حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَهِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي يَزِيدَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ سِبَاعِ بْنِ ثَابِتٍ، عَنْ أُمِّ كُرْزٍ، قَالَتْ سَمِعْتُ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ ‏"‏ عَنِ الْغُلاَمِ، شَاتَانِ مُكَافِئَتَانِ وَعَنِ الْجَارِيَةِ، شَاةٌ ‏"‏ ‏.‏

Ummu Kurz (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Paygʻambar ﷺdan: «Oʻgʻil bola uchun bir xil ikkita qoʻy, qiz bola uchun esa bitta qoʻy (soʻyiladi)», deganlarini eshitdim.Умму Курз (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Пайғамбар ﷺдан: «Ўғил бола учун бир хил иккита қўй, қиз бола учун эса битта қўй (сўйилади)», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَفَّانُ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ خُثَيْمٍ، عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَاهَكَ، عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَنْ نَعُقَّ عَنِ الْغُلاَمِ شَاتَيْنِ وَعَنِ الْجَارِيَةِ شَاةً ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga oʻgʻil bola uchun ikkita qoʻy, qiz bola uchun esa bitta qoʻy aqiqa qilib soʻyishimizni buyurdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга ўғил бола учун иккита қўй, қиз бола учун эса битта қўй ақиқа қилиб сўйишимизни буюрдилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ حَسَّانَ، عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ، عَنْ سَلْمَانَ بْنِ عَامِرٍ، أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ ‏"‏ إِنَّ مَعَ الْغُلاَمِ عَقِيقَةً فَأَهْرِيقُوا عَنْهُ دَمًا وَأَمِيطُوا عَنْهُ الأَذَى ‏"‏ ‏.‏

Salmon ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Paygʻambar ﷺdan: «Oʻgʻil bola bilan birga aqiqa boʻladi. Bas, uning uchun qon toʻkinglar (qurbonlik soʻyinglar) va undan ozorni ketkazinglar», deganlarini eshitdi.Салмон ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Пайғамбар ﷺдан: «Ўғил бола билан бирга ақиқа бўлади. Бас, унинг учун қон тўкинглар (қурбонлик сўйинглар) ва ундан озорни кетказинглар», деганларини эшитди.

حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ سَمُرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ كُلُّ غُلاَمٍ مُرْتَهَنٌ بِعَقِيقَتِهِ تُذْبَحُ عَنْهُ يَوْمَ السَّابِعِ وَيُحْلَقُ رَأْسُهُ وَيُسَمَّى ‏"‏ ‏.‏

Samura (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Har bir oʻgʻil bola oʻzining aqiqasi bilan garovga qoʻyilgandir. Uning uchun yettinchi kuni (qurbonlik) soʻyiladi, boshi qirtishlanadi va unga ism qoʻyiladi», dedilar.Самура (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Ҳар бир ўғил бола ўзининг ақиқаси билан гаровга қўйилгандир. Унинг учун еттинчи куни (қурбонлик) сўйилади, боши қиртишланади ва унга исм қўйилади», дедилар.

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ حُمَيْدِ بْنِ كَاسِبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ، عَنْ أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى، أَنَّهُ حَدَّثَهُ أَنَّ يَزِيدَ بْنَ عَبْدٍ الْمُزَنِيَّ حَدَّثَهُ أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ يُعَقُّ عَنِ الْغُلاَمِ وَلاَ يُمَسُّ رَأْسُهُ بِدَمٍ ‏"‏ ‏.‏

Yazid ibn Abd al-Muzaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Oʻgʻil bola uchun aqiqa qilinadi, ammo uning boshiga qon surtilmaydi», dedilar.Язид ибн Абд ал-Музаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Ўғил бола учун ақиқа қилинади, аммо унинг бошига қон суртилмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بِشْرٍ، بَكْرُ بْنُ خَلَفٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ، عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ، عَنْ نُبَيْشَةَ، قَالَ نَادَى رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا نَعْتِرُ عَتِيرَةً فِي الْجَاهِلِيَّةِ فِي رَجَبٍ فَمَا تَأْمُرُنَا قَالَ ‏"‏ اذْبَحُوا لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فِي أَىِّ شَهْرٍ مَا كَانَ وَبَرُّوا اللَّهَ وَأَطْعِمُوا ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا نُفْرِعُ فَرَعًا فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَمَا تَأْمُرُنَا قَالَ ‏"‏ فِي كُلِّ سَائِمَةٍ فَرَعٌ تَغْذُوهُ مَاشِيَتُكَ حَتَّى إِذَا اسْتَحْمَلَ ذَبَحْتَهُ فَتَصَدَّقْتَ بِلَحْمِهِ - أُرَاهُ قَالَ - عَلَى ابْنِ السَّبِيلِ فَإِنَّ ذَلِكَ هُوَ خَيْرٌ ‏"‏ ‏.‏

