حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَتْهُأَنَّ بَرِيرَةَ دَخَلَتْ عَلَيْهَا تَسْتَعِينُهَا فِي كِتَابَتِهَا فَقَالَتْ لَهَا عَائِشَةُ وَنَفِسَتْ فِيهَا أَرَأَيْتِ إِنْ عَدَّيْتُ لِأَهْلِكِ الَّذِي عَلَيْكِ عَدَّةً وَاحِدَةً أَيَفْعَلُنَّ ذَلِكَ وَأُعْتِقُكِ فَتَكُونِي مَوْلَاتِي فَذَهَبَتْ بَرِيرَةُ إِلَى أَهْلِهَا فَعَرَضَتْ ذَلِكَ عَلَيْهِمْ فَقَالُوا لَا إِلَّا أَنْ يَكُونَ وَلَاؤُكَ لَنَا قَالَتْ عَائِشَةُ فَدَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرْتُ لَهُ ذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اشْتَرِي فَأَعْتِقِي فَإِنَّ الْوَلَاءَ لِمَنْ أَعْتَقَ ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَشِيَّةً فَقَالَ مَا بَالُ رِجَالٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ أَلَا مَنْ اشْتَرَطَ شَرْطًا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَلَيْسَ لَهُ وَإِنْ اشْتَرَطَ مِائَةَ مَرَّةٍ شَرْطُ اللَّهِ أَحَقُّ وَأَوْثَقُ
Nabiy ﷺning zavjalari Oisha (roziyallohu anho) xabar berdiki, Barira uning oldiga oʻzining mukotaba (ozodlik bitimi)da yordam soʻrab kirdi. Oishaning unga rahmi kelib: «Agar men sening xojalaringga zimmangdagi (haqni) bir yoʻla toʻlab bersam, ular shunday qiladilarmi? Men seni ozod qilaman, sen esa mening ozod qilganim boʻlasan», — dedi. Barira xojalarining oldiga borib, buni ularga taklif qildi. Ular: «Yoʻq, faqat valong biznikiga boʻlsa (roziymiz)», — deyishdi. Oisha aytdi: Huzurimga Rasululloh ﷺ kirdilar, men bu haqda u zotga aytdim. Rasululloh ﷺ: «Sotib ol va ozod qil, chunki valo ozod qilgan kishi uchundir», — dedilar. Soʻng Rasululloh ﷺ kechqurun turib: «Allohning Kitobida boʻlmagan shartlarni shart qilayotgan kishilarga nima boʻldi?! Ogoh boʻlinglar, kim Allohning Kitobida boʻlmagan shartni shart qilsa, unga (u shart) yoʻqdir, garchi yuz marta shart qilsa ham. Allohning sharti haqliroq va mustahkamroqdir», — dedilar.Набий ﷺнинг завжалари Оиша (розияллоҳу анҳо) хабар бердики, Барира унинг олдига ўзининг мукотаба (озодлик битими)да ёрдам сўраб кирди. Оишанинг унга раҳми келиб: «Агар мен сенинг хожаларингга зиммангдаги (ҳақни) бир йўла тўлаб берсам, улар шундай қиладиларми? Мен сени озод қиламан, сен эса менинг озод қилганим бўласан», — деди. Барира хожаларининг олдига бориб, буни уларга таклиф қилди. Улар: «Йўқ, фақат валонг бизникига бўлса (розиймиз)», — дейишди. Оиша айтди: Ҳузуримга Расулуллоҳ ﷺ кирдилар, мен бу ҳақда у зотга айтдим. Расулуллоҳ ﷺ: «Сотиб ол ва озод қил, чунки вало озод қилган киши учундир», — дедилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ кечқурун туриб: «Аллоҳнинг Китобида бўлмаган шартларни шарт қилаётган кишиларга нима бўлди?! Огоҳ бўлинглар, ким Аллоҳнинг Китобида бўлмаган шартни шарт қилса, унга (у шарт) йўқдир, гарчи юз марта шарт қилса ҳам. Аллоҳнинг шарти ҳақлироқ ва мустаҳкамроқдир», — дедилар.