол ўтди, у ундан икки махсига масиҳ тортиш ҳақида сўради. У: «Расулуллоҳ ﷺ ҳожатларини чиқарар эдилар, мен у зотга сув олиб келардим, у зот таҳорат олиб, салла ва икки махсиларига масиҳ тортар эдилар», деди.

حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ أَنْبَأَنَا الْأَعْمَشُ عَنِ الْحَكَمِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ عَنْ بِلَالٍرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْخِمَارِ

Bilol (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺni ikki maxsiga va ximorga masih tortayotganlarini koʻrdim.Билол (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺни икки махсига ва химорга масиҳ тортаётганларини кўрдим.

حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ شُجَاعٍ حَدَّثَنِي خُصَيْفٌ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّهُ سَأَلَ بِلَالًا فَأَخْبَرَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَكَعَ رَكْعَتَيْنِ جَعَلَ الْأُسْطُوَانَةَ عَنْ يَمِينِهِ وَتَقَدَّمَ قَلِيلًا وَجَعَلَ الْمَقَامَ خَلْفَ ظَهْرِهِ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, u Biloldan soʻradi, u esa unga xabar berdiki, Rasululloh ﷺ ikki rakat namoz oʻqidilar: ustunni oʻng tomonlariga oldilar, sal oldinga oʻtdilar va Maqomni orqalariga qoldirdilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, у Билолдан сўради, у эса унга хабар бердики, Расулуллоҳ ﷺ икки ракат намоз ўқидилар: устунни ўнг томонларига олдилар, сал олдинга ўтдилар ва Мақомни орқаларига қолдирдилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ وَابْنُ بَكْرٍ أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَنْبَأَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ عَنْ بِلَالٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى فِيهِ رَكْعَتَيْنِ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) Biloldan xabar berdiki, Nabiy ﷺ u yerda ikki rakat namoz oʻqidilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Билолдан хабар бердики, Набий ﷺ у ерда икки ракат намоз ўқидилар.

حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا سَيْفُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ مُجَاهِدًا قَالَأُتِيَ ابْنُ عُمَرَ وَهُوَ فِي مَنْزِلِهِ فَقِيلَ لَهُ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ دَخَلَ الْكَعْبَةَ قَالَ فَأَقْبَلْتُ قَالَ فَأَجِدُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ خَرَجَ وَأَجِدُ بِلَالًا قَائِمًا بَيْنَ الْبَابَيْنِ فَقُلْتُ يَا بِلَالُ هَلْ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْكَعْبَةِ قَالَ نَعَمْ رَكَعَ رَكْعَتَيْنِ بَيْنَ هَاتَيْنِ السَّارِيَتَيْنِ وَأَشَارَ إِلَى السَّارِيَتَيْنِ اللَّتَيْنِ عَلَى يَسَارِكِ إِذَا دَخَلْتَ قَالَ ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى فِي وَجْهِ الْكَعْبَةِ رَكْعَتَيْنِ

Mujohid aytdi: Ibn Umarning huzuriga — u uyida edi — kelib, unga: «Nabiy ﷺ Kaʼbaga kirdilar», deyildi. U aytdi: Men keldim va Rasululloh ﷺni chiqib boʻlgan holda topdim, Bilolni esa ikki eshik orasida turgan holda koʻrdim. Men: «Ey Bilol, Rasululloh ﷺ Kaʼbada namoz oʻqidilarmi?» dedim. U: «Ha, mana bu ikki ustun orasida ikki rakat oʻqidilar», dedi va kirganingda chap tomoningda boʻladigan ikki ustunga ishora qildi. Soʻng u zot chiqib, Kaʼbaning roʻparasida ikki rakat namoz oʻqidilar.Мужоҳид айтди: Ибн Умарнинг ҳузурига — у уйида эди — келиб, унга: «Набий ﷺ Каъбага кирдилар», дейилди. У айтди: Мен келдим ва Расулуллоҳ ﷺни чиқиб бўлган ҳолда топдим, Билолни эса икки эшик орасида турган ҳолда кўрдим. Мен: «Эй Билол, Расулуллоҳ ﷺ Каъбада намоз ўқидиларми?» дедим. У: «Ҳа, мана бу икки устун орасида икки ракат ўқидилар», деди ва кирганингда чап томонингда бўладиган икки устунга ишора қилди. Сўнг у зот чиқиб, Каъбанинг рўпарасида икки ракат намоз ўқидилар.

حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَاشِدٍ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ نُعَيْمِ بْنِ خِمَارٍ عَنْ بِلَالٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ امْسَحُوا عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْخِمَارِ

Bilol (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Ikki maxsiga va ximorga masih tortinglar», dedilar.Билол (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Икки махсига ва химорга масиҳ тортинглар», дедилар.

حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَعِيدِ بْنِ الْعَاصِ عَنْ سَعِيدٍ يَعْنِي أَبَاهُ قَالَاعْتَمَرَ مُعَاوِيَةُ فَدَخَلَ الْبَيْتَ فَأَرْسَلَ إِلَى ابْنِ عُمَرَ وَجَلَسَ يَنْتَظِرُهُ حَتَّى جَاءَهُ فَقَالَ أَيْنَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ دَخَلَ الْبَيْتَ قَالَ مَا كُنْتُ مَعَهُ وَلَكِنِّي دَخَلْتُ بَعْدَ أَنْ أَرَادَ الْخُرُوجَ فَلَقِيتُ بِلَالًا فَسَأَلْتُهُ أَيْنَ صَلَّى فَأَخْبَرَنِي أَنَّهُ صَلَّى بَيْنَ الْأُسْطُوَانَتَيْنِ فَقَامَ مُعَاوِيَةُ فَصَلَّى بَيْنَهُمَا

Saʼid ibn Amr ibn Saʼid ibn al-Os aytdi: Muoviya umra qildi va Baytga kirdi, soʻng Ibn Umarga odam yubordi hamda uni kutib oʻtirdi, toki u keldi. U: «Rasululloh ﷺ Baytga kirgan kunlari qayerda namoz oʻqidilar?» dedi. U: «Men u zot bilan birga emas edim, lekin u zot chiqmoqchi boʻlganlaridan keyin kirdim. Bilolni uchratib, undan u zot qayerda namoz oʻqiganlarini soʻradim. U menga u zot ikki ustun orasida namoz oʻqiganlarini xabar berdi», dedi. Shunda Muoviya turib, oʻsha ikkisining orasida namoz oʻqidi.Саъид ибн Амр ибн Саъид ибн ал-Ос айтди: Муовия умра қилди ва Байтга кирди, сўнг Ибн Умарга одам юборди ҳамда уни кутиб ўтирди, токи у келди. У: «Расулуллоҳ ﷺ Байтга кирган кунлари қаерда намоз ўқидилар?» деди. У: «Мен у зот билан бирга эмас эдим, лекин у зот чиқмоқчи бўлганларидан кейин кирдим. Билолни учратиб, ундан у зот қаерда намоз ўқиганларини сўрадим. У менга у зот икки устун орасида намоз ўқиганларини хабар берди», деди. Шунда Муовия туриб, ўша иккисининг орасида намоз ўқиди.

حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنِي أَبُو زِيَادٍ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ زِيَادٍ الْكِنْدِيُّ عَنْ بِلَالٍ أَنَّهُ حَدَّثَهُ أَنَّهُأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُؤْذِنُهُ بِصَلَاةِ الْغَدَاةِ فَشَغَلَتْ عَائِشَةُ بِلَالًا بِأَمْرٍ سَأَلَتْهُ عَنْهُ حَتَّى فَضَحَهُ الصُّبْحُ وَأَصْبَحَ جِدًّا قَالَ فَقَامَ بِلَالٌ فَآذَنَهُ بِالصَّلَاةِ وَتَابَعَ بَيْنَ أَذَانِهِ فَلَمْ يَخْرُجْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا خَرَجَ فَصَلَّى بِالنَّاسِ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَائِشَةَ شَغَلَتْهُ بِأَمْرٍ سَأَلَتْهُ عَنْهُ حَتَّى أَصْبَحَ جِدًّا ثُمَّ إِنَّهُ أَبْطَأَ عَلَيْهِ بِالْخُرُوجِ فَقَالَ إِنِّي رَكَعْتُ رَكْعَتَيْ الْفَجْرِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّكَ قَدْ أَصْبَحْتَ جِدًّا قَالَ لَوْ أَصْبَحْتُ أَكْثَرَ مِمَّا أَصْبَحْتُ فَرَكَعْتُهُمَا وَأَحْسَنْتُهُمَا وَأَجْمَلْتُهُمَا

