حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ سُمَىٍّ، مَوْلَى أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مَنِ اغْتَسَلَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ غُسْلَ الْجَنَابَةِ ثُمَّ رَاحَ فِي السَّاعَةِ الأُولَى فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ بَدَنَةً وَمَنْ رَاحَ فِي السَّاعَةِ الثَّانِيَةِ فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ بَقَرَةً وَمَنْ رَاحَ فِي السَّاعَةِ الثَّالِثَةِ فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ كَبْشًا أَقْرَنَ وَمَنْ رَاحَ فِي السَّاعَةِ الرَّابِعَةِ فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ دَجَاجَةً وَمَنْ رَاحَ فِي السَّاعَةِ الْخَامِسَةِ فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ بَيْضَةً فَإِذَا خَرَجَ الإِمَامُ حَضَرَتِ الْمَلاَئِكَةُ يَسْتَمِعُونَ الذِّكْرَ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim juma kuni janobat guslidek gusl qilib, soʻng (birinchi soatda — erta) namozga borsa, goʻyo (Alloh yoʻlida) tuya qurbonlik qilgandek boʻladi; kim ikkinchi soatda borsa, goʻyo sigir qurbonlik qilgandek; kim uchinchi soatda borsa, goʻyo shoxli qoʻchqor qurbonlik qilgandek; kim toʻrtinchi soatda borsa, goʻyo tovuq (sadaqa) qilgandek; kim beshinchi soatda borsa, goʻyo tuxum (sadaqa) qilgandek boʻladi. Imom (xutbaga) chiqganda, farishtalar xutbani tinglash uchun hozir boʻladi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким жума куни жанобат гуслидек гусл қилиб, сўнг (биринчи соатда — эрта) намозга борса, гўё (Аллоҳ йўлида) туя қурбонлик қилгандек бўлади; ким иккинчи соатда борса, гўё сигир қурбонлик қилгандек; ким учинчи соатда борса, гўё шохли қўчқор қурбонлик қилгандек; ким тўртинчи соатда борса, гўё товуқ (садақа) қилгандек; ким бешинчи соатда борса, гўё тухум (садақа) қилгандек бўлади. Имом (хутбага) чиқганда, фаришталар хутбани тинглаш учун ҳозир бўлади», — дедилар.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ غُسْلُ يَوْمِ الْجُمُعَةِ وَاجِبٌ عَلَى كُلِّ مُحْتَلِمٍ كَغُسْلِ الْجَنَابَةِ ‏.‏

Said ibn Abu Said al-Maqburiy (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, Abu Hurayra (roziyallohu anhu): «Juma kuni gʻusl qilish — janobat gʻuslidek — balogʻatga yetgan har bir kishiga vojibdir», der edi.Саид ибн Абу Саид ал-Мақбурий (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу): «Жума куни ғусл қилиш — жанобат ғуслидек — балоғатга етган ҳар бир кишига вожибдир», дер эди.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّهُ قَالَ دَخَلَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَسْجِدَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَعُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ يَخْطُبُ فَقَالَ عُمَرُ أَيَّةُ سَاعَةٍ هَذِهِ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ انْقَلَبْتُ مِنَ السُّوقِ فَسَمِعْتُ النِّدَاءَ فَمَا زِدْتُ عَلَى أَنْ تَوَضَّأْتُ ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ وَالْوُضُوءَ أَيْضًا وَقَدْ عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَأْمُرُ بِالْغُسْلِ ‏.‏

Solim ibn Abdulloh (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, u shunday dedi: Rasululloh ﷺning sahobalaridan bir kishi juma kuni masjidga kirdi, Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu) esa xutba qilayotgan edilar. Umar: «Bu qanaqa vaqt (kelish)?» dedi. U: «Yo amiral-moʻminin, bozordan qaytdim va azonni eshitib, faqat tahorat qilishga ulgurdim, xolos», dedi. Umar: «Tahoratni ham-a?! Holbuki, Rasululloh ﷺ gʻusl qilishga buyurishlarini bilarding-ku», dedi.Солим ибн Абдуллоҳ (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, у шундай деди: Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобаларидан бир киши жума куни масжидга кирди, Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу) эса хутба қилаётган эдилар. Умар: «Бу қанақа вақт (келиш)?» деди. У: «Ё амирал-мўминин, бозордан қайтдим ва азонни эшитиб, фақат таҳорат қилишга улгурдим, холос», деди. Умар: «Таҳоратни ҳам-а?! Ҳолбуки, Расулуллоҳ ﷺ ғусл қилишга буюришларини билардинг-ку», деди.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ سُلَيْمٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ غُسْلُ يَوْمِ الْجُمُعَةِ وَاجِبٌ عَلَى كُلِّ مُحْتَلِمٍ ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Maslama ibn Qaʼnab bizga Molikdan, u Safvon ibn Sulaymdan, u Ato ibn Yasordan, u Abu Said al-Xudriydan rivoyat qildiki, Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Juma kunining gʻusli har bir balogʻatga yetgan kishiga vojibdir».Абдуллоҳ ибн Маслама ибн Қаънаб бизга Моликдан, у Сафвон ибн Сулаймдан, у Ато ибн Ясордан, у Абу Саид ал-Худрийдан ривоят қилдики, Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Жума кунининг ғусли ҳар бир балоғатга етган кишига вожибдир».