Nubaysha (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Rasululloh ﷺni chaqirib: «Ey Allohning Rasuli, biz johiliyat davrida Rajab oyida atiyra soʻyar edik. Bizga nima buyurasiz?» dedi. U zot: «Qaysi oy boʻlishidan qatʼi nazar, Alloh azza va jalla uchun soʻyinglar, Allohga yaxshilik qilinglar va (ochlarga) taom beringlar», dedilar. Ular: «Ey Allohning Rasuli, biz johiliyat davrida faraʼ soʻyar edik. Bizga nima buyurasiz?» dedilar. U zot: «Har bir yaylovda boqiladigan podada chorvangiz boqadigan faraʼ boʻladi. Toki u yuk koʻtaradigan yoshga yetsa, uni soʻyib, goʻshtini yoʻlovchiga sadaqa qilasan. Zotan, mana shu yaxshiroqdir», dedilar.Нубайша (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Расулуллоҳ ﷺни чақириб: «Эй Аллоҳнинг Расули, биз жоҳилият даврида Ражаб ойида атийра сўяр эдик. Бизга нима буюрасиз?» деди. У зот: «Қайси ой бўлишидан қатъи назар, Аллоҳ азза ва жалла учун сўйинглар, Аллоҳга яхшилик қилинглар ва (очларга) таом беринглар», дедилар. Улар: «Эй Аллоҳнинг Расули, биз жоҳилият даврида фараъ сўяр эдик. Бизга нима буюрасиз?» дедилар. У зот: «Ҳар бир яйловда боқиладиган подада чорвангиз боқадиган фараъ бўлади. Токи у юк кўтарадиган ёшга етса, уни сўйиб, гўштини йўловчига садақа қиласан. Зотан, мана шу яхшироқдир», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَهِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ لاَ فَرَعَةَ وَلاَ عَتِيرَةَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ هِشَامٌ فِي حَدِيثِهِ وَالْفَرَعَةُ أَوَّلُ النَّتَاجِ ‏.‏ وَالْعَتِيرَةُ الشَّاةُ يَذْبَحُهَا أَهْلُ الْبَيْتِ فِي رَجَبٍ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Faraʼ ham, atiyra ham yoʻq», dedilar. Faraʼ — chorvaning birinchi bolasidir. Atiyra esa — bir oila kishilarining Rajab oyida soʻyadigan qoʻyidir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Фараъ ҳам, атийра ҳам йўқ», дедилар. Фараъ — чорванинг биринчи боласидир. Атийра эса — бир оила кишиларининг Ражаб ойида сўядиган қўйидир.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْعَدَنِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ لاَ فَرَعَةَ وَلاَ عَتِيرَةَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ابْنُ مَاجَهْ هَذَا مِنْ فَرَائِدِ الْعَدَنِيِّ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Faraʼ ham, atiyra ham yoʻq», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Фараъ ҳам, атийра ҳам йўқ», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَبِي الأَشْعَثِ، عَنْ شَدَّادِ بْنِ أَوْسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ كَتَبَ الإِحْسَانَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ فَإِذَا قَتَلْتُمْ فَأَحْسِنُوا الْقِتْلَةَ وَإِذَا ذَبَحْتُمْ فَأَحْسِنُوا الذَّبْحَ وَلْيُحِدَّ أَحَدُكُمْ شَفْرَتَهُ وَلْيُرِحْ ذَبِيحَتَهُ ‏"‏ ‏.‏

Shaddod ibn Avs (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, Alloh azza va jalla hamma narsada ehsonni (yaxshilik qilishni) farz qildi. Bas, oʻldirsangiz, chiroyli oʻldiringlar, soʻysangiz, chiroyli soʻyinglar. Biringiz pichogʻini oʻtkir qilib olsin va soʻyayotgan jonivorini rohatlantirsin», dedilar.Шаддод ибн Авс (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳ азза ва жалла ҳамма нарсада эҳсонни (яхшилик қилишни) фарз қилди. Бас, ўлдирсангиз, чиройли ўлдиринглар, сўйсангиз, чиройли сўйинглар. Бирингиз пичоғини ўткир қилиб олсин ва сўяётган жониворини роҳатлантирсин», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ خَالِدٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ، أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ مَرَّ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ بِرَجُلٍ وَهُوَ يَجُرُّ شَاةً بِأُذُنِهَا فَقَالَ ‏"‏ دَعْ أُذُنَهَا وَخُذْ بِسَالِفَتِهَا ‏"‏ ‏.‏

