أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ، قَالَ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ، - وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ - قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ يَزِيدَ بْنِ صَالِحِ بْنِ صَبِيحٍ الْمُرِّيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ أَبِي عَبْلَةَ، عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْجُرَشِيِّ، عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ نُفَيْلٍ الْكِنْدِيِّ، قَالَ كُنْتُ جَالِسًا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَذَالَ النَّاسُ الْخَيْلَ وَوَضَعُوا السِّلاَحَ وَقَالُوا لاَ جِهَادَ قَدْ وَضَعَتِ الْحَرْبُ أَوْزَارَهَا فَأَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِوَجْهِهِ وَقَالَ ‏"‏ كَذَبُوا الآنَ الآنَ جَاءَ الْقِتَالُ وَلاَ يَزَالُ مِنْ أُمَّتِي أُمَّةٌ يُقَاتِلُونَ عَلَى الْحَقِّ وَيُزِيغُ اللَّهُ لَهُمْ قُلُوبَ أَقْوَامٍ وَيَرْزُقُهُمْ مِنْهُمْ حَتَّى تَقُومَ السَّاعَةُ وَحَتَّى يَأْتِيَ وَعْدُ اللَّهِ وَالْخَيْلُ مَعْقُودٌ فِي نَوَاصِيهَا الْخَيْرُ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَهُوَ يُوحَى إِلَىَّ أَنِّي مَقْبُوضٌ غَيْرَ مُلَبَّثٍ وَأَنْتُمْ تَتَّبِعُونِي أَفْنَادًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ وَعُقْرُ دَارِ الْمُؤْمِنِينَ الشَّامُ ‏"‏ ‏.‏

