- وعن ابن عمر رضي الله عنهما أن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "يا معشر النساء تصدقن، وأكثرن من الاستغفار، فإني رأيتكن أكثر أهل النار" قالت امرأة منهن: مالنا أكثر أهل النار؟ قال: "تكثرن اللعن، وتكفرن العشير مارأيت من ناقصات عقل ودين أغلب لذي لب منكن" قالت: ما نقصان العقل والدين؟ قال" "شهادة امرأتين بشهادة رجل، وتمكث الأيام لا تصلي" ((رواه مسلم)).
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ey ayollar jamoasi, sadaqa qilinglar va koʻp istigʻfor aytinglar. Zero, men sizlarni doʻzax ahlining koʻpchiligi ekanini koʻrdim», dedilar. Shunda ulardan aqlli bir ayol: «Nega biz doʻzax ahlining koʻpchiligi boʻlamiz, ey Allohning Rasuli?», dedi. U zot: «Sizlar koʻp laʼnat aytasizlar va erlaringizga noshukrlik qilasizlar. Aqli va dini noqis boʻla turib, aqlli kishini sizlardan koʻra koʻproq yenga oladiganini koʻrmadim», dedilar. U ayol: «Ey Allohning Rasuli, aqli va dinining noqisligi nima?», dedi. U zot: «Aqlning noqisligiga kelsak, ikki ayolning guvohligi bir erkakning guvohligiga teng boʻladi, mana shu aqlning noqisligidandir. U bir necha kechalar namoz oʻqimay turadi va Ramazonda ogʻzini ochadi, mana shu dinning noqisligidandir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Эй аёллар жамоаси, садақа қилинглар ва кўп истиғфор айтинглар. Зеро, мен сизларни дўзах аҳлининг кўпчилиги эканини кўрдим», дедилар. Шунда улардан ақлли бир аёл: «Нега биз дўзах аҳлининг кўпчилиги бўламиз, эй Аллоҳнинг Расули?», деди. У зот: «Сизлар кўп лаънат айтасизлар ва эрларингизга ношукрлик қиласизлар. Ақли ва дини ноқис бўла туриб, ақлли кишини сизлардан кўра кўпроқ енга оладиганини кўрмадим», дедилар. У аёл: «Эй Аллоҳнинг Расули, ақли ва динининг ноқислиги нима?», деди. У зот: «Ақлнинг ноқислигига келсак, икки аёлнинг гувоҳлиги бир эркакнинг гувоҳлигига тенг бўлади, мана шу ақлнинг ноқислигидандир. У бир неча кечалар намоз ўқимай туради ва Рамазонда оғзини очади, мана шу диннинг ноқислигидандир», дедилар.
- وعن ابن عمر رضى الله عنهما قال:كنا نأكل على عهد رسول الله صلى الله عليه وسلم ونحن نمشى ، ونشرب ونحن قيام.((رواه الترمذي))
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytadi: Biz Rasululloh ﷺ zamonlarida yurgan holimizda yer edik va tik turgan holimizda ichar edik. Abu Iso aytdi: Bu hadis Ubaydulloh ibn Umardan, Nofeʼdan, Ibn Umardan (kelgan) rivoyat sifatida sahih gʻaribdir. Bu hadisni Imron ibn Hudayr ham Abul-Bazariydan, u Ibn Umardan rivoyat qilgan. Abul-Bazariyning ismi Yazid ibn Utoriddir.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтади: Биз Расулуллоҳ ﷺ замонларида юрган ҳолимизда ер эдик ва тик турган ҳолимизда ичар эдик. Абу Исо айтди: Бу ҳадис Убайдуллоҳ ибн Умардан, Нофеъдан, Ибн Умардан (келган) ривоят сифатида саҳиҳ ғарибдир. Бу ҳадисни Имрон ибн Ҳудайр ҳам Абул-Базарийдан, у Ибн Умардан ривоят қилган. Абул-Базарийнинг исми Язид ибн Уториддир.
وعن ابن عمر رضى الله عنهما أن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "من جر ثوبه خيلاء لم ينظر الله إليه يوم القيامة" فقال أبو بكر: يا رسول الله إن إزاري يسترخي إلى أن أتعاهده، فقال له رسول الله صلى الله عليه وسلم: "إنك لست ممن يفعله خيلاء".((رواه البخارى))
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim kiyimini kibr-havo bilan sudrab yursa, Alloh qiyomat kuni unga (rahmat nazari bilan) boqmaydi», dedilar. Shunda Abu Bakr (roziyallohu anhu): «Ey Rasululloh, izorim, agar unga eʼtibor bermasam, osilib tushib ketadi», dedi. Rasululloh ﷺ unga: «Sen buni kibr bilan qiladiganlardan emassan», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким кийимини кибр-ҳаво билан судраб юрса, Аллоҳ қиёмат куни унга (раҳмат назари билан) боқмайди», дедилар. Шунда Абу Бакр (розияллоҳу анҳу): «Эй Расулуллоҳ, изорим, агар унга эътибор бермасам, осилиб тушиб кетади», деди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Сен буни кибр билан қиладиганлардан эмассан», дедилар.
وعن ابن عمر رضى الله عنهما ، عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "الإسبال من الإزار، والقميص، والعمامة؛ من جر شيئاً خيلاء لم ينظر الله إليه يوم القيامة".((رواه أبو داود والنسائي))
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Osiltirish izorda, koʻylakda va sallada boʻladi. Kimki ulardan birortasini kibrdan surgantirib yursa, Alloh qiyomat kunida unga nazar solmaydi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Осилтириш изорда, кўйлакда ва саллада бўлади. Кимки улардан бирортасини кибрдан сургантириб юрса, Аллоҳ қиёмат кунида унга назар солмайди», дедилар.