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ bir kishining yonidan oʻtdilar, u qoʻyni qulogʻidan sudrab ketayotgan edi. U zot: «Uning qulogʻini qoʻyib, boʻyin yon tomonidan ushla», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ бир кишининг ёнидан ўтдилар, у қўйни қулоғидан судраб кетаётган эди. У зот: «Унинг қулоғини қўйиб, бўйин ён томонидан ушла», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ابْنُ أَخِي، حُسَيْنٍ الْجُعْفِيِّ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ، حَدَّثَنِي قُرَّةُ بْنُ حَيْوَئِيلَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ أَبِيهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، قَالَ أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ بِحَدِّ الشِّفَارِ وَأَنْ تُوَارَى عَنِ الْبَهَائِمِ وَقَالَ ‏"‏ إِذَا ذَبَحَ أَحَدُكُمْ فَلْيُجْهِزْ ‏"‏ ‏.‏ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُسَافِرٍ، حَدَّثَنَا أَبُو الأَسْوَدِ، حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مِثْلَهُ ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ pichoqlarni oʻtkir qilishga va uni jonivorlardan yashirishga buyurdilar hamda: «Biringiz soʻysa, tez soʻyib boʻlsin», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ пичоқларни ўткир қилишга ва уни жониворлардан яширишга буюрдилар ҳамда: «Бирингиз сўйса, тез сўйиб бўлсин», дедилар.

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ سِمَاكٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، ‏{إِنَّ الشَّيَاطِينَ لَيُوحُونَ إِلَى أَوْلِيَائِهِمْ}‏ قَالَ كَانُوا يَقُولُونَ مَا ذُكِرَ عَلَيْهِ اسْمُ اللَّهِ فَلاَ تَأْكُلُوا وَمَا لَمْ يُذْكَرِ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ فَكُلُوهُ ‏.‏ فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{وَلاَ تَأْكُلُوا مِمَّا لَمْ يُذْكَرِ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ}‏ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan {Albatta, shaytonlar oʻz doʻstlariga vasvasa qiladilar} (Anʼom 121) oyati haqida rivoyat qilinadi: Ular: «Ustida Allohning nomi zikr qilingan narsani yemanglar, ustida Allohning nomi zikr qilinmagan narsani esa yenglar», der edilar. Shunda Alloh azza va jalla: {Ustida Allohning nomi zikr qilinmagan narsalardan yemanglar} (Anʼom 121) dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан {Албатта, шайтонлар ўз дўстларига васваса қиладилар} (Анъом 121) ояти ҳақида ривоят қилинади: Улар: «Устида Аллоҳнинг номи зикр қилинган нарсани еманглар, устида Аллоҳнинг номи зикр қилинмаган нарсани эса енглар», дер эдилар. Шунда Аллоҳ азза ва жалла: {Устида Аллоҳнинг номи зикр қилинмаган нарсалардан еманглар} (Анъом 121) деди.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحِيمِ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ، أَنَّ قَوْمًا، قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ قَوْمًا يَأْتُونَا بِلَحْمٍ لاَ نَدْرِي ذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ أَمْ لاَ قَالَ ‏"‏ سَمُّوا أَنْتُمْ وَكُلُوا ‏"‏ ‏.‏ وَكَانُوا حَدِيثَ عَهْدٍ بِالْكُفْرِ ‏.‏

Muʼminlar onasi Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir qavm: «Ey Allohning Rasuli, bazi kishilar bizga goʻsht keltiradilar, biz uning ustida Allohning nomi zikr qilinganmi yoki yoʻqmi, bilmaymiz», dedilar. U zot: «Oʻzlaringiz (Allohning nomini) ayting va yenglar», dedilar. Ular esa kufrdan endigina chiqqan (yangi musulmon boʻlgan) kishilar edilar.Муъминлар онаси Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир қавм: «Эй Аллоҳнинг Расули, бази кишилар бизга гўшт келтирадилар, биз унинг устида Аллоҳнинг номи зикр қилинганми ёки йўқми, билмаймиз», дедилар. У зот: «Ўзларингиз (Аллоҳнинг номини) айтинг ва енглар», дедилар. Улар эса куфрдан эндигина чиққан (янги мусулмон бўлган) кишилар эдилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ صَيْفِيٍّ، قَالَ ذَبَحْتُ أَرْنَبَيْنِ بِمَرْوَةٍ فَأَتَيْتُ بِهِمَا النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَأَمَرَنِي بِأَكْلِهِمَا ‏.‏

