وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ: شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالْحَجِّ وَصَوْمِ رَمَضَانَ "
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Islom besh (narsa) ustiga bino qilingan: Allohdan boʻlak iloh yoʻq va Muhammad Uning bandasi va Rasuli ekaniga guvohlik berish, namozni toʻkis ado etish, zakot berish, Baytni haj qilish va Ramazon roʻzasini tutish», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ислом беш (нарса) устига бино қилинган: Аллоҳдан бўлак илоҳ йўқ ва Муҳаммад Унинг бандаси ва Расули эканига гувоҳлик бериш, намозни тўкис адо этиш, закот бериш, Байтни ҳаж қилиш ва Рамазон рўзасини тутиш», дедилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَق الْإِسْلَام وحسابهم على الله. إِلَّا أَنَّ مُسْلِمًا لَمْ يَذْكُرْ» إِلَّا بِحَقِّ الْإِسْلَام "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men odamlar bilan ‹Allohdan boʻlak haq maʼbud yoʻq va Muhammad Allohning Rasuli› deb guvohlik bermagunlaricha, namozni (toʻkis) ado etmagunlaricha va zakot bermagunlaricha urushishga buyurilganman. Buni qilsalar, qonlarini va mollarini mendan saqlaydilar — Islom haqqi (taqozosi) bundan mustasno. Hisob-kitoblari esa Alloh zimmasidadir», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен одамлар билан ‹Аллоҳдан бўлак ҳақ маъбуд йўқ ва Муҳаммад Аллоҳнинг Расули› деб гувоҳлик бермагунларича, намозни (тўкис) адо этмагунларича ва закот бермагунларича урушишга буюрилганман. Буни қилсалар, қонларини ва молларини мендан сақлайдилар — Ислом ҳаққи (тақозоси) бундан мустасно. Ҳисоб-китоблари эса Аллоҳ зиммасидадир», — дедилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مثل الْمُنَافِق كَمثل الشَّاة الْعَائِرَةِ بَيْنَ الْغُنْمَيْنِ تَعِيرُ إِلَى هَذِهِ مَرَّةً وَإِلَى هَذِه مرّة» . رَوَاهُ مُسلم
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, u Nabiy ﷺ dan rivoyat qilinadi. U zot: «Munofiqning misoli ikki poda oʻrtasida tentirab yurgan qoʻyga oʻxshaydi: u goh u tarafga, goh bu tarafga oʻtib turadi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, у Набий ﷺ дан ривоят қилинади. У зот: «Мунофиқнинг мисоли икки пода ўртасида тентираб юрган қўйга ўхшайди: у гоҳ у тарафга, гоҳ бу тарафга ўтиб туради», дедилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «كُلُّ شَيْءٍ بِقَدَرٍ حَتَّى الْعَجز والكيس» . رَوَاهُ مُسلم
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Har bir narsa qadar bilandir, hatto ojizlik va zukkolik ham — yoki zukkolik va ojizlik (ham)», — dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир нарса қадар биландир, ҳатто ожизлик ва зукколик ҳам — ёки зукколик ва ожизлик (ҳам)», — дедилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «يَكُونُ فِي أُمَّتِي خَسْفٌ وَمَسْخٌ وَذَلِكَ فِي الْمُكَذِّبِينَ بِالْقَدَرِ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وروى التِّرْمِذِيّ نَحوه
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi uning oldiga kelib: «Falon kishi sizga salom yoʻlladi», dedi. U: «Menga uning bidʼat chiqargani xabari yetdi. Agar u haqiqatan bidʼat chiqargan boʻlsa, mendan unga salom yetkazmagin. Chunki men Rasululloh ﷺning: ‹Ummatimda — yoki bu ummatda — qiyofani oʻzgartirish, yerga botish va tosh yogʻdirish boʻladi› deb aytganlarini eshitganman», dedi. Bu qadariylar haqida edi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир киши унинг олдига келиб: «Фалон киши сизга салом йўллади», деди. У: «Менга унинг бидъат чиқаргани хабари етди. Агар у ҳақиқатан бидъат чиқарган бўлса, мендан унга салом етказмагин. Чунки мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Умматимда — ёки бу умматда — қиёфани ўзгартириш, ерга ботиш ва тош ёғдириш бўлади› деб айтганларини эшитганман», деди. Бу қадарийлар ҳақида эди.
عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم قَالَ: «إِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا مَاتَ عُرِضَ عَلَيْهِ مَقْعَدُهُ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ إِنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَمِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَإِنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَمِنْ أَهْلِ النَّارِ فَيُقَالُ هَذَا مَقْعَدُكَ حَتَّى يَبْعَثك الله يَوْم الْقِيَامَة»
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz vafot etganda, unga — ertalab ham, kechqurun ham — oʻz joyi koʻrsatiladi. Agar u jannat ahlidan boʻlsa, unga jannatdagi joyi koʻrsatiladi; agar u doʻzax ahlidan boʻlsa, unga doʻzaxdagi joyi koʻrsatiladi. Soʻng unga: ‹Bu — sening joying — to Alloh seni Qiyomat kuni tiriltirguncha›, — deyiladi», — dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз вафот этганда, унга — эрталаб ҳам, кечқурун ҳам — ўз жойи кўрсатилади. Агар у жаннат аҳлидан бўлса, унга жаннатдаги жойи кўрсатилади; агар у дўзах аҳлидан бўлса, унга дўзахдаги жойи кўрсатилади. Сўнг унга: ‹Бу — сенинг жойинг — то Аллоҳ сени Қиёмат куни тирилтиргунча›, — дейилади», — дедилар.
وَعَن ابْنِ عُمَرَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «هَذَا الَّذِي تَحَرَّكَ لَهُ الْعَرْشُ وَفُتِحَتْ لَهُ أَبْوَابُ السَّمَاءِ وَشَهِدَهُ سَبْعُونَ أَلْفًا مِنَ الْمَلَائِكَةِ لَقَدْ ضُمَّ ضَمَّةً ثُمَّ فُرِّجَ عَنْهُ» . رَوَاهُ النَّسَائِيّ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ (Saʼd ibn Muoz haqida): «Bu — vafoti bilan Arsh larzaga kelgan, unga osmon eshiklari ochilgan va janozasida yetmish ming farishta ishtirok etgan kishidir. Batahqiq, u bir siqilish bilan siqildi, soʻng undan yozildi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ (Саъд ибн Муоз ҳақида): «Бу — вафоти билан Арш ларзага келган, унга осмон эшиклари очилган ва жанозасида етмиш минг фаришта иштирок этган кишидир. Батаҳқиқ, у бир сиқилиш билан сиқилди, сўнг ундан ёзилди», дедилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " إِنَّ اللَّهَ لَا يَجْمَعُ أُمَّتِي أَوْ قَالَ: أُمَّةَ مُحَمَّدٍ عَلَى ضَلَالَةٍ وَيَدُ اللَّهِ عَلَى الْجَمَاعَةِ وَمَنْ شَذَّ شَذَّ فِي النَّار ". . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, Alloh mening ummatimni — yoki: Muhammad ﷺ ummatini — zalolat ustida jam qilmaydi. Allohning qoʻli jamoat ustidadir. Kim (jamoatdan) ajralib chiqsa, doʻzaxda (ajralib) qoladi», dedilar. «Termiziy rivoyat qilgan».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳ менинг умматимни — ёки: Муҳаммад ﷺ умматини — залолат устида жам қилмайди. Аллоҳнинг қўли жамоат устидадир. Ким (жамоатдан) ажралиб чиқса, дўзахда (ажралиб) қолади», дедилар. «Термизий ривоят қилган».