Bilol (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺni bomdod namoziga chaqirish uchun keldi. Shunda Oisha (roziyallohu anho) Bilolni oʻzi soʻragan bir ish bilan band qilib qoʻydi, hattoki tong yorishib, kun ancha yorugʻ boʻlib ketdi. (Roviy) aytdi: Soʻng Bilol turib, u zotni namozga chaqirdi va azonini ketma-ket takrorladi, lekin Rasululloh ﷺ chiqmadilar. U zot chiqib, odamlarga namoz oʻqib berganlarida, u (Bilol) Oisha oʻzi soʻragan bir ish bilan uni band qilib qoʻyganini, shu sabab kun ancha yorishib ketganini va u zotning chiqishlari kechikkanini xabar berdi. Shunda u zot: «Men bomdodning ikki rakatini oʻqigan edim», dedilar. U: «Yo Rasululloh, siz kunni ancha yorishib ketgan paytda qoldingiz-ku», dedi. U zot: «Agar hozirgidan ham koʻproq yorishgan paytda qolganimda ham, men u ikki rakatni oʻqir, ularni chiroyli va goʻzal qilib bajarar edim», dedilar.Билол (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺни бомдод намозига чақириш учун келди. Шунда Оиша (розияллоҳу анҳо) Билолни ўзи сўраган бир иш билан банд қилиб қўйди, ҳаттоки тонг ёришиб, кун анча ёруғ бўлиб кетди. (Ровий) айтди: Сўнг Билол туриб, у зотни намозга чақирди ва азонини кетма-кет такрорлади, лекин Расулуллоҳ ﷺ чиқмадилар. У зот чиқиб, одамларга намоз ўқиб берганларида, у (Билол) Оиша ўзи сўраган бир иш билан уни банд қилиб қўйганини, шу сабаб кун анча ёришиб кетганини ва у зотнинг чиқишлари кечикканини хабар берди. Шунда у зот: «Мен бомдоднинг икки ракатини ўқиган эдим», дедилар. У: «Ё Расулуллоҳ, сиз кунни анча ёришиб кетган пайтда қолдингиз-ку», деди. У зот: «Агар ҳозиргидан ҳам кўпроқ ёришган пайтда қолганимда ҳам, мен у икки ракатни ўқир, уларни чиройли ва гўзал қилиб бажарар эдим», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْجَبَّارِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْخَطَّابِيُّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَبِي أُنَيْسَةَ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ بِلَالٍ قَالَوَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْخِمَارِ

Bilol (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺni ikki maxsiga va ximorga masih tortayotganlarini koʻrdim.Билол (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺни икки махсига ва химорга масиҳ тортаётганларини кўрдим.

حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ وَأَبُو أَحْمَدَ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو إِسْرَائِيلَ قَالَ أَبُو أَحْمَدَ فِي حَدِيثِهِ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ بِلَالٍ قَالَأَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ لَا أُثَوِّبَ فِي شَيْءٍ مِنْ الصَّلَاةِ إِلَّا صَلَاةَ الْفَجْرِ وَقَالَ أَبُو أَحْمَدَ فِي حَدِيثِهِ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَذَّنْتَ فَلَا تُثَوِّبْ

Bilol (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ menga bomdod namozidan boshqa hech bir namozda tasvib qilmaslikka buyurdilar. Abu Ahmad oʻz hadisida: Rasululloh ﷺ menga: «Azon aytsang, tasvib qilma», dedilar, deb keltirdi.Билол (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ менга бомдод намозидан бошқа ҳеч бир намозда тасвиб қилмасликка буюрдилар. Абу Аҳмад ўз ҳадисида: Расулуллоҳ ﷺ менга: «Азон айтсанг, тасвиб қилма», дедилар, деб келтирди.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ بِلَالٍ قَالَأَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ لَا أُثَوِّبَ إِلَّا فِي الْفَجْرِ

Bilol (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ menga faqat bomdoddagina tasvib qilishni buyurdilar.Билол (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ менга фақат бомдоддагина тасвиб қилишни буюрдилар.