Muhammad ibn Sayfiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men ikkita quyonni oʻtkir tosh bilan soʻyib, ularni Paygʻambar ﷺ huzuriga olib keldim. U zot menga ularni yeyishimni buyurdilar.Муҳаммад ибн Сайфий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен иккита қуённи ўткир тош билан сўйиб, уларни Пайғамбар ﷺ ҳузурига олиб келдим. У зот менга уларни ейишимни буюрдилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بِشْرٍ، بَكْرُ بْنُ خَلَفٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، سَمِعْتُ حَاضِرَ بْنَ مُهَاجِرٍ، يُحَدِّثُ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ، أَنَّ ذِئْبًا، نَيَّبَ فِي شَاةٍ فَذَبَحُوهَا بِمَرْوَةٍ فَرَخَّصَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي أَكْلِهَا ‏.‏

Zayd ibn Sobit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Boʻri bir qoʻyni tishlab (yaralab) qoʻygan edi, uni oʻtkir tosh bilan soʻyishdi. Rasululloh ﷺ ularga uni yeyishga ruxsat berdilar.Зайд ибн Собит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бўри бир қўйни тишлаб (яралаб) қўйган эди, уни ўткир тош билан сўйишди. Расулуллоҳ ﷺ уларга уни ейишга рухсат бердилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ، عَنْ مُرِّيِّ بْنِ قَطَرِيٍّ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ، قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَصِيدُ الصَّيْدَ فَلاَ نَجِدُ سِكِّينًا إِلاَّ الظِّرَارَ وَشِقَّةَ الْعَصَا ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَمْرِرِ الدَّمَ بِمَا شِئْتَ وَاذْكُرِ اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهِ ‏"‏ ‏.‏

Adiy ibn Hotim (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Ey Allohning Rasuli, biz ov ovlaymiz, ammo oʻtkir tosh yoki tayoq boʻlagidan boshqa pichoq topa olmaymiz», dedim. U zot ﷺ: «Nima bilan xohlasang, shuning bilan qonni oqizgin va unga Allohning ismini zikr qilgin», dedilar.Адий ибн Ҳотим (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Эй Аллоҳнинг Расули, биз ов овлаймиз, аммо ўткир тош ёки таёқ бўлагидан бошқа пичоқ топа олмаймиз», дедим. У зот ﷺ: «Нима билан хоҳласанг, шунинг билан қонни оқизгин ва унга Аллоҳнинг исмини зикр қилгин», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ عُبَيْدٍ الطَّنَافِسِيُّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَبَايَةَ بْنِ رِفَاعَةَ، عَنْ جَدِّهِ، رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي سَفَرٍ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَكُونُ فِي الْمَغَازِي فَلاَ يَكُونُ مَعَنَا مُدًى فَقَالَ ‏"‏ مَا أَنْهَرَ الدَّمَ وَذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ فَكُلْ غَيْرَ السِّنِّ وَالظُّفْرِ فَإِنَّ السِّنَّ عَظْمٌ وَالظُّفْرَ مُدَى الْحَبَشَةِ ‏"‏ ‏.‏

Rofiʼ ibn Xadij (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ bilan bir safarda edik. «Ey Allohning Rasuli, biz jang maydonlarida boʻlamiz, ammo yonimizda pichoq boʻlmaydi», dedim. U zot ﷺ: «Qonni oqizgan va unga Allohning ismi zikr qilingan narsa bilan (soʻyilganini) yeyaver, faqat tish va tirnoqdan boshqa (narsa bilan). Chunki tish suyakdir, tirnoq esa habashlarning pichogʻidir», dedilar.Рофиъ ибн Хадиж (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бир сафарда эдик. «Эй Аллоҳнинг Расули, биз жанг майдонларида бўламиз, аммо ёнимизда пичоқ бўлмайди», дедим. У зот ﷺ: «Қонни оқизган ва унга Аллоҳнинг исми зикр қилинган нарса билан (сўйилганини) еявер, фақат тиш ва тирноқдан бошқа (нарса билан). Чунки тиш суякдир, тирноқ эса ҳабашларнинг пичоғидир», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا هِلاَلُ بْنُ مَيْمُونٍ الْجُهَنِيُّ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ، - قَالَ عَطَاءٌ لاَ أَعْلَمُهُ إِلاَّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ - أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مَرَّ بِغُلاَمٍ يَسْلُخُ شَاةً فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ تَنَحَّ حَتَّى أُرِيَكَ ‏"‏ ‏.‏ فَأَدْخَلَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَدَهُ بَيْنَ الْجِلْدِ وَاللَّحْمِ فَدَحَسَ بِهَا حَتَّى تَوَارَتْ إِلَى الإِبْطِ وَقَالَ ‏"‏ يَا غُلاَمُ هَكَذَا فَاسْلُخْ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ مَضَى وَصَلَّى لِلنَّاسِ وَلَمْ يَتَوَضَّأْ ‏.‏