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ أَحَادِيثَنَا يَنْسَخُ بَعْضهَا بَعْضًا كنسخ الْقُرْآن»
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, bizning hadislarimizning bir qismi boshqa qismini xuddi Qurʼonning nasx boʻlgani kabi nasx qiladi», dedilar. Doraqutniy rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, бизнинг ҳадисларимизнинг бир қисми бошқа қисмини худди Қуръоннинг насх бўлгани каби насх қилади», дедилар. Дорақутний ривоят қилган.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا يُوجِبُ الْحَجَّ؟ قَالَ: «الزَّادُ وَالرَّاحِلَة» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَابْن مَاجَه
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Nabiy ﷺ huzuriga kelib: «Ey Rasululloh, hajni nima vojib qiladi?» dedi. U zot: «Ozuqa va ulov», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hasan hadisdir. Ilm ahli huzurida amal shunga koʻradir: kishi ozuqa va ulovga ega boʻlsa, unga haj vojib boʻladi. Ibrohim ibn Yazid — u al-Xuziy al-Makkiy boʻlib, baʼzi ilm ahli uni xotirasi (yodlashi) jihatidan tanqid qilishgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир киши Набий ﷺ ҳузурига келиб: «Эй Расулуллоҳ, ҳажни нима вожиб қилади?» деди. У зот: «Озуқа ва улов», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳасан ҳадисдир. Илм аҳли ҳузурида амал шунга кўрадир: киши озуқа ва уловга эга бўлса, унга ҳаж вожиб бўлади. Иброҳим ибн Язид — у ал-Хузий ал-Маккий бўлиб, баъзи илм аҳли уни хотираси (ёдлаши) жиҳатидан танқид қилишган.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا لَقِيتَ الْحَاجَّ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ وَصَافِحْهُ وَمُرْهُ أَنْ يَسْتَغْفِرَ لَكَ قَبْلَ أَنْ يَدْخُلَ بَيْتَهُ فَإِنَّهُ مَغْفُورٌ لَهُ» . رَوَاهُ أَحْمد
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Hoji bilan uchrashganingda, unga salom ber, u bilan musofaha qil va uyiga kirishidan oldin sen uchun magʻfirat soʻrashini ayt. Chunki u magʻfirat qilingandir», dedilar. Ahmad rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳожи билан учрашганингда, унга салом бер, у билан мусофаҳа қил ва уйига киришидан олдин сен учун мағфират сўрашини айт. Чунки у мағфират қилингандир», дедилар. Аҳмад ривоят қилган.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُهِلُّ مُلَبِّدًا يَقُولُ: «لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ» . لَا يَزِيدُ عَلَى هَؤُلَاءِ الْكَلِمَاتِ
(Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi:) Men Rasululloh ﷺning mulabbid (sochlarini yelimlab tartiblagan) holda talbiya aytayotganlarini eshitdim; (u zot:) «Labbayka-llohumma labbayk, labbayka la sharika laka labbayk, innal-hamda van-niʼmata laka val-mulk, la sharika lak» (yaʼni: «Mana men, ey Alloh, (amringga) hozirman; mana men hozirman, Sening sheriging yoʻq, mana men hozirman; albatta, hamd, neʼmat va mulk Senikidir, Sening sheriging yoʻq») der edilar. (U zot) bu kalimalarga (boshqa narsa) qoʻshmas edilar.(Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди:) Мен Расулуллоҳ ﷺнинг мулаббид (сочларини елимлаб тартиблаган) ҳолда талбия айтаётганларини эшитдим; (у зот:) «Лаббайка-ллоҳумма лаббайк, лаббайка ла шарика лака лаббайк, иннал-ҳамда ван-ниъмата лака вал-мулк, ла шарика лак» (яъни: «Мана мен, эй Аллоҳ, (амрингга) ҳозирман; мана мен ҳозирман, Сенинг шеригинг йўқ, мана мен ҳозирман; албатта, ҳамд, неъмат ва мулк Сеникидир, Сенинг шеригинг йўқ») дер эдилар. (У зот) бу калималарга (бошқа нарса) қўшмас эдилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ: تَمَتَّعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ بدأَ فأهلَّ بالعمْرةِ ثمَّ أهلَّ بالحجّ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ning soʻnggi hajida (Vidoʼ hajida) u zot umra va haj qildi. U Zulhulayfadan Hadiyini (oʻzi bilan) haydab bordi. Rasululloh ﷺ avval umra va haj uchun ehrom bogʻlab boshladi. Odamlar ham Paygʻambar ﷺ bilan birga umra va haj qildi. Ulardan baʼzilari Hadiy keltirib, uni oʻzlari bilan haydab bordi, baʼzilari esa (Hadiy keltirmadi). Bas, Paygʻambar ﷺ Makkaga yetib kelganda, odamlarga: «Sizlardan kim Hadiy haydab kelgan boʻlsa, u — hajini tugatguncha — ehromdan chiqmasin. Sizlardan kimda Hadiy boʻlmasa, u Kaʼbani tavof qilsin, Safo bilan Marva orasida tavof (saʼy) qilsin, soʻng sochini qisqartirib, ehromdan chiqsin va keyin haj uchun (yana) ehrom bogʻlasin; lekin u Hadiy (qurbonlik) soʻyishi kerak; kim Hadiy topa olmasa, u hajda uch kun va uyiga qaytgach, yetti kun roʻza tutsin», — dedilar. Paygʻambar ﷺ (Makkaga) yetib kelganda, Kaʼbani tavof qildi; u zot avval (Hajarul-Asvad) burchagini istilom qildi, soʻng Kaʼba atrofidagi birinchi uch aylanishda raml qildi va soʻnggi toʻrt aylanishda (oddiy) yurdi. Kaʼba tavofini tugatgach, u zot Maqom Ibrohimda ikki rakat namoz oʻqidi va namozni tugatgach, Safo bilan Marva tomonga borib, ular orasida yetti marta tavof (saʼy) qildi. U zot — hajning barcha marosimlarini tugatguncha va Nahr kuni (Zulhijjaning oʻninchisi) Hadiyini soʻyguncha — ehrom sababli taqiqlangan hech narsani qilmadi. Soʻng u zot (Makkaga) shoshilib bordi va Kaʼbani tavof qildi; soʻng ehrom sababli taqiqlangan har bir narsa halol boʻldi. Hadiyni oʻzlari bilan haydab olib borganlar ham Rasululloh ﷺ qilganidek qildi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ нинг сўнгги ҳажида (Видў ҳажида) у зот умра ва ҳаж қилди. У Зулҳулайфадан Ҳадийини (ўзи билан) ҳайдаб борди. Расулуллоҳ ﷺ аввал умра ва ҳаж учун эҳром боғлаб бошлади. Одамлар ҳам Пайғамбар ﷺ билан бирга умра ва ҳаж қилди. Улардан баъзилари Ҳадий келтириб, уни ўзлари билан ҳайдаб борди, баъзилари эса (Ҳадий келтирмади). Бас, Пайғамбар ﷺ Маккага етиб келганда, одамларга: «Сизлардан ким Ҳадий ҳайдаб келган бўлса, у — ҳажини тугатгунча — эҳромдан чиқмасин. Сизлардан кимда Ҳадий бўлмаса, у Каъбани тавоф қилсин, Сафо билан Марва орасида тавоф (саъй) қилсин, сўнг сочини қисқартириб, эҳромдан чиқсин ва кейин ҳаж учун (яна) эҳром боғласин; лекин у Ҳадий (қурбонлик) сўйиши керак; ким Ҳадий топа олмаса, у ҳажда уч кун ва уйига қайтгач, етти кун рўза туцин», — дедилар. Пайғамбар ﷺ (Маккага) етиб келганда, Каъбани тавоф қилди; у зот аввал (Ҳажарул-Асвад) бурчагини истилом қилди, сўнг Каъба атрофидаги биринчи уч айланишда рамл қилди ва сўнгги тўрт айланишда (оддий) юрди. Каъба тавофини тугатгач, у зот Мақом Иброҳимда икки ракат намоз ўқиди ва намозни тугатгач, Сафо билан Марва томонга бориб, улар орасида етти марта тавоф (саъй) қилди. У зот — ҳажнинг барча маросимларини тугатгунча ва Наҳр куни (Зулҳижжанинг ўнинчиси) Ҳадийини сўйгунча — эҳром сабабли тақиқланган ҳеч нарсани қилмади. Сўнг у зот (Маккага) шошилиб борди ва Каъбани тавоф қилди; сўнг эҳром сабабли тақиқланган ҳар бир нарса ҳалол бўлди. Ҳадийни ўзлари билан ҳайдаб олиб борганлар ҳам Расулуллоҳ ﷺ қилганидек қилди.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَبَّدَ رَأْسَهُ بِالْغِسْلِ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ sochlarini asal bilan yopishtirib qoʻydilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ сочларини асал билан ёпиштириб қўйдилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْكَعُ بِذِي الْحُلَيْفَةِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ النَّاقَةُ قَائِمَةً عِنْدَ مَسْجِدِ ذِي الْحُلَيْفَةِ أَهَلَّ بِهَؤُلَاءِ الْكَلِمَاتِ وَيَقُولُ: «لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ وَسَعْدَيْكَ وَالْخَيْرُ فِي يَدَيْكَ لَبَّيْكَ وَالرَّغْبَاءُ إِلَيْكَ وَالْعَمَل» . مُتَّفق عَلَيْهِ وَلَفظه لمُسلم
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh ﷺ ni sochlarini (yelimga oʻxshash narsa bilan) bostirgan holda talbiya aytayotganlarini eshitdim. U zot: ‹Labbayk, Allohumma labbayk, labbayk, la sharika laka labbayk, innal-hamda van-niʼmata laka val-mulk, la sharika lak (Mana men huzuringdaman, ey Alloh, mana men huzuringdaman, mana men huzuringdaman, Sening sheriging yoʻq, mana men huzuringdaman; albatta, hamd ham, neʼmat ham Senikidir, mulk ham; Sening sheriging yoʻq)› — der edilar va shu kalimalarga (boshqa narsa) qoʻshmas edilar», — dedi. Abdulloh ibn Umar: «Rasululloh ﷺ Zul-Hulayfada ikki rakaat namoz oʻqir, soʻng ulov u zotni koʻtarib, Hulayfa masjidi yonida tik turib rostlanganida mana shu kalimalar bilan ehrom bogʻlab talbiya aytar edilar», — der edi. Abdulloh ibn Umar yana: «Umar ibn al-Xattob Rasululloh ﷺ ning mana shu kalimalardan iborat talbiyalari bilan ehrom bogʻlab talbiya aytar va: ‹Labbayk, Allohumma labbayk, labbayk va saʼdayk, val-xayru fi yadayk, labbayk, var-ragʻbau ilayka val-amal (Mana men huzuringdaman, ey Alloh, mana men huzuringdaman, mana men huzuringdaman va Senga itoat etishga shayman, yaxshilik Sening qoʻlingdadir, mana men huzuringdaman, intilish Sengadir, amal ham)› — deb aytar edi», — der edi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ ﷺ ни сочларини (елимга ўхшаш нарса билан) бостирган ҳолда талбия айтаётганларини эшитдим. У зот: ‹Лаббайк, Аллоҳумма лаббайк, лаббайк, ла шарика лака лаббайк, иннал-ҳамда ван-ниъмата лака вал-мулк, ла шарика лак (Мана мен ҳузурингдаман, эй Аллоҳ, мана мен ҳузурингдаман, мана мен ҳузурингдаман, Сенинг шеригинг йўқ, мана мен ҳузурингдаман; албатта, ҳамд ҳам, неъмат ҳам Сеникидир, мулк ҳам; Сенинг шеригинг йўқ)› — дер эдилар ва шу калималарга (бошқа нарса) қўшмас эдилар», — деди. Абдуллоҳ ибн Умар: «Расулуллоҳ ﷺ Зул-Ҳулайфада икки ракаат намоз ўқир, сўнг улов у зотни кўтариб, Ҳулайфа масжиди ёнида тик туриб ростланганида мана шу калималар билан эҳром боғлаб талбия айтар эдилар», — дер эди. Абдуллоҳ ибн Умар яна: «Умар ибн ал-Хаттоб Расулуллоҳ ﷺ нинг мана шу калималардан иборат талбиялари билан эҳром боғлаб талбия айтар ва: ‹Лаббайк, Аллоҳумма лаббайк, лаббайк ва саъдайк, вал-хайру фи ядайк, лаббайк, вар-рағбау илайка вал-амал (Мана мен ҳузурингдаман, эй Аллоҳ, мана мен ҳузурингдаман, мана мен ҳузурингдаман ва Сенга итоат этишга шайман, яхшилик Сенинг қўлингдадир, мана мен ҳузурингдаман, интилиш Сенгадир, амал ҳам)› — деб айтар эди», — дер эди.
وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ: تَمَتَّعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَسَاقَ مَعَهُ الْهَدْيَ مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ وَبَدَأَ فَأَهَلَّ بِالْعُمْرَةِ ثُمَّ أَهَلَّ بِالْحَجِّ فَتَمَتَّعَ النَّاسُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَكَانَ مِنَ النَّاسِ مَنْ أَهْدَى وَمِنْهُمْ مَنْ لَمْ يُهْدِ فَلَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَّةَ قَالَ لِلنَّاسِ: «مَنْ كَانَ مِنْكُمْ أَهْدَى فَإِنَّهُ لَا يَحِلُّ مِنْ شَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى يَقْضِيَ حَجَّهُ وَمَنْ لَمْ يَكُنْ مِنْكُمْ أَهْدَى فَلْيَطُفْ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَلْيُقَصِّرْ وَلْيَحْلِلْ ثُمَّ لِيُهِلَّ بِالْحَجِّ وليُهد فمنْ لم يجدْ هَديا فيلصم ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَسَبْعَةً إِذَا رَجَعَ إِلَى أَهْلِهِ» فَطَافَ حِينَ قَدِمَ مَكَّةَ وَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ أَوَّلَ شَيْءٍ ثُمَّ خَبَّ ثَلَاثَةَ أَطْوَافٍ وَمَشَى أَرْبَعًا فَرَكَعَ حِينَ قَضَى طَوَافَهُ بِالْبَيْتِ عِنْدَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ فَانْصَرَفَ فَأَتَى الصَّفَا فَطَافَ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ سَبْعَةَ أَطْوَافٍ ثُمَّ لَمْ يَحِلَّ مِنْ شَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى قَضَى حَجَّهُ وَنَحَرَ هَدْيَهُ يَوْمَ النَّحْرِ وَأَفَاضَ فَطَافَ بِالْبَيْتِ ثُمَّ حَلَّ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ وَفَعَلَ مِثْلَ مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَاقَ الْهَدْي من النَّاس
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ning soʻnggi hajida (Vidoʼ hajida) u zot umra va haj qildi. U Zulhulayfadan Hadiyini (oʻzi bilan) haydab bordi. Rasululloh ﷺ avval umra va haj uchun ehrom bogʻlab boshladi. Odamlar ham Paygʻambar ﷺ bilan birga umra va haj qildi. Ulardan baʼzilari Hadiy keltirib, uni oʻzlari bilan haydab bordi, baʼzilari esa (Hadiy keltirmadi). Bas, Paygʻambar ﷺ Makkaga yetib kelganda, odamlarga: «Sizlardan kim Hadiy haydab kelgan boʻlsa, u — hajini tugatguncha — ehromdan chiqmasin. Sizlardan kimda Hadiy boʻlmasa, u Kaʼbani tavof qilsin, Safo bilan Marva orasida tavof (saʼy) qilsin, soʻng sochini qisqartirib, ehromdan chiqsin va keyin haj uchun (yana) ehrom bogʻlasin; lekin u Hadiy (qurbonlik) soʻyishi kerak; kim Hadiy topa olmasa, u hajda uch kun va uyiga qaytgach, yetti kun roʻza tutsin», — dedilar. Paygʻambar ﷺ (Makkaga) yetib kelganda, Kaʼbani tavof qildi; u zot avval (Hajarul-Asvad) burchagini istilom qildi, soʻng Kaʼba atrofidagi birinchi uch aylanishda raml qildi va soʻnggi toʻrt aylanishda (oddiy) yurdi. Kaʼba tavofini tugatgach, u zot Maqom Ibrohimda ikki rakat namoz oʻqidi va namozni tugatgach, Safo bilan Marva tomonga borib, ular orasida yetti marta tavof (saʼy) qildi. U zot — hajning barcha marosimlarini tugatguncha va Nahr kuni (Zulhijjaning oʻninchisi) Hadiyini soʻyguncha — ehrom sababli taqiqlangan hech narsani qilmadi. Soʻng u zot (Makkaga) shoshilib bordi va Kaʼbani tavof qildi; soʻng ehrom sababli taqiqlangan har bir narsa halol boʻldi. Hadiyni oʻzlari bilan haydab olib borganlar ham Rasululloh ﷺ qilganidek qildi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ нинг сўнгги ҳажида (Видў ҳажида) у зот умра ва ҳаж қилди. У Зулҳулайфадан Ҳадийини (ўзи билан) ҳайдаб борди. Расулуллоҳ ﷺ аввал умра ва ҳаж учун эҳром боғлаб бошлади. Одамлар ҳам Пайғамбар ﷺ билан бирга умра ва ҳаж қилди. Улардан баъзилари Ҳадий келтириб, уни ўзлари билан ҳайдаб борди, баъзилари эса (Ҳадий келтирмади). Бас, Пайғамбар ﷺ Маккага етиб келганда, одамларга: «Сизлардан ким Ҳадий ҳайдаб келган бўлса, у — ҳажини тугатгунча — эҳромдан чиқмасин. Сизлардан кимда Ҳадий бўлмаса, у Каъбани тавоф қилсин, Сафо билан Марва орасида тавоф (саъй) қилсин, сўнг сочини қисқартириб, эҳромдан чиқсин ва кейин ҳаж учун (яна) эҳром боғласин; лекин у Ҳадий (қурбонлик) сўйиши керак; ким Ҳадий топа олмаса, у ҳажда уч кун ва уйига қайтгач, етти кун рўза туцин», — дедилар. Пайғамбар ﷺ (Маккага) етиб келганда, Каъбани тавоф қилди; у зот аввал (Ҳажарул-Асвад) бурчагини истилом қилди, сўнг Каъба атрофидаги биринчи уч айланишда рамл қилди ва сўнгги тўрт айланишда (оддий) юрди. Каъба тавофини тугатгач, у зот Мақом Иброҳимда икки ракат намоз ўқиди ва намозни тугатгач, Сафо билан Марва томонга бориб, улар орасида етти марта тавоф (саъй) қилди. У зот — ҳажнинг барча маросимларини тугатгунча ва Наҳр куни (Зулҳижжанинг ўнинчиси) Ҳадийини сўйгунча — эҳром сабабли тақиқланган ҳеч нарсани қилмади. Сўнг у зот (Маккага) шошилиб борди ва Каъбани тавоф қилди; сўнг эҳром сабабли тақиқланган ҳар бир нарса ҳалол бўлди. Ҳадийни ўзлари билан ҳайдаб олиб борганлар ҳам Расулуллоҳ ﷺ қилганидек қилди.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا طَافَ فِي الْحَجِّ أَوِ الْعمرَة مَا يَقْدَمُ سَعَى ثَلَاثَةَ أَطْوَافٍ وَمَشَى أَرْبَعَةً ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ ثُمَّ يَطُوفُ بَيْنَ الصَّفَا والمروة
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ haj yoki umra uchun Kaʼbani tavof qilganda, (birinchi) uch aylanishda raml qilar, soʻnggi toʻrt aylanishda (oddiy) yurar edilar; soʻng tavofdan keyin ikki rakat (namoz) oʻqir, soʻng Safo bilan Marva orasida tavof (saʼy) qilar edilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳаж ёки умра учун Каъбани тавоф қилганда, (биринчи) уч айланишда рамл қилар, сўнгги тўрт айланишда (оддий) юрар эдилар; сўнг тавофдан кейин икки ракат (намоз) ўқир, сўнг Сафо билан Марва орасида тавоф (саъй) қилар эдилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: لَمْ أَرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْتَلِمُ من الْبَيْت إِلَّا الرُّكْنَيْنِ اليمانيين
Solim ibn Abdulloh (otasidan) rivoyat qiladi: Otam dedi: «Men Paygʻambar ﷺ ning — ikki Yamoniy burchakdan (yaʼni Yamanga qaragan burchaklardan) boshqasini — istilom qilganlarini koʻrmadim».Солим ибн Абдуллоҳ (отасидан) ривоят қилади: Отам деди: «Мен Пайғамбар ﷺ нинг — икки Ямоний бурчакдан (яъни Яманга қараган бурчаклардан) бошқасини — истилом қилганларини кўрмадим».
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «إِنَّ الرُّكْنَ وَالْمَقَامَ يَاقُوتَتَانِ مِنْ يَاقُوتِ الْجَنَّةِ طَمَسَ اللَّهُ نورَهما وَلَو لم يطمِسْ نورَهما لأضاءا مَا بينَ المشرقِ والمغربِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ
Abdulloh ibn Amr (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitgan: «Albatta, (Hajar-ul-asvad joylashgan) rukn bilan Maqom (Ibrohim) jannat yoqutlaridan ikki yoqutdir. Alloh ularning nurini oʻchirib qoʻygan. Agar ularning nurini oʻchirmaganida edi, ular sharq bilan gʻarb orasini yoritib yuborgan boʻlar edilar», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu (hadis) Abdulloh ibn Amrdan uning oʻz soʻzi sifatida mavquf qilib rivoyat qilinadi. Bu bobda Anasdan ham (rivoyat) bor. Bu gʻarib hadisdir.Абдуллоҳ ибн Амр (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитган: «Албатта, (Ҳажар-ул-асвад жойлашган) рукн билан Мақом (Иброҳим) жаннат ёқутларидан икки ёқутдир. Аллоҳ уларнинг нурини ўчириб қўйган. Агар уларнинг нурини ўчирмаганида эди, улар шарқ билан ғарб орасини ёритиб юборган бўлар эдилар», дедилар. Абу Исо айтди: Бу (ҳадис) Абдуллоҳ ибн Амрдан унинг ўз сўзи сифатида мавқуф қилиб ривоят қилинади. Бу бобда Анасдан ҳам (ривоят) бор. Бу ғариб ҳадисдир.
عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: مَا تَرَكْنَا اسْتِلَامَ هَذَيْنِ الرُّكْنَيْنِ: الْيَمَانِي وَالْحَجَرِ فِي شِدَّةٍ وَلَا رخاء مُنْذُ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يستلمهما
وَفِي رِوَايَةٍ لَهُمَا: قَالَ نَافِعٌ: رَأَيْتُ ابْنَ عُمَرَ يَسْتَلِمُ الْحَجَرَ بِيَدِهِ ثُمَّ قَبَّلَ يَدَهُ وَقَالَ: مَا تَرَكْتُهُ مُنْذُ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَله
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Ibn Umar Hajar (qora tosh)ni qoʻli bilan istilom qilib, soʻng qoʻlini oʻpganini koʻrdim. Va u: «Men Rasululloh ﷺ ni shunday qilganlarini koʻrganimdan beri buni tark etmadim», dedi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Ибн Умар Ҳажар (қора тош)ни қўли билан истилом қилиб, сўнг қўлини ўпганини кўрдим. Ва у: «Мен Расулуллоҳ ﷺ ни шундай қилганларини кўрганимдан бери буни тарк этмадим», деди.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: جَمَعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِجَمْعٍ كُلَّ وَاحِدَةٍ مِنْهُمَا بِإِقَامَةٍ وَلَمْ يُسَبِّحْ بَيْنَهُمَا وَلَا عَلَى إِثْرِ كُلِّ وَاحِدَةٍ مِنْهُمَا. رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ Jamʼda (Muzdalifada) shom va xufton namozini birga — har biri uchun alohida iqomat bilan — oʻqidilar va ular orasida yoki har biridan keyin (boshqa) hech nafl namoz oʻqimadilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ Жамъда (Муздалифада) шом ва хуфтон намозини бирга — ҳар бири учун алоҳида иқомат билан — ўқидилар ва улар орасида ёки ҳар биридан кейин (бошқа) ҳеч нафл намоз ўқимадилар.
عَنِ ابْنِ عُمَرَ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَلَقَ رَأْسَهُ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ وَأُنَاسٌ مِنْ أَصْحَابِهِ وَقَصَّرَ بَعْضُهُمْ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Vidoʼ hajjida boshlarini oldirdilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Видў ҳажжида бошларини олдирдилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ: «اللَّهُمَّ ارْحَمِ الْمُحَلِّقِينَ» . قَالُوا: وَالْمُقَصِّرِينَ يَا رَسُولَ اللَّهِ؟ قَالَ: «اللَّهُمَّ ارْحَمِ الْمُحَلِّقِينَ» . قَالُوا: وَالْمُقَصِّرِينَ يَا رَسُولَ اللَّهِ؟ قَالَ: «وَالْمُقَصِّرِينَ»
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohim! Boshini oldirgan(lar)ga rahm qil», — dedilar. Odamlar: «Yo Rasululloh, sochini qisqartirgan(lar)ga ham (duo qiling)», — dedi. Paygʻambar ﷺ: «Allohim! Boshini oldirgan(lar)ga rahm qil», — dedilar. Odamlar: «Yo Rasululloh, sochini qisqartirgan(lar)ga ham», — dedi. Paygʻambar ﷺ (uchinchi martada): «Va sochini qisqartirgan(lar)ga ham», — dedilar. Nofiʼ dediki, Paygʻambar ﷺ bir yoki ikki marta: «Allohim! Boshini oldirgan(lar)ga rahm qil», — dedilar va toʻrtinchi (martada): «Va sochini qisqartirgan(lar)ga ham», — deb qoʻshdilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳим! Бошини олдирган(лар)га раҳм қил», — дедилар. Одамлар: «Ё Расулуллоҳ, сочини қисқартирган(лар)га ҳам (дуо қилинг)», — деди. Пайғамбар ﷺ: «Аллоҳим! Бошини олдирган(лар)га раҳм қил», — дедилар. Одамлар: «Ё Расулуллоҳ, сочини қисқартирган(лар)га ҳам», — деди. Пайғамбар ﷺ (учинчи мартада): «Ва сочини қисқартирган(лар)га ҳам», — дедилар. Нофиъ дедики, Пайғамбар ﷺ бир ёки икки марта: «Аллоҳим! Бошини олдирган(лар)га раҳм қил», — дедилар ва тўртинчи (мартада): «Ва сочини қисқартирган(лар)га ҳам», — деб қўшдилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفَاضَ يَوْمَ النَّحْرِ ثُمَّ رجعَ فصلّى الظهْرَ بمنى. رَوَاهُ مُسلم
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Nahr kuni (Baytni) ifoza qildilar (tavof qildilar), soʻng qaytib, Minoda peshin namozini oʻqidilar. Nofeʼ dedi: Ibn Umar ham Nahr kuni ifoza qilar, soʻng qaytib, Minoda peshin namozini oʻqir va Nabiy ﷺ ham shunday qilganlarini eslatar edi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Наҳр куни (Байтни) ифоза қилдилар (тавоф қилдилар), сўнг қайтиб, Минода пешин намозини ўқидилар. Нофеъ деди: Ибн Умар ҳам Наҳр куни ифоза қилар, сўнг қайтиб, Минода пешин намозини ўқир ва Набий ﷺ ҳам шундай қилганларини эслатар эди.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: اسْتَأْذَنَ الْعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَبِيتَ بِمَكَّةَ لَيَالِيَ منى من أجلِ سِقايتِهِ فَأذن لَهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Abbos ibn Abdulmuttalib zamzam suvi bilan hojilarni sugʻorish ishi tufayli Mino kunlarida Makkada tunashga Rasululloh ﷺdan izn soʻradi, u zot esa unga izn berdilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Аббос ибн Абдулмутталиб замзам суви билан ҳожиларни суғориш иши туфайли Мино кунларида Маккада тунашга Расулуллоҳ ﷺдан изн сўради, у зот эса унга изн бердилар.
عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ: أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: مَا يلبس مِنَ الثِّيَابِ؟ فَقَالَ: «لَا تَلْبَسُوا الْقُمُصَ وَلَا الْعَمَائِمَ وَلَا السَّرَاوِيلَاتِ وَلَا الْبَرَانِسَ وَلَا الْخِفَافَ إِلَّا أَحَدٌ لَا يَجِدُ نَعْلَيْنِ فَيَلْبَسُ خُفَّيْنِ وليقطعهما أَسْفَل الْكَعْبَيْنِ وَلَا تَلْبَسُوا مِنَ الثِّيَابِ شَيْئًا مَسَّهُ زَعْفَرَانٌ وَلَا وَرْسٌ» . مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ وَزَادَ الْبُخَارِيُّ فِي رِوَايَةٍ: «وَلَا تَنْتَقِبُ الْمَرْأَةُ الْمُحْرِمَةُ وَلَا تلبس القفازين»
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Rasululloh ﷺdan ehromdagi kishi qanday kiyimlarni kiyishini soʻradi. Rasululloh ﷺ: «Koʻ ylaklar ham, sallalar ham, ishtonlar ham, bosh kiyimlar ham, mahsilar ham kiymanglar, faqat kavush topolmagan kishi bundan mustasno; u mahsi kiysin va uni ikki toʻpigʻidan pastroq qilib kessin. Zaʼfaron yoki vars tekkan hech narsani ham kiymanglar», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир киши Расулуллоҳ ﷺдан эҳромдаги киши қандай кийимларни кийишини сўради. Расулуллоҳ ﷺ: «Кў йлаклар ҳам, саллалар ҳам, иштонлар ҳам, бош кийимлар ҳам, маҳсилар ҳам кийманглар, фақат кавуш тополмаган киши бундан мустасно; у маҳси кийсин ва уни икки тўпиғидан пастроқ қилиб кессин. Заъфарон ёки варс теккан ҳеч нарсани ҳам кийманглар», дедилар.