وعن ابن عمر رضى الله عنهما قال: مررت على رسول الله صلى الله عليه وسلم وفى إزاري استرخاء، فقال: "يا عبد الله، ارفع إزارك" فرفعت ثم قال: "زد"، فزدت، فما زلت أتحراها بعد. فقال بعض القوم: إلى أين ؟ فقال: إلى أنصاف الساقين".((رواه مسلم))
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men izorimda osilib turgan holatda (uni yerga sudrab) Rasululloh ﷺ ning yonidan oʻtdim. Shunda u zot: «Ey Abdulloh, izoringni koʻtar!» dedilar. Men uni koʻtardim. Soʻng: «Yana (koʻtar)!» dedilar. Men yana koʻtardim. Shundan keyin men doimo shunga rioya qiladigan boʻldim. (Hozir boʻlganlardan) baʼzilar: «Qayergacha?» deb soʻradi. (Ibn Umar): «Boldirlarning oʻrtasigacha», dedi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен изоримда осилиб турган ҳолатда (уни ерга судраб) Расулуллоҳ ﷺ нинг ёнидан ўтдим. Шунда у зот: «Эй Абдуллоҳ, изорингни кўтар!» дедилар. Мен уни кўтардим. Сўнг: «Яна (кўтар)!» дедилар. Мен яна кўтардим. Шундан кейин мен доимо шунга риоя қиладиган бўлдим. (Ҳозир бўлганлардан) баъзилар: «Қаергача?» деб сўради. (Ибн Умар): «Болдирларнинг ўртасигача», деди.
وعنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: من جر ثوبه خيلاء لم ينظر الله إليه يوم القيامة" فقالت أم سلمة: فكيف تصنع النساء بذيولهن، قال: "يرخين شبراً" قالت: ِإذاً تنكشف أقدامهن. قال: "فيرخينه ذراعاً لا يزدن".((رواه أبو داود والترمذي))
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Kim kiyimini kibr bilan sudrab yursa, Alloh qiyomat kuni unga (rahmat nazari bilan) boqmaydi», dedilar. Shunda Ummu Salama: «Ayollar etaklari bilan qanday qiladilar?» dedi. U zot: «Bir qarich (uzun) tushirib qoʻyadilar», dedilar. (Ummu Salama): «Unda oyoqlari ochilib qoladi-ku», dedi. U zot: «Bir tirsak (uzun) tushiradilar, undan ortiqcha (tushirmaydilar)», dedilar. (Abu Iso) aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким кийимини кибр билан судраб юрса, Аллоҳ қиёмат куни унга (раҳмат назари билан) боқмайди», дедилар. Шунда Умму Салама: «Аёллар этаклари билан қандай қиладилар?» деди. У зот: «Бир қарич (узун) тушириб қўядилар», дедилар. (Умму Салама): «Унда оёқлари очилиб қолади-ку», деди. У зот: «Бир тирсак (узун) туширадилар, ундан ортиқча (туширмайдилар)», дедилар. (Абу Исо) айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
- وعن ابن عمر رضى الله عنهما قال: رأيت رسول الله صلى الله عليه وسلم بفناء الكعبة محتبياً بيديه هكذا. ووصف بيديه الاحتباء، وهو القرفصاء. ((رواه البخاري)).
(Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi:) Men Rasululloh ﷺni Kaʼba hovlisida (sahnida) — qoʻllari bilan mana shunday ihtibo qilib (tizzalarini quchoqlab) oʻtirgan holda — koʻrdim.(Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди:) Мен Расулуллоҳ ﷺни Каъба ҳовлисида (саҳнида) — қўллари билан мана шундай иҳтибо қилиб (тиззаларини қучоқлаб) ўтирган ҳолда — кўрдим.
- عن ابن عمر رضى الله عنهما قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "لا يقمن أحدكم من مجلسه ثم يجلس فيه، ولكن توسعوا وتفسحوا" وكان ابن عمر إذا قام له رجل من مجلسه لم يجلس فيه. ((متفق عليه)).
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz oʻz oʻrnidan boshqa kishini turgʻizib, soʻng oʻsha joyga oʻtirmasin. Balki bir-biringizga keng joy bering va joy oching», dedilar. Ibn Umar biror kishi unga oʻrnidan turib joy boʻshatib bersa, oʻsha joyga oʻtirmas edi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз ўз ўрнидан бошқа кишини турғизиб, сўнг ўша жойга ўтирмасин. Балки бир-бирингизга кенг жой беринг ва жой очинг», дедилар. Ибн Умар бирор киши унга ўрнидан туриб жой бўшатиб берса, ўша жойга ўтирмас эди.
وعن ابن عمر رَضِيَ اللَّهُ عَنهُ قال: قلما كان رَسُول اللَّهِ ﷺ يقوم من مجلس حتى يدعو بهؤلاء الدعوات: "اللهم اقسم لنا من خشيتك ما تحول به بيننا وبين معاصيك، ومن طاعتك ما تبلغنا به جنتك، ومن اليقين ما تهون به علينا مصائب الدنيا، اللهم متعنا بأسماعنا وأبصارنا وقوتنا ما أحييتنا، واجعله الوارث منا، واجعل ثأرنا على من ظلمنا، وانصرنا على من عادانا، ولا تجعل مصيبتنا في ديننا، ولا تجعل الدنيا أكبر همنا، ولا مبلغ علمنا، ولا تسلط علينا من لا يرحمنا" ((رَوَاهُ التِّرمِذِيُّ وَقَالَ حَدِيثٌ حَسَنٌ)).