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ إِذَا جَاءَ أَحَدُكُمُ الْجُمُعَةَ فَلْيَغْتَسِلْ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz jumaga kelsa, gʻusl qilsin», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз жумага келса, ғусл қилсин», дедилар.

حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ إِذَا قُلْتَ لِصَاحِبِكَ أَنْصِتْ وَالإِمَامُ يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَقَدْ لَغَوْتَ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Juma kuni imom xutba qilayotgan paytda oʻrtogʻingga ‹Jim boʻl› desang ham, behuda ish qilgan boʻlasan», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жума куни имом хутба қилаётган пайтда ўртоғингга ‹Жим бўл› десанг ҳам, беҳуда иш қилган бўласан», дедилар.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ ثَعْلَبَةَ بْنِ أَبِي مَالِكٍ الْقُرَظِيِّ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّهُمْ، كَانُوا فِي زَمَانِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ يُصَلُّونَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ حَتَّى يَخْرُجَ عُمَرُ فَإِذَا خَرَجَ عُمَرُ وَجَلَسَ عَلَى الْمِنْبَرِ وَأَذَّنَ الْمُؤَذِّنُونَ - قَالَ ثَعْلَبَةُ - جَلَسْنَا نَتَحَدَّثُ فَإِذَا سَكَتَ الْمُؤَذِّنُونَ وَقَامَ عُمَرُ يَخْطُبُ أَنْصَتْنَا فَلَمْ يَتَكَلَّمْ مِنَّا أَحَدٌ ‏.‏ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَخُرُوجُ الإِمَامِ يَقْطَعُ الصَّلاَةَ وَكَلاَمُهُ يَقْطَعُ الْكَلاَمَ ‏.‏

Saʼlaba ibn Abu Molik al-Quraziy (rahimahulloh)dan rivoyat qilinishicha, ular Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu) zamonida juma kuni Umar chiqquncha namoz oʻqir edilar. Umar chiqib, minbarga oʻtirib, muazzinlar azon aytganda — Saʼlaba aytadi — biz oʻtirib suhbatlashar edik. Muazzinlar jim boʻlib, Umar xutbaga turganda esa quloq solar, hech birimiz gapirmasdik. Ibn Shihob aytdi: «Imomning (xutbaga) chiqishi namozni toʻxtatadi, uning gapirishi esa suhbatni toʻxtatadi».Саълаба ибн Абу Молик ал-Қуразий (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинишича, улар Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу) замонида жума куни Умар чиққунча намоз ўқир эдилар. Умар чиқиб, минбарга ўтириб, муаззинлар азон айтганда — Саълаба айтади — биз ўтириб суҳбатлашар эдик. Муаззинлар жим бўлиб, Умар хутбага турганда эса қулоқ солар, ҳеч биримиз гапирмасдик. Ибн Шиҳоб айтди: «Имомнинг (хутбага) чиқиши намозни тўхтатади, унинг гапириши эса суҳбатни тўхтатади».

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي النَّضْرِ، مَوْلَى عُمَرَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَبِي عَامِرٍ، أَنَّ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ، كَانَ يَقُولُ فِي خُطْبَتِهِ قَلَّمَا يَدَعُ ذَلِكَ إِذَا خَطَبَ إِذَا قَامَ الإِمَامُ يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَاسْتَمِعُوا وَأَنْصِتُوا فَإِنَّ لِلْمُنْصِتِ الَّذِي لاَ يَسْمَعُ مِنَ الْحَظِّ مِثْلَ مَا لِلْمُنْصِتِ السَّامِعِ فَإِذَا قَامَتِ الصَّلاَةُ فَاعْدِلُوا الصُّفُوفَ وَحَاذُوا بِالْمَنَاكِبِ فَإِنَّ اعْتِدَالَ الصُّفُوفِ مِنْ تَمَامِ الصَّلاَةِ ‏.‏ ثُمَّ لاَ يُكَبِّرُ حَتَّى يَأْتِيَهُ رِجَالٌ قَدْ وَكَّلَهُمْ بِتَسْوِيَةِ الصُّفُوفِ فَيُخْبِرُونَهُ أَنْ قَدِ اسْتَوَتْ فَيُكَبِّرُ ‏.‏

