حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ قَالَ أَخْبَرَنَا حَنْظَلَةُ السَّدُوسِيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ نَوْفَلٍ قَالَصَلَّى مُعَاوِيَةُ بِالنَّاسِ الْعَصْرَ فَالْتَفَتَ فَإِذَا أُنَاسٌ يُصَلُّونَ بَعْدَ الْعَصْرِ فَدَخَلَ وَدَخَلَ عَلَيْهِ ابْنُ عَبَّاسٍ وَأَنَا مَعَهُ فَأَوْسَعَ لَهُ مُعَاوِيَةُ عَلَى السَّرِيرِ فَجَلَسَ مَعَهُ قَالَ مَا هَذِهِ الصَّلَاةُ الَّتِي رَأَيْتُ النَّاسَ يُصَلُّونَهَا وَلَمْ أَرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّيهَا وَلَا أَمَرَ بِهَا قَالَ ذَاكَ مَا يُفْتِيهِمْ ابْنُ الزُّبَيْرِ فَدَخَلَ ابْنُ الزُّبَيْرِ فَسَلَّمَ فَجَلَسَ فَقَالَ مُعَاوِيَةُ يَا ابْنَ الزُّبَيْرِ مَا هَذِهِ الصَّلَاةُ الَّتِي تَأْمُرُ النَّاسَ يُصَلُّونَهَا لَمْ نَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّاهَا وَلَا أَمَرَ بِهَا قَالَ حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ أُمُّ الْمُؤْمِنِينَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّاهَا عِنْدَهَا فِي بَيْتِهَا قَالَ فَأَمَرَنِي مُعَاوِيَةُ وَرَجُلٌ آخَرُ أَنْ نَأْتِيَ عَائِشَةَ فَنَسْأَلَهَا عَنْ ذَلِكَ قَالَ فَدَخَلْتُ عَلَيْهَا فَسَأَلْتُهَا عَنْ ذَلِكَ فَأَخْبَرْتُهَا بِمَا أَخْبَرَ ابْنُ الزُّبَيْرِ عَنْهَا فَقَالَتْ لَمْ يَحْفَظْ ابْنُ الزُّبَيْرِ إِنَّمَا حَدَّثْتُهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى هَذِهِ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ عِنْدِي فَسَأَلْتُهُ قُلْتُ إِنَّكَ صَلَّيْتَ رَكْعَتَيْنِ لَمْ تَكُنْ تُصَلِّيهِمَا قَالَ إِنَّهُ كَانَ أَتَانِي شَيْءٌ فَشُغِلْتُ فِي قِسْمَتِهِ عَنْ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الظُّهْرِ وَأَتَانِي بِلَالٌ فَنَادَانِي بِالصَّلَاةِ فَكَرِهْتُ أَنْ أَحْبِسَ النَّاسَ فَصَلَّيْتُهُمَاقَالَ فَرَجَعْتُ
Abdulloh ibn Horis ibn Navfal aytdi: Muoviya odamlarga asr namozini oʻqib berdi, soʻng oʻgirilib qarasa, bir necha odam asrdan keyin namoz oʻqiyotgan ekan. U (uyiga) kirdi, uning huzuriga Ibn Abbos kirdi, men ham u bilan birga edim. Muoviya unga karavotdan joy berdi, u ham u bilan birga oʻtirdi. (Muoviya): «Odamlar oʻqiyotganini koʻrgan bu namoz nima? Men Nabiy ﷺ uni oʻqiganlarini ham, unga buyurganlarini ham koʻrmaganman», dedi. (Ibn Abbos): «Bu — Ibn Zubayrning ularga bergan fatvosi», dedi. Shu payt Ibn Zubayr kirib, salom berdi va oʻtirdi. Muoviya: «Ey Ibn Zubayr, sen odamlarni oʻqishga buyurayotgan bu namoz nima? Biz Rasululloh ﷺ uni oʻqiganlarini ham, unga buyurganlarini ham koʻrmadik», dedi. U: «Menga muʼminlar onasi Oisha soʻzlab berdiki, Rasululloh ﷺ uni uning huzurida, uning uyida oʻqiganlar», dedi. (Roviy) aytdi: Shunda Muoviya menga va boshqa bir kishiga Oishaning oldiga borib, bu haqda soʻrashimizni buyurdi. Men uning huzuriga kirib, bu haqda soʻradim va unga Ibn Zubayr undan xabar bergan narsani aytdim. U: «Ibn Zubayr yodda saqlamabdi. Men unga faqat Rasululloh ﷺ mening huzurimda asrdan keyin bu ikki rakaatni oʻqiganlarini soʻzlab bergan edim. Men u zotdan soʻrab: ‹Siz oʻqimaydigan ikki rakaatni oʻqidingiz›, dedim. U zot: ‹Menga bir narsa keltirilgan edi, uni taqsimlash bilan mashgʻul boʻlib, peshindan keyingi ikki rakaatdan qoldim. Soʻng Bilol kelib, meni namozga chaqirdi, men odamlarni ushlab turishni yoqtirmadim va (endi) ularni oʻqidim›, dedilar», dedi. (Roviy) aytdi: Soʻng men qaytdim.Абдуллоҳ ибн Ҳорис ибн Навфал айтди: Муовия одамларга аср намозини ўқиб берди, сўнг ўгирилиб қараса, бир неча одам асрдан кейин намоз ўқиётган экан. У (уйига) кирди, унинг ҳузурига Ибн Аббос кирди, мен ҳам у билан бирга эдим. Муовия унга каравотдан жой берди, у ҳам у билан бирга ўтирди. (Муовия): «Одамлар ўқиётганини кўрган бу намоз нима? Мен Набий ﷺ уни ўқиганларини ҳам, унга буюрганларини ҳам кўрмаганман», деди. (Ибн Аббос): «Бу — Ибн Зубайрнинг уларга берган фатвоси», деди. Шу пайт Ибн Зубайр кириб, салом берди ва ўтирди. Муовия: «Эй Ибн Зубайр, сен одамларни ўқишга буюраётган бу намоз нима? Биз Расулуллоҳ ﷺ уни ўқиганларини ҳам, унга буюрганларини ҳам кўрмадик», деди. У: «Менга муъминлар онаси Оиша сўзлаб бердики, Расулуллоҳ ﷺ уни унинг ҳузурида, унинг уйида ўқиганлар», деди. (Ровий) айтди: Шунда Муовия менга ва бошқа бир кишига Оишанинг олдига бориб, бу ҳақда сўрашимизни буюрди. Мен унинг ҳузурига кириб, бу ҳақда сўрадим ва унга Ибн Зубайр ундан хабар берган нарсани айтдим. У: «Ибн Зубайр ёдда сақламабди. Мен унга фақат Расулуллоҳ ﷺ менинг ҳузуримда асрдан кейин бу икки ракаатни ўқиганларини сўзлаб берган эдим. Мен у зотдан сўраб: ‹Сиз ўқимайдиган икки ракаатни ўқидингиз›, дедим. У зот: ‹Менга бир нарса келтирилган эди, уни тақсимлаш билан машғул бўлиб, пешиндан кейинги икки ракаатдан қолдим. Сўнг Билол келиб, мени намозга чақирди, мен одамларни ушлаб туришни ёқтирмадим ва (энди) уларни ўқидим›, дедилар», деди. (Ровий) айтди: Сўнг мен қайтдим.