نا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاءِ بْنِ كُرَيْبٍ الْهَمْدَانِيُّ ، نا أَبُو خَالِدٍ ، عَنِ الأَعْمَشِ ، عَنْ شَقِيقٍ ، قَالَ : جَاءَ نَهِيكُ بْنُ سِنَانٍ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ ، فَقَالَ : " كَيْفَ تَجِدُ هَذَا الْحَرْفَ مِنْ مَاءٍ غَيْرِ آسِنٍ أَوْ يَاسِنٍ ؟ فَقَالَ : أَكُلَّ الْقُرْآنِ أَحْصَيْتَ إِلا هَذَا ؟ قَالَ : إِنِّي لأَقْرَأُ الْمُفَصَّلَ فِي رَكْعَةٍ ، فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ : هَذًّا كَهَذِّا الشَّعَرِ ، إِنَّ أَقْوَامًا يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ بِأَلْسِنَتِهِمْ لا يَعْدُو تَرَاقِيَهُمْ ، وَلَكِنَّهُ إِذَا دَخَلَ فِي قَلْبٍ ، فَرَسَخَ فِيهِ نَفَعَ ، وَإِنَّ أَخْيَرَ الصَّلاةِ الرُّكُوعُ وَالسُّجُودُ ، وَإِنِّي أَعْلَمُ النَّظَائِرَ الَّتِي كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، يَقْرَأُ بِهِنَّ سُورَتَيْنِ فِي رَكْعَةٍ ، ثُمَّ أَخَذَ بَيْدِ عَلْقَمَةَ ، فَدَخَلَ ثُمَّ خَرَجَ ، فَعَدَّهُنَّ عَلَيْنَا " . قَالَ الأَعْمَشُ : وَهِيَ عِشْرُونَ سُورَةً عَلَى تَأْلِيفِ عَبْدِ اللَّهِ ، أَوَّلُهُنَّ الرَّحْمَنُ وَآخِرَتُهُنَّ الدُّخَانُ ، الرَّحْمَنُ ، وَالنَّجْمُ ، وَالذَّارِيَاتُ ، وَالطُّورُ ، هَذِهِ النَّظَائِرُ ، وَ اقْتَرَبَتِ ، وَ الْحَاقَّةُ ، وَ الْوَاقِعَةُ ، وَ ن ، وَالنَّازِعَاتُ ، وَسَأَلَ سَائِلٌ ، وَ الْمُدَّثِّرُ ، وَ الْمُزَّمِّلُ ، وَ وَيْلٌ لِلْمُطَفِّفِينَ ، وَ عَبَسَ و لا أُقْسِمُ ، وَهَلْ أَتَى ، وَالْمُرْسَلاتُ ، وَ عَمَّ يَتَسَاءَلُونَ ، وَ إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ ، وَ الدُّخَانُ . نا أَبُو مُوسَى ، نا الأَعْمَشُ . ح وَحَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى ، وَسَلْمُ بْنُ جُنَادَةَ ، قَالا : حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ ، نا الأَعْمَشُ : فَذَكَرُوا الْحَدِيثَ بِطُولِهِ ، إِلَى قَوْلِهِ : فَدَخَلَ عَلْقَمَةُ ، فَسَأَلَهُ ، ثُمَّ خَرَجَ إِلَيْنَا ، فَقَالَ : عِشْرُونَ سُورَةً مِنْ أَوَّلِ الْمُفَصَّلِ فِي تَأْلِيفِ عَبْدِ اللَّهِ ، لَمْ يَزِيدُوا عَلَى هَذَا
Shaqiq aytdi: Nahiyk ibn Sinon Abdullohning oldiga kelib: «Bu harfni qanday topasan: {min main gʻayri osin} yoki {yosin}?» dedi. U: «Butun Qurʼonni shundan boshqasini yodlab olgandingmi?» dedi. U: «Men mufassalni bir rakatda oʻqiyman», dedi. Shunda Abdulloh dedi: «(Bu) sheʼrni shoshib oʻqigandek (tez) oʻqishdir. Baʼzi qavmlar Qurʼonni tillari bilan oʻqiydilar, u ularning oʻmrovlaridan nariga oʻtmaydi. Lekin u qalbga kirib, unda mustahkam oʻrnashsa, foyda beradi. Namozning eng yaxshisi rukuʼ va sajdadir. Men Rasululloh ﷺ bir rakatda ikki surani (juftlab) oʻqigan oʻxshash suralarni bilaman». Soʻng u Alqamaning qoʻlidan ushlab (uyga) kirdi, keyin chiqdi va ularni bizga sanab berdi. Aʼmash aytdi: Ular Abdullohning tartibiga koʻra yigirmata suradir; avvalgisi Rahmon, oxirgisi Duxondir: Rahmon, Najm, Zoriyot, Tur — mana bular oʻxshashlaridir; yana Iqtarabat, Hoqqa, Voqia, Nun, Nozioot, Saala soil, Muddassir, Muzzammil, Vaylun lil-mutoffifin, Abasa, Lo uqsimu, Hal ato, Mursalot, Amma yatasaalun, Izash-shamsu kuvvirat va Duxon. Abu Muso Aʼmashdan; Yusuf ibn Muso va Salm ibn Junoda esa Abu Muoviyadan, unga Aʼmash soʻzlab berdi: ular hadisni toʻliq zikr qildilar — «Alqama kirib, undan soʻradi, soʻng bizning oldimizga chiqib: ‹Abdullohning tartibida mufassalning boshidan yigirmata sura›, dedi» degan soʻzigacha; bundan ortiq (narsa) qoʻshmadilar.Шақиқ айтди: Наҳийк ибн Синон Абдуллоҳнинг олдига келиб: «Бу ҳарфни қандай топасан: {мин маин ғайри осин} ёки {ёсин}?» деди. У: «Бутун Қуръонни шундан бошқасини ёдлаб олгандингми?» деди. У: «Мен муфассални бир ракатда ўқийман», деди. Шунда Абдуллоҳ деди: «(Бу) шеърни шошиб ўқигандек (тез) ўқишдир. Баъзи қавмлар Қуръонни тиллари билан ўқийдилар, у уларнинг ўмровларидан нарига ўтмайди. Лекин у қалбга кириб, унда мустаҳкам ўрнашса, фойда беради. Намознинг энг яхшиси рукуъ ва саждадир. Мен Расулуллоҳ ﷺ бир ракатда икки сурани (жуфтлаб) ўқиган ўхшаш сураларни биламан». Сўнг у Алқаманинг қўлидан ушлаб (уйга) кирди, кейин чиқди ва уларни бизга санаб берди. Аъмаш айтди: Улар Абдуллоҳнинг тартибига кўра йигирмата сурадир; аввалгиси Раҳмон, охиргиси Духондир: Раҳмон, Нажм, Зориёт, Тур — мана булар ўхшашларидир; яна Иқтарабат, Ҳоққа, Воқиа, Нун, Нозиоот, Саала соил, Муддассир, Муззаммил, Вайлун лил-мутоффифин, Абаса, Ло уқсиму, Ҳал ато, Мурсалот, Амма ятасаалун, Изаш-шамсу куввират ва Духон. Абу Мусо Аъмашдан; Юсуф ибн Мусо ва Салм ибн Жунода эса Абу Муовиядан, унга Аъмаш сўзлаб берди: улар ҳадисни тўлиқ зикр қилдилар — «Алқама кириб, ундан сўради, сўнг бизнинг олдимизга чиқиб: ‹Абдуллоҳнинг тартибида муфассалнинг бошидан йигирмата сура›, деди» деган сўзигача; бундан ортиқ (нарса) қўшмадилар.