حَدَّثَنَا أَبُو قَطَنٍ قَالَ ذَكَرَ رَجُلٌ لِشُعْبَةَ الْحَكَمُ عَنْ ابْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ بِلَالٍفَأَمَرَنِي أَنْ أُثَوِّبَ فِي الْفَجْرِ وَنَهَانِي عَنْ الْعِشَاءِفَقَالَ شُعْبَةُ وَاللَّهِ مَا ذَكَرَ ابْنَ أَبِي لَيْلَى وَلَا ذَكَرَ إِلَّا إِسْنَادًا ضَعِيفًا قَالَ أَظُنُّ شُعْبَةَ قَالَ كُنْتُ أُرَاهُ رَوَاهُ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ مُسْلِمٍ

Abu Qatan aytdi: Bir kishi Shuʼbaga al-Hakamdan, u Ibn Abu Layladan, u Biloldan (rivoyat qilinganini) zikr qildi: «U menga bomdodda tasvib qilishni buyurdi va xuftonda (qilishdan) qaytardi». Shunda Shuʼba: «Vallohi, u na Ibn Abu Laylani zikr qildi, na zaif isnoddan boshqasini zikr qildi», dedi. (Roviy) aytdi: Oʻylaymanki, Shuʼba: «Men uni Imron ibn Muslimdan rivoyat qilgan deb bilardim», dedi.Абу Қатан айтди: Бир киши Шуъбага ал-Ҳакамдан, у Ибн Абу Лайладан, у Билолдан (ривоят қилинганини) зикр қилди: «У менга бомдодда тасвиб қилишни буюрди ва хуфтонда (қилишдан) қайтарди». Шунда Шуъба: «Валлоҳи, у на Ибн Абу Лайлани зикр қилди, на заиф исноддан бошқасини зикр қилди», деди. (Ровий) айтди: Ўйлайманки, Шуъба: «Мен уни Имрон ибн Муслимдан ривоят қилган деб билардим», деди.

حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو وَيَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا زَائِدَةُ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنِ الْبَرَاءِ عَنْ بِلَالٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ

Bilol (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ ikki maxsiga masih tortar edilar.Билол (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ икки махсига масиҳ тортар эдилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا سُفْيَانُ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ بِلَالٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَعَلَى الْخِمَارِ

Bilol (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Nabiy ﷺ ikki maxsiga va salla (bosh kiyimi)ga masih tortar edilar.Билол (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: Набий ﷺ икки махсига ва салла (бош кийими)га масиҳ тортар эдилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ عَنْ بِلَالٍ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى الْمُوقَيْنِ وَالْخِمَارِ

Bilol (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Men Rasululloh ﷺ ikki etik (moʻqayn)ga va sallaga masih tortayotganlarini koʻrdim.Билол (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ икки этик (мўқайн)га ва саллага масиҳ тортаётганларини кўрдим.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَنْبَأَنِي الْحَكَمُ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي لَيْلَى عَنْ بِلَالٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْخِمَارِ

Bilol (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Rasululloh ﷺ ikki maxsiga va sallaga masih tortar edilar.Билол (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: Расулуллоҳ ﷺ икки махсига ва саллага масиҳ тортар эдилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ حَدَّثَ عَنْ بِلَالٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى فِي الْبَيْتِقَالَ وَكَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقُولُ لَمْ يُصَلِّ فِيهِ وَلَكِنَّهُ كَبَّرَ فِي نَوَاحِيهِ

Bilol (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Kaʼbaning ichida namoz oʻqidilar. (Roviy) aytdi: Ibn Abbos esa: «U zot uning ichida namoz oʻqimadilar, balki uning burchaklarida takbir aytdilar», der edi.Билол (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Каъбанинг ичида намоз ўқидилар. (Ровий) айтди: Ибн Аббос эса: «У зот унинг ичида намоз ўқимадилар, балки унинг бурчакларида такбир айтдилар», дер эди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ قَالَ شُعْبَةُ كَتَبَ أَبِي عَنْ أَبِي عُثْمَانَ قَالَقَالَ بِلَالٌ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسْبِقْنِي بِآمِينَ