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U: «Rasululloh ﷺ majlisdan turishlaridan oldin ashoblari uchun mana bu kalimalar bilan duo qilmagan holatlari kam edi: ‹Allohim, bizga Oʻzingdan qoʻrqishdan shunchasini ato etgilki, u biz bilan Senga gunoh qilishimiz orasini toʻssin, Senga itoatdan shunchasini ato etgilki, u bizni jannatingga yetkazsin, yaqindan shunchasini ato etgilki, u bilan dunyo musibatlarini bizga yengil qilgin. Bizni quloqlarimiz, koʻzlarimiz va kuch-quvvatimizdan, bizni tirik qilib turganingcha, bahramand qilgin va uni bizdan keyin qoluvchi (vorisi) qilgin. Bizga zulm qilganlardan oʻchimizni olgin, bizga dushmanlik qilganlarga qarshi bizga yordam bergin, musibatimizni dinimizda qilmagin, dunyoni eng katta tashvishimiz va ilmimizning oxiri qilmagin hamda bizga rahm qilmaydiganlarni ustimizga hokim qilmagin›», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir. Baʼzilar bu hadisni Xolid ibn Abu Imrondan, u Nofeʼdan, u Ibn Umardan (sanad bilan) rivoyat qilganlar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У: «Расулуллоҳ ﷺ мажлисдан туришларидан олдин ашоблари учун мана бу калималар билан дуо қилмаган ҳолатлари кам эди: ‹Аллоҳим, бизга Ўзингдан қўрқишдан шунчасини ато этгилки, у биз билан Сенга гуноҳ қилишимиз орасини тўссин, Сенга итоатдан шунчасини ато этгилки, у бизни жаннатингга етказсин, яқиндан шунчасини ато этгилки, у билан дунё мусибатларини бизга енгил қилгин. Бизни қулоқларимиз, кўзларимиз ва куч-қувватимиздан, бизни тирик қилиб турганингча, баҳраманд қилгин ва уни биздан кейин қолувчи (вориси) қилгин. Бизга зулм қилганлардан ўчимизни олгин, бизга душманлик қилганларга қарши бизга ёрдам бергин, мусибатимизни динимизда қилмагин, дунёни энг катта ташвишимиз ва илмимизнинг охири қилмагин ҳамда бизга раҳм қилмайдиганларни устимизга ҳоким қилмагин›», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир. Баъзилар бу ҳадисни Холид ибн Абу Имрондан, у Нофеъдан, у Ибн Умардан (санад билан) ривоят қилганлар.
- عن ابن عمر رضي الله عنهما أن رسول الله صلى الله عليه وسلم عاد سعد بن عباده ومعه عبد الرحمن بن عوف، وسعد بن أبي وقاص، وعبد الله بن مسعود رضي الله عنهم، فبكي رسول الله صلى الله عليه وسلم ، فلما رأي القوم بكاء رسول الله صلى الله عليه وسلم ، بكوا ؛ فقال: “ألا تسمعون؟ إن الله لا يعذب بدمع العين، ولا بحزن القلب، ولكن بهذا أو يرحم" وأشار إلا لسانه" ((متفق عليه)).
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Saʼd ibn Uboda oʻzidagi bir kasallikdan shikoyat qildi (kasal boʻldi). Shunda Rasululloh ﷺ Abdurrahmon ibn Avf, Saʼd ibn Abu Vaqqos va Abdulloh ibn Masʼud bilan birga uni koʻrgani keldilar. Uning yoniga kirganlarida, uni behush holatda topdilar. Shunda: «U vafot etibdimi?» dedilar. Ular: «Yoʻq, yo Rasululloh!» dedilar. Shunda Rasululloh ﷺ yigʻladilar. Odamlar Rasululloh ﷺ ning yigʻlaganlarini koʻrib, ular ham yigʻladilar. Shunda (Rasululloh ﷺ): «Eshitmaysizmi! Albatta, Alloh koʻzning yoshi va qalbning gʻami uchun azoblamaydi, balki manabunisi uchun azoblaydi, — va tillariga ishora qildilar, — yoki rahm qiladi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Саъд ибн Убода ўзидаги бир касалликдан шикоят қилди (касал бўлди). Шунда Расулуллоҳ ﷺ Абдурраҳмон ибн Авф, Саъд ибн Абу Ваққос ва Абдуллоҳ ибн Масъуд билан бирга уни кўргани келдилар. Унинг ёнига кирганларида, уни беҳуш ҳолатда топдилар. Шунда: «У вафот этибдими?» дедилар. Улар: «Йўқ, ё Расулуллоҳ!» дедилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ йиғладилар. Одамлар Расулуллоҳ ﷺ нинг йиғлаганларини кўриб, улар ҳам йиғладилар. Шунда (Расулуллоҳ ﷺ): «Эшитмайсизми! Албатта, Аллоҳ кўзнинг ёши ва қалбнинг ғами учун азобламайди, балки манабуниси учун азоблайди, — ва тилларига ишора қилдилар, — ёки раҳм қилади», дедилар.
- عن ابن عمر رضي الله عنهما أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال لأصحابه -يعني لما وصلوا الحجر: ديار ثمود-: "لا تدخلوا علي هؤلاء المعذبين إلا أن تكونوا باكين، فإن لم تكونوا باكين، فلا تدخلوا عليهم، لا يصيبكم ما أصابهم” ((متفق عليه))
وفي رواية قال: لما مر رسول الله صلى الله عليه وسلم بالحجر قال: "لا تدخلوا مساكن الذين ظلموا أنفسهم أن يصيبكم ما أصابهم إلا ان تكونوا باكين" ثم قنع رسول الله صلى الله عليه وسلم رأسه وأسرع السير حتي أجاز الوادي.
(Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi:) Paygʻambar ﷺ Hijr (Samud diyori)dan oʻtganlarida: «Oʻzlariga zulm qilgan (kofir) qavmning maskanlariga — yigʻlovchi (ibrat olib) boʻ lmagan holda — kirmanglar; (yoʻqsa) ularga yetgan (azob) sizlarga ham yetishi (mumkin)», dedilar. Soʻng boshlarini (libos bilan) yopib, jadal (tez) yurib, vodiydan oʻtib ketdilar.(Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди:) Пайғамбар ﷺ Ҳижр (Самуд диёри)дан ўтганларида: «Ўзларига зулм қилган (кофир) қавмнинг масканларига — йиғловчи (ибрат олиб) бў лмаган ҳолда — кирманглар; (йўқса) уларга етган (азоб) сизларга ҳам етиши (мумкин)», дедилар. Сўнг бошларини (либос билан) ёпиб, жадал (тез) юриб, водийдан ўтиб кетдилар.
- عن ابن عمر رضي الله عنهما قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : "لو أن الناس يعلمون من الوحدة ما أعلم ما سار راكب بليل وحده” ((رواه البخاري)).