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir qoʻyni terisini shilayotgan yigitning yonidan oʻtdilar-da, unga: «Chetga tur, men senga koʻrsatay», dedilar. Soʻng Rasululloh ﷺ qoʻllarini teri bilan goʻshtning orasiga kiritdilar va uni qoʻltiqlariga qadar koʻrinmay ketguncha itardilar. Va: «Ey yigit, teri mana shunday shilinadi», dedilar. Soʻng ketdilar-da, odamlarga imom boʻlib namoz oʻqidilar, taharat qilmadilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир қўйни терисини шилаётган йигитнинг ёнидан ўтдилар-да, унга: «Четга тур, мен сенга кўрсатай», дедилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ қўлларини тери билан гўштнинг орасига киритдилар ва уни қўлтиқларига қадар кўринмай кетгунча итардилар. Ва: «Эй йигит, тери мана шундай шилинади», дедилар. Сўнг кетдилар-да, одамларга имом бўлиб намоз ўқидилар, таҳарат қилмадилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ خَلِيفَةَ، ح وَحَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَنْبَأَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ، جَمِيعًا عَنْ يَزِيدَ بْنِ كَيْسَانَ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَتَى رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ فَأَخَذَ الشَّفْرَةَ لِيَذْبَحَ لِرَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ إِيَّاكَ وَالْحَلُوبَ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ansorlardan bir kishining oldiga keldilar. U kishi Rasululloh ﷺ uchun (bir hayvonni) soʻyish maqsadida pichoq oldi. Shunda Rasululloh ﷺ unga: «Sut beradiganidan ehtiyot boʻl (uni soʻyma)», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ансорлардан бир кишининг олдига келдилар. У киши Расулуллоҳ ﷺ учун (бир ҳайвонни) сўйиш мақсадида пичоқ олди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга: «Сут берадиганидан эҳтиёт бўл (уни сўйма)», дедилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ الْمُحَارِبِيُّ، عَنْ يَحْيَى بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي قُحَافَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ لَهُ وَلِعُمَرَ ‏"‏ انْطَلِقُوا بِنَا إِلَى الْوَاقِفِيِّ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَانْطَلَقْنَا فِي الْقَمَرِ حَتَّى أَتَيْنَا الْحَائِطَ فَقَالَ مَرْحَبًا وَأَهْلاً ‏.‏ ثُمَّ أَخَذَ الشَّفْرَةَ ثُمَّ جَالَ فِي الْغَنَمِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ إِيَّاكَ وَالْحَلُوبَ ‏"‏ ‏.‏ أَوْ قَالَ ‏"‏ ذَاتَ الدَّرِّ ‏"‏ ‏.‏

Abu Bakr ibn Abu Quhofa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ menga va Umarga: «Yuringlar, Voqifiynikiga boramiz», dedilar. Biz oy yorugʻida yoʻlga tushdik va bogʻga yetib keldik. (Bogʻ egasi): «Marhamat, xush kelibsizlar», dedi. Soʻng pichoq oldi-da, qoʻylar orasiga kirdi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Sut beradiganidan ehtiyot boʻl», dedilar. Yoki: «Sutli boʻlganidan (ehtiyot boʻl)», dedilar.Абу Бакр ибн Абу Қуҳофа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менга ва Умарга: «Юринглар, Воқифийникига борамиз», дедилар. Биз ой ёруғида йўлга тушдик ва боғга етиб келдик. (Боғ эгаси): «Марҳамат, хуш келибсизлар», деди. Сўнг пичоқ олди-да, қўйлар орасига кирди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Сут берадиганидан эҳтиёт бўл», дедилар. Ёки: «Сутли бўлганидан (эҳтиёт бўл)», дедилар.

حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنٍ لِكَعْبِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ امْرَأَةً، ذَبَحَتْ شَاةً بِحَجَرٍ فَذُكِرَ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَلَمْ يَرَ بِهِ بَأْسًا ‏.‏

Kaʼb ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir ayol qoʻyni tosh bilan soʻydi. Bu haqda Rasululloh ﷺga aytilganda, u zot bunda hech qand: bir zarar koʻrmadilar.Каъб ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир аёл қўйни тош билан сўйди. Бу ҳақда Расулуллоҳ ﷺга айтилганда, у зот бунда ҳеч қанд: бир зарар кўрмадилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ عُبَيْدٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَبَايَةَ بْنِ رِفَاعَةَ، عَنْ جَدِّهِ، رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي سَفَرٍ فَنَدَّ بَعِيرٌ فَرَمَاهُ رَجُلٌ بِسَهْمٍ فَقَالَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ إِنَّ لَهَا أَوَابِدَ - أَحْسَبُهُ قَالَ - كَأَوَابِدِ الْوَحْشِ فَمَا غَلَبَكُمْ مِنْهَا فَاصْنَعُوا بِهِ هَكَذَا ‏"‏ ‏.‏