Molik ibn Abu Omir (rahimahulloh)dan rivoyat qilinishicha, Usmon ibn Affon (roziyallohu anhu) oʻz xutbasida — xutba qilganda buni kamdan-kam tark etardi — shunday der edi: «Juma kuni imom xutba qilishga tursa, quloq solinglar va jim turinglar. Chunki jim quloq solib turib eshitmagan kishiga ham, jim quloq solib eshitgan kishiga oʻxshash nasiba bordir. Namozga iqoma aytilsa, saflarni tekislanglar va yelkalarni barobar qilinglar, zero saflarning tekisligi namozning kamolidandir». Soʻng u saflarni tekislashga tayinlagan kishilar kelib, saflar tekislanganini xabar qilmaguncha takbir aytmasdi, keyin takbir aytardi.Молик ибн Абу Омир (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинишича, Усмон ибн Аффон (розияллоҳу анҳу) ўз хутбасида — хутба қилганда буни камдан-кам тарк этарди — шундай дер эди: «Жума куни имом хутба қилишга турса, қулоқ солинглар ва жим туринглар. Чунки жим қулоқ солиб туриб эшитмаган кишига ҳам, жим қулоқ солиб эшитган кишига ўхшаш насиба бордир. Намозга иқома айтилса, сафларни текисланглар ва елкаларни баробар қилинглар, зеро сафларнинг текислиги намознинг камолидандир». Сўнг у сафларни текислашга тайинлаган кишилар келиб, сафлар текисланганини хабар қилмагунча такбир айтмасди, кейин такбир айтарди.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، رَأَى رَجُلَيْنِ يَتَحَدَّثَانِ وَالإِمَامُ يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَحَصَبَهُمَا أَنِ اصْمُتَا ‏.‏

Nofeʼ (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) juma kuni imom xutba qilayotganda ikki kishining gaplashib turganini koʻrib, ularga ‹jim boʻlinglar› deb tosh otdi.Нофеъ (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) жума куни имом хутба қилаётганда икки кишининг гаплашиб турганини кўриб, уларга ‹жим бўлинглар› деб тош отди.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ رَجُلاً، عَطَسَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَالإِمَامُ يَخْطُبُ فَشَمَّتَهُ إِنْسَانٌ إِلَى جَنْبِهِ فَسَأَلَ عَنْ ذَلِكَ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ فَنَهَاهُ عَنْ ذَلِكَ وَقَالَ لاَ تَعُدْ ‏.‏

Molikka yetib kelishicha, bir kishi juma kuni imom xutba qilayotgan paytda aksa urdi, yonidagi bir odam esa unga (aksa duosini aytib) ‹yarhamukalloh› dedi. Bu haqda Said ibn al-Musayyabdan soʻralganda, u buni qaytardi (man qildi) va: «Boshqa qilma», dedi.Моликка етиб келишича, бир киши жума куни имом хутба қилаётган пайтда акса урди, ёнидаги бир одам эса унга (акса дуосини айтиб) ‹ярҳамукаллоҳ› деди. Бу ҳақда Саид ибн ал-Мусайябдан сўралганда, у буни қайтарди (ман қилди) ва: «Бошқа қилма», деди.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، أَنَّهُ سَأَلَ ابْنَ شِهَابٍ عَنِ الْكَلاَمِ، يَوْمَ الْجُمُعَةِ إِذَا نَزَلَ الإِمَامُ عَنِ الْمِنْبَرِ، قَبْلَ أَنْ يُكَبِّرَ، ‏.‏ فَقَالَ ابْنُ شِهَابٍ لاَ بَأْسَ بِذَلِكَ ‏.‏

Molik Ibn Shihobdan juma kuni imom minbardan tushgach, takbir aytishdan oldin gaplashish haqida soʻradi. Ibn Shihob: «Bunda zarar yoʻq», dedi.Молик Ибн Шиҳобдан жума куни имом минбардан тушгач, такбир айтишдан олдин гаплашиш ҳақида сўради. Ибн Шиҳоб: «Бунда зарар йўқ», деди.

حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ مَنْ أَدْرَكَ مِنْ صَلاَةِ الْجُمُعَةِ رَكْعَةً فَلْيُصَلِّ إِلَيْهَا أُخْرَى ‏.‏ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَهِيَ السُّنَّةُ ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ وَعَلَى ذَلِكَ أَدْرَكْتُ أَهْلَ الْعِلْمِ بِبَلَدِنَا وَذَلِكَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مَنْ أَدْرَكَ مِنَ الصَّلاَةِ رَكْعَةً فَقَدْ أَدْرَكَ الصَّلاَةَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ فِي الَّذِي يُصِيبُهُ زِحَامٌ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَيَرْكَعُ وَلاَ يَقْدِرُ عَلَى أَنْ يَسْجُدَ حَتَّى يَقُومَ الإِمَامُ أَوْ يَفْرُغَ الإِمَامُ مِنْ صَلاَتِهِ إِنَّهُ إِنْ قَدَرَ عَلَى أَنْ يَسْجُدَ إِنْ كَانَ قَدْ رَكَعَ فَلْيَسْجُدْ إِذَا قَامَ النَّاسُ وَإِنْ لَمْ يَقْدِرْ عَلَى أَنْ يَسْجُدَ حَتَّى يَفْرُغَ الإِمَامُ مِنْ صَلاَتِهِ فَإِنَّهُ أَحَبُّ إِلَىَّ أَنْ يَبْتَدِئَ صَلاَتَهُ ظُهْرًا أَرْبَعًا ‏.‏