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Agar odamlar yolgʻizlikning (xavfi) haqida men bilgan narsani bilganlarida, hech bir suvoriy kechasi yolgʻiz safar qilmas edi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар одамлар ёлғизликнинг (хавфи) ҳақида мен билган нарсани билганларида, ҳеч бир суворий кечаси ёлғиз сафар қилмас эди», дедилар.
- وعن ابن عمر، رضي الله عنهما، أن رسول الله صلى الله عليه وسلم كان إذا استوى علي بعيره خارجاً إلى سفر، كبر ثلاثاً، ثم قال: "سبحان الذي سخر لنا هذا وما كنا له مقرنين، وإنا إلي ربنا لمنقلبون. اللهم إنا نسألك في سفرنا هذا البر والتقوى، ومن العمل ما ترضي. اللهم هون علينا سفرنا هذا واطو عنا بعده. اللهم أنت الصاحب في السفر والخليفة في الأهل. اللهم إني أعوذ بك من وعثاء السفر وكآبة المنظر وسوء المنقلب في الأهل والمال والولد" وإذا رجع قالهن وزاد فيهن: "آيبون تائبون عابدون لربنا حامدون" ((رواه مسلم)).
معنى مقرنين : مطيقين. والوعثاء بفتح الواو وإسكان العين المهملة وبالثاء المثلثة وبالمد، وهي: الشدة. و الكآبة بالمد، وهي: تغير النفس من حزن ونحوه. والمنقلب : المرجع.
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ safarga chiqib, tuyasiga mingashib joylashganlarida, uch marta takbir aytar, soʻng: «Bizga buni boʻysundirgan Zot poktur, biz buni boʻysundirishga qodir emas edik; albatta, biz Robbimiz tomonga qaytguvchimiz. Allohim! Biz Sendan bu safarimizda yaxshilikni, taqvoni va Oʻzing rozi boʻladigan amalni soʻraymiz. Allohim! Bu safarimizni bizga yengil qil va uning uzoqligini bizdan yigʻishtirib qoʻy. Allohim! Safarda hamroh, ahl-oilada oʻrinbosar Oʻzingsan. Allohim! Safarning mashaqqatidan, koʻrinishning gʻamginligidan hamda molu ahlga (qaytganda yuz beradigan) yomon oʻzgarishdan Senga panoh tilayman», — derdilar. (Safardan) qaytganlarida ham shularni aytar, ularga: «(Biz) qaytguvchimiz, tavba qilguvchimiz, ibodat qilguvchimiz, Robbimizga hamd aytguvchimiz», (degan soʻzlarni) qoʻshar edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ сафарга чиқиб, туясига мингашиб жойлашганларида, уч марта такбир айтар, сўнг: «Бизга буни бўйсундирган Зот поктур, биз буни бўйсундиришга қодир эмас эдик; албатта, биз Роббимиз томонга қайтгувчимиз. Аллоҳим! Биз Сендан бу сафаримизда яхшиликни, тақвони ва Ўзинг рози бўладиган амални сўраймиз. Аллоҳим! Бу сафаримизни бизга енгил қил ва унинг узоқлигини биздан йиғиштириб қўй. Аллоҳим! Сафарда ҳамроҳ, аҳл-оилада ўринбосар Ўзингсан. Аллоҳим! Сафарнинг машаққатидан, кўринишнинг ғамгинлигидан ҳамда молу аҳлга (қайтганда юз берадиган) ёмон ўзгаришдан Сенга паноҳ тилайман», — дердилар. (Сафардан) қайтганларида ҳам шуларни айтар, уларга: «(Биз) қайтгувчимиз, тавба қилгувчимиз, ибодат қилгувчимиз, Роббимизга ҳамд айтгувчимиз», (деган сўзларни) қўшар эдилар.
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما قال: كان النبي صلى الله عليه وسلم وجيوشه إذا علو الثنايا كبروا، وإذا هبطوا سبحوا. ((رواه أبو داود بإسناد صحيح.
Abdulloh ibn Dinor (Ibn Umardan) rivoyat qiladi: Ibn Umar: «Paygʻambar ﷺ har shanba (kuni) Qubo masjidiga — (baʼzan) piyoda va (baʼzan) mingan holda — borar edilar», — dedi. Abdulloh (ibn Umar) ham shunday qilar edi.Абдуллоҳ ибн Динор (Ибн Умардан) ривоят қилади: Ибн Умар: «Пайғамбар ﷺ ҳар шанба (куни) Қубо масжидига — (баъзан) пиёда ва (баъзан) минган ҳолда — борар эдилар», — деди. Абдуллоҳ (ибн Умар) ҳам шундай қилар эди.
- وعنه قال كان النبي صلى الله عليه وسلم إذا قفل من الحج أو العمرة كلما أوفى علي ثنيه أو فدفد كبر ثلاثاً، ثم قال: " لا إله إلا الله وحده لا شريك له، له الملك وله الحمد وهو علي كل شئ قدير آيبون تائبون عابدون ساجدون لربنا حامدون. صدق الله وعده، ونصر عبده، وهزم الأحزاب وحده" ((متفق عليه))
وفي رواية لمسلم: إذا قفل من الجيوش أو السرايا أو الحج أو العمرة
قوله: أوفى أي: ارتفع، وقوله: فدفد هو بفتح الفاءين بينهما دال مهملة ساكنة وآخره دال أخرى وهو : الغليظ المرتفع من الأرض.