Salama ibn Nufayl al-Kindiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh ﷺ huzurlarida oʻtirgan edim. Bir kishi: ‹Ey Allohning Rasuli! Odamlar otlarni tashlab qoʻyishdi, qurollarini yigʻishtirib qoʻyishdi va: «Endi jihod yoʻq, urush oʻz ogʻirliklarini qoʻydi», deyishmoqda›, dedi. Shunda Rasululloh ﷺ yuzlarini oʻsha kishiga qaratib: ‹Ular yolgʻon soʻzladilar. Mana endi, mana endi jang keldi. Ummatimdan bir toʻda haq yoʻlida jang qilishdan toʻxtamaydi. Alloh ular uchun baʼzi qavmlarning qalblarini ogʻdiradi va ularni oʻshalar hisobidan rizqlantiradi, toki qiyomat qoim boʻlgunicha va Allohning vaʼdasi kelgunicha. Otlarning peshonasiga qiyomat kunigacha yaxshilik bogʻlab qoʻyilgandir. Menga esa vahiy qilinmoqdaki, men koʻp turmasdan olinajakman va sizlar mening ortimdan toʻp-toʻp boʻlib, biringiz boshqangizning boʻynini uraman deb ketasiz. Moʻminlarning qoʻrgʻon-maskani esa Shomdir›, dedilar»,dedi.Салама ибн Нуфайл ал-Киндий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларида ўтирган эдим. Бир киши: ‹Эй Аллоҳнинг Расули! Одамлар отларни ташлаб қўйишди, қуролларини йиғиштириб қўйишди ва: «Энди жиҳод йўқ, уруш ўз оғирликларини қўйди», дейишмоқда›, деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ юзларини ўша кишига қаратиб: ‹Улар ёлғон сўзладилар. Мана энди, мана энди жанг келди. Умматимдан бир тўда ҳақ йўлида жанг қилишдан тўхтамайди. Аллоҳ улар учун баъзи қавмларнинг қалбларини оғдиради ва уларни ўшалар ҳисобидан ризқлантиради, токи қиёмат қоим бўлгунича ва Аллоҳнинг ваъдаси келгунича. Отларнинг пешонасига қиёмат кунигача яхшилик боғлаб қўйилгандир. Менга эса ваҳий қилинмоқдаки, мен кўп турмасдан олинажакман ва сизлар менинг ортимдан тўп-тўп бўлиб, бирингиз бошқангизнинг бўйнини ураман деб кетасиз. Мўминларнинг қўрғон-маскани эса Шомдир›, дедилар»,деди.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى بْنِ الْحَارِثِ، قَالَ حَدَّثَنَا مَحْبُوبُ بْنُ مُوسَى، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، - يَعْنِي الْفَزَارِيَّ - عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ الْخَيْلُ مَعْقُودٌ فِي نَوَاصِيهَا الْخَيْرُ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ الْخَيْلُ ثَلاَثَةٌ فَهِيَ لِرَجُلٍ أَجْرٌ وَهِيَ لِرَجُلٍ سَتْرٌ وَهِيَ عَلَى رَجُلٍ وِزْرٌ فَأَمَّا الَّذِي هِيَ لَهُ أَجْرٌ فَالَّذِي يَحْتَبِسُهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَيَتَّخِذُهَا لَهُ وَلاَ تُغَيِّبُ فِي بُطُونِهَا شَيْئًا إِلاَّ كُتِبَ لَهُ بِكُلِّ شَىْءٍ غَيَّبَتْ فِي بُطُونِهَا أَجْرٌ وَلَوْ عَرَضَتْ لَهُ مَرْجٌ ‏"‏ ‏.‏ وَسَاقَ الْحَدِيثَ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Otlarning peshonasiga qiyomat kunigacha yaxshilik bogʻlab qoʻyilgandir. Otlar uch xildir: u bir kishi uchun ajr, bir kishi uchun toʻsiq va yana bir kishi uchun yuk (gunoh) boʻladi. Ajr boʻladigani shuki, uni Alloh yoʻlida saqlab, oʻsha maqsadga oladi va uning qorniga nima kirsa, qorniga kirgan har bir narsa uchun unga ajr yoziladi, agar oʻtloqda oʻtlab yursa ham», dedilar. Va u hadisni davom ettirdi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Отларнинг пешонасига қиёмат кунигача яхшилик боғлаб қўйилгандир. Отлар уч хилдир: у бир киши учун ажр, бир киши учун тўсиқ ва яна бир киши учун юк (гуноҳ) бўлади. Ажр бўладигани шуки, уни Аллоҳ йўлида сақлаб, ўша мақсадга олади ва унинг қорнига нима кирса, қорнига кирган ҳар бир нарса учун унга ажр ёзилади, агар ўтлоқда ўтлаб юрса ҳам», дедилар. Ва у ҳадисни давом эттирди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ الْخَيْلُ لِرَجُلٍ أَجْرٌ وَلِرَجُلٍ سَتْرٌ وَعَلَى رَجُلٍ وِزْرٌ فَأَمَّا الَّذِي هِيَ لَهُ أَجْرٌ فَرَجُلٌ رَبَطَهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَأَطَالَ لَهَا فِي مَرْجٍ أَوْ رَوْضَةٍ فَمَا أَصَابَتْ فِي طِيَلِهَا ذَلِكَ فِي الْمَرْجِ أَوِ الرَّوْضَةِ كَانَ لَهُ حَسَنَاتٌ وَلَوْ أَنَّهَا قَطَعَتْ طِيَلَهَا ذَلِكَ فَاسْتَنَّتْ شَرَفًا أَوْ شَرَفَيْنِ كَانَتْ آثَارُهَا ‏"‏ ‏.‏ وَفِي حَدِيثِ الْحَارِثِ ‏"‏ وَأَرْوَاثُهَا حَسَنَاتٍ لَهُ وَلَوْ أَنَّهَا مَرَّتْ بِنَهَرٍ فَشَرِبَتْ مِنْهُ وَلَمْ يُرِدْ أَنْ تُسْقَى كَانَ ذَلِكَ حَسَنَاتٍ فَهِيَ لَهُ أَجْرٌ وَرَجُلٌ رَبَطَهَا تَغَنِّيًا وَتَعَفُّفًا وَلَمْ يَنْسَ حَقَّ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فِي رِقَابِهَا وَلاَ ظُهُورِهَا فَهِيَ لِذَلِكَ سَتْرٌ وَرَجُلٌ رَبَطَهَا فَخْرًا وَرِيَاءً وَنِوَاءً لأَهْلِ الإِسْلاَمِ فَهِيَ عَلَى ذَلِكَ وِزْرٌ ‏"‏ ‏.‏ وَسُئِلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْحَمِيرِ فَقَالَ ‏"‏ لَمْ يَنْزِلْ عَلَىَّ فِيهَا شَىْءٌ إِلاَّ هَذِهِ الآيَةُ الْجَامِعَةُ الْفَاذَّةُ ‏{‏ فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ * وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ ‏}‏ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Otlar bir kishi uchun ajr, bir kishi uchun toʻsiq va yana bir kishi uchun yuk (gunoh) boʻladi. Ajr boʻladigani shuki, uni Alloh yoʻlida bogʻlagan va oʻtloq yoki bogʻda uzun arqon bilan qoʻyib bergan kishidir. Ot oʻsha arqoni yetgan joyda oʻtloq yoki bogʻdan nimaiki yesa, bu unga hasanotlar boʻladi. Agar arqonini uzib, bir yo ikki tepalikdan sakrab oʻtsa, uning izlari va tezaklari ham unga hasanot boʻladi. Agar bir daryodan oʻtib, uni sugʻorishni istamagani holda undan ichib qolsa, bu ham unga hasanot boʻladi. Bas, bu unga ajrdir. Yana bir kishi otni behojatlik va iffat uchun bogʻlaydi, biroq uning boʻyni va yellarida Alloh azza va jallaning haqqini unutmaydi, bas, bu unga toʻsiq boʻladi. Yana bir kishi otni faxrlanish, riyo va islom ahliga qarshilik uchun bogʻlaydi, bas, bu unga yuk (gunoh) boʻladi», dedilar. Nabiy ﷺdan eshaklar haqida soʻralganda: «Menga ular haqida shu keng qamrovli, yakka-yolgʻiz oyatdan boshqa hech narsa nozil qilinmadi: {Kim (dunyoda) zarra misqolicha yaxshilik qilgan boʻlsa, uni (oxiratda) koʻrur. Kim zarra misqolicha yomonlik qilgan boʻlsa ham, uni koʻrur} (Zalzala 7-8)», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Отлар бир киши учун ажр, бир киши учун тўсиқ ва яна бир киши учун юк (гуноҳ) бўлади. Ажр бўладигани шуки, уни Аллоҳ йўлида боғлаган ва ўтлоқ ёки боғда узун арқон билан қўйиб берган кишидир. От ўша арқони етган жойда ўтлоқ ёки боғдан нимаики еса, бу унга ҳасанотлар бўлади. Агар арқонини узиб, бир ё икки тепаликдан сакраб ўтса, унинг излари ва тезаклари ҳам унга ҳасанот бўлади. Агар бир дарёдан ўтиб, уни суғоришни истамагани ҳолда ундан ичиб қолса, бу ҳам унга ҳасанот бўлади. Бас, бу унга ажрдир. Яна бир киши отни беҳожатлик ва иффат учун боғлайди, бироқ унинг бўйни ва елларида Аллоҳ азза ва жалланинг ҳаққини унутмайди, бас, бу унга тўсиқ бўлади. Яна бир киши отни фахрланиш, риё ва ислом аҳлига қаршилик учун боғлайди, бас, бу унга юк (гуноҳ) бўлади», дедилар. Набий ﷺдан эшаклар ҳақида сўралганда: «Менга улар ҳақида шу кенг қамровли, якка-ёлғиз оятдан бошқа ҳеч нарса нозил қилинмади: {Ким (дунёда) зарра мисқолича яхшилик қилган бўлса, уни (охиратда) кўрур. Ким зарра мисқолича ёмонлик қилган бўлса ҳам, уни кўрур} (Залзала 7-8)», дедилар.