Bilol (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Nabiy ﷺga: «Omin (aytish)da mendan oʻzib ketmang», dedi.Билол (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Набий ﷺга: «Омин (айтиш)да мендан ўзиб кетманг», деди.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي رَوَّادٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَصَعِدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْبَيْتَ وَبِلَالٌ خَلْفَهُ قَالَ وَكُنْتُ شَابًّا فَصَعِدْتُ فَاسْتَقْبَلَنِي بِلَالٌ فَقُلْتُ مَا صَنَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَاهُنَا قَالَ فَأَشَارَ بِيَدِهِ أَيْ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Rasululloh ﷺ Kaʼbaga koʻtarilib kirdilar, Bilol esa orqalarida edi. Men yosh yigit edim, men ham koʻtarildim. Shunda Bilol menga roʻpara keldi. Men: «Rasululloh ﷺ bu yerda nima qildilar?» dedim. U qoʻli bilan ishora qildi, yaʼni ikki rakat namoz oʻqidilar (dedi).Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У айтди: Расулуллоҳ ﷺ Каъбага кўтарилиб кирдилар, Билол эса орқаларида эди. Мен ёш йигит эдим, мен ҳам кўтарилдим. Шунда Билол менга рўпара келди. Мен: «Расулуллоҳ ﷺ бу ерда нима қилдилар?» дедим. У қўли билан ишора қилди, яъни икки ракат намоз ўқидилар (деди).

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَدَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الْفَتْحِ وَهُوَ عَلَى نَاقَةٍ لِأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ فَأَنَاخَ يَعْنِي بِالْكَعْبَةِ ثُمَّ دَعَا عُثْمَانَ بْنَ طَلْحَةَ بِالْمِفْتَاحِ فَذَهَبَ يَأْتِيهِ بِهِ فَأَبَتْ أُمُّهُ أَنْ تُعْطِيَهُ فَقَالَ لَتُعْطِيَنَّهُ أَوْ يَخْرُجُ بِالسَّيْفِ مِنْ صُلْبِي فَدَفَعَتْهُ إِلَيْهِ فَفَتَحَ الْبَابَ فَدَخَلَ وَمَعَهُ بِلَالٌ وَعُثْمَانُ وَأُسَامَةُ فَأَجَافُوا الْبَابَ عَلَيْهِمْ مَلِيًّا قَالَ ابْنُ عُمَرَ وَكُنْتُ رَجُلًا شَابًّا قَوِيًّا فَبَادَرْتُ النَّاسَ فَبَدَرْتُهُمْ فَوَجَدْتُ بِلَالًا قَائِمًا عَلَى الْبَابِ فَقُلْتُ أَيْنَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بَيْنَ الْعَمُودَيْنِ الْمُقَدَّمَيْنِ وَنَسِيتُ أَنْ أَسْأَلَهُ كَمْ صَلَّى

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Fath kuni Usoma ibn Zaydning tuyasi ustida (Makkaga) kirdilar va Kaʼba oldida (tuyani) choʻktirdilar. Soʻng Usmon ibn Talhani kalit uchun chaqirdilar. U kalitni olib kelgani bordi, ammo onasi uni berishdan bosh tortdi. Shunda u: «Yo uni berasan, yoki bu qilich belimdan chiqadi», dedi. Bas, u kalitni unga topshirdi, u esa eshikni ochdi va (Nabiy ﷺ) kirdilar; u zot bilan birga Bilol, Usmon va Usoma ham (kirdilar) hamda eshikni ancha vaqt oʻzlariga yopib qoʻydilar. Ibn Umar dedi: Men baquvvat yosh yigit edim, odamlardan oldin oshiqdim va ulardan oʻzib ketdim, Bilolni eshik oldida turgan holda topdim. Men: «Rasululloh ﷺ qayerda namoz oʻqidilar?» dedim. U: «Old tomondagi ikki ustun oʻrtasida», dedi. Men esa undan necha (rakat) oʻqiganlarini soʻrashni unutibman.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Фатҳ куни Усома ибн Зайднинг туяси устида (Маккага) кирдилар ва Каъба олдида (туяни) чўктирдилар. Сўнг Усмон ибн Талҳани калит учун чақирдилар. У калитни олиб келгани борди, аммо онаси уни беришдан бош тортди. Шунда у: «Ё уни берасан, ёки бу қилич белимдан чиқади», деди. Бас, у калитни унга топширди, у эса эшикни очди ва (Набий ﷺ) кирдилар; у зот билан бирга Билол, Усмон ва Усома ҳам (кирдилар) ҳамда эшикни анча вақт ўзларига ёпиб қўйдилар. Ибн Умар деди: Мен бақувват ёш йигит эдим, одамлардан олдин ошиқдим ва улардан ўзиб кетдим, Билолни эшик олдида турган ҳолда топдим. Мен: «Расулуллоҳ ﷺ қаерда намоз ўқидилар?» дедим. У: «Олд томондаги икки устун ўртасида», деди. Мен эса ундан неча (ракат) ўқиганларини сўрашни унутибман.