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ haj, umra yoki gʻazotdan qaytganida, u zot uch marta takbir aytardi. U zot biror togʻ yoʻliga yoki sahroga yetganda: «Allohdan boshqa (haq) maʼbud yoʻq; U — yagona, Uning sherigi yoʻq. Butun mulk Unga (xos)dir va barcha hamdu sanolar Unga (xos)dir; U — har narsaga Qodir(dir). Biz — tavba qilib, ibodat qilib, sajda qilib va Robbimizga hamd aytib — qaytmoqdamiz. Alloh oʻz vaʼdasini bajardi, oʻz bandasiga gʻalaba berdi va U yolgʻiz oʻzi barcha jamoalarni (kofir guruhlarni) magʻlub qildi», — der edi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ ҳаж, умра ёки ғазотдан қайтганида, у зот уч марта такбир айтарди. У зот бирор тоғ йўлига ёки саҳрога етганда: «Аллоҳдан бошқа (ҳақ) маъбуд йўқ; У — ягона, Унинг шериги йўқ. Бутун мулк Унга (хос)дир ва барча ҳамду санолар Унга (хос)дир; У — ҳар нарсага Қодир(дир). Биз — тавба қилиб, ибодат қилиб, сажда қилиб ва Роббимизга ҳамд айтиб — қайтмоқдамиз. Аллоҳ ўз ваъдасини бажарди, ўз бандасига ғалаба берди ва У ёлғиз ўзи барча жамоаларни (кофир гуруҳларни) мағлуб қилди», — дер эди.
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما قال: كان رسول الله صلى الله عليه وسلم إذا سافر فأقبل الليل قال: " يا أرض ، ربي وربك الله، أعوذ بالله من شرك وشر ما فيك ، وشر ما خلق فيك، وشر ما يدب عليك أعوذ بالله من شر أسد وأسود، ومن الحية والعقرب، ومن ساكن البلد، ومن والد وما ولد" ((رواه أبو داود))
والأسود : الشخص، قال الخطابي: و ساكن البلد : هم الجن الذين هم سكان الأرض . قال: والبلد من الأرض: ما كان مأوى الحيوان، وإن لم يكن فيه بناء ومنازل . قال: ويحتمل أن المراد بالوالد : إبليس وماولد : الشياطين
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ safarga chiqsalar va tun yaqinlashganda: «Ey yer! Mening Robbim ham, sening Robbing ham Allohdir. Sening yomonligingdan, ichingdagi narsaning yomonligidan, ichingda yaratilgan narsaning yomonligidan va sening ustingda surgalanib yuradigan narsaning yomonligidan Allohdan panoh soʻrayman. Sherdan, qora ilondan, ilon va chayondan, shaharda yashovchidan (jindan) hamda otadan va u tugʻdirgan narsadan Allohdan panoh soʻrayman», deb aytar edilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ сафарга чиқсалар ва тун яқинлашганда: «Эй ер! Менинг Роббим ҳам, сенинг Роббинг ҳам Аллоҳдир. Сенинг ёмонлигингдан, ичингдаги нарсанинг ёмонлигидан, ичингда яратилган нарсанинг ёмонлигидан ва сенинг устингда сургаланиб юрадиган нарсанинг ёмонлигидан Аллоҳдан паноҳ сўрайман. Шердан, қора илондан, илон ва чаёндан, шаҳарда яшовчидан (жиндан) ҳамда отадан ва у туғдирган нарсадан Аллоҳдан паноҳ сўрайман», деб айтар эдилар.
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما: عن النبي صلى الله عليه وسلم قال :" لا حسد إلا في اثنتين: رجل آتاه الله القرآن، فهو يقوم به آناء الليل وآناء النهار، ورجل آتاه الله مالا، فهو ينفقه آناء الليل وآناء النهارِ" ((متفق عليه)). (1) .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Faqat ikki narsada hasad (havas) qilsa boʻladi: Alloh Qurʼon (ilmini) ato etgan, kechalari va kunduzlari unga (oʻqib, amal qilib) turuvchi kishi; va Alloh mol ato etgan, uni kechalari va kunduzlari (xayrli yoʻlda) sarflovchi kishi», — dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Фақат икки нарсада ҳасад (ҳавас) қилса бўлади: Аллоҳ Қуръон (илмини) ато этган, кечалари ва кундузлари унга (ўқиб, амал қилиб) турувчи киши; ва Аллоҳ мол ато этган, уни кечалари ва кундузлари (хайрли йўлда) сарфловчи киши», — дедилар.
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: "إنما مثل صاحب القرآن كمثل الإبل المعقلة، إن عاهد عليها أمسكها، وإن أطلقها، ذهبت" متفق عليه.
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qurʼon sohibining misoli xuddi boylab qoʻyilgan tuyaning misoliga oʻxshaydi: agar uni qoʻriqlasa (boylab tutsa), ushlab qoladi; agar boʻshatib yuborsa, ketib qoladi», — dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қуръон соҳибининг мисоли худди бойлаб қўйилган туянинг мисолига ўхшайди: агар уни қўриқласа (бойлаб тутса), ушлаб қолади; агар бўшатиб юборса, кетиб қолади», — дедилар.
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: "صلاة الجماعة أفضل من صلاة الفذ بسبع وعشرين درجة)). ((متفق عليه))
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Jamoat namozi yolgʻiz (oʻqilgan) namozdan yigirma yetti darajaga afzaldir», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жамоат намози ёлғиз (ўқилган) намоздан йигирма етти даражага афзалдир», — дедилар.
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: " بني الإسلام على خمس: شهادة أن لا إله إلا الله وأن محمدًا رسول الله، وإقام الصلاة، وإيتاء الزكاة، وحج البيت، وصوم رمضان" ((متفق عليه)).
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Islom besh (asos) ustiga qurilgan: Allohdan boʻlak haq maʼbud yoʻq va Muhammad Allohning Rasuli ekaniga guvohlik berish, namozni (toʻkis) ado etish, zakot berish, haj qilish va Ramazon (oyi)da roʻza tutish», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ислом беш (асос) устига қурилган: Аллоҳдан бўлак ҳақ маъбуд йўқ ва Муҳаммад Аллоҳнинг Расули эканига гувоҳлик бериш, намозни (тўкис) адо этиш, закот бериш, ҳаж қилиш ва Рамазон (ойи)да рўза тутиш», — дедилар.
- وعنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم "أمرت أن أقاتل الناس حتى يشهدوا أن لا إله إلا الله وأن محمدًا رسول الله، ويقيموا الصلاة ويؤتوا الزكاة، فإذا فعلوا ذلك، عصموا مني دماءهم وأموالهم إلا بحق الإسلام، وحسابهم على الله" ((متفق عليه)).