أَخْبَرَنِي أَحْمَدُ بْنُ حَفْصٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ، حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ لَمْ يَكُنْ شَىْءٌ أَحَبَّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ النِّسَاءِ مِنَ الْخَيْلِ ‏.‏

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺga ayollardan soʻng otlardan koʻra sevimliroq hech narsa yoʻq edi»,dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺга аёллардан сўнг отлардан кўра севимлироқ ҳеч нарса йўқ эди»,деди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الْبَزَّازُ، هِشَامُ بْنُ سَعِيدٍ الطَّالْقَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُهَاجِرٍ الأَنْصَارِيُّ، عَنْ عَقِيلِ بْنِ شَبِيبٍ، عَنْ أَبِي وَهْبٍ، - وَكَانَتْ لَهُ صُحْبَةٌ - قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ تَسَمَّوْا بِأَسْمَاءِ الأَنْبِيَاءِ وَأَحَبُّ الأَسْمَاءِ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ عَبْدُ اللَّهِ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ وَارْتَبِطُوا الْخَيْلَ وَامْسَحُوا بِنَوَاصِيهَا وَأَكْفَالِهَا وَقَلِّدُوهَا وَلاَ تُقَلِّدُوهَا الأَوْتَارَ وَعَلَيْكُمْ بِكُلِّ كُمَيْتٍ أَغَرَّ مُحَجَّلٍ أَوْ أَشْقَرَ أَغَرَّ مُحَجَّلٍ أَوْ أَدْهَمَ أَغَرَّ مُحَجَّلٍ ‏"‏ ‏.‏

Abu Vahb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Paygʻambarlarning ismlari bilan atalinglar. Alloh azza va jallaga eng sevimli ismlar Abdulloh va Abdurrahmondir. Otlarni bogʻlab saqlanglar, ularning peshonalari va sagʻrilarini siypalanglar, boʻyinlariga qiladasi taqinglar, biroq (jaholat davri qasoslari uchun) kamon torlarini taqmanglar. Yuzida oq togʻ, oyoqlarida oq bilaguzuk boʻlgan toʻriq otni, yoxud yuzida oq togʻ, oyoqlarida oq bilaguzuk boʻlgan qizgʻish otni, yoxud yuzida oq togʻ, oyoqlarida oq bilaguzuk boʻlgan qora otni tanlanglar», dedilar.Абу Ваҳб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Пайғамбарларнинг исмлари билан аталинглар. Аллоҳ азза ва жаллага энг севимли исмлар Абдуллоҳ ва Абдурраҳмондир. Отларни боғлаб сақланглар, уларнинг пешоналари ва сағриларини сийпаланглар, бўйинларига қиладаси тақинглар, бироқ (жаҳолат даври қасослари учун) камон торларини тақманглар. Юзида оқ тоғ, оёқларида оқ билагузук бўлган тўриқ отни, ёхуд юзида оқ тоғ, оёқларида оқ билагузук бўлган қизғиш отни, ёхуд юзида оқ тоғ, оёқларида оқ билагузук бўлган қора отни танланглар», дедилар.

أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، ح وَأَنْبَأَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَكْرَهُ الشِّكَالَ مِنَ الْخَيْلِ ‏.‏ وَاللَّفْظُ لإِسْمَاعِيلَ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Nabiy ﷺ otlarning shikolini yoqtirmas edilar»,dedi. Lafz Ismoilnikidir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Набий ﷺ отларнинг шиколини ёқтирмас эдилар»,деди. Лафз Исмоилникидир.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنِي سَلْمُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ كَرِهَ الشِّكَالَ مِنَ الْخَيْلِ ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الشِّكَالُ مِنَ الْخَيْلِ أَنْ تَكُونَ ثَلاَثُ قَوَائِمَ مُحَجَّلَةً وَوَاحِدَةٌ مُطْلَقَةً أَوْ تَكُونَ الثَّلاَثَةُ مُطْلَقَةً وَرِجْلٌ مُحَجَّلَةً وَلَيْسَ يَكُونُ الشِّكَالُ إِلاَّ فِي رِجْلٍ وَلاَ يَكُونُ فِي الْيَدِ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ otlarning shikolini yoqtirmas edilar. Abu Abdurrahmon aytdi: Otlarning shikoli — uch oyogʻida oq bilaguzuk boʻlib, bittasi oq boʻlmasligi, yoxud uch oyogʻi oq boʻlmay, bir oyogʻida oq bilaguzuk boʻlishidir. Shikol faqat orqa oyoqda boʻladi, oldingi oyoqda boʻlmaydi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ отларнинг шиколини ёқтирмас эдилар. Абу Абдурраҳмон айтди: Отларнинг шиколи — уч оёғида оқ билагузук бўлиб, биттаси оқ бўлмаслиги, ёхуд уч оёғи оқ бўлмай, бир оёғида оқ билагузук бўлишидир. Шикол фақат орқа оёқда бўлади, олдинги оёқда бўлмайди.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ الشُّؤْمُ فِي ثَلاَثَةٍ الْمَرْأَةِ وَالْفَرَسِ وَالدَّارِ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Shumlik uch narsada boʻladi: ayolda, otda va uyda», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Шумлик уч нарсада бўлади: аёлда, отда ва уйда», дедилар.

أَخْبَرَنِي هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا مَعْنٌ، قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ حَمْزَةَ، وَسَالِمٍ، ابْنَىْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، رضى الله عنهما أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ الشُّؤْمُ فِي الدَّارِ وَالْمَرْأَةِ وَالْفَرَسِ ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Shumlik uyda, ayolda va otda boʻladi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Шумлик уйда, аёлда ва отда бўлади», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ إِنْ يَكُ فِي شَىْءٍ فَفِي الرَّبْعَةِ وَالْمَرْأَةِ وَالْفَرَسِ ‏"‏ ‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Agar biror narsada (shumlik) boʻladigan boʻlsa, u uyda, ayolda va otda boʻladi», dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар бирор нарсада (шумлик) бўладиган бўлса, у уйда, аёлда ва отда бўлади», дедилар.

أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا النَّضْرُ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا، ح وَأَنْبَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو التَّيَّاحِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ الْبَرَكَةُ فِي نَوَاصِي الْخَيْلِ ‏"‏ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Baraka otlarning peshonalaridadir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Барака отларнинг пешоналаридадир», дедилар.

أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ بْنُ مُوسَى، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، قَالَ حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ، عَنْ جَرِيرٍ، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَفْتِلُ نَاصِيَةَ فَرَسٍ بَيْنَ أُصْبُعَيْهِ وَيَقُولُ ‏"‏ الْخَيْلُ مَعْقُودٌ فِي نَوَاصِيهَا الْخَيْرُ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ الأَجْرُ وَالْغَنِيمَةُ ‏"‏ ‏.‏

Jarir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh ﷺni ikki barmoqlari orasida otning peshona junini oʻrar ekanlar, shunday deyayotgan holda koʻrdim: ‹Otlarning peshonasiga qiyomat kunigacha yaxshilik — ajr va gʻanimat bogʻlab qoʻyilgandir›»,dedi.Жарир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ ﷺни икки бармоқлари орасида отнинг пешона жунини ўрар эканлар, шундай деяётган ҳолда кўрдим: ‹Отларнинг пешонасига қиёмат кунигача яхшилик — ажр ва ғанимат боғлаб қўйилгандир›»,деди.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ الْخَيْلُ فِي نَوَاصِيهَا الْخَيْرُ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Otlarning peshonasida qiyomat kunigacha yaxshilik bordir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Отларнинг пешонасида қиёмат кунигача яхшилик бордир», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ أَبُو كُرَيْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ، عَنْ حُصَيْنٍ، عَنْ عَامِرٍ، عَنْ عُرْوَةَ الْبَارِقِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ الْخَيْلُ مَعْقُودٌ فِي نَوَاصِيهَا الْخَيْرُ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ ‏"‏ ‏.‏

Urva al-Boriqiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Otlarning peshonasiga qiyomat kunigacha yaxshilik bogʻlab qoʻyilgandir», dedilar.Урва ал-Бориқий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Отларнинг пешонасига қиёмат кунигача яхшилик боғлаб қўйилгандир», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ حُصَيْنٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ، أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ الْخَيْلُ مَعْقُودٌ فِي نَوَاصِيهَا الْخَيْرُ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ الأَجْرُ وَالْمَغْنَمُ ‏"‏ ‏.‏

Urva ibn Abul-Jaʼd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Paygʻambar ﷺdan eshitdiki, u zot: «Otlarning peshonalariga qiyomat kunigacha yaxshilik — savob va gʻanimat bogʻlab qoʻyilgan», dedilar.Урва ибн Абул-Жаъд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Пайғамбар ﷺдан эшитдики, у зот: «Отларнинг пешоналарига қиёмат кунигача яхшилик — савоб ва ғанимат боғлаб қўйилган», дедилар.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ أَنْبَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي السَّفَرِ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ الْخَيْلُ مَعْقُودٌ فِي نَوَاصِيهَا الْخَيْرُ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ الأَجْرُ وَالْمَغْنَمُ ‏"‏ ‏.‏