Ibn Shihob (rahimahulloh) shunday der edi: «Kim juma namozidan bir rakaatga yetishsa, unga yana bittasini (qoʻshib) oʻqisin». Ibn Shihob: «Bu — sunnatdir», dedi. Molik aytdi: «Bizning yurtimizdagi ilm ahlini shunga (amal qilgan holda) uchratdim. Chunki Rasululloh ﷺ: ‹Kim namozdan bir rakaatga yetishsa, namozga yetishibdi›, dedilar». Molik juma kuni tiqilinchga uchrab, rukuʼ qilgan, ammo imom (rukudan) turguncha yoki namozini tugatguncha sajda qila olmagan kishi haqida shunday dedi: «Agar rukuʼ qilgan boʻlsa va sajda qilishga qodir boʻlsa, odamlar turgach sajda qilsin. Agar imom namozini tugatguncha sajda qila olmasa, u holda menga koʻra, namozini peshin qilib, toʻrt rakaat (qaytadan) boshlashi yoqimliroqdir».Ибн Шиҳоб (раҳимаҳуллоҳ) шундай дер эди: «Ким жума намозидан бир ракаатга етишса, унга яна биттасини (қўшиб) ўқисин». Ибн Шиҳоб: «Бу — суннатдир», деди. Молик айтди: «Бизнинг юртимиздаги илм аҳлини шунга (амал қилган ҳолда) учратдим. Чунки Расулуллоҳ ﷺ: ‹Ким намоздан бир ракаатга етишса, намозга етишибди›, дедилар». Молик жума куни тиқилинчга учраб, рукуъ қилган, аммо имом (рукудан) тургунча ёки намозини тугатгунча сажда қила олмаган киши ҳақида шундай деди: «Агар рукуъ қилган бўлса ва сажда қилишга қодир бўлса, одамлар тургач сажда қилсин. Агар имом намозини тугатгунча сажда қила олмаса, у ҳолда менга кўра, намозини пешин қилиб, тўрт ракаат (қайтадан) бошлаши ёқимлироқдир».

حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، أَنَّهُ سَأَلَ ابْنَ شِهَابٍ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ، عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا نُودِيَ لِلصَّلاَةِ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلَى ذِكْرِ اللَّهِ‏}‏ فَقَالَ ابْنُ شِهَابٍ كَانَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ يَقْرَؤُهَا إِذَا نُودِيَ لِلصَّلاَةِ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَامْضُوا إِلَى ذِكْرِ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ وَإِنَّمَا السَّعْىُ فِي كِتَابِ اللَّهِ الْعَمَلُ وَالْفِعْلُ يَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى ‏{‏وَإِذَا تَوَلَّى سَعَى فِي الأَرْضِ‏}‏ وَقَالَ تَعَالَى ‏{‏وَأَمَّا مَنْ جَاءَكَ يَسْعَى وَهُوَ يَخْشَى‏}‏ وَقَالَ ‏{‏ثُمَّ أَدْبَرَ يَسْعَى‏}‏ وَقَالَ ‏{‏إِنَّ سَعْيَكُمْ لَشَتَّى‏}‏ قَالَ مَالِكٌ فَلَيْسَ السَّعْىُ الَّذِي ذَكَرَ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ بِالسَّعْىِ عَلَى الأَقْدَامِ وَلاَ الاِشْتِدَادَ وَإِنَّمَا عَنَى الْعَمَلَ وَالْفِعْلَ ‏.‏

Molik Ibn Shihobdan Alloh azza va jallaning: {Ey iymon keltirganlar! Juma kuni namozga chaqirilganda Allohning zikriga shoshilinglar} (Juma 9) degan soʻzi haqida soʻradi. Ibn Shihob: «Umar ibn al-Xattob buni: ‹Juma kuni namozga chaqirilganda Allohning zikriga boringlar› deb oʻqir edi», dedi. Molik aytdi: «Allohning Kitobida ‹saʼy› — amal va ish (harakat)dir. Alloh taboraka va taolo: {Yuz oʻgirsa, yer yuzida saʼy qiladi} (Baqara 205) dedi; yana: {Ammo senga qoʻrqqan holda saʼy qilib kelgan kishiga esa} (Abasa 8) dedi; yana: {Soʻng orqasiga oʻgirilib, saʼy qildi} (Noziot 22) dedi; yana: {Albatta, sizlarning saʼylaringiz turlichadir} (Layl 4) dedi». Molik aytdi: «Demak, Alloh oʻz Kitobida zikr qilgan saʼy — oyoqda yugurish yoki shoshilish emas, balki u faqat amal va ishni koʻzda tutgan».Молик Ибн Шиҳобдан Аллоҳ азза ва жалланинг: {Эй иймон келтирганлар! Жума куни намозга чақирилганда Аллоҳнинг зикрига шошилинглар} (Жума 9) деган сўзи ҳақида сўради. Ибн Шиҳоб: «Умар ибн ал-Хаттоб буни: ‹Жума куни намозга чақирилганда Аллоҳнинг зикрига боринглар› деб ўқир эди», деди. Молик айтди: «Аллоҳнинг Китобида ‹саъй› — амал ва иш (ҳаракат)дир. Аллоҳ таборака ва таоло: {Юз ўгирса, ер юзида саъй қилади} (Бақара 205) деди; яна: {Аммо сенга қўрққан ҳолда саъй қилиб келган кишига эса} (Абаса 8) деди; яна: {Сўнг орқасига ўгирилиб, саъй қилди} (Нозиот 22) деди; яна: {Албатта, сизларнинг саъйларингиз турличадир} (Лайл 4) деди». Молик айтди: «Демак, Аллоҳ ўз Китобида зикр қилган саъй — оёқда югуриш ёки шошилиш эмас, балки у фақат амал ва ишни кўзда тутган».

حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَكَرَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَقَالَ ‏ "‏ فِيهِ سَاعَةٌ لاَ يُوَافِقُهَا عَبْدٌ مُسْلِمٌ وَهُوَ قَائِمٌ يُصَلِّي يَسْأَلُ اللَّهَ شَيْئًا إِلاَّ أَعْطَاهُ إِيَّاهُ ‏"‏ ‏.‏ وَأَشَارَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِيَدِهِ يُقَلِّلُهَا ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ juma (kuni) haqida soʻzlab: «Juma kunida bir soat (ijobat vaqti) bor; agar musulmon uni namoz oʻqiyotgan holda topsa va Allohdan biror narsa soʻrasa, Alloh albatta uning soʻraganini beradi», — dedilar. U zot (Paygʻambar ﷺ) qoʻllari bilan oʻsha (vaqt)ning qisqaligini koʻrsatdilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ жума (куни) ҳақида сўзлаб: «Жума кунида бир соат (ижобат вақти) бор; агар мусулмон уни намоз ўқиётган ҳолда топса ва Аллоҳдан бирор нарса сўраса, Аллоҳ албатта унинг сўраганини беради», — дедилар. У зот (Пайғамбар ﷺ) қўллари билан ўша (вақт)нинг қисқалигини кўрсатдилар.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْهَادِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّهُ قَالَ خَرَجْتُ إِلَى الطُّورِ فَلَقِيتُ كَعْبَ الأَحْبَارِ فَجَلَسْتُ مَعَهُ فَحَدَّثَنِي عَنِ التَّوْرَاةِ وَحَدَّثْتُهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَكَانَ فِيمَا حَدَّثْتُهُ أَنْ قُلْتُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ خَيْرُ يَوْمٍ طَلَعَتْ عَلَيْهِ الشَّمْسُ يَوْمُ الْجُمُعَةِ فِيهِ خُلِقَ آدَمُ وَفِيهِ أُهْبِطَ مِنَ الْجَنَّةِ وَفِيهِ تِيبَ عَلَيْهِ وَفِيهِ مَاتَ وَفِيهِ تَقُومُ السَّاعَةُ وَمَا مِنْ دَابَّةٍ إِلاَّ وَهِيَ مُصِيخَةٌ يَوْمَ الْجُمُعَةِ مِنْ حِينِ تُصْبِحُ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ شَفَقًا مِنَ السَّاعَةِ إِلاَّ الْجِنَّ وَالإِنْسَ وَفِيهِ سَاعَةٌ لاَ يُصَادِفُهَا عَبْدٌ مُسْلِمٌ وَهُوَ يُصَلِّي يَسْأَلُ اللَّهَ شَيْئًا إِلاَّ أَعْطَاهُ إِيَّاهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ كَعْبٌ ذَلِكَ فِي كُلِّ سَنَةٍ يَوْمٌ ‏.‏ فَقُلْتُ بَلْ فِي كُلِّ جُمُعَةٍ ‏.‏ فَقَرَأَ كَعْبٌ التَّوْرَاةَ فَقَالَ صَدَقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَلَقِيتُ بَصْرَةَ بْنَ أَبِي بَصْرَةَ الْغِفَارِيَّ فَقَالَ مِنْ أَيْنَ أَقْبَلْتَ فَقُلْتُ مِنَ الطُّورِ ‏.‏ فَقَالَ لَوْ أَدْرَكْتُكَ قَبْلَ أَنْ تَخْرُجَ إِلَيْهِ مَا خَرَجْتَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ لاَ تُعْمَلُ الْمَطِيُّ إِلاَّ إِلَى ثَلاَثَةِ مَسَاجِدَ إِلَى الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَإِلَى مَسْجِدِي هَذَا وَإِلَى مَسْجِدِ إِيلْيَاءَ أَوْ بَيْتِ الْمَقْدِسِ ‏"‏ ‏.‏ يَشُكُّ ‏.‏ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ ثُمَّ لَقِيتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَلاَمٍ فَحَدَّثْتُهُ بِمَجْلِسِي مَعَ كَعْبِ الأَحْبَارِ وَمَا حَدَّثْتُهُ بِهِ فِي يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَقُلْتُ قَالَ كَعْبٌ ذَلِكَ فِي كُلِّ سَنَةٍ يَوْمٌ ‏.‏ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلاَمٍ كَذَبَ كَعْبٌ ‏.‏ فَقُلْتُ ثُمَّ قَرَأَ كَعْبٌ التَّوْرَاةَ فَقَالَ بَلْ هِيَ فِي كُلِّ جُمُعَةٍ ‏.‏ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلاَمٍ صَدَقَ كَعْبٌ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلاَمٍ قَدْ عَلِمْتُ أَيَّةَ سَاعَةٍ هِيَ ‏.‏ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ لَهُ أَخْبِرْنِي بِهَا وَلاَ تَضِنَّ عَلَىَّ ‏.‏ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلاَمٍ هِيَ آخِرُ سَاعَةٍ فِي يَوْمِ الْجُمُعَةِ ‏.‏ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ وَكَيْفَ تَكُونُ آخِرُ سَاعَةٍ فِي يَوْمِ الْجُمُعَةِ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ يُصَادِفُهَا عَبْدٌ مُسْلِمٌ وَهُوَ يُصَلِّي ‏"‏ ‏.‏ وَتِلْكَ السَّاعَةُ سَاعَةٌ لاَ يُصَلَّى فِيهَا فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلاَمٍ أَلَمْ يَقُلْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ جَلَسَ مَجْلِسًا يَنْتَظِرُ الصَّلاَةَ فَهُوَ فِي صَلاَةٍ حَتَّى يُصَلِّيَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ بَلَى ‏.