Rofiʼ ibn Xadij (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Nabiy ﷺ bilan bir safarda edik. Bir tuya qochib ketdi, bir kishi unga oʻq otdi. Shunda Nabiy ﷺ: «Bularda ham yovvoyi hayvonlarnikidek (qochish) xususiyati bor. Bulardan qaysi biri sizni yenggudek boʻlsa (qoʻlga tushmasa), unga mana shunday qilinglar», dedilar.Рофиъ ибн Хадиж (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Набий ﷺ билан бир сафарда эдик. Бир туя қочиб кетди, бир киши унга ўқ отди. Шунда Набий ﷺ: «Буларда ҳам ёввойи ҳайвонларникидек (қочиш) хусусияти бор. Булардан қайси бири сизни енггудек бўлса (қўлга тушмаса), унга мана шундай қилинглар», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي الْعُشَرَاءِ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا تَكُونُ الذَّكَاةُ إِلاَّ فِي الْحَلْقِ وَاللَّبَّةِ قَالَ ‏"‏ لَوْ طَعَنْتَ فِي فَخِذِهَا لأَجْزَأَكَ ‏"‏ ‏.‏

Abu Usharoning otasi (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Ey Allohning Rasuli, soʻyish faqat boʻgʻiz va koʻkrakning yuqori qismidagina boʻladimi?» dedim. U zot ﷺ: «Uning sonidan sanchsang ham, bu senga kifoya qiladi», dedilar.Абу Ушаронинг отаси (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Эй Аллоҳнинг Расули, сўйиш фақат бўғиз ва кўкракнинг юқори қисмидагина бўладими?» дедим. У зот ﷺ: «Унинг сонидан санчсанг ҳам, бу сенга кифоя қилади», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ خَالِدٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَنْ يُمَثَّلَ بِالْبَهَائِمِ ‏.‏

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hayvonlarni azoblab shakllarini buzishdan qaytardilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳайвонларни азоблаб шаклларини бузишдан қайтардилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ زَيْدِ بْنِ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ عَنْ صَبْرِ الْبَهَائِمِ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hayvonlarni bogʻlab (nishonga qoʻyib otishdan) qaytardilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳайвонларни боғлаб (нишонга қўйиб отишдан) қайтардилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ خَلاَّدٍ الْبَاهِلِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ سِمَاكٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ لاَ تَتَّخِذُوا شَيْئًا فِيهِ الرُّوحُ غَرَضًا ‏"‏ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Jonzotni nishonga aylantirmanglar», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жонзотни нишонга айлантирманглар», дедилар.

حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، حَدَّثَنَا أَبُو الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَنْ يُقْتَلَ شَىْءٌ مِنَ الدَّوَابِّ صَبْرًا ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hech bir jonivorni bogʻlab (nishon qilib) oʻldirishdan qaytardilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳеч бир жониворни боғлаб (нишон қилиб) ўлдиришдан қайтардилар.

حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ عَنْ لُحُومِ الْجَلاَّلَةِ وَأَلْبَانِهَا ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ jallola (najosat yeydigan hayvon)ning goʻshti va sutidan qaytardilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ жаллола (нажосат ейдиган ҳайвон)нинг гўшти ва сутидан қайтардилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ الْمُنْذِرِ، عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ، قَالَتْ نَحَرْنَا فَرَسًا فَأَكَلْنَا مِنْ لَحْمِهِ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏.‏

Asmo binti Abu Bakr (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Biz Rasululloh ﷺ zamonlarida bir otni soʻyib, uning goʻshtidan yedik», dedi.Асмо бинти Абу Бакр (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Биз Расулуллоҳ ﷺ замонларида бир отни сўйиб, унинг гўштидан едик», деди.

حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ خَلَفٍ أَبُو بِشْرٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ أَكَلْنَا زَمَنَ خَيْبَرَ الْخَيْلَ وَحُمُرَ الْوَحْشِ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Biz Xaybar zamonida ot va yovvoyi eshaklarni yedik», dedi.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Биз Хайбар замонида от ва ёввойи эшакларни едик», деди.

حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ الشَّيْبَانِيِّ، قَالَ سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أَوْفَى عَنْ لُحُومِ الْحُمُرِ الأَهْلِيَّةِ، فَقَالَ أَصَابَتْنَا مَجَاعَةٌ يَوْمَ خَيْبَرَ وَنَحْنُ مَعَ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَقَدْ أَصَابَ الْقَوْمُ حُمُرًا خَارِجًا مِنَ الْمَدِينَةِ فَنَحَرْنَاهَا وَإِنَّ قُدُورَنَا لَتَغْلِي إِذْ نَادَى مُنَادِي النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَنِ اكْفَئُوا الْقُدُورَ وَلاَ تَطْعَمُوا مِنْ لُحُومِ الْحُمُرِ شَيْئًا ‏.‏ فَأَكْفَأْنَاهَا ‏.‏ فَقُلْتُ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى حَرَّمَهَا تَحْرِيمًا قَالَ تَحَدَّثْنَا أَنَّمَا حَرَّمَهَا رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَلْبَتَّةَ مِنْ أَجْلِ أَنَّهَا تَأْكُلُ الْعَذِرَةَ ‏.‏

Abdulloh ibn Abu Avfo (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Xaybar kuni biz Nabiy ﷺ bilan birga edik, bizni ochlik chulgʻab oldi. Qavm Madinadan tashqarida bir necha eshaklarni oʻlja qildi, biz ularni soʻyib olgan edik. Qozonlarimiz qaynayotgan payt Nabiyning ﷺ munodiysi: ‹Qozonlarni toʻnkarib tashlanglar va eshak goʻshtlaridan hech narsa yemanglar!› deb chaqirdi. Shunda biz ularni toʻnkarib tashladik», dedi. Men Abdulloh ibn Abu Avfoga: «Uni butunlay harom qildilarmi?» dedim. U: «Rasululloh ﷺ uni eshaklar najosat yeydigani sababli butunlay harom qildilar, deb aytardik», dedi.Абдуллоҳ ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Хайбар куни биз Набий ﷺ билан бирга эдик, бизни очлик чулғаб олди. Қавм Мадинадан ташқарида бир неча эшакларни ўлжа қилди, биз уларни сўйиб олган эдик. Қозонларимиз қайнаётган пайт Набийнинг ﷺ мунодийси: ‹Қозонларни тўнкариб ташланглар ва эшак гўштларидан ҳеч нарса еманглар!› деб чақирди. Шунда биз уларни тўнкариб ташладик», деди. Мен Абдуллоҳ ибн Абу Авфога: «Уни бутунлай ҳаром қилдиларми?» дедим. У: «Расулуллоҳ ﷺ уни эшаклар нажосат ейдигани сабабли бутунлай ҳаром қилдилар, деб айтардик», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ، حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ جَابِرٍ، عَنِ الْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِيكَرِبَ الْكِنْدِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ حَرَّمَ أَشْيَاءَ حَتَّى ذَكَرَ الْحُمُرَ الإِنْسِيَّةَ ‏.‏

Miqdom ibn Maʼdiykarib al-Kindiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ bir necha narsalarni harom qildilar, hattoki xonaki eshaklarni ham zikr qildilar.Миқдом ибн Маъдийкариб ал-Киндий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ бир неча нарсаларни ҳаром қилдилар, ҳаттоки хонаки эшакларни ҳам зикр қилдилар.

حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ، قَالَ أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَنْ نُلْقِيَ لُحُومَ الْحُمُرِ الأَهْلِيَّةِ نِيئَةً وَنَضِيجَةً ثُمَّ لَمْ يَأْمُرْنَا بِهِ بَعْدُ ‏.‏

Baro ibn Ozib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ bizni xonaki eshaklarning goʻshtini xoh xom, xoh pishirilgan boʻlsin, tashlab yuborishga buyurdilar, soʻng bu haqda bizga bundan keyin hech narsa buyurmadilar», dedi.Баро ибн Озиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ бизни хонаки эшакларнинг гўштини хоҳ хом, хоҳ пиширилган бўлсин, ташлаб юборишга буюрдилар, сўнг бу ҳақда бизга бундан кейин ҳеч нарса буюрмадилар», деди.