Urva ibn Abul-Jaʼd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Men Rasululloh ﷺdan eshitdim, u zot: «Otlarning peshonalariga qiyomat kunigacha yaxshilik — savob va gʻanimat bogʻlab qoʻyilgan», dedilar.Урва ибн Абул-Жаъд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺдан эшитдим, у зот: «Отларнинг пешоналарига қиёмат кунигача яхшилик — савоб ва ғанимат боғлаб қўйилган», дедилар.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، قَالَ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ، قَالَ أَخْبَرَنِي حُصَيْنٌ، وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي السَّفَرِ، أَنَّهُمَا سَمِعَا الشَّعْبِيَّ، يُحَدِّثُ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ الْخَيْلُ مَعْقُودٌ فِي نَوَاصِيهَا الْخَيْرُ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ الأَجْرُ وَالْمَغْنَمُ ‏"‏ ‏.‏

Urva ibn Abul-Jaʼd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Otlarning peshonalariga qiyomat kunigacha yaxshilik — savob va gʻanimat bogʻlab qoʻyilgan», dedilar.Урва ибн Абул-Жаъд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Отларнинг пешоналарига қиёмат кунигача яхшилик — савоб ва ғанимат боғлаб қўйилган», дедилар.

أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ مُجَالِدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو سَلاَّمٍ الدِّمَشْقِيُّ، عَنْ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ الْجُهَنِيِّ، قَالَ كَانَ عُقْبَةُ بْنُ عَامِرٍ يَمُرُّ بِي فَيَقُولُ يَا خَالِدُ اخْرُجْ بِنَا نَرْمِي ‏.‏ فَلَمَّا كَانَ ذَاتَ يَوْمٍ أَبْطَأْتُ عَنْهُ فَقَالَ يَا خَالِدُ تَعَالَ أُخْبِرْكَ بِمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَتَيْتُهُ فَقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ اللَّهَ يُدْخِلُ بِالسَّهْمِ الْوَاحِدِ ثَلاَثَةَ نَفَرٍ الْجَنَّةَ صَانِعَهُ يَحْتَسِبُ فِي صُنْعِهِ الْخَيْرَ وَالرَّامِيَ بِهِ وَمُنَبِّلَهُ وَارْمُوا وَارْكَبُوا وَأَنْ تَرْمُوا أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْ أَنْ تَرْكَبُوا وَلَيْسَ اللَّهْوُ إِلاَّ فِي ثَلاَثَةٍ تَأْدِيبِ الرَّجُلِ فَرَسَهُ وَمُلاَعَبَتِهِ امْرَأَتَهُ وَرَمْيِهِ بِقَوْسِهِ وَنَبْلِهِ وَمَنْ تَرَكَ الرَّمْىَ بَعْدَ مَا عَلِمَهُ رَغْبَةً عَنْهُ فَإِنَّهَا نِعْمَةٌ كَفَرَهَا ‏"‏ ‏.‏ أَوْ قَالَ ‏"‏ كَفَرَ بِهَا ‏"‏ ‏.‏

Xolid ibn Yazid al-Juhaniy (rahimahulloh) aytadi: Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) mening oldimdan oʻtar va: «Ey Xolid, yur, oʻq otgani chiqamiz», derdi. Bir kuni men undan kechikdim, shunda u: «Ey Xolid, kel, senga Rasululloh ﷺ aytgan narsani xabar beraman», dedi. Men uning oldiga keldim, u dediki, Rasululloh ﷺ: «Albatta, Alloh bitta oʻq sababli uch kishini jannatga kiritadi: uni yasashda yaxshilikni niyat qilib yasagan kishini, u bilan otguvchini va uni uzatib turguvchini. Oʻq otinglar va otga mininglar, oʻq otishingiz menga otga minishingizdan koʻra sevimliroqdir. Uch narsadan boshqasida ermak yoʻqdir: kishining otini oʻrgatishida, ahliga suykalishida va yoyu oʻqi bilan oʻq otishida. Kim oʻq otishni bilganidan soʻng undan bezib tark etsa, bu neʼmatga kufr keltirgan boʻladi» — yoki: «uni inkor qilgan boʻladi», dedilar.Холид ибн Язид ал-Жуҳаний (раҳимаҳуллоҳ) айтади: Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) менинг олдимдан ўтар ва: «Эй Холид, юр, ўқ отгани чиқамиз», дерди. Бир куни мен ундан кечикдим, шунда у: «Эй Холид, кел, сенга Расулуллоҳ ﷺ айтган нарсани хабар бераман», деди. Мен унинг олдига келдим, у дедики, Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳ битта ўқ сабабли уч кишини жаннатга киритади: уни ясашда яхшиликни ният қилиб ясаган кишини, у билан отгувчини ва уни узатиб тургувчини. Ўқ отинглар ва отга мининглар, ўқ отишингиз менга отга минишингиздан кўра севимлироқдир. Уч нарсадан бошқасида эрмак йўқдир: кишининг отини ўргатишида, аҳлига суйкалишида ва ёю ўқи билан ўқ отишида. Ким ўқ отишни билганидан сўнг ундан безиб тарк этса, бу неъматга куфр келтирган бўлади» — ёки: «уни инкор қилган бўлади», дедилар.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ أَنْبَأَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ سُوَيْدِ بْنِ قَيْسٍ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ حُدَيْجٍ، عَنْ أَبِي ذَرٍّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا مِنْ فَرَسٍ عَرَبِيِّ إِلاَّ يُؤْذَنُ لَهُ عِنْدَ كُلِّ سَحَرٍ بِدَعْوَتَيْنِ اللَّهُمَّ خَوَّلْتَنِي مَنْ خَوَّلْتَنِي مِنْ بَنِي آدَمَ وَجَعَلْتَنِي لَهُ فَاجْعَلْنِي أَحَبَّ أَهْلِهِ وَمَالِهِ إِلَيْهِ أَوْ مِنْ أَحَبِّ مَالِهِ وَأَهْلِهِ إِلَيْهِ ‏"‏ ‏.‏

