حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى قَالَ حَدَّثَنِي لَيْثٌ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ بَرِيرَةَ جَاءَتْ عَائِشَةَ تَسْتَعِينُهَا فِي كِتَابَتِهَا وَلَمْ تَكُنْ قَضَتْ مِنْ كِتَابَتِهَا شَيْئًا فَقَالَتْ لَهَا عَائِشَةُ ارْجِعِي إِلَى أَهْلِكِ فَإِنْ أَحَبُّوا أَنْ أَقْضِيَ عَنْكِ كِتَابَتَكِ وَيَكُونَ وَلَاؤُكِ لِي فَعَلْتُ فَذَكَرَتْ ذَلِكَ بَرِيرَةُ لِأَهْلِهَا فَأَبَوْا وَقَالُوا إِنْ شَاءَتْ أَنْ تَحْتَسِبَ عَلَيْكِ فَلْتَفْعَلْ وَلْيَكُنْ لَنَا وَلَاؤُكِ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ابْتَاعِي فَأَعْتِقِي فَإِنَّمَا الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ قَالَتْ ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا بَالُ أُنَاسٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ مَنْ اشْتَرَطَ شَرْطًا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَلَيْسَ لَهُ وَإِنْ شَرَطَ مِائَةَ مَرَّةٍ شَرْطُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَحَقُّ وَأَوْثَقُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Barira Oishaning oldiga kelib, oʻz mukotaba toʻlovida undan yordam soʻradi — u hali mukotabasidan hech narsa toʻlamagan edi. Oisha unga: «Egalaring oldiga qayt, agar ular sening mukotabangni men toʻlashimni va valong meniki boʻlishini xohlasalar, men shunday qilaman», dedi. Barira buni egalariga aytdi, lekin ular bosh tortib: «Agar u senga savob umidida bermoqchi boʻlsa, qilaversin, ammo valong bizniki boʻlsin», dedilar. Men buni Rasululloh ﷺ ga aytdim. Rasululloh ﷺ: «Uni sotib ol va ozod qil, chunki valo faqat ozod qilgan kishiga tegishlidir», dedilar. Soʻng Rasululloh ﷺ oʻrinlaridan turib: «Allohning Kitobida boʻlmagan shartlarni shart qilayotgan kishilarga nima boʻldi? Kim Alloh azza va jallaning Kitobida boʻlmagan shartni shart qilsa, garchi yuz marta shart qilsa ham, u shart uniki emas. Alloh azza va jallaning sharti haqliroq va mustahkamroqdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Барира Оишанинг олдига келиб, ўз мукотаба тўловида ундан ёрдам сўради — у ҳали мукотабасидан ҳеч нарса тўламаган эди. Оиша унга: «Эгаларинг олдига қайт, агар улар сенинг мукотабангни мен тўлашимни ва валонг меники бўлишини хоҳласалар, мен шундай қиламан», деди. Барира буни эгаларига айтди, лекин улар бош тортиб: «Агар у сенга савоб умидида бермоқчи бўлса, қилаверсин, аммо валонг бизники бўлсин», дедилар. Мен буни Расулуллоҳ ﷺ га айтдим. Расулуллоҳ ﷺ: «Уни сотиб ол ва озод қил, чунки вало фақат озод қилган кишига тегишлидир», дедилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ ўринларидан туриб: «Аллоҳнинг Китобида бўлмаган шартларни шарт қилаётган кишиларга нима бўлди? Ким Аллоҳ азза ва жалланинг Китобида бўлмаган шартни шарт қилса, гарчи юз марта шарт қилса ҳам, у шарт уники эмас. Аллоҳ азза ва жалланинг шарти ҳақлироқ ва мустаҳкамроқдир», дедилар.