حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو حَازِمٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي رَبِيعَةَ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، رضى الله عنهما قَالَ كَانَ بِالْمَدِينَةِ يَهُودِيٌّ وَكَانَ يُسْلِفُنِي فِي تَمْرِي إِلَى الْجِدَادِ، وَكَانَتْ لِجَابِرٍ الأَرْضُ الَّتِي بِطَرِيقِ رُومَةَ فَجَلَسَتْ، فَخَلاَ عَامًا فَجَاءَنِي الْيَهُودِيُّ عِنْدَ الْجَدَادِ، وَلَمْ أَجُدَّ مِنْهَا شَيْئًا، فَجَعَلْتُ أَسْتَنْظِرُهُ إِلَى قَابِلٍ فَيَأْبَى، فَأُخْبِرَ بِذَلِكَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لأَصْحَابِهِ " امْشُوا نَسْتَنْظِرْ لِجَابِرٍ مِنَ الْيَهُودِيِّ ". فَجَاءُونِي فِي نَخْلِي فَجَعَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُكَلِّمُ الْيَهُودِيَّ فَيَقُولُ أَبَا الْقَاسِمِ لاَ أُنْظِرُهُ. فَلَمَّا رَأَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَامَ فَطَافَ فِي النَّخْلِ، ثُمَّ جَاءَهُ فَكَلَّمَهُ فَأَبَى فَقُمْتُ فَجِئْتُ بِقَلِيلِ رُطَبٍ فَوَضَعْتُهُ بَيْنَ يَدَىِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَكَلَ ثُمَّ قَالَ " أَيْنَ عَرِيشُكَ يَا جَابِرُ ". فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ " افْرُشْ لِي فِيهِ ". فَفَرَشْتُهُ فَدَخَلَ فَرَقَدَ، ثُمَّ اسْتَيْقَظَ فَجِئْتُهُ بِقَبْضَةٍ أُخْرَى فَأَكَلَ مِنْهَا، ثُمَّ قَامَ فَكَلَّمَ الْيَهُودِيَّ فَأَبَى عَلَيْهِ فَقَامَ فِي الرِّطَابِ فِي النَّخْلِ الثَّانِيَةَ ثُمَّ قَالَ " يَا جَابِرُ جُدَّ وَاقْضِ ". فَوَقَفَ فِي الْجَدَادِ فَجَدَدْتُ مِنْهَا مَا قَضَيْتُهُ وَفَضَلَ مِنْهُ فَخَرَجْتُ حَتَّى جِئْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَبَشَّرْتُهُ فَقَالَ " أَشْهَدُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ ". عُرُوشٌ وَعَرِيشٌ بِنَاءٌ وَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ مَعْرُوشَاتٍ مَا يُعَرَّشُ مِنْ الْكُرُومِ وَغَيْرِ ذَلِكَ يُقَالُ عُرُوشُهَا أَبْنِيَتُهَا
(Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo) aytdi:) Madinada bir yahudiy bor edi; u menga xurmoyim (hosili) evaziga — kesim (jadod) paytigacha — qarz (salaf) berar edi. Jobirning Ruma yoʻ lidagi bir yeri bor edi; u (yer bir yil) hosilsiz qoldi. Kesim payti (yahudiy) menga keldi; men esa undan (yerdan) hech narsa kesib (hosil) olmagan edim. Men undan — keyingi yil(gacha) muhlat (soʻrab) (kutishini) tiladim; (lekin) u koʻ nmadi. Bu Paygʻambar ﷺga xabar qilindi; u zot ashobiga: «Yuringlar, biz Jobir uchun yahudiydan muhlat soʻraymiz» dedilar. Ular mening xurmozorimga keldi; Paygʻambar ﷺ yahudiy bilan gaplasha boshladilar; u esa: «Ey Abul-Qosim, men unga muhlat bermayman» der edi. Paygʻambar ﷺ buni koʻ rgach, turib, xurmozor (orasi)da aylandilar, soʻng uning oldiga kelib, (yana) gaplashdilar; (lekin) u (yana) koʻ nmadi. Men turib, bir oz rutab (yangi xurmo) keltirdim va uni Paygʻambar ﷺning oldilariga qoʻ ydim; u zot yedilar, soʻng: «Ey Jobir, sening arishing (chayla)ng qaerda?» dedilar. Men u zotga xabar berdim. U zot: «Menga unda (joy) toʻ sha» dedilar. Men toʻ shadim; u zot kirib, uxladilar, soʻng uygʻ ondilar; men u zotga yana bir hovuch (xurmo) keltirdim; u zot undan yedilar, soʻng turib, (yana) yahudiy bilan gaplashdilar; (lekin) u (yana) koʻ nmadi. Soʻng u zot ikkinchi marta xurmozordagi rutab (orasi)da turdilar, soʻng: «Ey Jobir, kes va (qarzingni) ado et» dedilar. U (zot) kesim (joyi)da turdilar; men undan — oʻ z qarzimni ado etadigancha — kesdim va undan (yana) ortdi (oshdi). Men chiqib, Paygʻambar ﷺning oldiga kelib, u zotga (xushxabar) berdim. U zot: «Men — albatta Allohning Rasuli ekanimga — guvohlik beraman» dedilar.(Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо) айтди:) Мадинада бир яҳудий бор эди; у менга хурмойим (ҳосили) эвазига — кесим (жадод) пайтигача — қарз (салаф) берар эди. Жобирнинг Рума йў лидаги бир ери бор эди; у (ер бир йил) ҳосилсиз қолди. Кесим пайти (яҳудий) менга келди; мен эса ундан (ердан) ҳеч нарса кесиб (ҳосил) олмаган эдим. Мен ундан — кейинги йил(гача) муҳлат (сўраб) (кутишини) тиладим; (лекин) у кў нмади. Бу Пайғамбар ﷺга хабар қилинди; у зот ашобига: «Юринглар, биз Жобир учун яҳудийдан муҳлат сўраймиз» дедилар. Улар менинг хурмозоримга келди; Пайғамбар ﷺ яҳудий билан гаплаша бошладилар; у эса: «Эй Абул-Қосим, мен унга муҳлат бермайман» дер эди. Пайғамбар ﷺ буни кў ргач, туриб, хурмозор (ораси)да айландилар, сўнг унинг олдига келиб, (яна) гаплашдилар; (лекин) у (яна) кў нмади. Мен туриб, бир оз рутаб (янги хурмо) келтирдим ва уни Пайғамбар ﷺнинг олдиларига қў йдим; у зот едилар, сўнг: «Эй Жобир, сенинг аришинг (чайла)нг қаэрда?» дедилар. Мен у зотга хабар бердим. У зот: «Менга унда (жой) тў ша» дедилар. Мен тў шадим; у зот кириб, ухладилар, сўнг уйғ ондилар; мен у зотга яна бир ҳовуч (хурмо) келтирдим; у зот ундан едилар, сўнг туриб, (яна) яҳудий билан гаплашдилар; (лекин) у (яна) кў нмади. Сўнг у зот иккинчи марта хурмозордаги рутаб (ораси)да турдилар, сўнг: «Эй Жобир, кес ва (қарзингни) адо эт» дедилар. У (зот) кесим (жойи)да турдилар; мен ундан — ў з қарзимни адо этадиганча — кесдим ва ундан (яна) ортди (ошди). Мен чиқиб, Пайғамбар ﷺнинг олдига келиб, у зотга (хушхабар) бердим. У зот: «Мен — албатта Аллоҳнинг Расули эканимга — гувоҳлик бераман» дедилар.