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men odamlar bilan ‹Allohdan boʻlak haq maʼbud yoʻq va Muhammad Allohning Rasuli› deb guvohlik bermagunlaricha, namozni (toʻkis) ado etmagunlaricha va zakot bermagunlaricha urushishga buyurilganman. Buni qilsalar, qonlarini va mollarini mendan saqlaydilar — Islom haqqi (taqozosi) bundan mustasno. Hisob-kitoblari esa Alloh zimmasidadir», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен одамлар билан ‹Аллоҳдан бўлак ҳақ маъбуд йўқ ва Муҳаммад Аллоҳнинг Расули› деб гувоҳлик бермагунларича, намозни (тўкис) адо этмагунларича ва закот бермагунларича урушишга буюрилганман. Буни қилсалар, қонларини ва молларини мендан сақлайдилар — Ислом ҳаққи (тақозоси) бундан мустасно. Ҳисоб-китоблари эса Аллоҳ зиммасидадир», — дедилар.
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما، أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: "أقيموا الصفوف، وحاذوا المناكب، وسدوا الخلل، ولينوا بأيدي إخوانكم، ولا تذروا فرجات للشيطان، ومن وصل صفًا وصله الله، ومن قطع صفًا قطعه الله". ((رواه أبو داود بإسناد صحيح)).
Iso ibn Ibrohim al-Gʻofiqiy bizga aytdi: Ibn Vahb bizga aytdi. (Boshqa sanad bilan) Qutayba ibn Said ham bizga aytdi: al-Lays bizga aytdi — Ibn Vahbning hadisi toʻliqroq — Muoviya ibn Solihdan, u Abuz-Zohiriyyadan, u Kasir ibn Murradan, u Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qiladi. Qutayba esa: Abuz-Zohiriyyadan, u Abu Shajaradan dedi va Ibn Umarni zikr qilmadi. (Rivoyat qilinishicha,) Rasululloh ﷺ: «Saflarni togʻrilanglar, yelkalarni bir tekisda tutinglar, boʻshliqlarni toʻldiringlar, birodarlaringizning qoʻllariga muloyim boʻlinglar, — Iso ‹birodarlaringizning qoʻllariga› demadi — shaytonga (qoldirib) boʻshliqlar qoldirmanglar. Kim bir safni ulasa, Alloh uni (oʻz rahmatiga) ulaydi, kim bir safni uzsa, Alloh uni (rahmatidan) uzadi», dedilar. Abu Dovud aytdi: Abu Shajara — bu Kasir ibn Murradir. Abu Dovud aytdi: «Birodarlaringizning qoʻllariga muloyim boʻlinglar» degan soʻzning maʼnosi shuki, bir kishi safga kelib unga kirmoqchi boʻlsa, har bir kishi u safga kirib olguncha unga yelkalarini muloyimlik bilan boʻshatib berishi lozim.Исо ибн Иброҳим ал-Ғофиқий бизга айтди: Ибн Ваҳб бизга айтди. (Бошқа санад билан) Қутайба ибн Саид ҳам бизга айтди: ал-Лайс бизга айтди — Ибн Ваҳбнинг ҳадиси тўлиқроқ — Муовия ибн Солиҳдан, у Абуз-Зоҳирийядан, у Касир ибн Муррадан, у Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилади. Қутайба эса: Абуз-Зоҳирийядан, у Абу Шажарадан деди ва Ибн Умарни зикр қилмади. (Ривоят қилинишича,) Расулуллоҳ ﷺ: «Сафларни тоғриланглар, елкаларни бир текисда тутинглар, бўшлиқларни тўлдиринглар, биродарларингизнинг қўлларига мулойим бўлинглар, — Исо ‹биродарларингизнинг қўлларига› демади — шайтонга (қолдириб) бўшлиқлар қолдирманглар. Ким бир сафни уласа, Аллоҳ уни (ўз раҳматига) улайди, ким бир сафни узса, Аллоҳ уни (раҳматидан) узади», дедилар. Абу Довуд айтди: Абу Шажара — бу Касир ибн Муррадир. Абу Довуд айтди: «Биродарларингизнинг қўлларига мулойим бўлинглар» деган сўзнинг маъноси шуки, бир киши сафга келиб унга кирмоқчи бўлса, ҳар бир киши у сафга кириб олгунча унга елкаларини мулойимлик билан бўшатиб бериши лозим.
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما، قال: صليت مع رسول الله صلى الله عليه وسلم، ركعتين قبل الظهر وركعتين بعدها، وركعتين بعد الجمعة، وركعتين بعد المغرب، وركعتين بعد العشاء" ((متفق عليه)).
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ bilan peshin namozidan oldin ikki rakat va peshin namozidan keyin ikki rakat, juma, shom va xufton namozlaridan keyin (ham har birida) ikki rakat oʻqidim.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ билан пешин намозидан олдин икки ракат ва пешин намозидан кейин икки ракат, жума, шом ва хуфтон намозларидан кейин (ҳам ҳар бирида) икки ракат ўқидим.
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما قال: كان رسول الله صلى الله عليه وسلم يصلي من الليل مثنى مثنى، ويوتر بركعة من آخر الليل، ويصلي الركعتين قبل صلاة الغداة، وكأن الأذان بأذنيه". ((متفق عليه)).