Abu Zar (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Hech bir arab oti yoʻqki, unga har saharda ikki duo qilishga izn berilmasin: ‹Ey Alloh, Sen meni odam bolalaridan xohlaganingga egalik qildirding va meni unga qarashli qilding. Bas, meni uning uchun ahli va molining eng sevimlisi qil›», dedilar.Абу Зар (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳеч бир араб оти йўқки, унга ҳар саҳарда икки дуо қилишга изн берилмасин: ‹Эй Аллоҳ, Сен мени одам болаларидан хоҳлаганингга эгалик қилдирдинг ва мени унга қарашли қилдинг. Бас, мени унинг учун аҳли ва молининг энг севимлиси қил›», дедилар.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ أَبِي الْخَيْرِ، عَنِ ابْنِ زُرَيْرٍ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ، رضى الله عنه قَالَ أُهْدِيَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَغْلَةٌ فَرَكِبَهَا فَقَالَ عَلِيٌّ لَوْ حَمَلْنَا الْحَمِيرَ عَلَى الْخَيْلِ لَكَانَتْ لَنَا مِثْلَ هَذِهِ ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّمَا يَفْعَلُ ذَلِكَ الَّذِينَ لاَ يَعْلَمُونَ ‏"‏ ‏.‏

Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Rasululloh ﷺga bir xachir hadya qilindi, u zot unga mindilar. Shunda Ali: «Agar biz eshaklarni otlarga qoʻshsak, bizda ham shunga oʻxshaganlari boʻlardi», dedi. Rasululloh ﷺ: «Buni faqat bilmaydiganlar qiladilar», dedilar.Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: Расулуллоҳ ﷺга бир хачир ҳадя қилинди, у зот унга миндилар. Шунда Али: «Агар биз эшакларни отларга қўшсак, бизда ҳам шунга ўхшаганлари бўларди», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Буни фақат билмайдиганлар қиладилар», дедилар.

أَخْبَرَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ أَبِي جَهْضَمٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كُنْتُ عِنْدَ ابْنِ عَبَّاسٍ فَسَأَلَهُ رَجُلٌ أَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقْرَأُ فِي الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ قَالَ لاَ ‏.‏ قَالَ فَلَعَلَّهُ كَانَ يَقْرَأُ فِي نَفْسِهِ قَالَ خَمْشًا هَذِهِ شَرٌّ مِنَ الأُولَى إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَبْدٌ أَمَرَهُ اللَّهُ تَعَالَى بِأَمْرِهِ فَبَلَّغَهُ وَاللَّهِ مَا اخْتَصَّنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِشَىْءٍ دُونَ النَّاسِ إِلاَّ بِثَلاَثَةٍ أَمَرَنَا أَنْ نُسْبِغَ الْوُضُوءَ وَأَنْ لاَ نَأْكُلَ الصَّدَقَةَ وَلاَ نُنْزِيَ الْحُمُرَ عَلَى الْخَيْلِ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi undan soʻrab: «Rasululloh ﷺ peshin va asrda qiroat qilarmidilar?» dedi. U: «Yoʻq», dedi. Haligi kishi: «Balki u zot ichlarida qiroat qilardilar?» dedi. U: «Yuzing tirnalsin! Bu savol avvalgisidan ham yomonroq. Rasululloh ﷺ bir banda edilar, Alloh taolo ularga oʻz amrini buyurdi, ular esa uni yetkazdilar. Allohga qasamki, Rasululloh ﷺ bizni odamlardan boshqacha qilib faqat uch narsa bilan ajratmadilar: bizni taharatni mukammal qilishga, sadaqani yemaslikka va eshaklarni otlarga qoʻshmaslikka buyurdilar», dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир киши ундан сўраб: «Расулуллоҳ ﷺ пешин ва асрда қироат қилармидилар?» деди. У: «Йўқ», деди. Ҳалиги киши: «Балки у зот ичларида қироат қилардилар?» деди. У: «Юзинг тирналсин! Бу савол аввалгисидан ҳам ёмонроқ. Расулуллоҳ ﷺ бир банда эдилар, Аллоҳ таоло уларга ўз амрини буюрди, улар эса уни етказдилар. Аллоҳга қасамки, Расулуллоҳ ﷺ бизни одамлардан бошқача қилиб фақат уч нарса билан ажратмадилар: бизни таҳаратни мукаммал қилишга, садақани емасликка ва эшакларни отларга қўшмасликка буюрдилар», деди.