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ حُمَيْدِ بْنِ كَاسِبٍ، حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الأَكْوَعِ، قَالَ غَزَوْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ غَزْوَةَ خَيْبَرَ فَأَمْسَى النَّاسُ قَدْ أَوْقَدُوا النِّيرَانَ فَقَالَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ عَلاَمَ تُوقِدُونَ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا عَلَى لُحُومِ الْحُمُرِ الإِنْسِيَّةِ فَقَالَ ‏"‏ أَهْرِيقُوا مَا فِيهَا وَاكْسِرُوهَا ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ أَوْ نُهَرِيقُ مَا فِيهَا وَنَغْسِلُهَا فَقَالَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ أَوْ ذَاكَ ‏"‏ ‏.‏

Salama ibn al-Akvaʼ (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Biz Rasululloh ﷺ bilan birga Xaybar gʻazotiga chiqdik. Kechqurun odamlar olov yoqdilar. Nabiy ﷺ: ‹Nima pishiryapsizlar?› dedilar. Ular: ‹Xonaki eshaklarning goʻshtini›, dedilar. Shunda u zot: ‹Ularning ichidagini toʻkib tashlanglar va ularni sindiringlar!› dedilar. Qavmdan bir kishi: ‹Yoki ichidagini toʻkib, ularni yuvsak boʻladimi?› dedi. Nabiy ﷺ: ‹Yoki shunday qilinglar›, dedilar», dedi.Салама ибн ал-Акваъ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга Хайбар ғазотига чиқдик. Кечқурун одамлар олов ёқдилар. Набий ﷺ: ‹Нима пиширяпсизлар?› дедилар. Улар: ‹Хонаки эшакларнинг гўштини›, дедилар. Шунда у зот: ‹Уларнинг ичидагини тўкиб ташланглар ва уларни синдиринглар!› дедилар. Қавмдан бир киши: ‹Ёки ичидагини тўкиб, уларни ювсак бўладими?› деди. Набий ﷺ: ‹Ёки шундай қилинглар›, дедилар», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنِ ابْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ مُنَادِيَ النَّبِيِّ، ـ صلى الله عليه وسلم ـ نَادَى إِنَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ يَنْهَيَانِكُمْ عَنْ لُحُومِ الْحُمُرِ الأَهْلِيَّةِ فَإِنَّهَا رِجْسٌ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiyning ﷺ munodiysi: «Alloh va Uning Rasuli sizlarni xonaki eshaklarning goʻshtidan qaytaradilar, chunki u nopokdir!» deb chaqirdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набийнинг ﷺ мунодийси: «Аллоҳ ва Унинг Расули сизларни хонаки эшакларнинг гўштидан қайтарадилар, чунки у нопокдир!» деб чақирди.

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، حَدَّثَنَا الثَّوْرِيُّ، وَمَعْمَرٌ، جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ الْجَزَرِيِّ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ كُنَّا نَأْكُلُ لُحُومَ الْخَيْلِ ‏.‏ قُلْتُ فَالْبِغَالُ قَالَ لاَ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Biz ot goʻshtlarini yer edik», dedi. Men: «Xachirlar-chi?» dedim. U: «Yoʻq», dedi.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Биз от гўштларини ер эдик», деди. Мен: «Хачирлар-чи?» дедим. У: «Йўқ», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُصَفَّى، حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ، حَدَّثَنِي ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ، عَنْ صَالِحِ بْنِ يَحْيَى بْنِ الْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِيكَرِبَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، عَنْ خَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ عَنْ لُحُومِ الْخَيْلِ وَالْبِغَالِ وَالْحَمِيرِ ‏.‏

Xolid ibn Valid (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ ot, xachir va eshaklarning goʻshtidan qaytardilar», dedi.Холид ибн Валид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ от, хачир ва эшакларнинг гўштидан қайтардилар», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، وَأَبُو خَالِدٍ الأَحْمَرُ وَعَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُجَالِدٍ، عَنْ أَبِي الْوَدَّاكِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ سَأَلْنَا رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ عَنِ الْجَنِينِ فَقَالَ ‏"‏ كُلُوهُ إِنْ شِئْتُمْ فَإِنَّ ذَكَاةَ الْجَنِينِ ذَكَاةُ أُمِّهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ سَمِعْتُ الْكَوْسَجَ إِسْحَقَ بْنَ مَنْصُورٍ يَقُولُ فِي قَوْلِهِمْ فِي الذَّكَاةِ لَا يُقْضَى بِهَا مَذِمَّةٌ قَالَ مَذِمَّةٌ بِكَسْرِ الذَّالِ مِنْ الذِّمَامِ وَبِفَتْحِ الذَّالِ مِنْ الذَّمِّ.

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Biz Rasululloh ﷺ dan homila (qorindagi bola) haqida soʻradik. Shunda u zot: ‹Xohlasangiz, uni yenglar, chunki homilaning soʻyilishi onasining soʻyilishidir›, dedilar», dedi.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Биз Расулуллоҳ ﷺ дан ҳомила (қориндаги бола) ҳақида сўрадик. Шунда у зот: ‹Хоҳласангиз, уни енглар, чунки ҳомиланинг сўйилиши онасининг сўйилишидир›, дедилар», деди.