Anas ibn Sirin aytadi: men Ibn Umardan soʻrab: «Bomdod namozidan oldingi ikki rakaat haqida aytib bering, ularda qiroatni uzun qilaymi?» dedim. U: «Rasululloh ﷺ tunda ikki rakaatdan ikki rakaatdan oʻqir va bir rakaat bilan vitr qilar edilar», dedi. Men: «Men sizdan bu haqda soʻrayotganim yoʻq», dedim. U: «Sen, rostdan ham, gavdador (qoʻpol) odam ekansan! Senga hadisni toʻla bayon qilishimga qoʻymaysanmi? Rasululloh ﷺ tunda ikki rakaatdan ikki rakaatdan oʻqir va bir rakaat bilan vitr qilar, soʻng bomdoddan oldin azon goʻyo qulogʻida turgandek (azonga shu qadar yaqin) ikki rakaat oʻqir edilar», dedi.Анас ибн Сирин айтади: мен Ибн Умардан сўраб: «Бомдод намозидан олдинги икки ракаат ҳақида айтиб беринг, уларда қироатни узун қилайми?» дедим. У: «Расулуллоҳ ﷺ тунда икки ракаатдан икки ракаатдан ўқир ва бир ракаат билан витр қилар эдилар», деди. Мен: «Мен сиздан бу ҳақда сўраётганим йўқ», дедим. У: «Сен, ростдан ҳам, гавдадор (қўпол) одам экансан! Сенга ҳадисни тўла баён қилишимга қўймайсанми? Расулуллоҳ ﷺ тунда икки ракаатдан икки ракаатдан ўқир ва бир ракаат билан витр қилар, сўнг бомдоддан олдин азон гўё қулоғида тургандек (азонга шу қадар яқин) икки ракаат ўқир эдилар», деди.
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما، قال رمقت النبي صلى الله عليه وسلم شهرًا يقرأ في الركعتين قبل الفجر: {قل يا أيها الكافرون}، و: {قل هو الله أحد}. ((رواه الترمذي وقال: حديث حسن)).
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺni bir oy kuzatdim, u zot bomdoddan oldingi ikki rakaatda {Qul yo ayyuhal-kofirun} va {Qul huvallohu ahad}ni oʻqir edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺни бир ой кузатдим, у зот бомдоддан олдинги икки ракаатда {Қул ё айюҳал-кофирун} ва {Қул ҳуваллоҳу аҳад}ни ўқир эдилар.
- عن ابن عمر رضي الله عنهما قال: صليت مع رسول الله صلى الله عليه وسلم ركعتين قبل الظهر، وركعتين بعدها. ((متفق عليه))
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ bilan peshin namozidan oldin ikki rakat va peshin namozidan keyin ikki rakat, juma, shom va xufton namozlaridan keyin (ham har birida) ikki rakat oʻqidim.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ билан пешин намозидан олдин икки ракат ва пешин намозидан кейин икки ракат, жума, шом ва хуфтон намозларидан кейин (ҳам ҳар бирида) икки ракат ўқидим.
- وعن ابن عمر، رضي الله عنهما، عن النبي صلى الله عليه وسلم، قال: "رحم الله امرءًا صلى قبل العصر أربعًا". ((رواه أبو داود والترمذي وقال: حديث حسن)).
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Asrdan oldin toʻrt rakat oʻqigan kishiga Alloh rahm qilsin», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Асрдан олдин тўрт ракат ўқиган кишига Аллоҳ раҳм қилсин», дедилар.
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما، أن النبي صلى الله عليه وسلم كان لا يصلي بعد الجمعة حتى ينصرف، فيصلي ركعتين في بيته. ((رواه مسلم)).
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ juma namozidan keyin, qaytib borib ikki rakaat oʻqimaguncha, namoz oʻqimas edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ жума намозидан кейин, қайтиб бориб икки ракаат ўқимагунча, намоз ўқимас эдилар.
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: اجلعوا من صلاتكم في بيوتكم، ولا تتخذوها قبورًا". ((متفق عليه)).
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Namozlaringizning bir qismini uylaringizda oʻqinglar va uylaringizni qabrlarga aylantirmanglar», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Намозларингизнинг бир қисмини уйларингизда ўқинглар ва уйларингизни қабрларга айлантирманглар», дедилар.
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما، عن النبي صلى الله عليه وسلم: " اجعلوا آخر صلاتكم بالليل وترًا". ((متفق عليه))
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kechasi oʻqiydigan namozingizning oxirgisini vitr qilinglar», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Кечаси ўқийдиган намозингизнинг охиргисини витр қилинглар», дедилар.
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما أن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "بادروا الصبح بالوتر" ((رواه أبو داود والترمذي)). وقال: حديث حسن صحيح.
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Vitrni subhdan (bomdoddan) oldin ado etishga shoshilinglar», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Витрни субҳдан (бомдоддан) олдин адо этишга шошилинглар», — дедилар.
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما، أن رسول الله صلى الله عليه وسلم ، قال: "إذا جاء أحدكم الجمعة، فليغتسل" ((متفق عليه)) .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz juma (namoziga) keladigan boʻlsa, gusl qilsin», — dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз жума (намозига) келадиган бўлса, гусл қилсин», — дедилар.
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما، أن النبي صلى الله عليه وسلم ، قال: "صلاة الليل مثنى مثنى، فإذا خفت الصبح فأوتر بواحدة". ((متفق عليه)) .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Kechasi oʻqiladigan namoz ikki rakaatdan, ikki rakaatdandir. Bomdod kirib qolishidan qoʻrqsang, bir rakaat bilan vitr qilib qoʻygin», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Кечаси ўқиладиган намоз икки ракаатдан, икки ракаатдандир. Бомдод кириб қолишидан қўрқсанг, бир ракаат билан витр қилиб қўйгин», дедилар.
- وعنه قال: كان النبي صلى الله عليه وسلم ، يصلي من الليل مثنى مثنى، ويوتر بركعة. ((متفق عليه)) .
Anas ibn Siyrin (Ibn Umardan) rivoyat qiladi: Men Ibn Umardan: «(Farz) bomdod namozidan oldingi ikki rakat haqida — ularda qiroatni uzaytirish borasida — fikringiz qanday?» — deb soʻradim. U: «Paygʻambar ﷺ kechasi ikki rakat, (yana) ikki rakat (tarzda) oʻqir va namozni bir rakat vitr bilan tugatar edilar. U zot bomdod namozidan oldingi ikki rakatni azondan keyin darrov oʻqir edilar», — dedi. (Roviy Hammod: «Bu — (u zot uni) tez (oʻqidi) degani», — dedi.)Анас ибн Сийрин (Ибн Умардан) ривоят қилади: Мен Ибн Умардан: «(Фарз) бомдод намозидан олдинги икки ракат ҳақида — уларда қироатни узайтириш борасида — фикрингиз қандай?» — деб сўрадим. У: «Пайғамбар ﷺ кечаси икки ракат, (яна) икки ракат (тарзда) ўқир ва намозни бир ракат витр билан тугатар эдилар. У зот бомдод намозидан олдинги икки ракатни азондан кейин дарров ўқир эдилар», — деди. (Ровий Ҳаммод: «Бу — (у зот уни) тез (ўқиди) дегани», — деди.)