عَنِ ابْنِ عُمَرَ: أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْهَى النِّسَاءَ فِي إِحْرَامِهِنَّ عَنِ الْقُفَّازَيْنِ وَالنِّقَابِ وَمَا مَسَّ الْوَرْسُ وَالزَّعْفَرَانُ مِنَ الثِّيَابِ وَلْتَلْبَسْ بَعْدَ ذَلِكَ مَا أحبَّتْ من ألوانِ الثيابِ معصفر أوخز أَو حلي أَو سروايل أَو قميصٍ أَو خُفٍّ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytadilar: U Rasulullohni ﷺ ayollarni ehromda boʻlganlarida qoʻlqop kiyishdan, yuzga niqob tutishdan va vars hamda zaʼfaron tekkan kiyimlardan qaytarayotganlarini eshitgan. Bundan keyin esa ayol istagan rangli kiyimlaridan — sariq boʻyalgan, ipak, taqinchoq, ishton, koʻylak yoki mahsi — kiysa boʻladi. Abu Dovud aytadi: Ushbu hadisni Ibn Ishoqdan, u Nofeʼdan deb Abda ibn Sulaymon va Muhammad ibn Salama: «Vars va zaʼfaron tekkan kiyimlar» soʻzigacha rivoyat qilganlar va undan keyingisini zikr qilmaganlar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтадилар: У Расулуллоҳни ﷺ аёлларни эҳромда бўлганларида қўлқоп кийишдан, юзга ниқоб тутишдан ва варс ҳамда заъфарон теккан кийимлардан қайтараётганларини эшитган. Бундан кейин эса аёл истаган рангли кийимларидан — сариқ бўялган, ипак, тақинчоқ, иштон, кўйлак ёки маҳси — кийса бўлади. Абу Довуд айтади: Ушбу ҳадисни Ибн Ишоқдан, у Нофеъдан деб Абда ибн Сулаймон ва Муҳаммад ибн Салама: «Варс ва заъфарон теккан кийимлар» сўзигача ривоят қилганлар ва ундан кейингисини зикр қилмаганлар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَدَّهِنُ بالزيت وَهُوَ محرمٌ غيرَ المقنّتِ يَعني غيرَ المطيَّبِ. رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ ehromda boʻlganlarida xushboʻylantirilmagan zaytun moyini surtar edilar. Abu Iso aytdi: Muqattat — xushboʻylik qoʻshilgan (moy)dir. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir, biz uni faqat Farqad as-Sabaxiyning Said ibn Jubayrdan qilgan rivoyati orqaligina bilamiz. Yahyo ibn Said Farqad as-Sabaxiy haqida (tanqidiy) gapirgan, lekin odamlar undan rivoyat qilganlar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ эҳромда бўлганларида хушбўйлантирилмаган зайтун мойини суртар эдилар. Абу Исо айтди: Муқаттат — хушбўйлик қўшилган (мой)дир. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир, биз уни фақат Фарқад ас-Сабахийнинг Саид ибн Жубайрдан қилган ривояти орқалигина биламиз. Яҳё ибн Саид Фарқад ас-Сабахий ҳақида (танқидий) гапирган, лекин одамлар ундан ривоят қилганлар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: " خَمْسٌ لَا جُنَاحَ عَلَى من قتلَهُنّ فِي الْحل وَالْإِحْرَامِ: الْفَأْرَةُ وَالْغُرَابُ وَالْحِدَأَةُ وَالْعَقْرَبُ وَالْكَلْبُ الْعَقُورُ "
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Beshtasi (bordirki), kim ularni Haramda yoki ehrom holatida oʻldirsa, unga gunoh yoʻq: sichqon, chayon, qargʻa, kalxat va talovchi (quturgan) it», dedilar. Ibn Abu Umar oʻz rivoyatida: «Haram joylarda va ehromda» dedi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Бештаси (бордирки), ким уларни Ҳарамда ёки эҳром ҳолатида ўлдирса, унга гуноҳ йўқ: сичқон, чаён, қарға, калхат ва таловчи (қутурган) ит», дедилар. Ибн Абу Умар ўз ривоятида: «Ҳарам жойларда ва эҳромда» деди.
وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ: خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَالَ كَفَّارُ قُرَيْشٍ دُونَ الْبَيْتِ فَنَحَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَدَايَاهُ وَحَلَقَ وَقَصَّرَ أَصْحَابه. رَوَاهُ البُخَارِيّ
Nofiʼ (Ubaydulloh ibn Abdulloh va Solim ibn Abdullohdan) rivoyat qiladi: Ular ikkovi unga xabar berdiki, Ibn Zubayrga qoʻshin hujum qilgan paytda, ular Ibn Umarga: «Sen shu yili haj qilmasang ham, senga hech zarar yoʻq. Biz seni Kaʼbaga yetishdan toʻsib qoʻyishidan qoʻrqamiz», — dedi. Ibn Umar: «Biz Allohning Rasuli ﷺ bilan yoʻlga chiqdik va Quraysh kofirlari bizni Kaʼbaga yetishdan toʻsdi; bas, Paygʻambar ﷺ Hadiyini soʻydi va boshini oldirdi», — dedi. Ibn Umar qoʻshdi: «Men sizlarni guvoh qilamanki, men umrani oʻzimga vojib qildim. Inshoolloh, men boraman va agar Kaʼba yoʻli ochiq boʻlsa, tavof qilaman; agar Kaʼbaga borishdan toʻsilsam, men — u zot bilan birga boʻlganimda Paygʻambar ﷺ qilganidek — qilar edim», — dedi. Soʻng Ibn Umar Zulhulayfadan umra uchun ehrom bogʻladi va bir oz yurib: «Umra va hajning shartlari bir xil. Men sizlarni guvoh qilamanki, men umra bilan birga hajni ham oʻzimga vojib qildim», — dedi. Bas, u — to Nahr (qurbonlik) kuni kelguncha — ehromdan chiqmadi va Hadiyini soʻydi. U: «Men — to (bir) tavof, yaʼni Makkaga kirgan kuni (Safo bilan Marva orasidagi) bir tavof qilgunimcha — ehromdan chiqmayman (bu bir tavof haj va umra ikkalasi uchun (kifoya qiladi))», — der edi.Нофиъ (Убайдуллоҳ ибн Абдуллоҳ ва Солим ибн Абдуллоҳдан) ривоят қилади: Улар иккови унга хабар бердики, Ибн Зубайрга қўшин ҳужум қилган пайтда, улар Ибн Умарга: «Сен шу йили ҳаж қилмасанг ҳам, сенга ҳеч зарар йўқ. Биз сени Каъбага етишдан тўсиб қўйишидан қўрқамиз», — деди. Ибн Умар: «Биз Аллоҳнинг Расули ﷺ билан йўлга чиқдик ва Қурайш кофирлари бизни Каъбага етишдан тўсди; бас, Пайғамбар ﷺ Ҳадийини сўйди ва бошини олдирди», — деди. Ибн Умар қўшди: «Мен сизларни гувоҳ қиламанки, мен умрани ўзимга вожиб қилдим. Иншооллоҳ, мен бораман ва агар Каъба йўли очиқ бўлса, тавоф қиламан; агар Каъбага боришдан тўсилсам, мен — у зот билан бирга бўлганимда Пайғамбар ﷺ қилганидек — қилар эдим», — деди. Сўнг Ибн Умар Зулҳулайфадан умра учун эҳром боғлади ва бир оз юриб: «Умра ва ҳажнинг шартлари бир хил. Мен сизларни гувоҳ қиламанки, мен умра билан бирга ҳажни ҳам ўзимга вожиб қилдим», — деди. Бас, у — то Наҳр (қурбонлик) куни келгунча — эҳромдан чиқмади ва Ҳадийини сўйди. У: «Мен — то (бир) тавоф, яъни Маккага кирган куни (Сафо билан Марва орасидаги) бир тавоф қилгунимча — эҳромдан чиқмайман (бу бир тавоф ҳаж ва умра иккаласи учун (кифоя қилади))», — дер эди.