‏ قَالَ فَهُوَ ذَلِكَ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinishicha, u shunday dedi: «Men Turga (Tur togʻiga) chiqib, Kaʼb al-Ahborni uchratdim va u bilan oʻtirdim. U menga Tavrotdan hadis aytdi, men esa unga Rasululloh ﷺdan hadis aytdim. Men unga aytgan narsalarim orasida: ‹Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Quyosh chiqadigan kunlarning eng yaxshisi — juma kunidir. Unda Odam yaratildi, unda (jannatdan) tushirildi, unda tavbasi qabul qilindi, unda vafot etdi va unda qiyomat qoyim boʻladi. Jin va insondan boʻlak har bir jonivor juma kuni tongdan quyosh chiqquncha qiyomatdan qoʻrqib quloq solib turadi. Unda shunday bir soat borki, musulmon banda namoz oʻqib turib Allohdan biror narsa soʻrasa va oʻsha paytga toʻgʻri kelsa, Alloh unga albatta beradi»› deganim ham bor edi. Kaʼb: ‹Bu — har yilda bir kun (boʻladi)›, dedi. Men: ‹Yoʻq, balki har jumada (boʻladi)›, dedim. Kaʼb Tavrotni oʻqib chiqib: ‹Rasululloh ﷺ rost aytdilar›, dedi». Abu Hurayra aytdi: «Soʻng men Basra ibn Abu Basra al-Gʻiforiy (roziyallohu anhu)ni uchratdim. U: ‹Qayoqdan kelyapsan?› dedi. Men: ‹Turdan›, dedim. U: ‹Agar seni u yerga chiqishingdan oldin uchratganimda, chiqmasding. Men Rasululloh ﷺning: «Faqat uch masjid sari — Masjidul-Harom, mana shu masjidim va Iyliyo yoki Baytul-Maqdis masjidi sari — safar qilinadi (ulov haydaladi)», deganlarini eshitganman›, dedi» — rovi (Iyliyomi yoki Baytul-Maqdismi deb) shubha qildi. Abu Hurayra aytdi: «Soʻng men Abdulloh ibn Salom (roziyallohu anhu)ni uchratib, unga Kaʼb al-Ahbor bilan oʻtirganimni va unga juma kuni haqida aytgan narsamni soʻzlab berdim hamda: ‹Kaʼb: «Bu har yilda bir kun», dedi›, dedim. Abdulloh ibn Salom: ‹Kaʼb yolgʻon aytibdi›, dedi. Men: ‹Keyin Kaʼb Tavrotni oʻqib: «Yoʻq, balki u har jumada boʻladi», dedi-ku›, dedim. Shunda Abdulloh ibn Salom: ‹Kaʼb rost aytibdi›, dedi. Soʻng Abdulloh ibn Salom: ‹Men u qaysi soat ekanini bilaman›, dedi». Abu Hurayra aytdi: «Men unga: ‹Menga uni xabar bergin va mendan qizgʻanma›, dedim. Abdulloh ibn Salom: ‹U juma kunining oxirgi soatidir›, dedi». Abu Hurayra aytdi: «Men: ‹Qanday qilib u juma kunining oxirgi soati boʻlsin, holbuki Rasululloh ﷺ: «Musulmon banda namoz oʻqib turib (soʻrasa)», dedilar-ku, oʻsha soat esa namoz oʻqilmaydigan soat-ku?› dedim. Abdulloh ibn Salom: ‹Rasululloh ﷺ: «Kim namozni kutib bir majlisda oʻtirsa, u namoz oʻqiguncha namozdadir», demaganmilar?› dedi». Abu Hurayra aytdi: «Men: ‹Ha, (dedilar)›, dedim. U: ‹Bas, mana shu oʻshadir›, dedi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинишича, у шундай деди: «Мен Турга (Тур тоғига) чиқиб, Каъб ал-Аҳборни учратдим ва у билан ўтирдим. У менга Тавротдан ҳадис айтди, мен эса унга Расулуллоҳ ﷺдан ҳадис айтдим. Мен унга айтган нарсаларим орасида: ‹Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Қуёш чиқадиган кунларнинг энг яхшиси — жума кунидир. Унда Одам яратилди, унда (жаннатдан) туширилди, унда тавбаси қабул қилинди, унда вафот этди ва унда қиёмат қойим бўлади. Жин ва инсондан бўлак ҳар бир жонивор жума куни тонгдан қуёш чиққунча қиёматдан қўрқиб қулоқ солиб туради. Унда шундай бир соат борки, мусулмон банда намоз ўқиб туриб Аллоҳдан бирор нарса сўраса ва ўша пайтга тўғри келса, Аллоҳ унга албатта беради»› деганим ҳам бор эди. Каъб: ‹Бу — ҳар йилда бир кун (бўлади)›, деди. Мен: ‹Йўқ, балки ҳар жумада (бўлади)›, дедим. Каъб Тавротни ўқиб чиқиб: ‹Расулуллоҳ ﷺ рост айтдилар›, деди». Абу Ҳурайра айтди: «Сўнг мен Басра ибн Абу Басра ал-Ғифорий (розияллоҳу анҳу)ни учратдим. У: ‹Қаёқдан келяпсан?› деди. Мен: ‹Турдан›, дедим. У: ‹Агар сени у ерга чиқишингдан олдин учратганимда, чиқмасдинг. Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Фақат уч масжид сари — Масжидул-Ҳаром, мана шу масжидим ва Ийлиё ёки Байтул-Мақдис масжиди сари — сафар қилинади (улов ҳайдалади)», деганларини эшитганман›, деди» — рови (Ийлиёми ёки Байтул-Мақдисми деб) шубҳа қилди. Абу Ҳурайра айтди: «Сўнг мен Абдуллоҳ ибн Салом (розияллоҳу анҳу)ни учратиб, унга Каъб ал-Аҳбор билан ўтирганимни ва унга жума куни ҳақида айтган нарсамни сўзлаб бердим ҳамда: ‹Каъб: «Бу ҳар йилда бир кун», деди›, дедим. Абдуллоҳ ибн Салом: ‹Каъб ёлғон айтибди›, деди. Мен: ‹Кейин Каъб Тавротни ўқиб: «Йўқ, балки у ҳар жумада бўлади», деди-ку›, дедим. Шунда Абдуллоҳ ибн Салом: ‹Каъб рост айтибди›, деди. Сўнг Абдуллоҳ ибн Салом: ‹Мен у қайси соат эканини биламан›, деди». Абу Ҳурайра айтди: «Мен унга: ‹Менга уни хабар бергин ва мендан қизғанма›, дедим. Абдуллоҳ ибн Салом: ‹У жума кунининг охирги соатидир›, деди». Абу Ҳурайра айтди: «Мен: ‹Қандай қилиб у жума кунининг охирги соати бўлсин, ҳолбуки Расулуллоҳ ﷺ: «Мусулмон банда намоз ўқиб туриб (сўраса)», дедилар-ку, ўша соат эса намоз ўқилмайдиган соат-ку?› дедим. Абдуллоҳ ибн Салом: ‹Расулуллоҳ ﷺ: «Ким намозни кутиб бир мажлисда ўтирса, у намоз ўқигунча намоздадир», демаганмилар?› деди». Абу Ҳурайра айтди: «Мен: ‹Ҳа, (дедилар)›, дедим. У: ‹Бас, мана шу ўшадир›, деди».

حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏ "‏ مَا عَلَى أَحَدِكُمْ لَوِ اتَّخَذَ ثَوْبَيْنِ لِجُمُعَتِهِ سِوَى ثَوْبَىْ مَهْنَتِهِ ‏"‏ ‏.‏

Yahyo ibn Said (rahimahulloh)ga yetib kelishicha, Rasululloh ﷺ: «Biringiz juma uchun ish (mehnat) kiyimidan boʻlak ikki (toza) kiyim tutsa (kiysa), unga hech qanday ziyoni yoʻq», dedilar.Яҳё ибн Саид (раҳимаҳуллоҳ)га етиб келишича, Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз жума учун иш (меҳнат) кийимидан бўлак икки (тоза) кийим тутса (кийса), унга ҳеч қандай зиёни йўқ», дедилар.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، كَانَ لاَ يَرُوحُ إِلَى الْجُمُعَةِ إِلاَّ ادَّهَنَ وَتَطَيَّبَ إِلاَّ أَنْ يَكُونَ حَرَامًا ‏.‏

Nofeʼ (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) ehrom holatida boʻlmasa, hamisha moy surtib, xushboʻylanibgina jumaga borardi.Нофеъ (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) эҳром ҳолатида бўлмаса, ҳамиша мой суртиб, хушбўйланибгина жумага борарди.

حَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرِ بْنِ حَزْمٍ، عَمَّنْ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ لأَنْ يُصَلِّيَ أَحَدُكُمْ بِظَهْرِ الْحَرَّةِ خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَقْعُدَ حَتَّى إِذَا قَامَ الإِمَامُ يَخْطُبُ جَاءَ يَتَخَطَّى رِقَابَ النَّاسِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ ‏.‏ قَالَ مَالِكٌ السُّنَّةُ عِنْدَنَا أَنْ يَسْتَقْبِلَ النَّاسُ الإِمَامَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَخْطُبَ مَنْ كَانَ مِنْهُمْ يَلِي الْقِبْلَةَ وَغَيْرَهَا ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) shunday der edi: «Biringizning Harraning ortida (choldagi qoyalikda) namoz oʻqishi, juma kuni imom xutbaga turgunicha oʻtirib, keyin kelib odamlarning boʻyinlaridan hatlab oʻtishidan koʻra yaxshiroqdir». Molik aytdi: «Bizning nazdimizda sunnat shuki, juma kuni imom xutba qilmoqchi boʻlganda, qiblaga yaqin turganlari ham, boshqalari ham imomga yuzlanadi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) шундай дер эди: «Бирингизнинг Ҳарранинг ортида (чолдаги қояликда) намоз ўқиши, жума куни имом хутбага тургунича ўтириб, кейин келиб одамларнинг бўйинларидан ҳатлаб ўтишидан кўра яхшироқдир». Молик айтди: «Бизнинг наздимизда суннат шуки, жума куни имом хутба қилмоқчи бўлганда, қиблага яқин турганлари ҳам, бошқалари ҳам имомга юзланади».

حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ ضَمْرَةَ بْنِ سَعِيدٍ الْمَازِنِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، أَنَّ الضَّحَّاكَ بْنَ قَيْسٍ، سَأَلَ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ مَاذَا كَانَ يَقْرَأُ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ الْجُمُعَةِ عَلَى إِثْرِ سُورَةِ الْجُمُعَةِ قَالَ كَانَ يَقْرَأُ ‏{‏هَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ الْغَاشِيَةِ‏}‏

Ubaydulloh ibn Abdulloh ibn Utbadan rivoyat qilinadiki, Zahhok ibn Qays Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan: «Rasululloh ﷺ juma kuni Juma surasidan keyin nima oʻqir edilar?» deb soʻradi. U: «{Hal ataaka hadiisul gʻooshiya} (Gʻoshiya surasi)ni oʻqir edilar», deb javob berdi.Убайдуллоҳ ибн Абдуллоҳ ибн Утбадан ривоят қилинадики, Заҳҳок ибн Қайс Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан: «Расулуллоҳ ﷺ жума куни Жума сурасидан кейин нима ўқир эдилар?» деб сўради. У: «{Ҳал атаака ҳадиисул ғоошия} (Ғошия сураси)ни ўқир эдилар», деб жавоб берди.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ سُلَيْمٍ، - قَالَ مَالِكٌ لاَ أَدْرِي أَعَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَمْ لاَ - أَنَّهُ قَالَ ‏ "‏ مَنْ تَرَكَ الْجُمُعَةَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ مِنْ غَيْرِ عُذْرٍ وَلاَ عِلَّةٍ طَبَعَ اللَّهُ عَلَى قَلْبِهِ ‏"‏ ‏.‏

Safvon ibn Sulaym (rahimahulloh)dan rivoyat qilinishicha, u: «Kim uzr va kasallik boʻlmagan holda uch marta jumani tark etsa, Alloh uning qalbini muhrlab qoʻyadi», dedi. Molik aytdi: «Bu (soʻz) Nabiy ﷺdanmi yoki yoʻqmi, bilmayman».Сафвон ибн Сулайм (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинишича, у: «Ким узр ва касаллик бўлмаган ҳолда уч марта жумани тарк этса, Аллоҳ унинг қалбини муҳрлаб қўяди», деди. Молик айтди: «Бу (сўз) Набий ﷺданми ёки йўқми, билмайман».

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَطَبَ خُطْبَتَيْنِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَجَلَسَ بَيْنَهُمَا ‏.‏

Jaʼfar ibn Muhammad (rahimahulloh) otasidan rivoyat qilishicha, Rasululloh ﷺ juma kuni ikki xutba qilib, ular orasida oʻtirdilar.Жаъфар ибн Муҳаммад (раҳимаҳуллоҳ) отасидан ривоят қилишича, Расулуллоҳ ﷺ жума куни икки хутба қилиб, улар орасида ўтирдилар.