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما أن رجالا من أصحاب النبي صلى الله عليه وسلم، أروا ليلة القدر في المنام في السبع الأواخر، فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم : "أرى رؤياكم قد تواطأت في السبع الأواخر، فمن كان متحريها، فليتحرها في السبع الأواخر" ((متفق عليه)) .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ ning sahobalaridan baʼzilariga tushida — Qadr kechasi Ramazonning oxirgi yetti kechasida (ekanligi) — koʻrsatildi. Allohning Rasuli ﷺ: «Koʻrinishicha, sizlarning tushlaringiz — (Qadr kechasi) oxirgi yetti kechada (ekanligi haqida) — bir-biriga muvofiq (keldi); bas, kim uni (Qadr kechasini) izlashni xohlasa, (Ramazonning) oxirgi yetti (kechasida) izlasin», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ нинг саҳобаларидан баъзиларига тушида — Қадр кечаси Рамазоннинг охирги етти кечасида (эканлиги) — кўрсатилди. Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Кўринишича, сизларнинг тушларингиз — (Қадр кечаси) охирги етти кечада (эканлиги ҳақида) — бир-бирига мувофиқ (келди); бас, ким уни (Қадр кечасини) излашни хоҳласа, (Рамазоннинг) охирги етти (кечасида) изласин», — дедилар.
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما، عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "أحفوا الشوارب وأعفوا اللحى" ((متفق عليه)) .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Moʻylovlarni (yaxshilab) qisqartiringlar va soqollarni qoʻyib (oʻstirib) yuboringlar», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Мўйловларни (яхшилаб) қисқартиринглар ва соқолларни қўйиб (ўстириб) юборинглар», дедилар.
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما، أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: "بني الإسلام على خمس: شهادة أن لا إله إلا الله وأن محمدًا عبده ورسوله، إقام الصلاة، وإيتاء الزكاة، وحج البيت، وصوم رمضان" ((متفق عليه)) .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Islom besh (narsa) ustiga bino qilingan: Allohdan boʻlak iloh yoʻq va Muhammad Uning bandasi va Rasuli ekaniga guvohlik berish, namozni toʻkis ado etish, zakot berish, Baytni haj qilish va Ramazon roʻzasini tutish», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ислом беш (нарса) устига бино қилинган: Аллоҳдан бўлак илоҳ йўқ ва Муҳаммад Унинг бандаси ва Расули эканига гувоҳлик бериш, намозни тўкис адо этиш, закот бериш, Байтни ҳаж қилиш ва Рамазон рўзасини тутиш», дедилар.
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : "أمرت أن أقاتل الناس حتى يشهدوا أن لا إله إلا الله وأن محمدًا رسول الله، ويقيموا الصلاة، ويؤتوا الزكاة، فإذا فعلوا ذلك، عصموا مني دماءهم وأموالهم إلا بحق الإسلام وحسابهم على الله" ((متفق عليه))
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men odamlar bilan ‹Allohdan boʻlak haq maʼbud yoʻq va Muhammad Allohning Rasuli› deb guvohlik bermagunlaricha, namozni (toʻkis) ado etmagunlaricha va zakot bermagunlaricha urushishga buyurilganman. Buni qilsalar, qonlarini va mollarini mendan saqlaydilar — Islom haqqi (taqozosi) bundan mustasno. Hisob-kitoblari esa Alloh zimmasidadir», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен одамлар билан ‹Аллоҳдан бўлак ҳақ маъбуд йўқ ва Муҳаммад Аллоҳнинг Расули› деб гувоҳлик бермагунларича, намозни (тўкис) адо этмагунларича ва закот бермагунларича урушишга буюрилганман. Буни қилсалар, қонларини ва молларини мендан сақлайдилар — Ислом ҳаққи (тақозоси) бундан мустасно. Ҳисоб-китоблари эса Аллоҳ зиммасидадир», — дедилар.
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما قال: كان لرسول الله صلى الله عليه وسلم مؤذنان: بلال وابن أم مكتوم. فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم " إن بلالا يؤذن بليل فكلوا واشربوا حتى يؤذن ابن أم مكتوم" قال ولم يكن بينهما إلا أن ينزل هذا ويرقى هذا، ((متفق عليه))
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ning ikkita muazzini bor edi — Bilol va aʼmo (koʻr) Ibn Ummi Maktum. Rasululloh ﷺ: «Bilol kechasi azon aytadi. Bas, Ibn Ummi Maktum azon aytguncha yeb-ichaveringlar», — dedilar. (Roviy) aytdi: Ularning ikkovi orasida shu (qadargina vaqt) boʻlardi: biri (minoradan) tushar, ikkinchisi (azon aytish uchun) koʻtarilardi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ нинг иккита муаззини бор эди — Билол ва аъмо (кўр) Ибн Умми Мактум. Расулуллоҳ ﷺ: «Билол кечаси азон айтади. Бас, Ибн Умми Мактум азон айтгунча еб-ичаверинглар», — дедилар. (Ровий) айтди: Уларнинг иккови орасида шу (қадаргина вақт) бўларди: бири (минорадан) тушар, иккинчиси (азон айтиш учун) кўтариларди.
- عن ابن عمر رضي الله عنهما، قال: كان رسول الله صلى الله عليه وسلم يعتكف العشر الأواخر من رمضان. ((متفق عليه))
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ Ramazon oyining oxirgi oʻn kunida eʼtikof qilar edilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ Рамазон ойининг охирги ўн кунида эътикоф қилар эдилар.