وَعَن ابنِ عمَرَ أَنَّهُ قَالَ: أَلَيْسَ حَسْبُكُمْ سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ؟ إِنْ حُبِسَ أَحَدُكُمْ عَنِ الْحَجِّ طَافَ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ حَلَّ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ حَتَّى يَحُجَّ عَامًا قَابِلًا فَيَهْدِيَ أَوْ يَصُومَ إِنْ لَمْ يَجِدْ هَديا. رَوَاهُ البُخَارِيّ
Solim (Ibn Umardan) rivoyat qiladi: (Abdulloh) ibn Umar: «Allohning Rasuli ﷺ ning sunnati sizlarga kifoya qilmaydimi? Agar sizlardan biri haj qilishdan toʻsilsa, u Kaʼbani hamda Safo bilan Marvani tavof qilsin, soʻng ehromdan chiqsin — shunda (ehromda) unga harom boʻlgan har bir narsa halol boʻladi; u keyingi yili haj qiladi va Hadiy soʻyadi yoki Hadiyga qurbi yetmasa, roʻza tutadi», — der edi.Солим (Ибн Умардан) ривоят қилади: (Абдуллоҳ) ибн Умар: «Аллоҳнинг Расули ﷺ нинг суннати сизларга кифоя қилмайдими? Агар сизлардан бири ҳаж қилишдан тўсилса, у Каъбани ҳамда Сафо билан Марвани тавоф қилсин, сўнг эҳромдан чиқсин — шунда (эҳромда) унга ҳаром бўлган ҳар бир нарса ҳалол бўлади; у кейинги йили ҳаж қилади ва Ҳадий сўяди ёки Ҳадийга қурби етмаса, рўза тутади», — дер эди.
وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ فِي رُؤْيَا النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَدِينَةِ: " رَأَيْتُ امْرَأَةً سَوْدَاءَ ثَائِرَةَ الرَّأْسِ خَرَجَتْ مِنَ الْمَدِينَةِ حَتَّى نَزَلَتْ مَهْيَعَةَ فَتَأَوَّلْتُهَا: أَنَّ وَبَاءَ الْمَدِينَةِ نُقِلَ إِلَى مَهْيَعَةَ وَهِيَ الْجُحْفَةُ ". رَوَاهُ البُخَارِيّ
(Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) Paygʻambar ﷺning Madinadagi (koʻrgan) tushlari haqida rivoyat qildiki,) U zot: «Men sochi toʻzigan bir qora ayolni — Madinadan chiqib, toki Mahyaaga borib tushgancha — koʻrdim. Bas, men buni: ‹Madinaning vabosi Mahyaaga koʻchirildi›, deb taʼbir qildim — u (Mahyaa) esa Juhfadir», dedilar.(Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Пайғамбар ﷺнинг Мадинадаги (кўрган) тушлари ҳақида ривоят қилдики,) У зот: «Мен сочи тўзиган бир қора аёлни — Мадинадан чиқиб, токи Маҳяага бориб тушганча — кўрдим. Бас, мен буни: ‹Мадинанинг вабоси Маҳяага кўчирилди›, деб таъбир қилдим — у (Маҳяа) эса Жуҳфадир», дедилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنِ اسْتَطَاعَ أَنْ يَمُوت بالمدية فليمت لَهَا فَإِنِّي أَشْفَعُ لِمَنْ يَمُوتُ بِهَا» . رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيح غَرِيب إِسْنَادًا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Madinada oʻlishga qodir boʻlsa, oʻsha yerda oʻlsin. Chunki men oʻsha yerda oʻlganlarga shafoat qilaman», dedilar. Bu bobda Subaya bint al-Horis al-Aslamiyyadan ham (rivoyat) bor. Bu hadis Ayyub as-Saxtiyoniyning hadisi sifatida bu yoʻldan hasan sahih gʻaribdir.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Мадинада ўлишга қодир бўлса, ўша ерда ўлсин. Чунки мен ўша ерда ўлганларга шафоат қиламан», дедилар. Бу бобда Субая бинт ал-Ҳорис ал-Асламийядан ҳам (ривоят) бор. Бу ҳадис Айюб ас-Сахтиёнийнинг ҳадиси сифатида бу йўлдан ҳасан саҳиҳ ғарибдир.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَعَنَ اللَّهُ الْخَمْرَ وَشَارِبَهَا وَسَاقَيَهَا وَبَائِعَهَا وَمُبْتَاعَهَا وَعَاصِرَهَا وَمُعْتَصِرَهَا وَحَامِلَهَا وَالْمَحْمُولَةَ إِلَيْهِ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَابْنُ مَاجَهْ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Alloh xamrni, uni ichuvchini, uni quyib beruvchini, uni sotuvchini, uni sotib oluvchini, uni siquvchini, uni (oʻzgalar uchun) siqib beruvchini, uni tashib eltuvchini va u eltib berilgan kishini laʼnatladi».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Аллоҳ хамрни, уни ичувчини, уни қуйиб берувчини, уни сотувчини, уни сотиб олувчини, уни сиқувчини, уни (ўзгалар учун) сиқиб берувчини, уни ташиб элтувчини ва у элтиб берилган кишини лаънатлади».
وَعَن ابنِ عُمَرَ قَالَ: مَنِ اشْتَرَى ثَوْبًا بِعَشَرَةِ دَرَاهِمَ وَفِيهِ دِرْهَمٌ حَرَامٌ لَمْ يَقْبَلِ اللَّهُ لَهَ صَلَاةً مَا دَامَ عَلَيْهِ ثُمَّ أَدْخَلَ أُصْبَعَيْهِ فِي أُذُنَيْهِ وَقَالَ صُمَّتَا إِنْ لَمْ يَكُنِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتُهُ يَقُولُهُ. رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالْبَيْهَقِيُّ فِي شُعَبِ الْإِيمَانِ. وَقَالَ: إِسْنَادُهُ ضَعِيف
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Kim oʻn dirhamga bir kiyim sotib olsa-yu, uning (puli) ichida bir dirham harom boʻlsa, uni kiyib turganicha Alloh undan namozni qabul qilmaydi», dedi. Soʻng ikki barmogʻini quloqlariga tiqib: «Agar Nabiy ﷺdan buni eshitmagan boʻlsam, bu ikki qulogʻim kar boʻlsin!» dedi. Ahmad va Bayhaqiy «Shuʼab al-iymon»da rivoyat qilgan va: «Isnodi zaif», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Ким ўн дирҳамга бир кийим сотиб олса-ю, унинг (пули) ичида бир дирҳам ҳаром бўлса, уни кийиб турганича Аллоҳ ундан намозни қабул қилмайди», деди. Сўнг икки бармоғини қулоқларига тиқиб: «Агар Набий ﷺдан буни эшитмаган бўлсам, бу икки қулоғим кар бўлсин!» деди. Аҳмад ва Байҳақий «Шуъаб ал-иймон»да ривоят қилган ва: «Исноди заиф», деди.
عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «الْمُتَبَايِعَانِ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا بِالْخِيَارِ عَلَى صَاحِبِهِ مَا لَمْ يَتَّفَرَقَا إِلَّا بيع الْخِيَار»
وَفِي رِوَايَةٍ لِمُسْلِمٍ: «إِذَا تَبَايَعَ الْمُتَبَايِعَانِ فَكُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا بِالْخِيَارِ مِنْ بَيْعِهِ مَا لَمْ يَتَفَرَّقَا أَوْ يَكُونَ بَيْعُهُمَا عَنْ خِيَارٍ فَإِذَا كانَ بيعُهما عَن خيارٍ فقد وَجَبَ»
وَفَى رِوَايَةٍ لِلتِّرْمِذِيِّ: «الْبَيِّعَانِ بِالْخِيَارِ مَا لَمْ يَتَفَرَّقَا أَوْ يَخْتَارَا» . وَفِي الْمُتَّفَقِ عَلَيْهِ: " أَوْ يَقُولَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ: اخْتَرْ «بَدَلَ» أَوْ يختارا "
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ikki savdolashuvchi savdolashganda, ularning har biri, ajralishmaguncha, oʻz savdosini (bekor qilishda) ixtiyorlidir; yoki ularning savdosi ixtiyor (sharti) bilan boʻlsa — agar savdolari ixtiyor bilan boʻlsa, savdo qatʼiy boʻlibdi», — dedilar. Ibn Abu Umar oʻz rivoyatida shuni qoʻshdi: Nofiʼ dediki: U (Ibn Umar) bir kishi bilan savdolashib, undan (savdoni) bekor qilmoqchi boʻlmasa, oʻrnidan turib, biroz yurar, soʻng yana uning oldiga qaytar edi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Икки савдолашувчи савдолашганда, уларнинг ҳар бири, ажралишмагунча, ўз савдосини (бекор қилишда) ихтиёрлидир; ёки уларнинг савдоси ихтиёр (шарти) билан бўлса — агар савдолари ихтиёр билан бўлса, савдо қатъий бўлибди», — дедилар. Ибн Абу Умар ўз ривоятида шуни қўшди: Нофиъ дедики: У (Ибн Умар) бир киши билан савдолашиб, ундан (савдони) бекор қилмоқчи бўлмаса, ўрнидан туриб, бироз юрар, сўнг яна унинг олдига қайтар эди.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَجُلٌ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي أُخْدَعُ فِي الْبُيُوعِ فَقَالَ: " إِذَا بَايَعْتَ فَقُلْ: لَا خلابة " فَكَانَ الرجل يَقُوله
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Paygʻambar ﷺ ning oldiga kelib: «Men savdoda tez-tez aldanaman (firib yeyman)», — dedi. Paygʻambar ﷺ unga: «Sen biror narsani sotib olganingda, (sotuvchiga): ‹Aldash (firib) yoʻq (yaʼni uch kun ichida qaytarish huquqim bor)›, — degin», — deb maslahat berdi. U kishi shundan keyin shunday der edi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир киши Пайғамбар ﷺ нинг олдига келиб: «Мен савдода тез-тез алданаман (фириб ейман)», — деди. Пайғамбар ﷺ унга: «Сен бирор нарсани сотиб олганингда, (сотувчига): ‹Алдаш (фириб) йўқ (яъни уч кун ичида қайтариш ҳуқуқим бор)›, — дегин», — деб маслаҳат берди. У киши шундан кейин шундай дер эди.
عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنِ الْمُزَابَنَةِ: أَنْ يَبِيع تمر حَائِطِهِ إِنْ كَانَ نَخْلًا بِتَمْرٍ كَيْلَا وَإِنْ كَانَ كرْماً أنْ يَبيعَه زبيبِ كَيْلَا أَوْ كَانَ وَعِنْدَ مُسْلِمٍ وَإِنْ كَانَ زَرْعًا أَنْ يَبِيعَهُ بِكَيْلِ طَعَامٍ نَهَى عَنْ ذلكَ كُله. مُتَّفق عَلَيْهِ. وَفِي رِوَايَةٍ لَهُمَا: نَهَى عَنِ الْمُزَابَنَةِ قَالَ: " والمُزابنَة: أنْ يُباعَ مَا فِي رُؤوسِ النَّخلِ بتمْرٍ بكيلٍ مُسمَّىً إِنْ زادَ فعلي وَإِن نقص فعلي)
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ muzobanadan qaytardilar. Muzobana — kishining bogʻidagi mevani, agar u xurmo boʻlsa, chamalab oʻlchovli quruq xurmoga sotishi; agar u uzum boʻlsa, chamalab oʻlchovli mayizga sotishi; agar u ekin boʻlsa, chamalab oʻlchovli donga sotishidir. U zot bularning barchasidan qaytardilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ музобанадан қайтардилар. Музобана — кишининг боғидаги мевани, агар у хурмо бўлса, чамалаб ўлчовли қуруқ хурмога сотиши; агар у узум бўлса, чамалаб ўлчовли майизга сотиши; агар у экин бўлса, чамалаб ўлчовли донга сотишидир. У зот буларнинг барчасидан қайтардилар.
وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ: نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ بَيْعِ الثِّمَارِ حَتَّى يَبْدُوَ صَلَاحُهَا نَهَى الْبَائِعَ وَالْمُشْتَرِي. مُتَّفِقٌ عَلَيْهِ
وَفِي رِوَايَةٍ لِمُسْلِمٍ: نَهَى عَنْ بَيْعِ النَّخْلِ حَتَّى تَزْهُوَ وَعَنِ السنبل حَتَّى يبيض ويأمن العاهة
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ mevalarni — ular yetilguncha (ofatdan xoli boʻlgungacha) — sotishni taqiqlagan edilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ меваларни — улар етилгунча (офатдан холи бўлгунгача) — сотишни тақиқлаган эдилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: كَانُوا يَبْتَاعُونَ الطَّعَامَ فِي أَعلَى السُّوقِ فيبيعُونَه فِي مكانهِ فَنَهَاهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ بَيْعِهِ فِي مَكَانِهِ حَتَّى يَنْقِلُوهُ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَلم أَجِدهُ فِي الصَّحِيحَيْنِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Odamlar bozorning yuqori qismida taom (don) sotib olib, oʻsha joyning oʻzida sotar edilar. Bas, Rasululloh ﷺ ularni taomni oʻz joyidan koʻchirib olmaguncha oʻsha yerda sotishdan qaytardilar. Abu Dovud rivoyat qilgan, men uni «Sahihayn»da topmadim.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Одамлар бозорнинг юқори қисмида таом (дон) сотиб олиб, ўша жойнинг ўзида сотар эдилар. Бас, Расулуллоҳ ﷺ уларни таомни ўз жойидан кўчириб олмагунча ўша ерда сотишдан қайтардилар. Абу Довуд ривоят қилган, мен уни «Саҳиҳайн»да топмадим.