نا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ ، نا عَبْدُ الرَّزَّاقِ ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ ، حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ ، عَنْ حَدِيثِ عَبَّادِ بْنِ زِيَادٍ ، أَنَّ عُرْوَةَ بْنَ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَخْبَرَهُ ، أَنَّ الْمُغِيرَةِ بْنَ شُعْبَةَ أَخْبَرَهُ ، أَنَّهُ غَزَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَزْوَةَ تَبُوكَ ، قَالَ الْمُغِيرَةُ : فَأَقْبَلْتُ مَعَهُ حَتَّى نَجِدَ النَّاسَ قَدْ قَدَّمُوا عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ ، فَصَلَّى لَهُمْ ، فَأَدْرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِحْدَى الرَّكْعَتَيْنِ ، فَصَلَّى مَعَ النَّاسِ الرَّكْعَةَ الأَخِيرَةَ ، فَلَمَّا سَلَّمَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ " قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُتِمُّ صَلاتَهُ ، فَأَفْزَعَ ذَلِكَ الْمُسْلِمِينَ ، فَأَكْثَرُوا التَّسْبِيحَ " ، فَلَمَّا قَضَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلاتَهُ ، أَقْبَلَ عَلَيْهِمْ ، ثُمَّ قَالَ : " أَحْسَنْتُمْ " ، أَوْ قَالَ : " أَصَبْتُمْ " ، يَغْبِطُهُمْ أَنْ صَلُّوا الصَّلاةَ لِوَقْتِهَا . قَالَ أَبُو بَكْرٍ : فِي الْخَبَرِ دَلالَةٌ عَلَى أَنَّ الصَّلاةَ إِذَا حَضَرَتْ وَكَانَ الإِمَامُ الأَعْظَمُ غَائِبًا عَنِ النَّاسِ ، أَوْ مُتَخَلِّفًا عَنْهُمْ فِي سَفَرٍ ، فَجَائِزٌ لِلرَّعِيَّةِ أَنْ يُقَدِّمُوا رَجُلا مِنْهُمْ يَؤُمُّهُمْ ، إِذِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ حَسَّنَ فِعْلَ الْقَوْمِ أَوْ صَوَّبَهُ ، إِذْ صَلُّوا الصَّلاةَ لِوَقْتِهَا بِتَقْدِيمِهِمْ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ لِيَؤُمَّهُمْ ، وَلَمْ يَأْمُرْهُمْ بِانْتِظَارِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ . فَأَمَّا إِذَا كَانَ الإِمَامُ الأَعْظَمُ حَاضِرًا ، فَغَيْرُ جَائِزٍ أَنْ يَؤُمَّهُمْ أَحَدٌ بِغَيْرِ إِذْنِهِ ؛ لأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ " زَجَرَ عَنْ أَنْ يُؤَمَّ السُّلْطَانُ بِغَيْرِ أَمْرِهِ "
Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu) xabar berishicha, u Rasululloh ﷺ bilan birga Tabuk gʻazotida qatnashgan. Mugʻira aytdi: Men u zot bilan birga keldim, odamlar Abdurahmon ibn Avfni oldinga oʻtkazgan, u esa ularga namoz oʻqib berayotgan edi. Rasululloh ﷺ ikki rakatdan birini topdilar va odamlar bilan oxirgi rakatni oʻqidilar. Abdurahmon salom berganida, Rasululloh ﷺ namozlarini toʻla qilish uchun turdilar. Bu musulmonlarni hayajonga soldi va ular tasbehni koʻpaytirdilar. Nabiy ﷺ namozlarini tugatgach, ularga yuzlanib: «Yaxshi qildingiz», yoki: «Toʻgʻri qildingiz», dedilar — namozni oʻz vaqtida oʻqiganlari uchun ularga gʻibta qilib. Abu Bakr aytdi: Bu xabarda shunga dalolat bor: namoz vaqti kirganda imomi aʼzam odamlardan gʻoyib boʻlsa yoki safarda ulardan orqada qolsa, raiyat oʻzlaridan bir kishini oldinga oʻtkazib, unga imomlik qildirishi joizdir; chunki Nabiy ﷺ Abdurahmon ibn Avfni imomlikka oldinga oʻtkazib, namozni oʻz vaqtida oʻqigan qavmning ishini yaxshi dedilar yoki toʻgʻri deb topdilar va ularga Nabiy ﷺni kutishni buyurmadilar. Ammo imomi aʼzam hozir boʻlsa, uning izinsiz birovning imomlik qilishi joiz emas; chunki Nabiy ﷺ sultonga uning buyrugʻisiz imomlik qilinishidan qaytarganlar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу) хабар беришича, у Расулуллоҳ ﷺ билан бирга Табук ғазотида қатнашган. Муғира айтди: Мен у зот билан бирга келдим, одамлар Абдураҳмон ибн Авфни олдинга ўтказган, у эса уларга намоз ўқиб бераётган эди. Расулуллоҳ ﷺ икки ракатдан бирини топдилар ва одамлар билан охирги ракатни ўқидилар. Абдураҳмон салом берганида, Расулуллоҳ ﷺ намозларини тўла қилиш учун турдилар. Бу мусулмонларни ҳаяжонга солди ва улар тасбеҳни кўпайтирдилар. Набий ﷺ намозларини тугатгач, уларга юзланиб: «Яхши қилдингиз», ёки: «Тўғри қилдингиз», дедилар — намозни ўз вақтида ўқиганлари учун уларга ғибта қилиб. Абу Бакр айтди: Бу хабарда шунга далолат бор: намоз вақти кирганда имоми аъзам одамлардан ғойиб бўлса ёки сафарда улардан орқада қолса, раият ўзларидан бир кишини олдинга ўтказиб, унга имомлик қилдириши жоиздир; чунки Набий ﷺ Абдураҳмон ибн Авфни имомликка олдинга ўтказиб, намозни ўз вақтида ўқиган қавмнинг ишини яхши дедилар ёки тўғри деб топдилар ва уларга Набий ﷺни кутишни буюрмадилар. Аммо имоми аъзам ҳозир бўлса, унинг изинсиз бировнинг имомлик қилиши жоиз эмас; чунки Набий ﷺ султонга унинг буйруғисиз имомлик қилинишидан қайтарганлар.