قَالَ الْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، عَنِ ابْنِ وَهْبٍ، حَدَّثَنِي طَلْحَةُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ، أَنَّ سَعِيدًا الْمَقْبُرِيَّ، حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَنِ احْتَبَسَ فَرَسًا فِي سَبِيلِ اللَّهِ إِيمَانًا بِاللَّهِ وَتَصْدِيقًا لِوَعْدِ اللَّهِ كَانَ شِبَعُهُ وَرِيُّهُ وَبَوْلُهُ وَرَوْثُهُ حَسَنَاتٍ فِي مِيزَانِهِ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Allohga iymon keltirib va Allohning vaʼdasini tasdiqlab, Alloh yoʻlida ot saqlasa, uning toʻyishi, suv ichishi, siydigi va tezagi tarozusida yaxshiliklar boʻladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳга иймон келтириб ва Аллоҳнинг ваъдасини тасдиқлаб, Аллоҳ йўлида от сақласа, унинг тўйиши, сув ичиши, сийдиги ва тезаги тарозусида яхшиликлар бўлади», дедилар.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَابَقَ بَيْنَ الْخَيْلِ يُرْسِلُهَا مِنَ الْحَفْيَاءِ وَكَانَ أَمَدُهَا ثَنِيَّةَ الْوَدَاعِ وَسَابَقَ بَيْنَ الْخَيْلِ الَّتِي لَمْ تُضْمَرْ وَكَانَ أَمَدُهَا مِنَ الثَّنِيَّةِ إِلَى مَسْجِدِ بَنِي زُرَيْقٍ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ otlar orasida poyga oʻtkazdilar, ularni Hafyodan qoʻyib yubordilar va uning marrasi Saniyyatul-Vadoʻ edi. Yana ozdirilmagan otlar orasida poyga oʻtkazdilar, uning marrasi Saniyyadan Banu Zurayq masjidigacha edi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ отлар орасида пойга ўтказдилар, уларни Ҳафёдан қўйиб юбордилар ва унинг марраси Санийятул-Вадў эди. Яна оздирилмаган отлар орасида пойга ўтказдилар, унинг марраси Санийядан Бану Зурайқ масжидигача эди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَابَقَ بَيْنَ الْخَيْلِ الَّتِي قَدْ أُضْمِرَتْ مِنَ الْحَفْيَاءِ وَكَانَ أَمَدُهَا ثَنِيَّةَ الْوَدَاعِ وَسَابَقَ بَيْنَ الْخَيْلِ الَّتِي لَمْ تُضْمَرْ مِنَ الثَّنِيَّةِ إِلَى مَسْجِدِ بَنِي زُرَيْقٍ وَأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ كَانَ مِمَّنْ سَابَقَ بِهَا ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ozdirilgan otlar orasida Hafyodan poyga oʻtkazdilar, uning marrasi Saniyyatul-Vadoʻ edi. Yana ozdirilmagan otlar orasida Saniyyadan Banu Zurayq masjidigacha poyga oʻtkazdilar. Abdulloh ham shu poygada qatnashganlardan edi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ оздирилган отлар орасида Ҳафёдан пойга ўтказдилар, унинг марраси Санийятул-Вадў эди. Яна оздирилмаган отлар орасида Санийядан Бану Зурайқ масжидигача пойга ўтказдилар. Абдуллоҳ ҳам шу пойгада қатнашганлардан эди.

أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنِ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ، عَنْ نَافِعِ بْنِ أَبِي نَافِعٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ سَبَقَ إِلاَّ فِي نَصْلٍ أَوْ حَافِرٍ أَوْ خُفٍّ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Faqat oʻq, tuyoqli hayvon yoki tovonli hayvon poygasidagina mukofot boʻladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Фақат ўқ, туёқли ҳайвон ёки товонли ҳайвон пойгасидагина мукофот бўлади», дедилар.

أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَبُو عُبَيْدِ اللَّهِ الْمَخْزُومِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ، عَنْ نَافِعِ بْنِ أَبِي نَافِعٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ سَبَقَ إِلاَّ فِي نَصْلٍ أَوْ خُفٍّ أَوْ حَافِرٍ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Faqat oʻq, tovonli hayvon yoki tuyoqli hayvon poygasidagina mukofot boʻladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Фақат ўқ, товонли ҳайвон ёки туёқли ҳайвон пойгасидагина мукофот бўлади», дедилар.

أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ يَعْقُوبَ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ أَبِي جَعْفَرٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ، مَوْلَى الْجُنْدَعِيِّينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، رضى الله عنه قَالَ لاَ يَحِلُّ سَبَقٌ إِلاَّ عَلَى خُفٍّ أَوْ حَافِرٍ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Faqat tovonli hayvon yoki tuyoqli hayvon poygasidagina mukofot halol boʻladi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: Фақат товонли ҳайвон ёки туёқли ҳайвон пойгасидагина мукофот ҳалол бўлади.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، عَنْ خَالِدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كَانَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَاقَةٌ تُسَمَّى الْعَضْبَاءَ لاَ تُسْبَقُ فَجَاءَ أَعْرَابِيٌّ عَلَى قَعُودٍ فَسَبَقَهَا فَشَقَّ عَلَى الْمُسْلِمِينَ فَلَمَّا رَأَى مَا فِي وُجُوهِهِمْ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ سُبِقَتِ الْعَضْبَاءُ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ إِنَّ حَقًّا عَلَى اللَّهِ أَنْ لاَ يَرْتَفِعَ مِنَ الدُّنْيَا شَىْءٌ إِلاَّ وَضَعَهُ ‏"‏ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Rasululloh ﷺning Azboʻ deb nomlanuvchi bir tuyalari bor edi, u hech ortda qolmasdi. Bir aʼrobiy tuyaga minib keldi va uni ortda qoldirdi. Bu musulmonlarga ogʻir botdi. U zot ularning yuzlaridagi holatni koʻrgach, ular: «Ey Rasululloh, Azboʻ ortda qoldirildi», dedilar. U zot: «Albatta, Allohning zimmasida haqiqat borki, dunyoda biror narsa koʻtarilsa, uni albatta pastga tushiradi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: Расулуллоҳ ﷺнинг Азбў деб номланувчи бир туялари бор эди, у ҳеч ортда қолмасди. Бир аъробий туяга миниб келди ва уни ортда қолдирди. Бу мусулмонларга оғир ботди. У зот уларнинг юзларидаги ҳолатни кўргач, улар: «Эй Расулуллоҳ, Азбў ортда қолдирилди», дедилар. У зот: «Албатта, Аллоҳнинг зиммасида ҳақиқат борки, дунёда бирор нарса кўтарилса, уни албатта пастга туширади», дедилар.

أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ بْنُ مُوسَى، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ أَبِي الْحَكَمِ، - مَوْلًى لِبَنِي لَيْثٍ - عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ سَبَقَ إِلاَّ فِي خُفٍّ أَوْ حَافِرٍ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Faqat tuya yoki ot poygasidagina mukofot (garov) boʻladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Фақат туя ёки от пойгасидагина мукофот (гаров) бўлади», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَزِيعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ، - وَهُوَ ابْنُ زُرَيْعٍ - قَالَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ جَلَبَ وَلاَ جَنَبَ وَلاَ شِغَارَ فِي الإِسْلاَمِ وَمَنِ انْتَهَبَ نُهْبَةً فَلَيْسَ مِنَّا ‏"‏ ‏.‏

Imron ibn Husayn (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Islomda jalab ham, janab ham, shigʻor ham yoʻq. Kim biror narsani talon-toroj qilib olsa, u bizdan emas», dedilar.Имрон ибн Ҳусайн (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Исломда жалаб ҳам, жанаб ҳам, шиғор ҳам йўқ. Ким бирор нарсани талон-торож қилиб олса, у биздан эмас», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي قَزَعَةَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ جَلَبَ وَلاَ جَنَبَ وَلاَ شِغَارَ فِي الإِسْلاَمِ ‏"‏ ‏.‏

Imron ibn Husayn (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Islomda jalab ham, janab ham, shigʻor ham yoʻq», dedilar.Имрон ибн Ҳусайн (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Исломда жалаб ҳам, жанаб ҳам, шиғор ҳам йўқ», дедилар.

أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ بْنِ سَعِيدِ بْنِ كَثِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ، قَالَ حَدَّثَنَى شُعْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنِي حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ سَابَقَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَعْرَابِيٌّ فَسَبَقَهُ فَكَأَنَّ أَصْحَابَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَجَدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ مِنْ ذَلِكَ فَقِيلَ لَهُ فِي ذَلِكَ فَقَالَ ‏"‏ حَقٌّ عَلَى اللَّهِ أَنْ لاَ يَرْفَعَ شَىْءٌ نَفْسَهُ فِي الدُّنْيَا إِلاَّ وَضَعَهُ اللَّهُ ‏"‏ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bilan bir aʼrobiy poyga qildi va uni ortda qoldirib gʻolib chiqdi. Rasululloh ﷺning sahobalari goʻyo bundan koʻngillari ogʻrigandek boʻldi. Bu haqda u zotdan soʻralganda, u zot: «Dunyoda oʻzini koʻtargan har qanday narsani Alloh pastga tushirishi — Allohning ustidagi haqdir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ билан бир аъробий пойга қилди ва уни ортда қолдириб ғолиб чиқди. Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобалари гўё бундан кўнгиллари оғригандек бўлди. Бу ҳақда у зотдан сўралганда, у зот: «Дунёда ўзини кўтарган ҳар қандай нарсани Аллоҳ пастга тушириши — Аллоҳнинг устидаги ҳақдир», дедилар.

قَالَ الْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، عَنِ ابْنِ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبَّادِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ جَدِّهِ، أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ ضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَامَ خَيْبَرَ لِلزُّبَيْرِ بْنِ الْعَوَّامِ أَرْبَعَةَ أَسْهُمٍ سَهْمًا لِلزُّبَيْرِ وَسَهْمًا لِذِي الْقُرْبَى لِصَفِيَّةَ بِنْتِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أُمِّ الزُّبَيْرِ وَسَهْمَيْنِ لِلْفَرَسِ ‏.‏

Abdulloh ibn az-Zubayr (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Xaybar yilida az-Zubayr ibn al-Avvomga toʻrt ulush ajratdilar: bir ulush az-Zubayrning oʻziga, bir ulush qarindoshlik haqi uchun az-Zubayrning onasi Safiyya binti Abdulmuttalibga, ikki ulush esa otga (berildi).Абдуллоҳ ибн аз-Зубайр (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Хайбар йилида аз-Зубайр ибн ал-Аввомга тўрт улуш ажратдилар: бир улуш аз-Зубайрнинг ўзига, бир улуш қариндошлик ҳақи учун аз-Зубайрнинг онаси Сафийя бинти Абдулмутталибга, икки улуш эса отга (берилди).